Varāha Purāṇa 218

अथ पुराणपठनादिविषयानुक्रमणिकाध्यायः ।। त्रिःसप्तषट्क्षितिमिते नृपविक्रमस्य काले गते भगवतो हरिबोधनस्य ।। वीरेश्वरेण सह माधवभद्रनाम्ना काश्यां वराहकथितं लिखितं पुराणम्

atha purāṇapaṭhanādiviṣayānukramaṇikādhyāyaḥ || triḥsaptaṣaṭkṣitimite nṛpavikramasya kāle gate bhagavato haribodhanasya || vīreśvareṇa saha mādhavabhadranāmnā kāśyāṃ varāhakathitaṃ likhitaṃ purāṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वराहस्य पुराणस्य वृत्तान्तान्प्रब्रवीम्यहम् ।। आदौ सम्बन्धकथनं वृत्तान्तश्चादिकल्पकः

varāhasya purāṇasya vṛttāntānprabravīmyaham || ādau sambandhakathanaṃ vṛttāntaścādikalpakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदिसृष्टिस्ततः प्रोक्ता चरितं दुर्जनस्य च ।। वृत्तान्तोद्देशभागश्च श्राद्धकल्पस्ततः परम्

ādisṛṣṭistataḥ proktā caritaṃ durjanasya ca || vṛttāntoddeśabhāgaśca śrāddhakalpastataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदिवृत्तान्तकथने सरमाख्यानमेव च ।। महातपोपाख्यानं च अग्न्युत्पत्तिस्ततः परम्

ādivṛttāntakathane saramākhyānameva ca || mahātapopākhyānaṃ ca agnyutpattistataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्विनोरपि चोत्पत्ति गौर्युत्पत्तिस्तथैव च ।। विनायकस्य चोत्पत्तिर्नागोत्पत्तिस्तथैव च

aśvinorapi cotpatti gauryutpattistathaiva ca || vināyakasya cotpattirnāgotpattistathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्कन्दोत्पत्तिश्च भानोश्च उत्पत्तिः समुदाहृता ।। कामादीनां तथोत्पत्तिः देव्युत्पत्तिस्तथैव च

skandotpattiśca bhānośca utpattiḥ samudāhṛtā || kāmādīnāṃ tathotpattiḥ devyutpattistathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनदस्य तथोत्पत्तिः परापरविनिर्णयः ।। धर्मोत्पत्तिस्तथोत्पत्ती रुद्रस्य च ततः स्मृता

dhanadasya tathotpattiḥ parāparavinirṇayaḥ || dharmotpattistathotpattī rudrasya ca tataḥ smṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोमोत्पत्तिरहस्यं च क्षितेश्चापि समासतः ।। उक्तः प्रागितिहासश्च व्याधोपाख्यानमेव च

somotpattirahasyaṃ ca kṣiteścāpi samāsataḥ || uktaḥ prāgitihāsaśca vyādhopākhyānameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः सत्यतपोपाख्या मत्स्यद्वादशिका तथा ।। कूर्मद्वादशिका चापि वराहद्वादशी तथा

tataḥ satyatapopākhyā matsyadvādaśikā tathā || kūrmadvādaśikā cāpi varāhadvādaśī tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृसिंहद्वादशी चापि वामनद्वादशी तथा ।। भार्गवद्वादशी चापि श्रीरामद्वादशी तथा

nṛsiṃhadvādaśī cāpi vāmanadvādaśī tathā || bhārgavadvādaśī cāpi śrīrāmadvādaśī tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णद्वादशिका चापि बुद्धद्वादशिका तथा ।। कल्कि द्वादशिका चापि पद्मनाभस्य द्वादशी

kṛṣṇadvādaśikā cāpi buddhadvādaśikā tathā || kalki dvādaśikā cāpi padmanābhasya dvādaśī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो व्रतं धरण्याश्च गीतागस्त्यस्य चोत्तमा ।। पशुपालस्य चाख्यानं भर्तृप्राप्तिव्रतं तथा

tato vrataṃ dharaṇyāśca gītāgastyasya cottamā || paśupālasya cākhyānaṃ bhartṛprāptivrataṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुभव्रतं धन्यव्रतं कान्तिव्रतमतः स्मृतम् ।। सौभाग्यव्रतमाख्यातमविघ्नव्रतमेव च

śubhavrataṃ dhanyavrataṃ kāntivratamataḥ smṛtam || saubhāgyavratamākhyātamavighnavratameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शान्तिव्रतं कामव्रतमारोग्यव्रतमेव च ।। पुत्रप्राप्तिव्रतं शौर्यव्रतं वै सार्वभौमिकम्

śāntivrataṃ kāmavratamārogyavratameva ca || putraprāptivrataṃ śauryavrataṃ vai sārvabhaumikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुराणस्तवनं चैव नारायणेश्वरेण च ।। रुद्रगीता ततः पुंसां प्रकृतेश्चापि निर्णयः

purāṇastavanaṃ caiva nārāyaṇeśvareṇa ca || rudragītā tataḥ puṃsāṃ prakṛteścāpi nirṇayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो भुवनकोशस्य वर्णनं समुदाहृतम् ।। जम्बूद्वीपस्य मर्यादावर्णनं परिकार्तितम्

tato bhuvanakośasya varṇanaṃ samudāhṛtam || jambūdvīpasya maryādāvarṇanaṃ parikārtitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भारतादिसमुद्देशः सृष्टिसम्भाग एव च ।। नारदस्य च संवादो महिषेण प्रकीर्त्तितः

bhāratādisamuddeśaḥ sṛṣṭisambhāga eva ca || nāradasya ca saṃvādo mahiṣeṇa prakīrttitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शक्तिमाहात्म्यकथनं महिषासुरघातनम् ।। रुद्रमाहात्म्यकथनं पर्वाध्यायस्ततः परम्

śaktimāhātmyakathanaṃ mahiṣāsuraghātanam || rudramāhātmyakathanaṃ parvādhyāyastataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वेतोपाख्यानमत्रोक्तं तिलधेनुविधिस्ततः ।। जलधेनोरसधेनोर्गुडधेनोर्विधिः परम्

śvetopākhyānamatroktaṃ tiladhenuvidhistataḥ || jaladhenorasadhenorguḍadhenorvidhiḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश्च शर्क्कराधेनोर्मधुधेनोस्ततः परम् ।। दधिधेनोश्च लवणधेनोः कार्पासधेनुका

tataśca śarkkarādhenormadhudhenostataḥ param || dadhidhenośca lavaṇadhenoḥ kārpāsadhenukā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धान्यधेनुश्च भगवच्छास्त्रलक्षणमेव च ।। विष्णोस्तोत्रं ततो नाना प्रश्नाः प्रोक्ता हरिं प्रति

dhānyadhenuśca bhagavacchāstralakṣaṇameva ca || viṣṇostotraṃ tato nānā praśnāḥ proktā hariṃ prati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो भागवतानां च लक्षणं परिकीर्त्तितम् ।। लक्षणं सुखदुःखानां द्वात्रिंशदपराधकाः

tato bhāgavatānāṃ ca lakṣaṇaṃ parikīrttitam || lakṣaṇaṃ sukhaduḥkhānāṃ dvātriṃśadaparādhakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानामन्त्रास्ततः प्रोक्ता देवोपकरणे विधिः ।। भोज्याभोज्यस्य कथनं संध्योपस्थानकारणम्

nānāmantrāstataḥ proktā devopakaraṇe vidhiḥ || bhojyābhojyasya kathanaṃ saṃdhyopasthānakāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वियोनिगर्भमोक्षश्च कोकामुखप्रशंसनम् ।। भगवच्छास्त्रकथने माहात्म्यं पुष्पगन्धयोः

viyonigarbhamokṣaśca kokāmukhapraśaṃsanam || bhagavacchāstrakathane māhātmyaṃ puṣpagandhayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपकारणमत्रोक्तं मायाचक्रं ततः परम् ।। कुब्जाम्रकस्य माहात्म्यं वर्णदीक्षा ततः परम्

rūpakāraṇamatroktaṃ māyācakraṃ tataḥ param || kubjāmrakasya māhātmyaṃ varṇadīkṣā tataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कंकृताञ्जनदर्पाणां मन्त्राः प्रोक्तास्ततः परम् ।। राजान्नभक्षणे प्रायश्चित्तं प्रोक्तं ततः परम्

kaṃkṛtāñjanadarpāṇāṃ mantrāḥ proktāstataḥ param || rājānnabhakṣaṇe prāyaścittaṃ proktaṃ tataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दन्तकाष्ठाद्यकरणे प्रायश्चित्तं ततः परम् ।। शवादिस्पर्शने मन्त्र त्यागे चोक्तं ततः परम्

dantakāṣṭhādyakaraṇe prāyaścittaṃ tataḥ param || śavādisparśane mantra tyāge coktaṃ tataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलवस्त्रपरिधाने क्रोधयुक्तस्य चार्चने ।। रक्तवस्त्रपरिधाने अन्धकारे प्रपूजने

nīlavastraparidhāne krodhayuktasya cārcane || raktavastraparidhāne andhakāre prapūjane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णवस्त्रपरिधाने धौतवस्त्रस्य धारणे ।। क्रोडादिमांसभक्षे च प्रायश्चित्तं प्रकीर्त्तितम्

kṛṣṇavastraparidhāne dhautavastrasya dhāraṇe || kroḍādimāṃsabhakṣe ca prāyaścittaṃ prakīrttitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीपोच्छिष्टस्य तैलस्य करलेपेन पूजने।। श्मशानगमने स्पृष्टपूजने चैव शोधने

dīpocchiṣṭasya tailasya karalepena pūjane|| śmaśānagamane spṛṣṭapūjane caiva śodhane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिण्याकभक्षणे चैव उपानद्गूढपादके ।। भगवच्छास्त्रविहिताकरणे शोधने ततः

piṇyākabhakṣaṇe caiva upānadgūḍhapādake || bhagavacchāstravihitākaraṇe śodhane tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूकरक्षेत्रमहिमा ततो जम्बूकगृध्रयोः ।। खञ्जरीटस्य चाख्यानं पुनः कोकामुखस्य च

sūkarakṣetramahimā tato jambūkagṛdhrayoḥ || khañjarīṭasya cākhyānaṃ punaḥ kokāmukhasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बदरीषण्डमाहात्म्यं गुह्यधर्मप्रकीर्तनम् ।। मन्दारगुह्यमहिमा शालग्रामप्रसंशनम्

badarīṣaṇḍamāhātmyaṃ guhyadharmaprakīrtanam || mandāraguhyamahimā śālagrāmaprasaṃśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोमेश्वरस्य महिमा मुक्तिक्षेत्रस्य चापि हि।। त्रिवेण्याश्चैव माहात्म्यं माहात्म्यं गण्डकीभवम् ।३४।। चक्रतीर्थस्य महिमा हरिक्षेत्रसमुद्भवः ।। देवह्रदस्य चाख्यानं रुरुक्षेत्रस्य चापि हि

someśvarasya mahimā muktikṣetrasya cāpi hi|| triveṇyāścaiva māhātmyaṃ māhātmyaṃ gaṇḍakībhavam |34|| cakratīrthasya mahimā harikṣetrasamudbhavaḥ || devahradasya cākhyānaṃ rurukṣetrasya cāpi hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोनिष्क्रमस्य महिमा द्वारवत्यास्ततः परम् ।। तत्रत्य तीर्थमहिमा लौहार्गलमतः परम्

goniṣkramasya mahimā dvāravatyāstataḥ param || tatratya tīrthamahimā lauhārgalamataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मथुरातीर्थमाहात्म्यं प्रादुर्भावस्तथैव च ।। यमुनातीर्थमाहात्म्यमक्रूरस्य च तीर्थकम्

mathurātīrthamāhātmyaṃ prādurbhāvastathaiva ca || yamunātīrthamāhātmyamakrūrasya ca tīrthakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवारण्यस्य माहात्म्यं चक्रतीर्थस्य चोत्तमम् ।। कपिलस्यापि महिमा तथा गोवर्धनस्य च

devāraṇyasya māhātmyaṃ cakratīrthasya cottamam || kapilasyāpi mahimā tathā govardhanasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा आख्यायिकायुक्तं विश्रान्तेश्च ततः परम् ।। गोकर्णस्य च माहात्म्यं सरस्वत्यास्तथैव च

tathā ākhyāyikāyuktaṃ viśrānteśca tataḥ param || gokarṇasya ca māhātmyaṃ sarasvatyāstathaiva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यमुनोद्भेदमहिमा कालिञ्जरसमुद्भवाः।। गंगोद्भेदस्य महिमा शापः स्यम्बस्य वै तथा

yamunodbhedamahimā kāliñjarasamudbhavāḥ|| gaṃgodbhedasya mahimā śāpaḥ syambasya vai tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुकप्रतिमायाश्च स्थापनं संप्रकीर्तितम् ।। शैलार्च्चा स्थापनं चापि मृन्मयार्च्चास्थितिस्तथा

madhukapratimāyāśca sthāpanaṃ saṃprakīrtitam || śailārccā sthāpanaṃ cāpi mṛnmayārccāsthitistathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताम्रार्चास्थापनं चापि कांस्यार्चास्थापनं तथा ।। रौप्यर्चास्थापनं चाथ सौवर्णप्रतिमास्थितिः

tāmrārcāsthāpanaṃ cāpi kāṃsyārcāsthāpanaṃ tathā || raupyarcāsthāpanaṃ cātha sauvarṇapratimāsthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्राद्धोत्पत्ति स्ततः प्रोक्तं पिण्डं संकल्प एव च ।। पिण्डोत्पत्तिस्ततः प्रोक्ता पितृयज्ञविनिर्णयः

śrāddhotpatti stataḥ proktaṃ piṇḍaṃ saṃkalpa eva ca || piṇḍotpattistataḥ proktā pitṛyajñavinirṇayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुपर्क्कफलं दाने संसारचक्रवर्णनम् ।। दुष्कृत्यकरणं चैव सुखवर्णनमेव च

madhuparkkaphalaṃ dāne saṃsāracakravarṇanam || duṣkṛtyakaraṇaṃ caiva sukhavarṇanameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतान्तदूतकथनं यातनारूपमेव च ।। वर्णनं नरकाणां च किंकराणां च वर्णनम्

kṛtāntadūtakathanaṃ yātanārūpameva ca || varṇanaṃ narakāṇāṃ ca kiṃkarāṇāṃ ca varṇanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा कर्मविपाकं च यादृशं कर्म तादृशम् ।। पापकृत्यस्य कथनं दूतप्रेषणकर्म च

tathā karmavipākaṃ ca yādṛśaṃ karma tādṛśam || pāpakṛtyasya kathanaṃ dūtapreṣaṇakarma ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुभाशुभस्य कथनं शुभकर्मफलोदयम् ।। लोभनं पुरुषस्यापि निमेराख्यानमद्भुतम्

śubhāśubhasya kathanaṃ śubhakarmaphalodayam || lobhanaṃ puruṣasyāpi nimerākhyānamadbhutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पापनाशकथां दिव्यां गोकर्णेशसमुद्भवम्।। नन्दिना वरदानं च जलशैलेशयोस्तथा

pāpanāśakathāṃ divyāṃ gokarṇeśasamudbhavam|| nandinā varadānaṃ ca jalaśaileśayostathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृंगेश्वरस्य महिमा चैवं वृत्तान्तसंग्रहः ।। एतच्छ्रुत्वाप्नुयान्मर्त्त्यो वाराहश्रुतिजं फलम्

śṛṃgeśvarasya mahimā caivaṃ vṛttāntasaṃgrahaḥ || etacchrutvāpnuyānmarttyo vārāhaśrutijaṃ phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्यनुक्रमणिका नाम अष्टादशाधिकद्विशततमोऽध्यायः

ityanukramaṇikā nāma aṣṭādaśādhikadviśatatamo'dhyāyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.