प्रजापाल उवाच ।
कथं माया समुत्पन्ना दुर्गा कात्यायनी शुभा ।
आदिक्षेत्रे स्थिता सूक्ष्मा पृथग्मूर्त्ता व्यजायत
prajāpāla uvāca |
kathaṃ māyā samutpannā durgā kātyāyanī śubhā |
ādikṣetre sthitā sūkṣmā pṛthagmūrttā vyajāyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महातपा उवाच ।
आसीद् राजा पुरा राजन् सिन्धुद्वीपः प्रतापवान् ।
वरुणांशो महाराज सोऽरण्ये तपसि स्थितः
mahātapā uvāca |
āsīd rājā purā rājan sindhudvīpaḥ pratāpavān |
varuṇāṃśo mahārāja so'raṇye tapasi sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुत्रो मे शक्रनाशाय भवेदिति नारधिपः ।
एवं कृतमतिः सोऽथ महता तपसा स्वकम् ।
कलेवरं स्थितो भूत्वा शोषयामास सुव्रत
putro me śakranāśāya bhavediti nāradhipaḥ |
evaṃ kṛtamatiḥ so'tha mahatā tapasā svakam |
kalevaraṃ sthito bhūtvā śoṣayāmāsa suvrata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रजापाल उवाच ।
कथं तस्य द्विजश्रेष्ठ शक्रेणापकृतं भवेत् ।
येनासौ तद्विनाशाय पुत्रमिच्छन् व्रते स्थितः
prajāpāla uvāca |
kathaṃ tasya dvijaśreṣṭha śakreṇāpakṛtaṃ bhavet |
yenāsau tadvināśāya putramicchan vrate sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महातपा उवाच ।
सोऽन्यजन्मनि पुत्रोऽभूत् त्वष्टुर्बलभृतां वरः ।
अवध्यः सर्वशस्त्रेषु अपां फेनेन नाशितः
mahātapā uvāca |
so'nyajanmani putro'bhūt tvaṣṭurbalabhṛtāṃ varaḥ |
avadhyaḥ sarvaśastreṣu apāṃ phenena nāśitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलफेनेन निहतस्तस्मिँल्लयमवाप्नुयात् ।
पुनर्ब्रह्मान्वयाज्जातः सिन्धुद्वीपेति संज्ञितः ।
स तेपे परमं तीव्रं शक्रवैरमनुस्मरन्
jalaphenena nihatastasmi~llayamavāpnuyāt |
punarbrahmānvayājjātaḥ sindhudvīpeti saṃjñitaḥ |
sa tepe paramaṃ tīvraṃ śakravairamanusmaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः कालेन महता नदी वेत्रवती शुभा ।
मानुषं रूपमास्थाय सालंकारं मनोरमम् ।
आजगाम यतो राजा तेपे परमकं तपः
tataḥ kālena mahatā nadī vetravatī śubhā |
mānuṣaṃ rūpamāsthāya sālaṃkāraṃ manoramam |
ājagāma yato rājā tepe paramakaṃ tapaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां दृष्ट्वा रूपसंपन्नां स राजा क्रुद्धमानसः ।
उवाच काऽसि सुश्रोणि सत्यं कथय भामिनि
tāṃ dṛṣṭvā rūpasaṃpannāṃ sa rājā kruddhamānasaḥ |
uvāca kā'si suśroṇi satyaṃ kathaya bhāmini
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नद्युवाच ।
अहं जलपतेः पत्नी वरुणस्य महात्मनः ।
नाम्ना वेत्रवती पुण्या त्वामिच्छन्तीहमागता
nadyuvāca |
ahaṃ jalapateḥ patnī varuṇasya mahātmanaḥ |
nāmnā vetravatī puṇyā tvāmicchantīhamāgatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साभिलाषां परस्त्रीं च भजमानां विसर्ज्जयेत् ।
स पापः पुरुषो ज्ञेयो ब्रह्महत्यां च विन्दति ।
एवं ज्ञात्वा महाराज भजमानां भजस्व माम्
sābhilāṣāṃ parastrīṃ ca bhajamānāṃ visarjjayet |
sa pāpaḥ puruṣo jñeyo brahmahatyāṃ ca vindati |
evaṃ jñātvā mahārāja bhajamānāṃ bhajasva mām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्तस्तया राजा साभिलाषोपभुक्तवान् ।
तस्य सद्योऽभवत् पुत्रो द्वादशार्कसमप्रभः
evamuktastayā rājā sābhilāṣopabhuktavān |
tasya sadyo'bhavat putro dvādaśārkasamaprabhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेत्रवत्युदरे जातो नाम्ना वैत्रासुरोऽभवत् ।
बलवानतितेजस्वी प्राग्ज्योतिषपतिर्भवत्
vetravatyudare jāto nāmnā vaitrāsuro'bhavat |
balavānatitejasvī prāgjyotiṣapatirbhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स कालेन युवा जातो बलवान् दृढविक्रमः ।
महायोगेन संयुक्तो जिगायेमां वसुंधराम्
sa kālena yuvā jāto balavān dṛḍhavikramaḥ |
mahāyogena saṃyukto jigāyemāṃ vasuṃdharām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तद्वीपवतीं पश्चान्मेरुपर्वतमारुहत् ।
तत्रेन्द्रं प्रथमं जिग्ये पश्चादग्निं यमं ततः ।
निर्ऋतिं वरुणं वायुं धनदश्चेश्वरं ततः
saptadvīpavatīṃ paścānmeruparvatamāruhat |
tatrendraṃ prathamaṃ jigye paścādagniṃ yamaṃ tataḥ |
nirṛtiṃ varuṇaṃ vāyuṃ dhanadaśceśvaraṃ tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रो भग्नो गतः सोग्निं अग्निर्भग्नो यमं ययौ ।
यमो निर्ऋतिमागच्छन्निर्ऋतिर्वरुणं ययौ
indro bhagno gataḥ sogniṃ agnirbhagno yamaṃ yayau |
yamo nirṛtimāgacchannirṛtirvaruṇaṃ yayau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रादिभिरुपेतस्तु वरुणो वायुमन्वगात् ।
वायुर्धनपतिं त्वागात् सर्वैरिन्द्रादिभिः सह
indrādibhirupetastu varuṇo vāyumanvagāt |
vāyurdhanapatiṃ tvāgāt sarvairindrādibhiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनदोऽपि स्वकं मित्रमीशं देवसमन्वितः ।
इयाय गदया सोऽपि दानवो बलदर्पितः ।
गदामादाय दुद्राव शिवलोकं प्रति प्रभो
dhanado'pi svakaṃ mitramīśaṃ devasamanvitaḥ |
iyāya gadayā so'pi dānavo baladarpitaḥ |
gadāmādāya dudrāva śivalokaṃ prati prabho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवोऽप्यवध्यं तं मत्वा देवान् गुह्य ययौ पुरीम् ।
ब्रह्मणः सुरसिद्धाद्यैर्वन्दितां पुण्यकारिभिः
śivo'pyavadhyaṃ taṃ matvā devān guhya yayau purīm |
brahmaṇaḥ surasiddhādyairvanditāṃ puṇyakāribhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र ब्रह्मा जगत्स्त्रष्टा विष्णुपादोद्भवे जले ।
नियामिताकाशगतो जपत्यन्तर्जले शुभे ।
क्षेत्रज्ञमायां गायत्रीं ततो देवा विचुक्रुशुः
tatra brahmā jagatstraṣṭā viṣṇupādodbhave jale |
niyāmitākāśagato japatyantarjale śubhe |
kṣetrajñamāyāṃ gāyatrīṃ tato devā vicukruśuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्राहि प्रजापते सर्वान् देवानृषिवरानपि ।
असुराद्भयमापन्नान् त्राहि त्राहीत्यचोदयन्
trāhi prajāpate sarvān devānṛṣivarānapi |
asurādbhayamāpannān trāhi trāhītyacodayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्तस्तदा ब्रह्मा दृष्ट्वा देवांस्तदागतान् ।
चिन्तयामास देवस्य मायेयं विततं जगत् ।
नासुरा न सुराश्चात्र मायेयं कीदृशी मता
evamuktastadā brahmā dṛṣṭvā devāṃstadāgatān |
cintayāmāsa devasya māyeyaṃ vitataṃ jagat |
nāsurā na surāścātra māyeyaṃ kīdṛśī matā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं चिन्तयतस्तस्य प्रादुरासीदयोनिजा ।
शुक्लाम्बरधरा कन्या स्त्रक्किरीटोज्ज्वलानना ।
अष्टभिर्बाहुभिर्युक्ता दिव्यप्रहरणोद्यता
evaṃ cintayatastasya prādurāsīdayonijā |
śuklāmbaradharā kanyā strakkirīṭojjvalānanā |
aṣṭabhirbāhubhiryuktā divyapraharaṇodyatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्रं शङ्खं गदां पाशं खङ्गं घण्टां तथा धनुः ।
धारयन्ती तथा चान्यान् बद्धतूणा जलाद् बहिः
cakraṃ śaṅkhaṃ gadāṃ pāśaṃ khaṅgaṃ ghaṇṭāṃ tathā dhanuḥ |
dhārayantī tathā cānyān baddhatūṇā jalād bahiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निश्चक्राम महादेवी सिंहवाहनवेगिता ।
युयुधे चासुरान् सर्वानेकैव बहुधा स्थिता
niścakrāma mahādevī siṃhavāhanavegitā |
yuyudhe cāsurān sarvānekaiva bahudhā sthitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्यं वर्षसहस्त्रं तु दिव्यैरस्त्रैर्महाबलम् ।
युद्ध्वा कालात्यये देव्या हतो वैत्रासुरो रणे ।
ततः किलकिलाशब्दो देवसैन्येऽभवन्महान्
divyaṃ varṣasahastraṃ tu divyairastrairmahābalam |
yuddhvā kālātyaye devyā hato vaitrāsuro raṇe |
tataḥ kilakilāśabdo devasainye'bhavanmahān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हते वैत्रासुरे भीमे तदा सर्वे दिवौकसः ।
प्रणेमुर्जय युद्धेति स्वयमीशः स्तुतिं जगौ
hate vaitrāsure bhīme tadā sarve divaukasaḥ |
praṇemurjaya yuddheti svayamīśaḥ stutiṃ jagau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महेश्वर उवाच ।
जयस्व देवि गायत्रे महामाये महाप्रभे ।
महादेवि महाभागे महासत्त्वे महोत्सवे
maheśvara uvāca |
jayasva devi gāyatre mahāmāye mahāprabhe |
mahādevi mahābhāge mahāsattve mahotsave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्यगन्धानुलिप्ताङ्गि दिव्यस्त्रग्दामभूषिते ।
वेदमातर्नमस्तुभ्यं त्र्यक्षरस्थे महेश्वरि
divyagandhānuliptāṅgi divyastragdāmabhūṣite |
vedamātarnamastubhyaṃ tryakṣarasthe maheśvari
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिलोकस्थे त्रितत्त्वस्थे त्रिवह्निस्थे त्रिशूलिनि ।
त्रिनेत्रे भीमवक्त्रे च भीमनेत्रे भयानके ।
कमलासनजे देवि सरस्वति नमोऽस्तु ते
trilokasthe tritattvasthe trivahnisthe triśūlini |
trinetre bhīmavaktre ca bhīmanetre bhayānake |
kamalāsanaje devi sarasvati namo'stu te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमः पङ्कजपत्राक्षि महामायेऽमृतस्त्रवे ।
सर्वगे सर्वभूतेशि स्वाहाकारे स्वधेऽम्बिके
namaḥ paṅkajapatrākṣi mahāmāye'mṛtastrave |
sarvage sarvabhūteśi svāhākāre svadhe'mbike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संपूर्णे पूर्णचन्द्राभे भास्वराङ्गे भवोद्भवे ।
महाविद्ये महावेद्ये महादैत्यविनाशिनि ।
महाबुद्ध्युद्भवे देवि वीतशोके किरातिनि
saṃpūrṇe pūrṇacandrābhe bhāsvarāṅge bhavodbhave |
mahāvidye mahāvedye mahādaityavināśini |
mahābuddhyudbhave devi vītaśoke kirātini
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वं नीतिस्त्वं महाभागे त्वं गीस्त्वं गौस्त्वमक्षरम् ।
त्वं धीस्त्वं श्रीस्त्वमोङ्कारस्तत्त्वे चापि परिस्थिता ।
सर्वसत्त्वाहिते देवि नमस्ते परमेश्वरि
tvaṃ nītistvaṃ mahābhāge tvaṃ gīstvaṃ gaustvamakṣaram |
tvaṃ dhīstvaṃ śrīstvamoṅkārastattve cāpi paristhitā |
sarvasattvāhite devi namaste parameśvari
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवं संस्तुता देवी भवेन परमेष्ठिना ।
देवैरपि जयेत्युच्चैरित्युक्ता परमेश्वरी
ityevaṃ saṃstutā devī bhavena parameṣṭhinā |
devairapi jayetyuccairityuktā parameśvarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावदास्ते चतुर्वक्त्रस्तावदन्तर्जलाद् बहिः ।
निश्चक्राम ततो देवीं कृतकृत्यां ददर्श सः
yāvadāste caturvaktrastāvadantarjalād bahiḥ |
niścakrāma tato devīṃ kṛtakṛtyāṃ dadarśa saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां दृष्ट्वा देवकार्यं च सिद्धं मत्वा पितामहः ।
भविष्यं कार्यमुद्दिश्य ततो वचनमब्रवीत्
tāṃ dṛṣṭvā devakāryaṃ ca siddhaṃ matvā pitāmahaḥ |
bhaviṣyaṃ kāryamuddiśya tato vacanamabravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच ।
इयं देवी वरारोहा यातु शैलं हिमोद्भवम् ।
तत्र यूयं सुराः सर्वे गत्वा नन्दत माचिरम्
brahmovāca |
iyaṃ devī varārohā yātu śailaṃ himodbhavam |
tatra yūyaṃ surāḥ sarve gatvā nandata māciram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवम्यां च सदा पूज्या इयं देवी समाधिना ।
वरदा सर्वलोकानां भविष्यति न संशयः
navamyāṃ ca sadā pūjyā iyaṃ devī samādhinā |
varadā sarvalokānāṃ bhaviṣyati na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवम्यां यश्च पिष्टाशी भविष्यति हि मानवः ।
नारी वा तस्य संपन्नं भविष्यति मनोगतम्
navamyāṃ yaśca piṣṭāśī bhaviṣyati hi mānavaḥ |
nārī vā tasya saṃpannaṃ bhaviṣyati manogatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यश्च सायं तथा प्रातरिदं स्तोत्रं पठिष्यति ।
त्वयेरितं महादेव तस्य देव्या समं भवान्
yaśca sāyaṃ tathā prātaridaṃ stotraṃ paṭhiṣyati |
tvayeritaṃ mahādeva tasya devyā samaṃ bhavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरदो देव सर्वासु आपत्स्वप्युद्धरस्व तम् ।
एवमुक्त्वा भवं ब्रह्मा पुनर्देवीं स चाब्रवीत्
varado deva sarvāsu āpatsvapyuddharasva tam |
evamuktvā bhavaṃ brahmā punardevīṃ sa cābravīt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वया देवि महत्कार्यं कर्तव्यं चान्यदस्ति नः ।
भविष्यं महिषाख्यस्य असुरस्य विनाशनम्
tvayā devi mahatkāryaṃ kartavyaṃ cānyadasti naḥ |
bhaviṣyaṃ mahiṣākhyasya asurasya vināśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्त्वा ततो ब्रह्मा सर्वे देवाश्च पार्थिव ।
यथागतं ततो जग्मुर्द्देवीं स्थाप्य हिमे गिरौ ।
संस्थाप्य नन्दिता यस्मात् तस्मान्नन्दाऽभवत् तु सा
evamuktvā tato brahmā sarve devāśca pārthiva |
yathāgataṃ tato jagmurddevīṃ sthāpya hime girau |
saṃsthāpya nanditā yasmāt tasmānnandā'bhavat tu sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यश्चेदं श्रृणुयाज्जन्म देव्या यश्च स्वयं पठेत् ।
सर्वपापविनिर्मुक्तः परं निर्वाणमृच्छति
yaścedaṃ śrṛṇuyājjanma devyā yaśca svayaṃ paṭhet |
sarvapāpavinirmuktaḥ paraṃ nirvāṇamṛcchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.