भद्राश्व उवाच ।
मत्प्रश्नविषये ब्रह्मन् कथेयं कथिता त्वया ।
तस्या विभूतिरभवत् कस्य केन कृतेन ह
bhadrāśva uvāca |
matpraśnaviṣaye brahman katheyaṃ kathitā tvayā |
tasyā vibhūtirabhavat kasya kena kṛtena ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अगस्त्य उवाच ।
आगतेयं कथा चित्रा सर्वस्य विषये स्थिता ।
त्वद्देहे मम देहे च सर्वजन्तुषु सा समा
agastya uvāca |
āgateyaṃ kathā citrā sarvasya viṣaye sthitā |
tvaddehe mama dehe ca sarvajantuṣu sā samā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यां संभूतिमिच्छन् यस्तस्योपायं स्वयं परम् ।
पशुपालात् समुत्पन्नो यश्चतुष्पाच्चतुर्मुखः
tasyāṃ saṃbhūtimicchan yastasyopāyaṃ svayaṃ param |
paśupālāt samutpanno yaścatuṣpāccaturmukhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स गुरुः स कथायास्तु तस्याश्चैव प्रवर्त्तकः ।
तस्य पुत्रः स्वरो नाम सप्तमूर्तिंरसौ स्मृतः
sa guruḥ sa kathāyāstu tasyāścaiva pravarttakaḥ |
tasya putraḥ svaro nāma saptamūrtiṃrasau smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन प्रोक्तं तु यत्किंचित् चतुर्णां साधनं नृप ।
ऋगर्थानां चतुर्भिस्ते तद्भक्त्याराध्यतां ययुः
tena proktaṃ tu yatkiṃcit caturṇāṃ sādhanaṃ nṛpa |
ṛgarthānāṃ caturbhiste tadbhaktyārādhyatāṃ yayuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्णां प्रथमो यस्तु चतुःश्रृङ्गसमास्थितः ।
वृषद्वितीयस्तत्प्रोक्तमार्गेणैव तृतीयकः ।
चतुर्थस्तत्प्रणीतस्तां पूज्य भक्त्या सुतं व्रजेत्
caturṇāṃ prathamo yastu catuḥśrṛṅgasamāsthitaḥ |
vṛṣadvitīyastatproktamārgeṇaiva tṛtīyakaḥ |
caturthastatpraṇītastāṃ pūjya bhaktyā sutaṃ vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तमूर्त्तेस्तु चरितं शुश्रुंवुः प्रथमं नृप ।
ब्रह्मचर्येण वर्त्तेत द्वितीयोऽस्य सनातनः
saptamūrttestu caritaṃ śuśruṃvuḥ prathamaṃ nṛpa |
brahmacaryeṇa vartteta dvitīyo'sya sanātanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो भृत्यादिभरणं वृषभारोहणं त्रिषु ।
वनवासश्च निर्द्दिष्ट आत्मस्थे वृषभे सति
tato bhṛtyādibharaṇaṃ vṛṣabhārohaṇaṃ triṣu |
vanavāsaśca nirddiṣṭa ātmasthe vṛṣabhe sati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहमस्मि वदत्यन्यश्चतुर्द्धा एकधा द्विधा ।
भेदभिन्नसहोत्पन्नास्तस्यापत्यानि जज्ञिरे
ahamasmi vadatyanyaścaturddhā ekadhā dvidhā |
bhedabhinnasahotpannāstasyāpatyāni jajñire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यानित्यस्वरूपाणि दृष्ट्वा पूर्वं चतुर्मुखः ।
चिन्तयामास जनकं कथं पश्याम्यहं नृप
nityānityasvarūpāṇi dṛṣṭvā pūrvaṃ caturmukhaḥ |
cintayāmāsa janakaṃ kathaṃ paśyāmyahaṃ nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मदीयस्य पितुर्ये हि गुणा आसन् महात्मनः ।
न ते सम्प्रति दृश्यन्ते स्वरापत्येषु केषुचित्
madīyasya piturye hi guṇā āsan mahātmanaḥ |
na te samprati dṛśyante svarāpatyeṣu keṣucit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितुः पुत्रस्य यः पुत्रः स पितामहनामवान् ।
एवं श्रुतिः स्थिता चेयं स्वरापत्येषु नान्यथा
pituḥ putrasya yaḥ putraḥ sa pitāmahanāmavān |
evaṃ śrutiḥ sthitā ceyaṃ svarāpatyeṣu nānyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वापि संपत्स्यते भावो द्रष्टव्यश्चापि ते पिता ।
एवं नीतेऽपि किं कार्यमिति चिन्तापरोऽभवत्
kvāpi saṃpatsyate bhāvo draṣṭavyaścāpi te pitā |
evaṃ nīte'pi kiṃ kāryamiti cintāparo'bhavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य चिन्तयतः शस्त्रं पितृकं पुरतो बभौ ।
तेन शस्त्रेण तं रोषान्ममन्थ स्वरमन्तिके
tasya cintayataḥ śastraṃ pitṛkaṃ purato babhau |
tena śastreṇa taṃ roṣānmamantha svaramantike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन् मथितमात्रे तु शिरस्तस्यापि दुर्ग्रहम् ।
नालिकेरफलाकारं चतुर्वक्त्रोऽन्वपश्यत
tasmin mathitamātre tu śirastasyāpi durgraham |
nālikeraphalākāraṃ caturvaktro'nvapaśyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्चावृतं प्रधानेन दशधा संवृतो बभौ ।
चतुष्पादेन शस्त्रेण चिच्छेद तिलकाण्डवत्
taccāvṛtaṃ pradhānena daśadhā saṃvṛto babhau |
catuṣpādena śastreṇa ciccheda tilakāṇḍavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रकामं तिलसंच्छिन्ने तदमूलौ न मे बभौ ।
अहं त्वहं वदन् भूतं तमप्येवमथाच्छिनत्
prakāmaṃ tilasaṃcchinne tadamūlau na me babhau |
ahaṃ tvahaṃ vadan bhūtaṃ tamapyevamathācchinat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन् छिन्ने तदस्यांसे ह्रस्वमन्यमवेक्षत ।
अहं भूतादि वः पञ्च वदन्तं भूतिमन्तिकात्
tasmin chinne tadasyāṃse hrasvamanyamavekṣata |
ahaṃ bhūtādi vaḥ pañca vadantaṃ bhūtimantikāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमप्येवमथो छित्त्वा पञ्चाशून्यममीक्षत ।
कृत्वावकाशं ते सर्वे जल्पन्त इदमन्तिकात्
tamapyevamatho chittvā pañcāśūnyamamīkṣata |
kṛtvāvakāśaṃ te sarve jalpanta idamantikāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमप्यसङ्गशस्त्रेण चिच्छेद तिलकाण्डवत् ।
तस्मिंच्छिन्ने दशांशेन ह्रस्वमन्यमपश्यत
tamapyasaṅgaśastreṇa ciccheda tilakāṇḍavat |
tasmiṃcchinne daśāṃśena hrasvamanyamapaśyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरुषं रूपशस्त्रेण तं छित्त्वाऽन्यमपश्यत ।
तद्वद् ह्रस्वं सितं सौम्यं तमप्येवं तदाऽकरोत्
puruṣaṃ rūpaśastreṇa taṃ chittvā'nyamapaśyata |
tadvad hrasvaṃ sitaṃ saumyaṃ tamapyevaṃ tadā'karot
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं कृते शरीरं तु ददर्श स पुनः प्रभुः ।
स्वकीयमेवाकस्यान्तः पितरं नृपसत्तम
evaṃ kṛte śarīraṃ tu dadarśa sa punaḥ prabhuḥ |
svakīyamevākasyāntaḥ pitaraṃ nṛpasattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रसरेणुसमं मूर्त्या अव्यक्तं सर्वजन्तुषु ।
समं दृष्ट्वा परं हर्षं उभे विसस्वरार्त्तवित्
trasareṇusamaṃ mūrtyā avyaktaṃ sarvajantuṣu |
samaṃ dṛṣṭvā paraṃ harṣaṃ ubhe visasvarārttavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवंविधोऽसौ पुरुषः स्वरनामा महातपाः ।
मूर्त्तिस्तस्य प्रवृत्ताख्यं निवृत्ताख्यं शिरो महत्
evaṃvidho'sau puruṣaḥ svaranāmā mahātapāḥ |
mūrttistasya pravṛttākhyaṃ nivṛttākhyaṃ śiro mahat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतस्मादेव तस्याशु कथया राजसत्तम ।
संभूतिरभवद् राजन् विवृत्तेस्त्वेष एव तु
etasmādeva tasyāśu kathayā rājasattama |
saṃbhūtirabhavad rājan vivṛttestveṣa eva tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषेतिहासः प्रथमः सर्वस्य जगतो भृशम् ।
य इमं वेत्ति तत्त्वेन साक्षात् कर्मपरो भवेत्
eṣetihāsaḥ prathamaḥ sarvasya jagato bhṛśam |
ya imaṃ vetti tattvena sākṣāt karmaparo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
।। इति श्रीवराहपुराणे भगवच्छास्त्रे त्रिपञ्चाशोऽध्यायः
|| iti śrīvarāhapurāṇe bhagavacchāstre tripañcāśo'dhyāyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.