Library·Varāha Purāṇa·6

Varāha Purāṇa 6

धरण्युवाच । स वसुः संशयच्छेदं प्राप्य रैभ्यश्च सत्तमः । उभौ किं चक्रतुर्देव श्रुत्वा चाङ्गिरसं वचः

dharaṇyuvāca | sa vasuḥ saṃśayacchedaṃ prāpya raibhyaśca sattamaḥ | ubhau kiṃ cakraturdeva śrutvā cāṅgirasaṃ vacaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीवराह उवाच । स वसुः सर्वधर्मज्ञः स्वराज्यं प्रतिपालयन् । अयजद् बहुभिर्यज्ञैर्महद्भिर्भूरिदक्षिणैः

śrīvarāha uvāca | sa vasuḥ sarvadharmajñaḥ svarājyaṃ pratipālayan | ayajad bahubhiryajñairmahadbhirbhūridakṣiṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मकाण्डेन देवेशं हरिं नारायणं प्रभुम् । तोषयामास राजेन्द्रस्तमभेदेन चिन्तयन्

karmakāṇḍena deveśaṃ hariṃ nārāyaṇaṃ prabhum | toṣayāmāsa rājendrastamabhedena cintayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कालेन महता तस्य राज्ञो मतिः किल । निवृत्तराज्यभोगस्य द्न्द्वस्यान्तमुपेयुषी

tataḥ kālena mahatā tasya rājño matiḥ kila | nivṛttarājyabhogasya dndvasyāntamupeyuṣī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पुत्रं विवस्वन्तं श्रेष्ठं भ्रातृशतस्य ह । अभिषिच्य स्वके राज्ये तपोवनमुपागमत्

tataḥ putraṃ vivasvantaṃ śreṣṭhaṃ bhrātṛśatasya ha | abhiṣicya svake rājye tapovanamupāgamat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्करं नाम तीर्थानां प्रवरं यत्र केशवः । पुण्डरीकाक्षनामा तु पूज्यते तत्परायणैः

puṣkaraṃ nāma tīrthānāṃ pravaraṃ yatra keśavaḥ | puṇḍarīkākṣanāmā tu pūjyate tatparāyaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र गत्वा स राजर्षिः काश्मीराधिपतिर्वसुः । अतितीव्रेण तपसा स्वशरीरमशोषयत्

tatra gatvā sa rājarṣiḥ kāśmīrādhipatirvasuḥ | atitīvreṇa tapasā svaśarīramaśoṣayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्डरीकाक्षपारं तु स्तवं भक्त्या जपन् बुधः । आरिराधयिषुर्देवं नारायणमकल्मषम् । स्तोत्रान्ते तल्लयं प्राप्तः स राजा राजसत्तमः

puṇḍarīkākṣapāraṃ tu stavaṃ bhaktyā japan budhaḥ | ārirādhayiṣurdevaṃ nārāyaṇamakalmaṣam | stotrānte tallayaṃ prāptaḥ sa rājā rājasattamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धरण्युवाच । पुण्डरीकाक्षपारं तु स्तोत्रं देव कथं स्मृतम् । कीदृशं तन्ममाचक्ष्व परमेश्वर तत्त्वतः

dharaṇyuvāca | puṇḍarīkākṣapāraṃ tu stotraṃ deva kathaṃ smṛtam | kīdṛśaṃ tanmamācakṣva parameśvara tattvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीवराह उवाच । नमस्ते पुण्डरीकाक्ष नमस्ते मधुसूदन । नमस्ते सर्वलोकेश नमस्ते तिग्मचक्रिणे

śrīvarāha uvāca | namaste puṇḍarīkākṣa namaste madhusūdana | namaste sarvalokeśa namaste tigmacakriṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वमूर्तिं महाबाहुं वरदं सर्वतेजसम् । नमामि पुण्डरीकाक्षं विद्याऽविद्यात्मकं विभुम्

viśvamūrtiṃ mahābāhuṃ varadaṃ sarvatejasam | namāmi puṇḍarīkākṣaṃ vidyā'vidyātmakaṃ vibhum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदिदेवं महादेवं वेदवेदाङ्गपारगम् । गम्भीरं सर्वदेवानां नमामि मधुसूदनम्

ādidevaṃ mahādevaṃ vedavedāṅgapāragam | gambhīraṃ sarvadevānāṃ namāmi madhusūdanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वमूर्तिं महामूर्तिं विद्यामूर्तिं त्रिमूर्तिकम् । कवचं सर्वदेवानां नमस्ये वारिजेक्षणम्

viśvamūrtiṃ mahāmūrtiṃ vidyāmūrtiṃ trimūrtikam | kavacaṃ sarvadevānāṃ namasye vārijekṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्त्रशीर्षिणं देवं सहस्त्राक्षं महाभुजम् । जगत्संव्याप्य तिष्ठन्तं नमस्ये परमेश्वरम्

sahastraśīrṣiṇaṃ devaṃ sahastrākṣaṃ mahābhujam | jagatsaṃvyāpya tiṣṭhantaṃ namasye parameśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरण्यं शरणं देवं विष्णुं जिष्णुं सनातनम् । नीलमेघप्रतीकाशं नमस्ये चक्रपाणिनम्

śaraṇyaṃ śaraṇaṃ devaṃ viṣṇuṃ jiṣṇuṃ sanātanam | nīlameghapratīkāśaṃ namasye cakrapāṇinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुद्धं सर्वगतं नित्यं व्योमरूपं सनातनम् । भावाभावविनिर्मुक्तं मस्ये सर्वगं हरिम्

śuddhaṃ sarvagataṃ nityaṃ vyomarūpaṃ sanātanam | bhāvābhāvavinirmuktaṃ masye sarvagaṃ harim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नान्यत् किंचित् प्रपश्यामि व्यतिरिक्तं त्वयाऽच्युत । त्वन्मयं च प्रपश्यामि सर्वमेतच्चराचरम्

nānyat kiṃcit prapaśyāmi vyatiriktaṃ tvayā'cyuta | tvanmayaṃ ca prapaśyāmi sarvametaccarācaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं तु वदतस्तस्य मूर्त्तिमान् पुरुषः किल । निर्गत्य देहान्नीलाभो घनचण्डो भयंकरः

evaṃ tu vadatastasya mūrttimān puruṣaḥ kila | nirgatya dehānnīlābho ghanacaṇḍo bhayaṃkaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्ताक्षो ह्रस्वकायस्तु दग्धस्थूणासमप्रभः । उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वा किं करोमि नराधिप

raktākṣo hrasvakāyastu dagdhasthūṇāsamaprabhaḥ | uvāca prāñjalirbhūtvā kiṃ karomi narādhipa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजोवाच । कोऽसि किं कार्यमिह ते कस्मादागतवानसि । एतन्मे कथय व्याध एतदिच्छामि वेदितुम्

rājovāca | ko'si kiṃ kāryamiha te kasmādāgatavānasi | etanme kathaya vyādha etadicchāmi veditum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याध उवाच । पूर्वं कलियुगे राजन् राजा त्वं दक्षिणापथे । पूर्णधर्मोद्भवः श्रीमाञ्जनस्थाने विचक्षणः

vyādha uvāca | pūrvaṃ kaliyuge rājan rājā tvaṃ dakṣiṇāpathe | pūrṇadharmodbhavaḥ śrīmāñjanasthāne vicakṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स कदाचिद् भवान् वीर तुरगैः परिवारितः । अरण्यमागतो हन्तुं श्वापदानि विशेषतः

sa kadācid bhavān vīra turagaiḥ parivāritaḥ | araṇyamāgato hantuṃ śvāpadāni viśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र त्वयाऽन्यकामेन मृगवेषधरो मुनिः । दण्डयुग्मेन दूरे तु पातितो धरणीतले

tatra tvayā'nyakāmena mṛgaveṣadharo muniḥ | daṇḍayugmena dūre tu pātito dharaṇītale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सद्यो मृतश्च विप्रेन्द्रस्त्वं च राजन् मुदा युतः । हरिणोऽयं हत इति यावत् पश्यसि पार्थिव । तावन्मृगवपुर्विप्रो मृतः प्रस्त्रवणे गिरौ

sadyo mṛtaśca viprendrastvaṃ ca rājan mudā yutaḥ | hariṇo'yaṃ hata iti yāvat paśyasi pārthiva | tāvanmṛgavapurvipro mṛtaḥ prastravaṇe girau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं दृष्ट्वा त्वं महाराज क्षुभितेन्द्रियमानसः । गृहं गतस्ततोऽन्यस्य कस्यचित् कथितं त्वया

taṃ dṛṣṭvā tvaṃ mahārāja kṣubhitendriyamānasaḥ | gṛhaṃ gatastato'nyasya kasyacit kathitaṃ tvayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कतिपयाहस्य त्वया रात्रौ नरेश्वर । ब्रह्महत्याभयाद्भीतचितेनैतद् विचिन्तितम् । कृत्यं करोमि शान्त्यर्थं मुच्यते येन पातकात्

tataḥ katipayāhasya tvayā rātrau nareśvara | brahmahatyābhayādbhītacitenaitad vicintitam | kṛtyaṃ karomi śāntyarthaṃ mucyate yena pātakāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्त्वया महाराज सकृन्नारायणं प्रभुम् । संचिन्त्य द्वादशी शुद्धा त्वया राजन्नुपोषिता

tatastvayā mahārāja sakṛnnārāyaṇaṃ prabhum | saṃcintya dvādaśī śuddhā tvayā rājannupoṣitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारायणो मे सुप्रीत इति प्रोक्त्वा शुभेऽहनि । गौर्दत्ता विधिना सद्यो मृतोऽस्युदरशूलतः

nārāyaṇo me suprīta iti proktvā śubhe'hani | gaurdattā vidhinā sadyo mṛto'syudaraśūlataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभुक्तो द्वादशीधर्मे यत् तत्रापि च कारणम् । कथयामि भवत्पत्नी नाम्ना नारायणी शुभा

abhukto dvādaśīdharme yat tatrāpi ca kāraṇam | kathayāmi bhavatpatnī nāmnā nārāyaṇī śubhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा कण्ठगेन प्राणेन व्याहृता तेन ते गतिः । कल्पमेकं महाराज जाता विष्णुपुरे तव

sā kaṇṭhagena prāṇena vyāhṛtā tena te gatiḥ | kalpamekaṃ mahārāja jātā viṣṇupure tava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं च तव देहस्थः सर्वं जानामि चाक्षयम् । ब्रह्मग्रहो महाघोरः पीडयामीति मे मतिः

ahaṃ ca tava dehasthaḥ sarvaṃ jānāmi cākṣayam | brahmagraho mahāghoraḥ pīḍayāmīti me matiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावद्विष्णोस्तु पुरुषैः किङ्करैर्मुसलैरहम् । प्रहतः संक्षयं यातस्ततस्ते रोमकूपतः । स्वर्गस्थस्यापि राजेन्द्र स्थितोऽहं स्वेन तेजसा

tāvadviṣṇostu puruṣaiḥ kiṅkarairmusalairaham | prahataḥ saṃkṣayaṃ yātastataste romakūpataḥ | svargasthasyāpi rājendra sthito'haṃ svena tejasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततोऽहःकल्पनिर्वृत्ते रात्रिकल्पे च सत्तम । इदानीमादिसृष्टौ तु कृते नृपतिसत्तम

tato'haḥkalpanirvṛtte rātrikalpe ca sattama | idānīmādisṛṣṭau tu kṛte nṛpatisattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संभूतस्त्वं महाराज राज्ञः सुमनसो गृहे । काश्मीरदेशाधिपतेरहं चाङ्गरुहैस्तव

saṃbhūtastvaṃ mahārāja rājñaḥ sumanaso gṛhe | kāśmīradeśādhipaterahaṃ cāṅgaruhaistava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञैरिष्टं त्वयानेकैर्बहुभिश्चाप्तदक्षिणैः । न चाहं तैरपहतो विष्णुस्मरणवर्जितैः

yajñairiṣṭaṃ tvayānekairbahubhiścāptadakṣiṇaiḥ | na cāhaṃ tairapahato viṣṇusmaraṇavarjitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदानीं यत् त्वया स्तोत्रं पुण्डरीकाक्षपारकम् । पठितं तत्प्रभावेन विहायाङ्गरुहाण्यहम् । एकीभूतः पुनर्जातो व्याधरूपो नृपोत्तम

idānīṃ yat tvayā stotraṃ puṇḍarīkākṣapārakam | paṭhitaṃ tatprabhāvena vihāyāṅgaruhāṇyaham | ekībhūtaḥ punarjāto vyādharūpo nṛpottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं भगवतः स्तोत्रं श्रुत्वा प्राक्पापमूर्त्तिना । मुक्तोऽस्मि धर्मबुद्धिर्मे वर्त्तते साम्प्रतं विभो

ahaṃ bhagavataḥ stotraṃ śrutvā prākpāpamūrttinā | mukto'smi dharmabuddhirme varttate sāmprataṃ vibho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतच्छ्रुत्वा वचो राजा परं विस्मयमागतः । वरेण छन्दयामास तं व्याधं राजसत्तमः

etacchrutvā vaco rājā paraṃ vismayamāgataḥ | vareṇa chandayāmāsa taṃ vyādhaṃ rājasattamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजोवाच । स्मारितोऽस्मि यथा व्याध त्वया जन्मान्तरं गतम् । तथा त्वं मत्प्रसादेन धर्मव्याधो भविष्यसि

rājovāca | smārito'smi yathā vyādha tvayā janmāntaraṃ gatam | tathā tvaṃ matprasādena dharmavyādho bhaviṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यश्चैतत् पुण्डरीकाक्षपारगं श्रृणुयात् परम् । तस्य पुष्करयात्रायां विधिस्नानफलं भवेत्

yaścaitat puṇḍarīkākṣapāragaṃ śrṛṇuyāt param | tasya puṣkarayātrāyāṃ vidhisnānaphalaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रीवराह उवाच । एवमुक्त्वा ततो राजा विमानवरमास्थितः । परेण तेजसा योगमवापाशेषधारिणि

śrīvarāha uvāca | evamuktvā tato rājā vimānavaramāsthitaḥ | pareṇa tejasā yogamavāpāśeṣadhāriṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.