रुद्र उवाच । अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि जम्बूद्वीपं यथातथम् । संख्यां चापि समुद्राणां द्वीपानां चैव विस्तरम्
rudra uvāca | ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi jambūdvīpaṃ yathātatham | saṃkhyāṃ cāpi samudrāṇāṃ dvīpānāṃ caiva vistaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावन्ति चैव वर्षाणि तेषु नद्यश्च याः स्मृताः । महाभूतप्रमाणं च गतिं चन्द्रार्कयोः पृथक्
yāvanti caiva varṣāṇi teṣu nadyaśca yāḥ smṛtāḥ | mahābhūtapramāṇaṃ ca gatiṃ candrārkayoḥ pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वीपभेदसहस्त्राणि सप्तस्वन्तर्गतानि च । न शक्यन्ते क्रमेणेह वक्तुं यैर्विततं जगत्
dvīpabhedasahastrāṇi saptasvantargatāni ca | na śakyante krameṇeha vaktuṃ yairvitataṃ jagat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तद्वीपान् प्रवक्ष्यामि चन्द्रादित्यग्रहैः सह । येषां मनुष्यास्तर्केण प्रमाणानि प्रचक्षते
saptadvīpān pravakṣyāmi candrādityagrahaiḥ saha | yeṣāṃ manuṣyāstarkeṇa pramāṇāni pracakṣate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अचिन्त्याः खलु ये भावा न तांस्तर्केण साधयेत् । प्रकृतिभ्यः परं यच्च तदचिन्त्यं विभाव्यते
acintyāḥ khalu ye bhāvā na tāṃstarkeṇa sādhayet | prakṛtibhyaḥ paraṃ yacca tadacintyaṃ vibhāvyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नव वर्षं प्रवक्ष्यामि जम्बूद्वीपं यथातथम् । विस्तरान्मण्डलाच्चैव योजनैस्तन्निबोधत
nava varṣaṃ pravakṣyāmi jambūdvīpaṃ yathātatham | vistarānmaṇḍalāccaiva yojanaistannibodhata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतमेकं सहस्त्राणां योजनानां समन्ततः । नानाजनपदाकीर्णं योजनैर्विविधैः शुभैः
śatamekaṃ sahastrāṇāṃ yojanānāṃ samantataḥ | nānājanapadākīrṇaṃ yojanairvividhaiḥ śubhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धचारणसंकीर्णं पर्वतैरुपशोभितम् । सर्वधातुविवृद्धैश्च शिलाजालसमुद्भवैः । पर्वतप्रभवाभिश्च नदीभिः सर्वतश्चितम्
siddhacāraṇasaṃkīrṇaṃ parvatairupaśobhitam | sarvadhātuvivṛddhaiśca śilājālasamudbhavaiḥ | parvataprabhavābhiśca nadībhiḥ sarvataścitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जम्बूद्वीपः पृथुः श्रीमान् सर्वतः परिमण्डलः । नवभिश्चावृतः श्रीमान् भुवनैर्भूतभावनः
jambūdvīpaḥ pṛthuḥ śrīmān sarvataḥ parimaṇḍalaḥ | navabhiścāvṛtaḥ śrīmān bhuvanairbhūtabhāvanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लवणेन समुद्रेण सर्वतः परिवारितः । जम्बूद्वीपस्य विस्तारात् समेन तु समन्ततः
lavaṇena samudreṇa sarvataḥ parivāritaḥ | jambūdvīpasya vistārāt samena tu samantataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य प्रागायता दीर्घा षडेते वर्षपर्वताः । उभयत्रावगाढाश्च समुद्रौ पूर्वपश्चिमौ
tasya prāgāyatā dīrghā ṣaḍete varṣaparvatāḥ | ubhayatrāvagāḍhāśca samudrau pūrvapaścimau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिमप्रायश्च हिमवान् हेमकूटश्च हेमवान् । सर्वत्र सुसुखश्चापि निषधः पर्वतो महान्
himaprāyaśca himavān hemakūṭaśca hemavān | sarvatra susukhaścāpi niṣadhaḥ parvato mahān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्वर्णःस सौवर्णो मेरुश्चोल्बमयो गिरिः । वृत्ताकृतिप्रमाणश्च चतुरस्त्रः समुच्छितः
caturvarṇaḥsa sauvarṇo meruścolbamayo giriḥ | vṛttākṛtipramāṇaśca caturastraḥ samucchitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानावर्णस्तु पार्श्वेषु प्रजापतिगुणान्वितः । नाभिमण्डलसंभूतो ब्रह्मणः परमेष्ठिनः
nānāvarṇastu pārśveṣu prajāpatiguṇānvitaḥ | nābhimaṇḍalasaṃbhūto brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वतः श्वेतवर्णस्तु ब्रह्मण्यं तेन तस्य तत् । पीतश्च दक्षिणेनासौ तेन वैश्यत्वमिष्यते
pūrvataḥ śvetavarṇastu brahmaṇyaṃ tena tasya tat | pītaśca dakṣiṇenāsau tena vaiśyatvamiṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भृङ्गपत्रनिभश्चासौ पश्चिमेन यतोऽथ सः । तेनास्य शूद्रता प्रोक्ता मेरोर्नामार्थकर्मणः
bhṛṅgapatranibhaścāsau paścimena yato'tha saḥ | tenāsya śūdratā proktā merornāmārthakarmaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पार्श्वमुत्तरतस्तस्य रक्तवर्णं विभाव्यते। तेनास्य क्षत्रभावः स्यादिति वर्णाः प्रकीर्तिताः
pārśvamuttaratastasya raktavarṇaṃ vibhāvyate| tenāsya kṣatrabhāvaḥ syāditi varṇāḥ prakīrtitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृत्तः स्वभावतः प्रोक्तो वर्णतः परिमाणतः । नीलश्च वैदूर्यमयः श्वेतशुक्लो हिरण्मयः । मयूरबर्हिवर्णस्तु शातकौम्भश्च श्रृङ्गवान्
vṛttaḥ svabhāvataḥ prokto varṇataḥ parimāṇataḥ | nīlaśca vaidūryamayaḥ śvetaśuklo hiraṇmayaḥ | mayūrabarhivarṇastu śātakaumbhaśca śrṛṅgavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एते पर्वतराजानः सिद्धचारणसेविताः । तेषामन्तरविष्कम्भो नवसाहस्त्र उच्यते
ete parvatarājānaḥ siddhacāraṇasevitāḥ | teṣāmantaraviṣkambho navasāhastra ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्ये त्विलावृतं नाम महामेरोः स संभवः । नवैव तु सहस्त्राणि विस्तीर्णः सर्वतश्च सः
madhye tvilāvṛtaṃ nāma mahāmeroḥ sa saṃbhavaḥ | navaiva tu sahastrāṇi vistīrṇaḥ sarvataśca saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्यं तस्य महामेरुर्विधूम इव पावकः । वेद्यर्द्धं दक्षिणं मेरोरुत्तरार्द्धं तथोत्तरम्
madhyaṃ tasya mahāmerurvidhūma iva pāvakaḥ | vedyarddhaṃ dakṣiṇaṃ meroruttarārddhaṃ tathottaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्षाणि यानि षडत्र तेषां ते वर्षपर्वताः । योजनाग्रं तु वर्षाणां सर्वेषां तद् विधीयते
varṣāṇi yāni ṣaḍatra teṣāṃ te varṣaparvatāḥ | yojanāgraṃ tu varṣāṇāṃ sarveṣāṃ tad vidhīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वे द्वे वर्षे सहस्त्राणां योजनानां समुच्छ्रयः । जम्बूद्वीपस्य विस्तारस्तेषामायाम उच्यते
dve dve varṣe sahastrāṇāṃ yojanānāṃ samucchrayaḥ | jambūdvīpasya vistārasteṣāmāyāma ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योजनानां सहस्त्राणि शतौ द्वौ चायतौ गिरी । नीलश्च निषधश्चैव ताभ्यां हीनाश्च ये परे । श्वेतश्च हेमकूटश्च हिमवाञ्छृङ्गवांश्च यः
yojanānāṃ sahastrāṇi śatau dvau cāyatau girī | nīlaśca niṣadhaścaiva tābhyāṃ hīnāśca ye pare | śvetaśca hemakūṭaśca himavāñchṛṅgavāṃśca yaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जम्बूद्वीपप्रमाणेन निषधः परिकीर्तितः । तस्माद् द्वादशभागेन हेमकूटः प्रहीयते । हिमवान् विंशभागेन हेमकूटात् प्रहीयते
jambūdvīpapramāṇena niṣadhaḥ parikīrtitaḥ | tasmād dvādaśabhāgena hemakūṭaḥ prahīyate | himavān viṃśabhāgena hemakūṭāt prahīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टाशीतिसहस्त्राणि हेमकूटो महागिरिः । अशीतिर्हिमवान् शैल आयतः पूर्वपश्चिमे
aṣṭāśītisahastrāṇi hemakūṭo mahāgiriḥ | aśītirhimavān śaila āyataḥ pūrvapaścime
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वीपस्य मण्डलीभावाद् ह्रासवृद्धी प्रकीर्त्यते । वर्षाणां पर्वतानां च यथा चेमे तथोत्तरम्
dvīpasya maṇḍalībhāvād hrāsavṛddhī prakīrtyate | varṣāṇāṃ parvatānāṃ ca yathā ceme tathottaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां मध्ये जनपदास्तानि वर्षाणि चैव तत् । प्रपातविषमैस्तैस्तु पर्वतैरावृतानि तु
teṣāṃ madhye janapadāstāni varṣāṇi caiva tat | prapātaviṣamaistaistu parvatairāvṛtāni tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संततानि नदीभेदैरगम्यानि परस्परम् । वसन्ति तेषु सत्त्वानि नानाजातीनि सर्वशः
saṃtatāni nadībhedairagamyāni parasparam | vasanti teṣu sattvāni nānājātīni sarvaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद्धैमवतं वर्षं भारती यत्र सन्ततिः । हेमकूटं परं यत्र नाम्ना किंपुरुषोत्तमः
etaddhaimavataṃ varṣaṃ bhāratī yatra santatiḥ | hemakūṭaṃ paraṃ yatra nāmnā kiṃpuruṣottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेमकूटात् तु निषधं हरिवर्षं तदुच्यते । हरिवर्षात् परं चैव मेरुपार्श्व इलावृतम्
hemakūṭāt tu niṣadhaṃ harivarṣaṃ taducyate | harivarṣāt paraṃ caiva merupārśva ilāvṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इलावृतात् परं नीलं रम्यकं नाम विश्रुतम् । रम्यकाच्च परं श्वेतं विश्रुतं तद्धिरण्मयम् । हिरण्मयात् परं चैव श्रृङ्गवन्तं कुरु स्मृतम्
ilāvṛtāt paraṃ nīlaṃ ramyakaṃ nāma viśrutam | ramyakācca paraṃ śvetaṃ viśrutaṃ taddhiraṇmayam | hiraṇmayāt paraṃ caiva śrṛṅgavantaṃ kuru smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनुःसंस्थे तु द्वे वर्षे विज्ञेये दक्षिणोत्तरे । द्वीपानि खलु चत्वारि चतुरस्त्रमिलावृतम्
dhanuḥsaṃsthe tu dve varṣe vijñeye dakṣiṇottare | dvīpāni khalu catvāri caturastramilāvṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्वाक् च निषधस्याथ वेद्यर्धं दक्षिणं स्मृतम् । परं श्रृङ्गवतो यच्च वेद्यर्धं हि तदुत्तरम्
arvāk ca niṣadhasyātha vedyardhaṃ dakṣiṇaṃ smṛtam | paraṃ śrṛṅgavato yacca vedyardhaṃ hi taduttaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेद्यर्द्धे दक्षिणे त्रीणि वर्षाणि त्रीणि चोत्तरे । तयोर्मध्ये तु विज्ञेयो यत्र मेरुस्त्विलावृतः
vedyarddhe dakṣiṇe trīṇi varṣāṇi trīṇi cottare | tayormadhye tu vijñeyo yatra merustvilāvṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणेन तु नीलस्य निषधस्योत्तरेण च । उदगायतो महाशैलो माल्यवान्नाम पर्वतः
dakṣiṇena tu nīlasya niṣadhasyottareṇa ca | udagāyato mahāśailo mālyavānnāma parvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योजनानां सहस्त्रे द्वे विष्कम्भोच्छ्रय एव च । आयामतश्चतुस्त्रिंशत् सहस्त्राणि प्रकीर्तितः
yojanānāṃ sahastre dve viṣkambhocchraya eva ca | āyāmataścatustriṃśat sahastrāṇi prakīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य प्रतीच्यां विज्ञेयः पर्वतो गन्धमादनः । आयामोच्छ्रयविस्तारात् तुल्यो माल्यवता तु सः
tasya pratīcyāṃ vijñeyaḥ parvato gandhamādanaḥ | āyāmocchrayavistārāt tulyo mālyavatā tu saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिमण्डलस्तयोर्मध्ये मेरुः कनकपर्वतः । चतुर्वर्णः ससौवर्णश्चतुरस्त्रः समुच्छ्रितः
parimaṇḍalastayormadhye meruḥ kanakaparvataḥ | caturvarṇaḥ sasauvarṇaścaturastraḥ samucchritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अव्यक्ता धातवः सर्वे समुत्पन्ना जलादयः । अव्यक्तात् पृथिवीपद्मं मेरुस्तस्य च कर्णिका
avyaktā dhātavaḥ sarve samutpannā jalādayaḥ | avyaktāt pṛthivīpadmaṃ merustasya ca karṇikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुष्पत्रं समुत्पन्नं व्यक्तं पञ्चगुणं महत् । ततः सर्वाः समुद्भूता वितता हि प्रवृत्तयः
catuṣpatraṃ samutpannaṃ vyaktaṃ pañcaguṇaṃ mahat | tataḥ sarvāḥ samudbhūtā vitatā hi pravṛttayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेककल्पजीवद्भिः पुरुषैः पुण्यकारिभिः । कृतात्मभिर्महात्मभिः प्राप्यते पुरुषोत्तमः
anekakalpajīvadbhiḥ puruṣaiḥ puṇyakāribhiḥ | kṛtātmabhirmahātmabhiḥ prāpyate puruṣottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महायोगी महादेवो जगद्ध्येयो जनार्दनः । सर्वलोकगतोऽनन्तो व्यापको मूर्त्तिरव्ययः
mahāyogī mahādevo jagaddhyeyo janārdanaḥ | sarvalokagato'nanto vyāpako mūrttiravyayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तस्य प्राकृता मूर्तिर्मांसमेदोऽस्थिसंभवा । योगित्वाच्चेश्वरत्वाच्च सत्त्वरूपधरो विभुः
na tasya prākṛtā mūrtirmāṃsamedo'sthisaṃbhavā | yogitvācceśvaratvācca sattvarūpadharo vibhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्निमित्तं समुत्पन्नं लोके पद्मं सनातनम् । कल्पशेषस्य तस्यादौ कालस्य गतिरीदृशी
tannimittaṃ samutpannaṃ loke padmaṃ sanātanam | kalpaśeṣasya tasyādau kālasya gatirīdṛśī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन् पद्मे समुत्पन्नो देवदेवश्चतुर्मुखः । प्रजापतिपतिर्देव ईशानो जगतः प्रभुः
tasmin padme samutpanno devadevaścaturmukhaḥ | prajāpatipatirdeva īśāno jagataḥ prabhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य बीजनिसर्गं हि पुष्करस्य यथार्थवत् । कृत्स्नं प्रजानिसर्गेण विस्तरेणैव वर्ण्यते
tasya bījanisargaṃ hi puṣkarasya yathārthavat | kṛtsnaṃ prajānisargeṇa vistareṇaiva varṇyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदम्बु वैष्णवः कायो यतो रत्नविभूषितः । पद्माकारा समुत्पन्ना पृथिवी सवनद्रुमा
tadambu vaiṣṇavaḥ kāyo yato ratnavibhūṣitaḥ | padmākārā samutpannā pṛthivī savanadrumā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत् तस्य लोकपद्मस्य विस्तरं सिद्धभाषितम् । वर्ण्यमानं विभागेन क्रमशः श्रृणुत द्विजाः
tat tasya lokapadmasya vistaraṃ siddhabhāṣitam | varṇyamānaṃ vibhāgena kramaśaḥ śrṛṇuta dvijāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महावर्षाणि ख्यातानि चत्वार्यत्र च संस्थिताः । तत्र पर्वतसंस्थानो मेरुर्नाम महाबलः
mahāvarṣāṇi khyātāni catvāryatra ca saṃsthitāḥ | tatra parvatasaṃsthāno merurnāma mahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानावर्णः स पार्श्वेषु पूर्वतः श्वेत उच्यते । पीतं च दक्षिणं तस्य भृङ्गवर्णं तु पश्चिमम्
nānāvarṇaḥ sa pārśveṣu pūrvataḥ śveta ucyate | pītaṃ ca dakṣiṇaṃ tasya bhṛṅgavarṇaṃ tu paścimam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तरं रक्तवर्णं तु तस्य पार्श्वं महात्मनः । मेरुस्तु शोभते शुक्लो राजवंशे तु धिष्ठितः
uttaraṃ raktavarṇaṃ tu tasya pārśvaṃ mahātmanaḥ | merustu śobhate śuklo rājavaṃśe tu dhiṣṭhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तरुणादित्यसंकाशो विधूम इव पावकः । योजनानां सहस्त्राणि चतुराशीतिरुच्छ्रितः
taruṇādityasaṃkāśo vidhūma iva pāvakaḥ | yojanānāṃ sahastrāṇi caturāśītirucchritaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रविष्टः षोडशाधस्ताद्विस्तृतः षोडशैव तु । शरावसंस्थितत्वाच्च द्वात्रिंशन्मूर्ध्नि विस्तृतः
praviṣṭaḥ ṣoḍaśādhastādvistṛtaḥ ṣoḍaśaiva tu | śarāvasaṃsthitatvācca dvātriṃśanmūrdhni vistṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विस्तारस्त्रिगुणश्चास्य परिणाहः समन्ततः । मण्डलेन प्रमाणेन व्यस्यमानं तदिष्यते
vistārastriguṇaścāsya pariṇāhaḥ samantataḥ | maṇḍalena pramāṇena vyasyamānaṃ tadiṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवतिश्च सहस्त्राणि योजनानां समन्ततः । ततः षट्काधिकानां च व्यस्यमानं प्रकीर्त्तितम् । चतुरस्त्रेण मानेन परिणाहः समन्ततः
navatiśca sahastrāṇi yojanānāṃ samantataḥ | tataḥ ṣaṭkādhikānāṃ ca vyasyamānaṃ prakīrttitam | caturastreṇa mānena pariṇāhaḥ samantataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स पर्वतो महादिव्यो दिव्यौषधिसमन्वितः । सवनैरावृतः सर्वो जातरूपमयैः शुभैः
sa parvato mahādivyo divyauṣadhisamanvitaḥ | savanairāvṛtaḥ sarvo jātarūpamayaiḥ śubhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र देवगणाः सर्वे गन्धर्वोरगराक्षसाः । शैलराजे प्रमोदन्ते तथैवाप्सरसां गणाः
tatra devagaṇāḥ sarve gandharvoragarākṣasāḥ | śailarāje pramodante tathaivāpsarasāṃ gaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स तु मेरुः परिवृतो भवनैर्भूतभावनैः । चत्वारो यस्य देशास्तु नानापार्श्वेषु धिष्ठिताः
sa tu meruḥ parivṛto bhavanairbhūtabhāvanaiḥ | catvāro yasya deśāstu nānāpārśveṣu dhiṣṭhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भद्राश्वो भारतश्चैव केतुमालश्च पश्चिमे । उत्तरे कुरवश्चैव कृतपुण्यप्रतिश्रयाः
bhadrāśvo bhārataścaiva ketumālaśca paścime | uttare kuravaścaiva kṛtapuṇyapratiśrayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्णिका तस्य पद्मस्य समन्तात् परिमण्डला । योजनानां सहस्त्राणि योजनानां प्रमाणतः
karṇikā tasya padmasya samantāt parimaṇḍalā | yojanānāṃ sahastrāṇi yojanānāṃ pramāṇataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य केसरजालानि नवषट् च प्रकीर्त्तिताः । चतुरशीतिरुत्सेधो विवरान्तरगोचराः
tasya kesarajālāni navaṣaṭ ca prakīrttitāḥ | caturaśītirutsedho vivarāntaragocarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिंशच्चापि सहस्त्राणि योजनानां प्रमाणतः । तस्य केसरजालानि विकीर्णानि समन्ततः
triṃśaccāpi sahastrāṇi yojanānāṃ pramāṇataḥ | tasya kesarajālāni vikīrṇāni samantataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतसाहस्त्रमायाममशीतिः पृथुलानि च । चत्वारि तत्र पर्णानि योजनानां चतुर्दश
śatasāhastramāyāmamaśītiḥ pṛthulāni ca | catvāri tatra parṇāni yojanānāṃ caturdaśa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र या सा मया तुभ्यं कर्णिकेत्यभिविश्रुता । तां वर्ण्यमानामेकाग्र्यात् समासेन निबोधत । मणिपर्णशतैश्चित्रां नानावर्णप्रभासिताम्
tatra yā sā mayā tubhyaṃ karṇiketyabhiviśrutā | tāṃ varṇyamānāmekāgryāt samāsena nibodhata | maṇiparṇaśataiścitrāṃ nānāvarṇaprabhāsitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेकपर्णनिचयं सौवर्णमरुणप्रभम् । कान्तं सहस्त्रपर्वाणं सहस्त्रोदरकन्दरम् । सहस्त्रशतपत्रं च वृत्तमेकं नगोत्तमम्
anekaparṇanicayaṃ sauvarṇamaruṇaprabham | kāntaṃ sahastraparvāṇaṃ sahastrodarakandaram | sahastraśatapatraṃ ca vṛttamekaṃ nagottamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मणिरत्नार्पितश्वभ्रैर्मणिभिश्चित्रवेदिकम् । सुवर्णमणिचित्राङ्गैर्मणिचर्चिततोरणैः
maṇiratnārpitaśvabhrairmaṇibhiścitravedikam | suvarṇamaṇicitrāṅgairmaṇicarcitatoraṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र ब्रह्मसभा रम्या ब्रह्मर्षिजनसंकुला । नाम्ना मनोव्रती नाम सर्वलोकेषु विश्रुता
tatra brahmasabhā ramyā brahmarṣijanasaṃkulā | nāmnā manovratī nāma sarvalokeṣu viśrutā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रेशानस्य देवस्य सहस्त्रादित्यवर्चसः । महाविमानसंस्थस्य महिमा वर्त्तते सदा
tatreśānasya devasya sahastrādityavarcasaḥ | mahāvimānasaṃsthasya mahimā varttate sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र सर्वे देवगणाश्चतुर्वक्त्रं स्वयं प्रभुम् । इष्ट्वा पूज्यनमस्कारैरर्चनीयमुपस्थिताः
tatra sarve devagaṇāścaturvaktraṃ svayaṃ prabhum | iṣṭvā pūjyanamaskārairarcanīyamupasthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यैस्तदा दिहसंकल्पैर्ब्रह्मचर्यं महात्मभिः । चीर्णं चारुमनोभिश्च सदाचारपथि स्थितैः
yaistadā dihasaṃkalpairbrahmacaryaṃ mahātmabhiḥ | cīrṇaṃ cārumanobhiśca sadācārapathi sthitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सम्यगिष्ट्वा च भुक्त्वा च पितृदेवार्चने रताः । गृहाश्रमपरास्तत्र विनीता अतिथिप्रियाः
samyagiṣṭvā ca bhuktvā ca pitṛdevārcane ratāḥ | gṛhāśramaparāstatra vinītā atithipriyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहिणः शुक्लकर्मस्था विरक्ताः कारणात्मकाः । यमैर्नियमदानैश्च दृढनिर्दग्धकिल्बिषाः
gṛhiṇaḥ śuklakarmasthā viraktāḥ kāraṇātmakāḥ | yamairniyamadānaiśca dṛḍhanirdagdhakilbiṣāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां निवसनं शुक्लब्रह्मलोकमनिन्दितम् । उपर्युपरि सर्वासां गतीनां परमा गतिः । चतुर्दशसहस्त्राणि योजनानां तु कीर्त्तितम्
teṣāṃ nivasanaṃ śuklabrahmalokamaninditam | uparyupari sarvāsāṃ gatīnāṃ paramā gatiḥ | caturdaśasahastrāṇi yojanānāṃ tu kīrttitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततोर्द्धरुचिरे कृष्णे तरुणादित्यवर्चसि । महागिरौ ततो रम्ये रत्नधातुविचित्रिते
tatorddharucire kṛṣṇe taruṇādityavarcasi | mahāgirau tato ramye ratnadhātuvicitrite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैकरत्नसमावासे मणितोरणमन्दिरे । मेरोः सर्वेषु पार्श्वेषु समन्तात् परिमण्डले
naikaratnasamāvāse maṇitoraṇamandire | meroḥ sarveṣu pārśveṣu samantāt parimaṇḍale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिंशद्योजनसाहस्त्रं चक्रपाटो नगोत्तमः । जारुधिश्चैव शैलेन्द्र इत्येते उत्तराः स्मृताः
triṃśadyojanasāhastraṃ cakrapāṭo nagottamaḥ | jārudhiścaiva śailendra ityete uttarāḥ smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतेषां शैलमुख्यानामुत्तरेषु यथाक्रमः । स्थलीरन्तरद्रोण्यश्च सरांसि च निबोधत
eteṣāṃ śailamukhyānāmuttareṣu yathākramaḥ | sthalīrantaradroṇyaśca sarāṃsi ca nibodhata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशयोजनविस्तीर्णा चक्रपाटोपनिर्गता । सा तूद्र्ध्ववाहिनी चापि नदी भूमौ प्रतिष्ठिता
daśayojanavistīrṇā cakrapāṭopanirgatā | sā tūdrdhvavāhinī cāpi nadī bhūmau pratiṣṭhitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा पुर्याममरावत्यां क्रममाणेन्दुरा प्रभौ । तया तिरस्कृता वाऽपि सूर्येन्दुज्योतिषां गणाः
sā puryāmamarāvatyāṃ kramamāṇendurā prabhau | tayā tiraskṛtā vā'pi sūryendujyotiṣāṃ gaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदयास्तमिते सन्ध्ये ये सेवन्ते द्विजोत्तमाः । तान् तुष्यन्ते द्विजाः सर्वानष्टावप्यचलोत्तमान्
udayāstamite sandhye ye sevante dvijottamāḥ | tān tuṣyante dvijāḥ sarvānaṣṭāvapyacalottamān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिभ्रमज्ज्योतिषां या सा रुद्रेन्द्रमता शुभा
paribhramajjyotiṣāṃ yā sā rudrendramatā śubhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.