रुद्र उवाच ।
यदेतत् कर्णिकामूलं मेरोर्मध्यं प्रकीर्तितम् ।
तद् योजनसहस्त्राणि संख्यया मानतः स्मृतम्
rudra uvāca |
yadetat karṇikāmūlaṃ merormadhyaṃ prakīrtitam |
tad yojanasahastrāṇi saṃkhyayā mānataḥ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चत्वारिंशत् तथा चाष्टौ सहस्त्राणि तु मण्डलैः ।
शैलराजस्य तत्तत्र मेरुमूलमिति स्मृतम्
catvāriṃśat tathā cāṣṭau sahastrāṇi tu maṇḍalaiḥ |
śailarājasya tattatra merumūlamiti smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां गिरिसहस्त्राणामनेकानां महोच्छ्रयः ।
दिगष्टौ च पुनस्तस्य मर्यादापर्वताः शुभाः
teṣāṃ girisahastrāṇāmanekānāṃ mahocchrayaḥ |
digaṣṭau ca punastasya maryādāparvatāḥ śubhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जठरो देवकूटश्च पूर्वस्यां दिशि पर्वतौ ।
पूर्वपश्चायतावेतावर्णवान्तर्व्यवस्थितौ ।
मर्यादापर्वतानेतानष्टानाहुर्मनीषिणः
jaṭharo devakūṭaśca pūrvasyāṃ diśi parvatau |
pūrvapaścāyatāvetāvarṇavāntarvyavasthitau |
maryādāparvatānetānaṣṭānāhurmanīṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योऽसौ मेरुर्द्विजश्रेष्ठाः प्रोक्तः कनकपर्वतः ।
विष्कम्भांस्तस्य वक्ष्यामि श्रृणुध्वं गदतस्तु तान्
yo'sau merurdvijaśreṣṭhāḥ proktaḥ kanakaparvataḥ |
viṣkambhāṃstasya vakṣyāmi śrṛṇudhvaṃ gadatastu tān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महापादास्तु चत्वारो मेरोरथ चतुर्दिशम् ।
यैर्न चचाल विष्टब्धा सप्तद्वीपवती मही
mahāpādāstu catvāro meroratha caturdiśam |
yairna cacāla viṣṭabdhā saptadvīpavatī mahī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशयोजनसाहस्त्रं व्यायामस्तेषु शङ्क्यते ।
तिर्यगूर्ध्वं च रचिता हरितालतटैर्वृताः
daśayojanasāhastraṃ vyāyāmasteṣu śaṅkyate |
tiryagūrdhvaṃ ca racitā haritālataṭairvṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनःशिलादरीभिश्च सुवर्णमणिचित्रिताः ।ऽ
अनेकसिद्धभवनैः क्रीडास्थानैश्च सुप्रभाः
manaḥśilādarībhiśca suvarṇamaṇicitritāḥ |'
anekasiddhabhavanaiḥ krīḍāsthānaiśca suprabhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वेण मन्दरस्तस्य दक्षिणे गन्धमादनः ।
विपुलः पश्चिमे पार्श्वे सुपार्श्वश्चोत्तरे स्थितः
pūrveṇa mandarastasya dakṣiṇe gandhamādanaḥ |
vipulaḥ paścime pārśve supārśvaścottare sthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां श्रृङ्गेषु चत्वारो महावृक्षाः प्रतिष्ठिताः ।
देवदैत्याप्सरोभिश्च सेविता गुणसंचयैः
teṣāṃ śrṛṅgeṣu catvāro mahāvṛkṣāḥ pratiṣṭhitāḥ |
devadaityāpsarobhiśca sevitā guṇasaṃcayaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्दरस्य गिरेः श्रृङ्गे कदम्बो नाम पादपः ।
प्रलम्बशाखाशिखरः कदम्बश्चैत्यपादपः
mandarasya gireḥ śrṛṅge kadambo nāma pādapaḥ |
pralambaśākhāśikharaḥ kadambaścaityapādapaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाकुम्भप्रमाणैश्च पुष्पैर्विकचकेसरैः ।
महागन्धमनोज्ञैश्च शोभितः सर्वकालजैः
mahākumbhapramāṇaiśca puṣpairvikacakesaraiḥ |
mahāgandhamanojñaiśca śobhitaḥ sarvakālajaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समासेन परिवृतो भुवनैर्भूतभावनैः ।
सहस्त्रमधिकं सोऽथ गन्धेनापूरयन् दिशः
samāsena parivṛto bhuvanairbhūtabhāvanaiḥ |
sahastramadhikaṃ so'tha gandhenāpūrayan diśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भद्राश्वो नाम वृक्षोऽयं वर्षाद्रेः केतुसंभवः ।
कीर्तिमान् रूपवाञ्छ्रीमान् महापादपपादपः ।
यत्र साक्षाद्धृषीकेशः सिद्धसङ्घैर्निषेव्यते
bhadrāśvo nāma vṛkṣo'yaṃ varṣādreḥ ketusaṃbhavaḥ |
kīrtimān rūpavāñchrīmān mahāpādapapādapaḥ |
yatra sākṣāddhṛṣīkeśaḥ siddhasaṅghairniṣevyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य भद्रकदम्बस्य तथाश्ववदनो हरिः ।
प्राप्तवांश्चामरश्रेष्ठः स हि सानुं पुनः पुनः
tasya bhadrakadambasya tathāśvavadano hariḥ |
prāptavāṃścāmaraśreṣṭhaḥ sa hi sānuṃ punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन चालोकितं वर्षं सर्वद्विपदनायकाः ।
यस्य नाम्ना समाख्यातो भद्राश्वेति न संशयः
tena cālokitaṃ varṣaṃ sarvadvipadanāyakāḥ |
yasya nāmnā samākhyāto bhadrāśveti na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणस्यापि शैलस्य शिखरे देवसेविते ।
जम्बूः सद्यः पुष्पफला महाशाखोपशोभिता
dakṣiṇasyāpi śailasya śikhare devasevite |
jambūḥ sadyaḥ puṣpaphalā mahāśākhopaśobhitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्या ह्यतिप्रमाणानि स्वादूनि च मृदूनि च ।
फलान्यमृतकल्पानि पतन्ति गिरिमूर्धनि
tasyā hyatipramāṇāni svādūni ca mṛdūni ca |
phalānyamṛtakalpāni patanti girimūrdhani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माद् गिरिवरश्रेष्ठात् फलप्रस्यन्दवाहिनी ।
दिव्या जाम्बूनदी नाम प्रवृत्ता मधुवाहिनी
tasmād girivaraśreṣṭhāt phalaprasyandavāhinī |
divyā jāmbūnadī nāma pravṛttā madhuvāhinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र जाम्बूनदं नाम सुवर्णमनलप्रभम् ।
देवालङ्कारमतुलमुत्पन्नं पापनाशनम्
tatra jāmbūnadaṃ nāma suvarṇamanalaprabham |
devālaṅkāramatulamutpannaṃ pāpanāśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवदानवगन्धर्वयक्षराक्षसगुह्यकाः ।
पपुस्तदमृतप्रख्यं मधु जम्बूफलस्रवम्
devadānavagandharvayakṣarākṣasaguhyakāḥ |
papustadamṛtaprakhyaṃ madhu jambūphalasravam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा केतुर्दक्षिणे वर्षे जम्बूर्लोकेषु विश्रुता ।
यस्या नाम्ना समाख्याता जम्बूद्वीपेति मानवैः
sā keturdakṣiṇe varṣe jambūrlokeṣu viśrutā |
yasyā nāmnā samākhyātā jambūdvīpeti mānavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विपुलस्य च शैलस्य दक्षिणेन महात्मनः ।
जातः श्रृङ्गेति सुमहानश्वत्थश्चेति पादपः
vipulasya ca śailasya dakṣiṇena mahātmanaḥ |
jātaḥ śrṛṅgeti sumahānaśvatthaśceti pādapaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महोच्छ्रायो महास्कन्धो नैकसत्त्वगुणालयः ।
कुम्भप्रमाणै रुचिरैः फलैः सर्वर्त्तुकैः शुभैः
mahocchrāyo mahāskandho naikasattvaguṇālayaḥ |
kumbhapramāṇai ruciraiḥ phalaiḥ sarvarttukaiḥ śubhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स केतुः केतुमालानां देवगन्धर्वसेवितः ।
केतुमालेति विख्यातो नाम्ना तत्र प्रकीर्तितः ।
तन्निबोधत विप्रेन्द्रा निरुक्तं नामकर्मणः
sa ketuḥ ketumālānāṃ devagandharvasevitaḥ |
ketumāleti vikhyāto nāmnā tatra prakīrtitaḥ |
tannibodhata viprendrā niruktaṃ nāmakarmaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीरोदमथने वृत्ते माला स्कन्धे निवेशिताः ।
इन्द्रेण चैत्यकेतोस्तु केतुमालस्ततः स्मृतः ।
तेन तच्चिह्नितं वर्षं केतुमालेति विश्रुतम्
kṣīrodamathane vṛtte mālā skandhe niveśitāḥ |
indreṇa caityaketostu ketumālastataḥ smṛtaḥ |
tena taccihnitaṃ varṣaṃ ketumāleti viśrutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुपार्श्वस्योत्तरे श्रृङ्गे वटो नाम महाद्रुमः ।
न्यग्रोधो विपुलस्कन्धो यस्त्रियोजनमण्डलः
supārśvasyottare śrṛṅge vaṭo nāma mahādrumaḥ |
nyagrodho vipulaskandho yastriyojanamaṇḍalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माल्यदामकलापैश्च विविधैस्तु समन्ततः ।
शाखाभिर्लम्बमानाभिः शोभितः सिद्धसेवितः
mālyadāmakalāpaiśca vividhaistu samantataḥ |
śākhābhirlambamānābhiḥ śobhitaḥ siddhasevitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रलम्बकुम्भसदृशैर्हेमवर्णैः फलैः सदा ।
स ह्युत्तरकुरूणां तु केतुवृक्षः प्रकाशते
pralambakumbhasadṛśairhemavarṇaiḥ phalaiḥ sadā |
sa hyuttarakurūṇāṃ tu ketuvṛkṣaḥ prakāśate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सनत्कुमारावरजा मानसा ब्रह्मणः सुताः ।
सप्त तत्र महाभागाः कुरवो नाम विश्रुताः
sanatkumārāvarajā mānasā brahmaṇaḥ sutāḥ |
sapta tatra mahābhāgāḥ kuravo nāma viśrutāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र स्थिरगतैर्ज्ञानैर्विरजस्कैर्महात्मभिः ।
अक्षयः क्षयपर्यन्तो लोकः प्रोक्तः सनातनः
tatra sthiragatairjñānairvirajaskairmahātmabhiḥ |
akṣayaḥ kṣayaparyanto lokaḥ proktaḥ sanātanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां नामाङ्कितं वर्षं सप्तानां वै महात्मनाम् ।
दिवि चेह च विख्याता उत्तराः कुरवः सदा
teṣāṃ nāmāṅkitaṃ varṣaṃ saptānāṃ vai mahātmanām |
divi ceha ca vikhyātā uttarāḥ kuravaḥ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
।। इति श्रीवराहपुराणे भगवच्छास्त्रे सप्तसप्ततितमोऽध्यायः
|| iti śrīvarāhapurāṇe bhagavacchāstre saptasaptatitamo'dhyāyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.