धरण्युवाच । परमात्मा शिवः पुण्य इति केचिद् भवं विदुः । अपरे हरिमीशानमिति केचिच्चतुर्मुखम्
dharaṇyuvāca | paramātmā śivaḥ puṇya iti kecid bhavaṃ viduḥ | apare harimīśānamiti keciccaturmukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतेषां कतमो देवः परः को वाऽथवाऽपरः । एतद्देव ममाचक्ष्व परं कौतूहलं विभो
eteṣāṃ katamo devaḥ paraḥ ko vā'thavā'paraḥ | etaddeva mamācakṣva paraṃ kautūhalaṃ vibho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीवराह उवाच । परो नारायणो देवस्तस्माज्जातश्चतुर्मुखः । तस्माद् रुद्रोऽभवद् देवि स च सर्वज्ञतां गतः
śrīvarāha uvāca | paro nārāyaṇo devastasmājjātaścaturmukhaḥ | tasmād rudro'bhavad devi sa ca sarvajñatāṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्याश्चर्याण्यनेकानि विविधानि वरानने । श्रृणु सर्वाणि चार्वङ्गि कथ्यमानं मयाऽनघे
tasyāścaryāṇyanekāni vividhāni varānane | śrṛṇu sarvāṇi cārvaṅgi kathyamānaṃ mayā'naghe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कैलासशिखरे रम्ये नानाधातुविचित्रिते । वसत्यनुदिनं देवः शूलपाणिस्त्रिलोचनः
kailāsaśikhare ramye nānādhātuvicitrite | vasatyanudinaṃ devaḥ śūlapāṇistrilocanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सैकस्मिन् दिवसे देवः सर्वभूतनमस्कृतः । गणैः परिवृतो गौर्या महानासीत् पिनाकधृक्
saikasmin divase devaḥ sarvabhūtanamaskṛtaḥ | gaṇaiḥ parivṛto gauryā mahānāsīt pinākadhṛk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र सिंहमुखाः केचिद् गणा नर्दन्ति सिंहवत् । अपरे हस्तिवक्त्राश्च हयवक्त्रास्तथापरे
tatra siṃhamukhāḥ kecid gaṇā nardanti siṃhavat | apare hastivaktrāśca hayavaktrāstathāpare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपरे शिंशुमारास्या अपरे सूकराननाः । अपरेऽश्वामुखा रौद्रा खरास्याजाननास्तथा । छागमत्स्याननाः क्रूरा ह्यनन्ताः शस्त्रपाणयः
apare śiṃśumārāsyā apare sūkarānanāḥ | apare'śvāmukhā raudrā kharāsyājānanāstathā | chāgamatsyānanāḥ krūrā hyanantāḥ śastrapāṇayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केचिद् गायन्ति नृत्यन्ति धावन्ति स्फोटयन्ति च । हसन्ति किलकिलायन्ति गर्जन्ति च महाबलाः
kecid gāyanti nṛtyanti dhāvanti sphoṭayanti ca | hasanti kilakilāyanti garjanti ca mahābalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
केचिल्लोष्टांस्तु संगृह्य युयुधुर्गणनायकाः । अपरे मल्लयुद्धेन युयुधुर्बलदर्पिताः । एवं गणसहस्त्रेण वृतो देवो महेश्वरः
kecilloṣṭāṃstu saṃgṛhya yuyudhurgaṇanāyakāḥ | apare mallayuddhena yuyudhurbaladarpitāḥ | evaṃ gaṇasahastreṇa vṛto devo maheśvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावदास्ते स्वयं देव्या क्रीडन् देववरः स्वयम् । तावद् ब्रह्मा स्वयं देवैरुपायात् सह सत्वरः
yāvadāste svayaṃ devyā krīḍan devavaraḥ svayam | tāvad brahmā svayaṃ devairupāyāt saha satvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमागतमथो दृष्ट्वा पूजयित्वा विधानतः । उवाच परमो देवो रुद्रो ब्रह्माणमव्यम्
tamāgatamatho dṛṣṭvā pūjayitvā vidhānataḥ | uvāca paramo devo rudro brahmāṇamavyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किमागमनकृत्यं ते ब्रह्मन् ब्रूहि ममाचिरम् । किं च देवास्त्वरायुक्ता आगता मम सन्निधौ
kimāgamanakṛtyaṃ te brahman brūhi mamāciram | kiṃ ca devāstvarāyuktā āgatā mama sannidhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच । अस्त्यन्धको महादैत्यस्तेन सर्वे दिवौकसः । अर्दिता मत्समीपं तु बुद्ध्वा मां शरणैषिणः
brahmovāca | astyandhako mahādaityastena sarve divaukasaḥ | arditā matsamīpaṃ tu buddhvā māṃ śaraṇaiṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश्चैते मया सर्वे प्रोक्ता देवा भवं प्रति । गच्छाम इति देवेश ततस्त्वेते समागताः
tataścaite mayā sarve proktā devā bhavaṃ prati | gacchāma iti deveśa tatastvete samāgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्त्वा स्वयं ब्रह्मा वीक्षां चक्रे पिनाकिनम् । नारायणं च मनसा सस्मार परमेश्वरम् । ततो नारायणो देवो द्वाभ्यां मध्ये व्यवस्थितः
evamuktvā svayaṃ brahmā vīkṣāṃ cakre pinākinam | nārāyaṇaṃ ca manasā sasmāra parameśvaram | tato nārāyaṇo devo dvābhyāṃ madhye vyavasthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्त्वेकीगतास्ते तु ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः । परस्परं सूक्ष्मदृष्ट्या वीक्षां चक्रुर्मुदायुताः
tatastvekīgatāste tu brahmaviṣṇumaheśvarāḥ | parasparaṃ sūkṣmadṛṣṭyā vīkṣāṃ cakrurmudāyutāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तेषां त्रिधा दृष्टिर्भूत्वैका समजायत । तस्यां दृष्ट्यां समुत्पन्ना कुमारी दिव्यरूपिणी
tatasteṣāṃ tridhā dṛṣṭirbhūtvaikā samajāyata | tasyāṃ dṛṣṭyāṃ samutpannā kumārī divyarūpiṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नीलोत्पलदलश्यामा नीलकुञ्चितमूर्द्धजा । सुनासा सुललाटान्ता सुवक्त्रा सुप्रतिष्ठिता
nīlotpaladalaśyāmā nīlakuñcitamūrddhajā | sunāsā sulalāṭāntā suvaktrā supratiṣṭhitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वष्ट्रा यदग्निजिह्वं तु लक्षणं परिभाषितम् । तत्सर्वमेकतः संस्थं कन्यायां संप्रदृश्यते
tvaṣṭrā yadagnijihvaṃ tu lakṣaṇaṃ paribhāṣitam | tatsarvamekataḥ saṃsthaṃ kanyāyāṃ saṃpradṛśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ तां दृश्य कन्यां तु ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः । ऊचुः काऽसि शुभे ब्रूहि किं वा कार्यं विपश्चितम्
atha tāṃ dṛśya kanyāṃ tu brahmaviṣṇumaheśvarāḥ | ūcuḥ kā'si śubhe brūhi kiṃ vā kāryaṃ vipaścitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिवर्णा च कुमारी सा कृष्णशुक्ला च पीतिका । उवाच भवतां दृष्टेर्योगाज्जाताऽस्मि सत्तमाः । किं मां न वेत्थ सुश्रोणीं स्वशक्तिं परमेश्वरीम्
trivarṇā ca kumārī sā kṛṣṇaśuklā ca pītikā | uvāca bhavatāṃ dṛṣṭeryogājjātā'smi sattamāḥ | kiṃ māṃ na vettha suśroṇīṃ svaśaktiṃ parameśvarīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ब्रह्मादयस्ते च तस्यास्तुष्टा वरं ददुः । नाम्नाऽसि त्रिकला देवी पाहि विश्वं च सर्वदा
tato brahmādayaste ca tasyāstuṣṭā varaṃ daduḥ | nāmnā'si trikalā devī pāhi viśvaṃ ca sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपराण्यपि नामानि भविष्यन्ति तवानघे । गुणोत्थानि महाभागे सर्वसिद्धिकराणि च
aparāṇyapi nāmāni bhaviṣyanti tavānaghe | guṇotthāni mahābhāge sarvasiddhikarāṇi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यच्च कारणं देवि त्रिवर्णाऽसि वरानने । मूर्तित्रयं त्रिभिर्वर्णैः कुरु देवि स्वकं द्रुतम्
anyacca kāraṇaṃ devi trivarṇā'si varānane | mūrtitrayaṃ tribhirvarṇaiḥ kuru devi svakaṃ drutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्ता तदा देवैरकरोत् त्रिविधां तनुम् । सितां रक्तां तथा कृष्णां त्रिमूर्तित्वं जगाम ह
evamuktā tadā devairakarot trividhāṃ tanum | sitāṃ raktāṃ tathā kṛṣṇāṃ trimūrtitvaṃ jagāma ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या सा ब्राह्मी शुभा मूर्त्तिस्तया सृजति वै प्रजाः । सौम्यरूपेण सुश्रोणी ब्रह्मसृष्ट्या विधानतः
yā sā brāhmī śubhā mūrttistayā sṛjati vai prajāḥ | saumyarūpeṇa suśroṇī brahmasṛṣṭyā vidhānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या सा रक्तेन वर्णेन सुरूपा तनुमध्यमा । शङ्खचक्रधरा देवी वैष्णवी सा कला स्मृता । सा पाति सकलं विश्वं विष्णुमायेति कीर्त्त्यते
yā sā raktena varṇena surūpā tanumadhyamā | śaṅkhacakradharā devī vaiṣṇavī sā kalā smṛtā | sā pāti sakalaṃ viśvaṃ viṣṇumāyeti kīrttyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या सा कृष्णेन वर्णेन रौद्री मूर्त्तिस्त्रिशूलिनी । दंष्ट्राकरालिनी देवी सा संहरति वै जगत्
yā sā kṛṣṇena varṇena raudrī mūrttistriśūlinī | daṃṣṭrākarālinī devī sā saṃharati vai jagat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या सृष्टिर्ब्रह्मणो देवी श्वेतवर्णा विभावरी । सा कुमारी महाभागा विपुलाब्जदलेक्षणा । सद्यो ब्रह्माणमामन्त्र्य तत्रैवान्तरधीयत
yā sṛṣṭirbrahmaṇo devī śvetavarṇā vibhāvarī | sā kumārī mahābhāgā vipulābjadalekṣaṇā | sadyo brahmāṇamāmantrya tatraivāntaradhīyata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साऽन्तर्हिता ययौ देवी वरदा श्वेतपर्वतम् । तपस्तप्तुं महत् तीव्रं सर्वगत्वमभीप्सती
sā'ntarhitā yayau devī varadā śvetaparvatam | tapastaptuṃ mahat tīvraṃ sarvagatvamabhīpsatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या वैष्णवी कुमारी तु साप्यनुज्ञाय केशवम् । मन्दराद्रिं ययौ तप्तुं तपः परमदुश्चरम्
yā vaiṣṇavī kumārī tu sāpyanujñāya keśavam | mandarādriṃ yayau taptuṃ tapaḥ paramaduścaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
या सा कृष्णा विशालाक्षी रौद्री दंष्ट्राकरालिनी । सा नीलपर्वतवरं तपश्चर्तुं ययौ शुभा
yā sā kṛṣṇā viśālākṣī raudrī daṃṣṭrākarālinī | sā nīlaparvatavaraṃ tapaścartuṃ yayau śubhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ कालेन महता प्रजाः स्त्रष्टुं प्रजापतिः । आरब्धवान् तदा तस्य ववृधे सृजतो बलम्
atha kālena mahatā prajāḥ straṣṭuṃ prajāpatiḥ | ārabdhavān tadā tasya vavṛdhe sṛjato balam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा न ववृधे तस्य ब्रह्मणो मानसी प्रजा । तदा दध्यौ किमेतन्मे न तथा वर्द्धते प्रजा
yadā na vavṛdhe tasya brahmaṇo mānasī prajā | tadā dadhyau kimetanme na tathā varddhate prajā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ब्रह्मा हृदा दध्यौ योगाभ्यासेन सुव्रते । चिन्तयन् बुबुधे देवस्तां कन्यां श्वेतपर्वते । तपश्चरन्तीं सुमहत् तपसा दग्धकिल्बिषाम्
tato brahmā hṛdā dadhyau yogābhyāsena suvrate | cintayan bubudhe devastāṃ kanyāṃ śvetaparvate | tapaścarantīṃ sumahat tapasā dagdhakilbiṣām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ब्रह्मा ययौ तत्र यत्र सा कमलेक्षणा । तपश्चरति तां दृष्ट्वा वाक्यमेतदुवाच ह
tato brahmā yayau tatra yatra sā kamalekṣaṇā | tapaścarati tāṃ dṛṣṭvā vākyametaduvāca ha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मोवाच । किं तपः क्रियते भद्रे कार्यमावेक्ष्य शोभते । तुष्टोऽस्मि ते विशालाक्षि वरं किं ते ददाम्यहम्
brahmovāca | kiṃ tapaḥ kriyate bhadre kāryamāvekṣya śobhate | tuṣṭo'smi te viśālākṣi varaṃ kiṃ te dadāmyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सृष्टिरुवाच । भगवन्नेकदेशस्था नोत्सहे स्थातुमञ्जसा । अतोऽर्थं त्वां वरं याचे सर्वगत्वमभीप्सती
sṛṣṭiruvāca | bhagavannekadeśasthā notsahe sthātumañjasā | ato'rthaṃ tvāṃ varaṃ yāce sarvagatvamabhīpsatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्तस्तदा देव्या सृष्ट्या ब्रह्मा प्रजापतिः । उवाच तां तदा देवीं सर्वगा त्वं भविष्यसि
evamuktastadā devyā sṛṣṭyā brahmā prajāpatiḥ | uvāca tāṃ tadā devīṃ sarvagā tvaṃ bhaviṣyasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमुक्ता तदा तेन सृष्टिः सा कमलेक्षणा । तस्य ह्यङ्के लयं प्राप्ता सा देवी पद्मलोचना । तस्मादारभ्य कालात् तु ब्राह्मी सृष्टिर्व्यवर्द्धत
evamuktā tadā tena sṛṣṭiḥ sā kamalekṣaṇā | tasya hyaṅke layaṃ prāptā sā devī padmalocanā | tasmādārabhya kālāt tu brāhmī sṛṣṭirvyavarddhata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मणो मानसाः सप्त तेषामन्ये तपोधनाः । तेषामन्ये ततस्त्वन्ये चतुर्द्धा भूतसंग्रहः । सस्थाणुजङ्गमानां च सृष्टिः सर्वत्र संस्थिता
brahmaṇo mānasāḥ sapta teṣāmanye tapodhanāḥ | teṣāmanye tatastvanye caturddhā bhūtasaṃgrahaḥ | sasthāṇujaṅgamānāṃ ca sṛṣṭiḥ sarvatra saṃsthitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्किंचिद् वाङ्मयं लोके जगत्स्थावरजङ्गमम् । तत्सर्वं स्थापितं सृष्ट्या भूतं भव्यं च सर्वदा
yatkiṃcid vāṅmayaṃ loke jagatsthāvarajaṅgamam | tatsarvaṃ sthāpitaṃ sṛṣṭyā bhūtaṃ bhavyaṃ ca sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
।। इति श्रीवराहपुराणे भगवच्छास्त्रे एकोननवतितमोऽध्यायः
|| iti śrīvarāhapurāṇe bhagavacchāstre ekonanavatitamo'dhyāyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.