Visnudharmottara-Purana 3.349

॥ इति विष्णुधर्मोत्तरे तृतीयखण्डे मार्कण्डेयवज्रसंवादे वसूपाख्यानं नामाष्टचत्वारिंशदधिकत्रिशततमो ऽध्यायः ॥ ३४८ ॥ वज्र उवाच विश्वरूपं समाचक्ष्व देवदेवस्य चक्रिणः । कस्य तूद्दर्शितं तेन भृगुवंशविवर्धन

// iti viṣṇudharmottare tṛtīyakhaṇḍe mārkaṇḍeyavajrasaṃvāde vasūpākhyānaṃ nāmāṣṭacatvāriṃśadadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ // 348 // vajra uvāca viśvarūpaṃ samācakṣva devadevasya cakriṇaḥ / kasya tūddarśitaṃ tena bhṛguvaṃśavivardhana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मार्कण्डेय उवाच एकान्तभावनाभक्तैर् दृष्टानि बहुशः पुरा । विश्वरूपाणि देवस्य यान्य् अशक्यानि भाषितुम्

mārkaṇḍeya uvāca ekāntabhāvanābhaktair dṛṣṭāni bahuśaḥ purā / viśvarūpāṇi devasya yāny aśakyāni bhāṣitum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासुदेवप्रसादेन न भवेद् दिव्यदर्शनः । विश्वरूपधरं द्रष्टुं तावच् छक्तिर् न विद्यते

vāsudevaprasādena na bhaved divyadarśanaḥ / viśvarūpadharaṃ draṣṭuṃ tāvac chaktir na vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र यद् दर्शितं चैव नारदस्य पुरानघ । तत् ते ऽहं संप्रवक्ष्यामि विश्वदेवेन विष्णुना

tatra yad darśitaṃ caiva nāradasya purānagha / tat te 'haṃ saṃpravakṣyāmi viśvadevena viṣṇunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारदः सुमहद्भूतं नरनारायणाश्रयम् । बदर्याश्रमम् इत्य् उक्तं जगामातिमनोहरम्

nāradaḥ sumahadbhūtaṃ naranārāyaṇāśrayam / badaryāśramam ity uktaṃ jagāmātimanoharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुरात्मा हरिर् यत्र धर्मपुत्रत्वम् आगतः । हरिः कृष्णो नरश् चैव तथा नारायणः प्रभुः

caturātmā harir yatra dharmaputratvam āgataḥ / hariḥ kṛṣṇo naraś caiva tathā nārāyaṇaḥ prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिः कृष्णः स्थित्[औ] वृत्ते तदा लोकान्तरे किल । नरनारायणौ देवौ तपस्य् उग्रे तथा रतौ

hariḥ kṛṣṇaḥ sthit[au] vṛtte tadā lokāntare kila / naranārāyaṇau devau tapasy ugre tathā ratau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टचक्रे स्थितौ याने भूतियुक्ते मनोहरे । एकपादौ निरालम्बौ तथैवोर्ध्वभुजाव् उभौ

aṣṭacakre sthitau yāne bhūtiyukte manohare / ekapādau nirālambau tathaivordhvabhujāv ubhau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददर्श नारदस् तत्र ताव् उभौ दीप्ततेजसौ । अभिवाद्य गतौ देवौ तयोस् तु पुरतः स्थितः

dadarśa nāradas tatra tāv ubhau dīptatejasau / abhivādya gatau devau tayos tu purataḥ sthitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाद्यार्घाचमनीयाद्यैः पूजितः संस् तदा द्विजः । नरनारायणाभ्या[ंस्] तु तत्रोवास तदाश्रमे

pādyārghācamanīyādyaiḥ pūjitaḥ saṃs tadā dvijaḥ / naranārāyaṇābhyā[ṃs] tu tatrovāsa tadāśrame

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आश्रमस्थः स विप्रेन्द्रः कदाचिद् देवसत्तमौ । ददर्श विघ्नं कुर्वाणौ देवकर्म तथानघौ

āśramasthaḥ sa viprendraḥ kadācid devasattamau / dadarśa vighnaṃ kurvāṇau devakarma tathānaghau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कृताह्निक्[औ] प्राह नारदस् तौ जगद्गुरू । भवन्तौ जगतां नाथौ भवन्तौ परमेश्वरौ

tataḥ kṛtāhnik[au] prāha nāradas tau jagadgurū / bhavantau jagatāṃ nāthau bhavantau parameśvarau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आराधनार्थं कस्येह तपस्य् अभिरताव् उभौ । भवद्भ्याम् अर्च्यते कश् च दैवे पित्र्ये च कल्प्यते

ārādhanārthaṃ kasyeha tapasy abhiratāv ubhau / bhavadbhyām arcyate kaś ca daive pitrye ca kalpyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकृतिर् या परास्माकं यतः सर्वस्य संभवः । मर्यादादर्शनार्थाय नवं तम् अपराजितम्

prakṛtir yā parāsmākaṃ yataḥ sarvasya saṃbhavaḥ / maryādādarśanārthāya navaṃ tam aparājitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूजयामः सदा ब्रह्मन् दैवे पित्र्ये च कल्पिते । विप्रान् देवगुरून् गाश् च पितॄंश् चैव जगत्त्रये

pūjayāmaḥ sadā brahman daive pitrye ca kalpite / viprān devagurūn gāś ca pitṝṃś caiva jagattraye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये ऽर्चयन्त्य् अर्चयन्त्य् एव तं देवं परमेश्वरम् । यो ऽयम् अप्य् अर्चयेद् देवं तेन स्यात् पूजितो हरिः

ye 'rcayanty arcayanty eva taṃ devaṃ parameśvaram / yo 'yam apy arcayed devaṃ tena syāt pūjito hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विधिहीनं महाभाग स हि सर्वगतो यतः । देवस्यान्यस्य यच् चार्चां कर्तुकामो ऽर्चयेद् धरिम्

vidhihīnaṃ mahābhāga sa hi sarvagato yataḥ / devasyānyasya yac cārcāṃ kartukāmo 'rcayed dharim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेन तस्य कृतार्चा स्याद् द्विजश्रेष्ठ विधानतः । देवे यस्मात् सुराः सर्वं त्रैलोक्यम् अपि यद् गतम्

tena tasya kṛtārcā syād dvijaśreṣṭha vidhānataḥ / deve yasmāt surāḥ sarvaṃ trailokyam api yad gatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृता त्रैलोक्यपूजा स्याद् विष्णुपूजाविधायिना । नास्ति लोकेषु तद् ब्रह्म यत्र नास्ति जनार्दनः

kṛtā trailokyapūjā syād viṣṇupūjāvidhāyinā / nāsti lokeṣu tad brahma yatra nāsti janārdanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तद् अप्य् अस्ति लोकेषु यन् न विष्णौ प्रतिष्ठितम् । यस्मिन् सर्वं यतः सर्वं यः सर्वं सर्वतश् च यः

na tad apy asti lokeṣu yan na viṣṇau pratiṣṭhitam / yasmin sarvaṃ yataḥ sarvaṃ yaḥ sarvaṃ sarvataś ca yaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यश् च सर्वमयो नित्यं तस्मै सर्वात्मने नमः । क्षीरोदमध्ये द्वीपो ऽस्ति बहुयोजनविस्तृतः

yaś ca sarvamayo nityaṃ tasmai sarvātmane namaḥ / kṣīrodamadhye dvīpo 'sti bahuyojanavistṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र ते पुरुषाः श्वेताः शशाङ्कसमतेजसः । उपेताश् च तथा सर्वे चक्रव[र्]त्युपलक्षणैः

tatra te puruṣāḥ śvetāḥ śaśāṅkasamatejasaḥ / upetāś ca tathā sarve cakrava[r]tyupalakṣaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चरात्रविधानज्ञाः पूजयन्ति सदा हरिम् । मायादेहम् अथास्थाय देवो ऽपि मधुसूदनः

pañcarātravidhānajñāḥ pūjayanti sadā harim / māyādeham athāsthāya devo 'pi madhusūdanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्पूजां प्रतिगृह्णाति शिरसा सततं हरिः । तैः सार्धं रमते नित्यं तैश् च संपूज्यते सदा

tatpūjāṃ pratigṛhṇāti śirasā satataṃ hariḥ / taiḥ sārdhaṃ ramate nityaṃ taiś ca saṃpūjyate sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकान्तभावोपगता ये भवन्तीह मानवाः । अकामाश् च जगन्नाथम् अर्चयन्ति सदा च ये

ekāntabhāvopagatā ye bhavantīha mānavāḥ / akāmāś ca jagannātham arcayanti sadā ca ye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते यान्ति देहम् उत्सृज्य तद् द्वीपं श्वेतसंज्ञितम् । अनिष्यन्दा निराहाराः सर्वज्ञाः सर्वदर्शिनः

te yānti deham utsṛjya tad dvīpaṃ śvetasaṃjñitam / aniṣyandā nirāhārāḥ sarvajñāḥ sarvadarśinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वेश्वरा नित्यतृप्ताः परं सुखम् उपागताः । पूजयन्ति हरिं तत्र दिव्यं वर्षशतं पुनः

sarveśvarā nityatṛptāḥ paraṃ sukham upāgatāḥ / pūjayanti hariṃ tatra divyaṃ varṣaśataṃ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽर्कमण्डलं भित्त्वा अनिरुद्धं वशन्ति ते । ब्रह्मंस् तपोभिः प्रद्युम्नं ततः संकर्षणं प्रभुम्

tato 'rkamaṇḍalaṃ bhittvā aniruddhaṃ vaśanti te / brahmaṃs tapobhiḥ pradyumnaṃ tataḥ saṃkarṣaṇaṃ prabhum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासुदेवं ततः प्राप्य तेनैव सदृशास् ततः । भवन्ति सर्वे सर्वत्र सर्वदा सर्वशक्तयः

vāsudevaṃ tataḥ prāpya tenaiva sadṛśās tataḥ / bhavanti sarve sarvatra sarvadā sarvaśaktayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुक्ताश् च सर्वदुःखेभ्यः परं सुखम् उपागताः । स त्वं शीघ्रम् इतो गत्वा श्वेतद्वीपनिवासिनः

muktāś ca sarvaduḥkhebhyaḥ paraṃ sukham upāgatāḥ / sa tvaṃ śīghram ito gatvā śvetadvīpanivāsinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्य त्वं पुरुषान् ब्रह्मन् प्रसन्नः स विभुस् तव । दर्शयिष्यति रूपं तु त्रैलोक्याद्भुतम् अद्भुतम्

paśya tvaṃ puruṣān brahman prasannaḥ sa vibhus tava / darśayiṣyati rūpaṃ tu trailokyādbhutam adbhutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वं ब्राह्मणशार्दूल प्रीतं मधुनिषूदनम् । एकतश् च द्वितश् चैव त्रितश् चैव महातपाः

viśvaṃ brāhmaṇaśārdūla prītaṃ madhuniṣūdanam / ekataś ca dvitaś caiva tritaś caiva mahātapāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं तु देशं गता ब्रह्मन् न तैर् दृष्टो जनार्दनः । एकान्तभावोपगतास् तेन यस्माज् जगद्गुरोः

taṃ tu deśaṃ gatā brahman na tair dṛṣṭo janārdanaḥ / ekāntabhāvopagatās tena yasmāj jagadguroḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केवलं तैः श्रितः श्लोकः श्वेतद्वीपनिवासिभिः । उदीरितो महाभागैः सर्वकल्मषवर्जितैः

kevalaṃ taiḥ śritaḥ ślokaḥ śvetadvīpanivāsibhiḥ / udīrito mahābhāgaiḥ sarvakalmaṣavarjitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जितं ते पुण्डरीकाक्ष नमस् ते विश्वभावन । नमस् ते ऽस्तु हृषीकेश महापुरुष पूर्वज

jitaṃ te puṇḍarīkākṣa namas te viśvabhāvana / namas te 'stu hṛṣīkeśa mahāpuruṣa pūrvaja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्लोकम् एतं तु ते श्रुत्वा श्रुतवन्तस् तथा गिरम् । अशरीरां महाभाग सर्वभूतावहां हरेः

ślokam etaṃ tu te śrutvā śrutavantas tathā giram / aśarīrāṃ mahābhāga sarvabhūtāvahāṃ hareḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वेतद्वीपम् अथासाद्य मृत्युम् आप्नोति कर्हिचित् । श्वेतद्वीपे गतिर् नास्ति विना चैकान्तिभिर् द्विजाः

śvetadvīpam athāsādya mṛtyum āpnoti karhicit / śvetadvīpe gatir nāsti vinā caikāntibhir dvijāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सामान्यभावना भक्ता भवन्तश् च तपोधनाः । तपसोग्रेण संयुक्तास् तेन मे देशम् आगताः

sāmānyabhāvanā bhaktā bhavantaś ca tapodhanāḥ / tapasogreṇa saṃyuktās tena me deśam āgatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सामान्यभक्तिसत्त्वाश् च पुनर् व्रजत मा चिरम् । भवद्भिः पुरुषा दृष्टाः श्वेतद्वीपनिवासिनः

sāmānyabhaktisattvāś ca punar vrajata mā ciram / bhavadbhiḥ puruṣā dṛṣṭāḥ śvetadvīpanivāsinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एभिः श्लोकैस् तथा दृष्टो भवतीति जनार्दनः । एकान्तभावनासक्तैः श्लोकैस् तु पुरुषैर् इमम्

ebhiḥ ślokais tathā dṛṣṭo bhavatīti janārdanaḥ / ekāntabhāvanāsaktaiḥ ślokais tu puruṣair imam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जप्तव्यं सततं विप्रास् ततः पुनर् इह्[ऐ]ष्यथ । श्लोको ऽयं पावनः पुण्यः सर्वाघविनिषूदनः

japtavyaṃ satataṃ viprās tataḥ punar ih[ai]ṣyatha / śloko 'yaṃ pāvanaḥ puṇyaḥ sarvāghaviniṣūdanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्लोकैर् भावेन कर्तव्यौ जपहोमौ विजानता । धूपदीपान्नपुष्पाणां तथैव च निवेदनम्

ślokair bhāvena kartavyau japahomau vijānatā / dhūpadīpānnapuṣpāṇāṃ tathaiva ca nivedanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्लोकम् एतं पठेद् विप्रा नमस्कारे प्रदक्षिणे । स्नानम् एतेन कर्तव्यं तथा चान्ते जलं द्विजाः

ślokam etaṃ paṭhed viprā namaskāre pradakṣiṇe / snānam etena kartavyaṃ tathā cānte jalaṃ dvijāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वपापहरं पुण्यं मोक्षदं सर्वकामदम् । श्लोक एष विनिर्दिष्टः सर्वकामप्रदः शिवः

sarvapāpaharaṃ puṇyaṃ mokṣadaṃ sarvakāmadam / śloka eṣa vinirdiṣṭaḥ sarvakāmapradaḥ śivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आपत्प्राप्तेन जप्तव्यं तन् मोक्षार्थं तथैव च । एतस्य जापः कर्तव्यो नित्यम् एव विजानता

āpatprāptena japtavyaṃ tan mokṣārthaṃ tathaiva ca / etasya jāpaḥ kartavyo nityam eva vijānatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतस्य जापात् पुरुषः सर्वान् कामान् उपाश्नुते । एतां श्रुत्वा तु ते वाणीं चागता मगधाः पुनः

etasya jāpāt puruṣaḥ sarvān kāmān upāśnute / etāṃ śrutvā tu te vāṇīṃ cāgatā magadhāḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्टवन्तो वसुं तत्र यजमानं महीपतिं । याजको यस्य धर्मात्मा देवाचार्यो बृहस्पतिः

dṛṣṭavanto vasuṃ tatra yajamānaṃ mahīpatiṃ / yājako yasya dharmātmā devācāryo bṛhaspatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदृश्येन हृतो भागस् तत्र देवेन विष्णुना । जगृहुर् देवताः सर्वा दृश्यभागात् पुरोधसः

adṛśyena hṛto bhāgas tatra devena viṣṇunā / jagṛhur devatāḥ sarvā dṛśyabhāgāt purodhasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णुं प्रति गतक्रोधं देवाचार्यं बृहस्पतिम् । एकतश् च द्वितश् चैव त्रितश् चैवम् अवोचतम्

viṣṇuṃ prati gatakrodhaṃ devācāryaṃ bṛhaspatim / ekataś ca dvitaś caiva tritaś caivam avocatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदृश्यः सर्वदेवानां तं कथं द्रष्टुम् इच्छसि । इत्य् एवम् अनुनीतस् तु देवाच्र्यो बृहस्पतिः

adṛśyaḥ sarvadevānāṃ taṃ kathaṃ draṣṭum icchasi / ity evam anunītas tu devācryo bṛhaspatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समापयाम् आस तदा तं यज्ञं पार्थिवस्य च । एकान्तभावोपगता ऋषयो ऽपि जनार्दनम्

samāpayām āsa tadā taṃ yajñaṃ pārthivasya ca / ekāntabhāvopagatā ṛṣayo 'pi janārdanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आगता देवकार्यार्थं श्वेतद्वीपात् पुरा द्विज । श्वेतद्वीपं पुनः प्राप्तं पुनरावृत्तिदुर्लभम्

āgatā devakāryārthaṃ śvetadvīpāt purā dvija / śvetadvīpaṃ punaḥ prāptaṃ punarāvṛttidurlabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् तं देवदेवेशं तत्रस्थं पश्य नारद । त्वयापि देवकार्याणि कर्तव्यानि बहून्य् अथ

tasmāt taṃ devadeveśaṃ tatrasthaṃ paśya nārada / tvayāpi devakāryāṇi kartavyāni bahūny atha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वेतद्वीपगतस्यापि तेन ते द्विज साम्प्रतम् । न भविष्यति लोकेषु गतिर् निर्वाणकारिणी । कल्पावसाने तु गतिं तां त्वं विप्र गमिष्यसि

śvetadvīpagatasyāpi tena te dvija sāmpratam / na bhaviṣyati lokeṣu gatir nirvāṇakāriṇī / kalpāvasāne tu gatiṃ tāṃ tvaṃ vipra gamiṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मार्कण्डेय उवाच एवम् उक्तस् ततः शीघ्रं मनोमारुतरंहसा । अभिवाद्याथ तौ देवौ तं द्वीपं नारदो गतः

mārkaṇḍeya uvāca evam uktas tataḥ śīghraṃ manomārutaraṃhasā / abhivādyātha tau devau taṃ dvīpaṃ nārado gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तत्र गत्वा ददृशे श्वेतद्वीपनिवासिनः । पूजयाम् आस शिरसा तांश् च भक्त्या स नारदः

sa tatra gatvā dadṛśe śvetadvīpanivāsinaḥ / pūjayām āsa śirasā tāṃś ca bhaktyā sa nāradaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्य श्वेतं महाद्वीपं नारदो हृष्टमानसः । ददर्श तान् एव नराञ् श्वेता[ंश्] चन्द्रप्रभाञ् शुभान्

prāpya śvetaṃ mahādvīpaṃ nārado hṛṣṭamānasaḥ / dadarśa tān eva narāñ śvetā[ṃś] candraprabhāñ śubhān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूजयाम् आस शिरसा मनसा तैस् तु पूजितः । दिदृक्षुर् जाप्यपरमः सर्वकृच्छ्रधरः स्मृतः

pūjayām āsa śirasā manasā tais tu pūjitaḥ / didṛkṣur jāpyaparamaḥ sarvakṛcchradharaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूत्वैकामना विप्रश् चोर्ध्वबाहुर् महाभुजः । स्तोत्रं जगौ स विश्वाय निर्गुणाय गुणात्मने

bhūtvaikāmanā vipraś cordhvabāhur mahābhujaḥ / stotraṃ jagau sa viśvāya nirguṇāya guṇātmane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासुदेवाय शान्ताय तथा विश्वसृजे द्विज । अनन्तायाप्रमेयाय सर्वगायातिरंहसे

vāsudevāya śāntāya tathā viśvasṛje dvija / anantāyāprameyāya sarvagāyātiraṃhase

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमितबलपराक्रमाय तस्मै त्रिदशमुनिप्रतिपूजिताय नित्यम् । भवभवभरनाशनाय विष्णोः प्रणतजनप्रतिपापनाशनाय

amitabalaparākramāya tasmai tridaśamunipratipūjitāya nityam / bhavabhavabharanāśanāya viṣṇoḥ praṇatajanapratipāpanāśanāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.