इत्य् उक्तं तव धर्मज्ञ विष्णोर् माहात्म्यम् उत्तमम् स्वरूपं च जगद्धातुर् आराधनविनिश्चयः
ity uktaṃ tava dharmajña viṣṇor māhātmyam uttamam svarūpaṃ ca jagaddhātur ārādhanaviniścayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Visnudharma·104
Visnudharma 104
आराधितात् फलं यच् च केशवात् प्राप्यते नरैः कथितश् च महाभाग दानानां विस्तराद् विधिः
ārādhitāt phalaṃ yac ca keśavāt prāpyate naraiḥ kathitaś ca mahābhāga dānānāṃ vistarād vidhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगद्वैधं च कथितम् अद्वैतं द्वैतम् एव च अद्वैतभावनोपायो विस्तराच् च तवोदितः
yogadvaidhaṃ ca kathitam advaitaṃ dvaitam eva ca advaitabhāvanopāyo vistarāc ca tavoditaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संक्षेपविस्तराभ्यां च सर्वम् एतत् तवोदितम् देवदेवस्य माहात्म्यं सर्वगस्याव्ययात्मनः
saṃkṣepavistarābhyāṃ ca sarvam etat tavoditam devadevasya māhātmyaṃ sarvagasyāvyayātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एष सर्वप्रवरः सर्वभूतश् च माधवः सर्वम् अत्र च सर्वस्मिन्न् एष एव प्रतिष्ठितः
sa eṣa sarvapravaraḥ sarvabhūtaś ca mādhavaḥ sarvam atra ca sarvasminn eṣa eva pratiṣṭhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रियुगं पुण्डरीकाक्षम् अपवर्गमहाह्रदम् समुत्पत्य पराह्लादम् अनन्तं प्रतिपद्यते
triyugaṃ puṇḍarīkākṣam apavargamahāhradam samutpatya parāhlādam anantaṃ pratipadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुतम् एतन् मया पूर्वं विस्तरेण त्वयोदितम् यत् त्व् एतत् त्रियुगेत्य् उक्तं तस्य निर्वचनं वद
śrutam etan mayā pūrvaṃ vistareṇa tvayoditam yat tv etat triyugety uktaṃ tasya nirvacanaṃ vada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्युगेन कालस्य परिसंख्या यदा द्विज त्रियुगेन तदा विष्णोः क्रियते किं विशेषणम्
caturyugena kālasya parisaṃkhyā yadā dvija triyugena tadā viṣṇoḥ kriyate kiṃ viśeṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतं त्रेता द्वापरं च कलिश् चेति चतुर्युगम् यदा जगति विख्यातं तदा त्रियुगता कुतः
kṛtaṃ tretā dvāparaṃ ca kaliś ceti caturyugam yadā jagati vikhyātaṃ tadā triyugatā kutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधु पृष्टो ऽस्मि भूपाल भवता त्रियुगाश्रितम् विशेषणम् अनन्तस्य गदतस् तन् निशामय
sādhu pṛṣṭo 'smi bhūpāla bhavatā triyugāśritam viśeṣaṇam anantasya gadatas tan niśāmaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काष्ठा पार्थिव विज्ञेया निमेषा दश पञ्च च काष्ठात्रिंशत् कला ज्ञेया मुहूर्तं तावतीः कलाः
kāṣṭhā pārthiva vijñeyā nimeṣā daśa pañca ca kāṣṭhātriṃśat kalā jñeyā muhūrtaṃ tāvatīḥ kalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिंशन्मुहूर्ता भूपाल तथाहोरात्रम् उच्यते तत्संख्यातैर् अहोरात्रैर् मासः पार्थिवसत्तम
triṃśanmuhūrtā bhūpāla tathāhorātram ucyate tatsaṃkhyātair ahorātrair māsaḥ pārthivasattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयनं दक्षिणं मासाः षण् मासाश् च तथोत्तरम् अयनद्वितयाख्यश् च कालः संवत्सरः स्मृतः
ayanaṃ dakṣiṇaṃ māsāḥ ṣaṇ māsāś ca tathottaram ayanadvitayākhyaś ca kālaḥ saṃvatsaraḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणं त्व् अयनं रात्रिर् देवानाम् उत्तरं दिनम् संवत्सरेण देवानाम् अहोरात्रम् इहोच्यते
dakṣiṇaṃ tv ayanaṃ rātrir devānām uttaraṃ dinam saṃvatsareṇa devānām ahorātram ihocyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतत्रयेण वर्षाणां षष्ट्या च पृथिवीपते मनुष्यसंख्यया वर्षं देवानाम् अपि गण्यते
śatatrayeṇa varṣāṇāṃ ṣaṣṭyā ca pṛthivīpate manuṣyasaṃkhyayā varṣaṃ devānām api gaṇyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति दिव्येन मानेन चतुर्युगविकल्पनाम् कथ्यमानां मया राजन् यथावच् छ्रोतुम् अर्हसि
iti divyena mānena caturyugavikalpanām kathyamānāṃ mayā rājan yathāvac chrotum arhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चत्वारि तु सहस्राणि वर्षाणां कृतम् उच्यते तस्य तावच्छती संध्या संध्यांशश् च तथाविधः
catvāri tu sahasrāṇi varṣāṇāṃ kṛtam ucyate tasya tāvacchatī saṃdhyā saṃdhyāṃśaś ca tathāvidhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रेता त्रीणि सहस्राणि दिव्याब्दानां नरर्षभ तस्य तावच्छती संध्या संध्यांशश् च तथाविधः
tretā trīṇi sahasrāṇi divyābdānāṃ nararṣabha tasya tāvacchatī saṃdhyā saṃdhyāṃśaś ca tathāvidhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वापरं द्वे सहस्रे तु वर्षाणाम् अभिधीयते तस्य तावच्छती संध्या संध्यांशश् च तथाविधः
dvāparaṃ dve sahasre tu varṣāṇām abhidhīyate tasya tāvacchatī saṃdhyā saṃdhyāṃśaś ca tathāvidhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलिः सहस्रम् एकं तु दिव्याब्दानां नरर्षभ तस्य तावच्छती संध्या संध्यांशश् च तथाविधः
kaliḥ sahasram ekaṃ tu divyābdānāṃ nararṣabha tasya tāvacchatī saṃdhyā saṃdhyāṃśaś ca tathāvidhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतं नामयुगं पूर्वं यत्र धर्मः सनातनः कृतम् एव च कर्तव्यं तस्मिन् काले नृपेप्सितम्
kṛtaṃ nāmayugaṃ pūrvaṃ yatra dharmaḥ sanātanaḥ kṛtam eva ca kartavyaṃ tasmin kāle nṛpepsitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तत्र धर्माः सीदन्ति न च क्षीयन्ति वै प्रजाः ततः कृतयुगं नाम गुणतः प्रोच्यते युगम्
na tatra dharmāḥ sīdanti na ca kṣīyanti vai prajāḥ tataḥ kṛtayugaṃ nāma guṇataḥ procyate yugam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवदानवगन्धर्वा यक्षराक्षसपन्नगाः नासन् कृतयुगे राजन् न तदा क्रयविक्रयः
devadānavagandharvā yakṣarākṣasapannagāḥ nāsan kṛtayuge rājan na tadā krayavikrayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न सामयजुरृग्वर्णाः क्रिया नासीच् च मानवी नाभिसंधाय च फलं कश्चिद् धर्मे प्रवर्तते
na sāmayajurṛgvarṇāḥ kriyā nāsīc ca mānavī nābhisaṃdhāya ca phalaṃ kaścid dharme pravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तस्मिन् युगसंसर्गे व्याधयो नेन्द्रियक्षयः नासूया नापि रुदितं न दर्पो नापि पैशुनम्
na tasmin yugasaṃsarge vyādhayo nendriyakṣayaḥ nāsūyā nāpi ruditaṃ na darpo nāpi paiśunam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न विग्रहः कुतस् तन्द्री न द्वेषो नापि दम्भनम् न भयं नापि संतापो न चेर्ष्या नापि मत्सरः
na vigrahaḥ kutas tandrī na dveṣo nāpi dambhanam na bhayaṃ nāpi saṃtāpo na cerṣyā nāpi matsaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः परमकं ब्रह्म या गतिर् योगिनां परा आत्मा च सर्वभूतानां शुक्लो नारायणस् तदा
tataḥ paramakaṃ brahma yā gatir yogināṃ parā ātmā ca sarvabhūtānāṃ śuklo nārāyaṇas tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्न् आत्मनि लोकानां सर्वलोकमये ऽच्युते स्वेच्छया शौक्ल्यम् आपन्ने सर्वं भवति निर्मलम्
tasminn ātmani lokānāṃ sarvalokamaye 'cyute svecchayā śauklyam āpanne sarvaṃ bhavati nirmalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश् च कृतलक्षणाः कृते युगे भवन्तीह स्वकर्मनिरताः प्रजाः
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāś ca kṛtalakṣaṇāḥ kṛte yuge bhavantīha svakarmaniratāḥ prajāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वम् आश्रमं स्वम् आचारं सम्यग्ज्ञानसमन्वितम् जगद् भवति राजेन्द्र सत्यप्रायं तपोरतम्
svam āśramaṃ svam ācāraṃ samyagjñānasamanvitam jagad bhavati rājendra satyaprāyaṃ taporatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकवेदसमायुक्ता एकमन्त्रविधिक्रियाः पृथग्धर्मास् त्व् एकवेदा धर्मम् एकम् अनुव्रताः
ekavedasamāyuktā ekamantravidhikriyāḥ pṛthagdharmās tv ekavedā dharmam ekam anuvratāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुराश्रमयुक्तेन कर्मणा कालयोगिना अकामफलसंयोगात् प्राप्नुवन्ति परां गतिम्
caturāśramayuktena karmaṇā kālayoginā akāmaphalasaṃyogāt prāpnuvanti parāṃ gatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मयोगसमायुक्तो धर्मो ऽयं कृतलक्षणः कृते युगे चतुष्पादश् चतुर्वर्ण्यस्य शाश्वतः
ātmayogasamāyukto dharmo 'yaṃ kṛtalakṣaṇaḥ kṛte yuge catuṣpādaś caturvarṇyasya śāśvataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत् कृतयुगं नाम त्रैगुण्यपरिवर्जितम् त्रेताम् अपि निबोध त्वं यादृग्रूपं प्रवर्तते
etat kṛtayugaṃ nāma traiguṇyaparivarjitam tretām api nibodha tvaṃ yādṛgrūpaṃ pravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पादेन ह्रसते धर्मो रक्ततां याति चाच्युतः सत्यप्रवृत्ताश् च नराः क्रियाधर्मपरायणाः
pādena hrasate dharmo raktatāṃ yāti cācyutaḥ satyapravṛttāś ca narāḥ kriyādharmaparāyaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो यज्ञाः प्रवर्तन्ते धर्माश् च विविधाः क्रियाः त्रेतायां भावसंकल्पाः क्रियादानफलोदयाः
tato yajñāḥ pravartante dharmāś ca vividhāḥ kriyāḥ tretāyāṃ bhāvasaṃkalpāḥ kriyādānaphalodayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रचरन्ति ततो वर्णास् तपोदानपरायणाः स्वकर्मस्थाः क्रियावन्तः समत्वाद् रजसान्विताः
pracaranti tato varṇās tapodānaparāyaṇāḥ svakarmasthāḥ kriyāvantaḥ samatvād rajasānvitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वापरे ऽपि युगे धर्मो द्विभागोनः प्रवर्तते विष्णुः पीतत्वम् अभ्येति चतुर्धा वेद एव च
dvāpare 'pi yuge dharmo dvibhāgonaḥ pravartate viṣṇuḥ pītatvam abhyeti caturdhā veda eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽन्ये च चतुर्वेदास् त्रिवेदाश् च तथापरे द्विवेदाश् चैकवेदाश् च अनृचश् च तथापरे
tato 'nye ca caturvedās trivedāś ca tathāpare dvivedāś caikavedāś ca anṛcaś ca tathāpare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं शास्त्रेषु भिन्नेषु बहुधा नीयते क्रिया तपोदानप्रवृत्ता च राजसी भवति प्रजा
evaṃ śāstreṣu bhinneṣu bahudhā nīyate kriyā tapodānapravṛttā ca rājasī bhavati prajā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अल्पायुषो नरा वेदः सुमहांश् चेति दुस्तरः करोति बहुधा वेदान् व्यासरूपी तदा हरिः
alpāyuṣo narā vedaḥ sumahāṃś ceti dustaraḥ karoti bahudhā vedān vyāsarūpī tadā hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्त्वस्य चाप्य् अविज्ञानात् सत्त्वे कश्चिद् व्यवस्थितः सत्त्वात् प्रच्यवमानानां व्याधयो बहवो ऽभवन्
sattvasya cāpy avijñānāt sattve kaścid vyavasthitaḥ sattvāt pracyavamānānāṃ vyādhayo bahavo 'bhavan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामाश् चोपद्रवाश् चैव तदा दैवतकारिताः यैर् अर्द्यमानाः सुभृशं तपस् तप्यन्ति मानवाः
kāmāś copadravāś caiva tadā daivatakāritāḥ yair ardyamānāḥ subhṛśaṃ tapas tapyanti mānavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धनकामाः स्वर्गकामा यज्ञांस् तन्वन्ति चापरे एवं द्वापरम् आसाद्य प्रजाः क्षीयन्त्य् अधर्मतः
dhanakāmāḥ svargakāmā yajñāṃs tanvanti cāpare evaṃ dvāparam āsādya prajāḥ kṣīyanty adharmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पादेनैकेन राजेन्द्र धर्मः कलियुगे ऽपि हि तामसं युगम् आसाद्य कृष्णो भवति केशवः
pādenaikena rājendra dharmaḥ kaliyuge 'pi hi tāmasaṃ yugam āsādya kṛṣṇo bhavati keśavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रताचाराः प्रशाम्यन्ति धर्मयज्ञक्रियास् तथा ईतयो व्याधयस् तन्द्री दोषाः क्रोधादयस् तथा उपद्रवाश् च वर्धन्ते मनस्तापाश् च संगताः
vratācārāḥ praśāmyanti dharmayajñakriyās tathā ītayo vyādhayas tandrī doṣāḥ krodhādayas tathā upadravāś ca vardhante manastāpāś ca saṃgatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युगेष्व् आवर्तमानेषु लोको व्यावर्तते पुनः लोके क्षीणे क्षयं यान्ति भावा लोकप्रवर्तकाः युगद्वयकृतान् धर्मान् प्रार्थना न च कुर्वते
yugeṣv āvartamāneṣu loko vyāvartate punaḥ loke kṣīṇe kṣayaṃ yānti bhāvā lokapravartakāḥ yugadvayakṛtān dharmān prārthanā na ca kurvate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत् कलियुगं भूप यत्र जातो ऽसि पार्थिव नात्रावतारं कुरुते कृष्णांशेन स्वरूपिणा
etat kaliyugaṃ bhūpa yatra jāto 'si pārthiva nātrāvatāraṃ kurute kṛṣṇāṃśena svarūpiṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृतादिषु जगत् पाति दैत्येभ्यो रूपधृद् धरिः कलौ त्व् अन्यं समाविश्य पूर्वोत्पन्नं बिभर्ति तम्
kṛtādiṣu jagat pāti daityebhyo rūpadhṛd dhariḥ kalau tv anyaṃ samāviśya pūrvotpannaṃ bibharti tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्यग्ररूपधृग् देवो दृश्यते न कलौ हरिः कृतादिष्व् एव तेनैष त्रियुगः परिपठ्यते
pratyagrarūpadhṛg devo dṛśyate na kalau hariḥ kṛtādiṣv eva tenaiṣa triyugaḥ paripaṭhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलेर् अन्ते च संप्राप्ते कल्किनं ब्रह्मवादिनम् अनुप्रविश्य कुरुते वासुदेवो जगत्स्थितिम्
kaler ante ca saṃprāpte kalkinaṃ brahmavādinam anupraviśya kurute vāsudevo jagatsthitim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वोत्पन्नेषु भूतेषु तेषु तेषु कलौ प्रभुः कृत्वा प्रवेशं कुरुते यद् अभिप्रेतम् अच्युतः
pūrvotpanneṣu bhūteṣu teṣu teṣu kalau prabhuḥ kṛtvā praveśaṃ kurute yad abhipretam acyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वेच्छाशुक्ले जगच् छुक्लं रक्ते रक्तं च जायते पीते च पीतताम् अस्मिन् कृष्णे चात्रासितं नृप
svecchāśukle jagac chuklaṃ rakte raktaṃ ca jāyate pīte ca pītatām asmin kṛṣṇe cātrāsitaṃ nṛpa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष एव जगद्देवो जगत्स्रष्टा जगद्गुरुः यद्रूप एव देवो ऽयं तद्रूपं जायते जगत्
eṣa eva jagaddevo jagatsraṣṭā jagadguruḥ yadrūpa eva devo 'yaṃ tadrūpaṃ jāyate jagat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.