Library·Visnudharma·105

Visnudharma 105

चतुर्युगं नः कथितं संक्षेपाद् भवताखिलम् कलिं विस्तरतो ब्रूहि यत्र जातो ऽस्मि भार्गव

caturyugaṃ naḥ kathitaṃ saṃkṣepād bhavatākhilam kaliṃ vistarato brūhi yatra jāto 'smi bhārgava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवत्य् अमले विष्णौ क्रीडया कृष्णतां गते किमाहाराः किमाचारा भविष्यन्ति प्रजास् तदा

bhagavaty amale viṣṇau krīḍayā kṛṣṇatāṃ gate kimāhārāḥ kimācārā bhaviṣyanti prajās tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश् च द्विज कीदृशाः भविष्यन्ति कलौ प्राप्ते तन् ममाचक्ष्व विस्तरात्

brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāś ca dvija kīdṛśāḥ bhaviṣyanti kalau prāpte tan mamācakṣva vistarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपः परं कृतयुगे त्रेतायां यज्ञ एव हि प्रधानं द्वापरे दानं सत्यम् एव कलौ युगे

tapaḥ paraṃ kṛtayuge tretāyāṃ yajña eva hi pradhānaṃ dvāpare dānaṃ satyam eva kalau yuge

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृते युगे मनःशुद्धिर् अस्त्य् एवायत्नतस् तपः तपो निष्पाद्यते भूप योगसंसाधनं परम्

kṛte yuge manaḥśuddhir asty evāyatnatas tapaḥ tapo niṣpādyate bhūpa yogasaṃsādhanaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रागादिदोषदुष्टेन मनसा यत् तपो नृप क्रियते क्लेशनाशाय तत् तपो न विमुक्तये

rāgādidoṣaduṣṭena manasā yat tapo nṛpa kriyate kleśanāśāya tat tapo na vimuktaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रेतायां तु क्रियायज्ञान् मनोयज्ञांस् ततो नराः वितन्वते स्थूलतरः पन्था धर्मस्य स प्रभो

tretāyāṃ tu kriyāyajñān manoyajñāṃs tato narāḥ vitanvate sthūlataraḥ panthā dharmasya sa prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वापरे नातिविद्वत्ता यथा त्रेतायुगे ऽभवत् ततः स्थूलतरः पन्था दानात्मा क्रियते नरैः

dvāpare nātividvattā yathā tretāyuge 'bhavat tataḥ sthūlataraḥ panthā dānātmā kriyate naraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न विद्वत्ता न शुद्धार्थो न शुद्धिर् मनसः कलौ यतो ऽतः सत्यम् एवैकम् एकान्तेनोपकारकम्

na vidvattā na śuddhārtho na śuddhir manasaḥ kalau yato 'taḥ satyam evaikam ekāntenopakārakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा सत्यं तथा क्षान्तिर् अहिंसा च कलौ युगे परोपतापाद् विरतिर् नराणाम् उपकारिका

yathā satyaṃ tathā kṣāntir ahiṃsā ca kalau yuge paropatāpād viratir narāṇām upakārikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन् घोरे युगे प्राप्ते कृष्णे कृष्णत्वम् आगते यादृग्रूपं जगद् इदं भवतीह शृणुष्व तत्

tasmin ghore yuge prāpte kṛṣṇe kṛṣṇatvam āgate yādṛgrūpaṃ jagad idaṃ bhavatīha śṛṇuṣva tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजानो ब्राह्मणा वैश्याः शूद्राश् च मनुजेश्वर व्याजधर्मपराश् चैव धर्मवैतंसिका जनाः

rājāno brāhmaṇā vaiśyāḥ śūdrāś ca manujeśvara vyājadharmaparāś caiva dharmavaitaṃsikā janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्यं संक्षिप्यते लोके नरैः पण्डितमानिभिः सत्यहान्या ततस् तेषां स्वल्पम् आयुर् भविष्यति

satyaṃ saṃkṣipyate loke naraiḥ paṇḍitamānibhiḥ satyahānyā tatas teṣāṃ svalpam āyur bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आयुषः प्रक्षयाद् विद्यां न शक्ष्यन्त्य् उपशिक्षितुम् विद्याहीनान् अबुद्धींस् तांल् लोभो ऽप्य् अभिभविष्यति

āyuṣaḥ prakṣayād vidyāṃ na śakṣyanty upaśikṣitum vidyāhīnān abuddhīṃs tāṃl lobho 'py abhibhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोभक्रोधपरा मूढाः कामवश्याश् च मानवाः बद्धवैरा भविष्यन्ति परस्परवधेप्सवः

lobhakrodhaparā mūḍhāḥ kāmavaśyāś ca mānavāḥ baddhavairā bhaviṣyanti parasparavadhepsavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः संकीर्यन्तः परस्परम् शूद्रतुल्या भविष्यन्ति तपःसत्यविनाकृताः

brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ saṃkīryantaḥ parasparam śūdratulyā bhaviṣyanti tapaḥsatyavinākṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्त्या मध्या भविष्यन्ति मध्याश् चान्तावसायिनः ईदृशो भविता लोकः कृष्णे कृष्णत्वम् आगते

antyā madhyā bhaviṣyanti madhyāś cāntāvasāyinaḥ īdṛśo bhavitā lokaḥ kṛṣṇe kṛṣṇatvam āgate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वस्त्राणां प्रवरा शाणी धान्यानां कोरदूषकः भार्यामित्राश् च पुरुषा भविष्यन्ति कलौ युगे

vastrāṇāṃ pravarā śāṇī dhānyānāṃ koradūṣakaḥ bhāryāmitrāś ca puruṣā bhaviṣyanti kalau yuge

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मत्स्यामिषेण जीवन्तो दुहन्तश् चाप्य् अजाविकाः गोषु नष्टासु पुरुषा भविष्यन्ति तदा नृप

matsyāmiṣeṇa jīvanto duhantaś cāpy ajāvikāḥ goṣu naṣṭāsu puruṣā bhaviṣyanti tadā nṛpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सरित्तीरेषु कुद्दालैर् वापयिष्यन्ति चौषधीः ताश् चाप्य् अल्पफलास् तेषां भविष्यन्ति युगक्षये

sarittīreṣu kuddālair vāpayiṣyanti cauṣadhīḥ tāś cāpy alpaphalās teṣāṃ bhaviṣyanti yugakṣaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनिष्क्रान्तास् तु संबन्धाः स्वगोत्रात् पुरुषर्षभ अनिष्क्रान्तानि श्राद्धानि भविष्यन्ति च गेहतः

aniṣkrāntās tu saṃbandhāḥ svagotrāt puruṣarṣabha aniṣkrāntāni śrāddhāni bhaviṣyanti ca gehataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न व्रतानि चरिष्यन्ति ब्राह्मणा वेदनिन्दकाः न यक्ष्यन्ति न होष्यन्ति हेतुवादविकूलिनः

na vratāni cariṣyanti brāhmaṇā vedanindakāḥ na yakṣyanti na hoṣyanti hetuvādavikūlinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रायशः कृपणानां च तथा बन्धिमताम् अपि विधवानां च वित्तानि हरिष्यन्ति बलान्विताः

prāyaśaḥ kṛpaṇānāṃ ca tathā bandhimatām api vidhavānāṃ ca vittāni hariṣyanti balānvitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यायोपात्तवित्तेषु करिष्यन्ति नराः स्पृहाम् वेश्यालावण्यभावेषु स्पृहां योषित् करिष्यति

anyāyopāttavitteṣu kariṣyanti narāḥ spṛhām veśyālāvaṇyabhāveṣu spṛhāṃ yoṣit kariṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कन्यां न याचिता कश्चिन् न च कन्याप्रदो नरः कन्या वरश् च च्छन्देन गृहीष्यन्ति परस्परम्

kanyāṃ na yācitā kaścin na ca kanyāprado naraḥ kanyā varaś ca cchandena gṛhīṣyanti parasparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भार्या न पतिशुश्रूषां तदा काचित् करिष्यति नरा देवद्विजांस् त्यक्त्वा भविष्यन्त्य् अन्यतोमुखाः

bhāryā na patiśuśrūṣāṃ tadā kācit kariṣyati narā devadvijāṃs tyaktvā bhaviṣyanty anyatomukhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञभागभुजो देवा ये वेदपठिता द्विजाः ब्रह्माद्यास् तान् परित्यज्य नराः कालबलात्कृताः हेतुवादपरा देवान् करिष्यन्त्य् अपरांस् तदा

yajñabhāgabhujo devā ye vedapaṭhitā dvijāḥ brahmādyās tān parityajya narāḥ kālabalātkṛtāḥ hetuvādaparā devān kariṣyanty aparāṃs tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये यवान्ना जनपदा गोधूमान्नास् तथैव च तान् देशान् संश्रयिष्यन्ति नराः कलियुगे नृप

ye yavānnā janapadā godhūmānnās tathaiva ca tān deśān saṃśrayiṣyanti narāḥ kaliyuge nṛpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न श्राद्धैश् च पितॄंश् चापि तर्पयिष्यन्ति मानवाः बहु मंस्यन्ति ते स्नानं नापि शौचपरा नराः

na śrāddhaiś ca pitṝṃś cāpi tarpayiṣyanti mānavāḥ bahu maṃsyanti te snānaṃ nāpi śaucaparā narāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न विष्णुभक्तिप्रवणं नराणां नृप मानसम् भविता तु युगे प्राप्ते कृष्णे कार्ष्ण्योपलक्षिते

na viṣṇubhaktipravaṇaṃ narāṇāṃ nṛpa mānasam bhavitā tu yuge prāpte kṛṣṇe kārṣṇyopalakṣite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनिन्दां प्रथमे पादे करिष्यन्ति हरेर् नराः युगान्ते तु हरेर् नाम नैव कश्चिद् गृहीष्यति

vinindāṃ prathame pāde kariṣyanti harer narāḥ yugānte tu harer nāma naiva kaścid gṛhīṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धन्यास् ते पुरुषव्याघ्र पापाम्भोधाव् अपापिनः ये नामापि कलौ विष्णोर् गृहीष्यन्त्य् अक्षयात्मनः

dhanyās te puruṣavyāghra pāpāmbhodhāv apāpinaḥ ye nāmāpi kalau viṣṇor gṛhīṣyanty akṣayātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्यायन् हरिं कृतयुगे त्रेताद्वापरयोर् यजन् यद् आप्नोति कलौ नाम्ना तद् एव परिकीर्तयन्

dhyāyan hariṃ kṛtayuge tretādvāparayor yajan yad āpnoti kalau nāmnā tad eva parikīrtayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिर् हरति पापानि नाम भक्त्या यदीरितम् वासुदेवेति न जनस् तद् एवोच्चारयिष्यति

harir harati pāpāni nāma bhaktyā yadīritam vāsudeveti na janas tad evoccārayiṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहुपाषण्डसंकीर्णे जगत्य् अस्मिन् कलौ युगे कृष्णायेति नमो ऽस्त्व् अत्र सुकृती यदि वक्ष्यति

bahupāṣaṇḍasaṃkīrṇe jagaty asmin kalau yuge kṛṣṇāyeti namo 'stv atra sukṛtī yadi vakṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेतुवादबलैर् मोहं कुहकैश् च जने तदा पाषण्डिनः करिष्यन्ति चातुराश्रम्यदूषकाः

hetuvādabalair mohaṃ kuhakaiś ca jane tadā pāṣaṇḍinaḥ kariṣyanti cāturāśramyadūṣakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाषण्डभूतम् अत्यर्थं जगद् एतद् असत्कृतम् भविष्यति तदा भूप वृथाप्रव्रजितोत्कटम्

pāṣaṇḍabhūtam atyarthaṃ jagad etad asatkṛtam bhaviṣyati tadā bhūpa vṛthāpravrajitotkaṭam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तु द्विजातिशुश्रूषां न स्वधर्मानुपालनम् करिष्यन्ति तदा शूद्राः प्रव्रज्यालिङ्गिनो वृथा

na tu dvijātiśuśrūṣāṃ na svadharmānupālanam kariṣyanti tadā śūdrāḥ pravrajyāliṅgino vṛthā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्कोचाः सौगताश् चैव महायानरतास् तथा भविष्यन्त्य् अथ पाषण्डाः कापिला भिक्षवस् तथा

utkocāḥ saugatāś caiva mahāyānaratās tathā bhaviṣyanty atha pāṣaṇḍāḥ kāpilā bhikṣavas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृद्धाः श्रावकनिर्ग्रन्थाः सिद्धपुत्रास् तथापरे भविष्यन्ति दुरात्मानः शूद्राः कलियुगे नृप

vṛddhāḥ śrāvakanirgranthāḥ siddhaputrās tathāpare bhaviṣyanti durātmānaḥ śūdrāḥ kaliyuge nṛpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निःशौचा वक्रमतयः परपाकान्नभोजनाः भविष्यन्ति दुरात्मानः शूद्राः प्रव्रजितास् तदा

niḥśaucā vakramatayaḥ parapākānnabhojanāḥ bhaviṣyanti durātmānaḥ śūdrāḥ pravrajitās tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते चान्ये च बहवः पाषण्डाः पुरुषर्षभ ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्या भविष्यन्ति तथा परे

ete cānye ca bahavaḥ pāṣaṇḍāḥ puruṣarṣabha brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyā bhaviṣyanti tathā pare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राजशुल्कहराः क्षुद्रा गृहस्थपरिमोषकाः मुनिवेषाकृतिच्छन्ना वाणिज्यम् उपजीविकाः

rājaśulkaharāḥ kṣudrā gṛhasthaparimoṣakāḥ muniveṣākṛticchannā vāṇijyam upajīvikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न द्विजान् न कलौ देवान् पूजयिष्यन्ति मानवाः म्लेच्छभाषानिबन्धैस् तु हेतुवादैर् विकूलिताः

na dvijān na kalau devān pūjayiṣyanti mānavāḥ mlecchabhāṣānibandhais tu hetuvādair vikūlitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं तेष्व् अतिदुष्टेषु विमार्गपथिवर्तिनः भविष्यन्त्य् अपरे दुष्टास् तेषां मार्गानुयायिनः

evaṃ teṣv atiduṣṭeṣu vimārgapathivartinaḥ bhaviṣyanty apare duṣṭās teṣāṃ mārgānuyāyinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असंस्कृतोक्तिवक्तारो वेदशास्त्रविनिन्दकाः जगदुन्मार्गकर्तारो भविष्यन्ति तदा नराः

asaṃskṛtoktivaktāro vedaśāstravinindakāḥ jagadunmārgakartāro bhaviṣyanti tadā narāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तच्छीलवर्तिभिर् भूप मनुष्यैः परिपूरिते जगत्य् अत्र तदा नॄणां स्वल्पम् आयुर् भविष्यति

tacchīlavartibhir bhūpa manuṣyaiḥ paripūrite jagaty atra tadā nṝṇāṃ svalpam āyur bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परमायुश् च भविता तदा वर्षाणि षोडश ततः प्राणान् प्रहास्यन्ति कृष्णे कृष्णत्वम् आगते

paramāyuś ca bhavitā tadā varṣāṇi ṣoḍaśa tataḥ prāṇān prahāsyanti kṛṣṇe kṛṣṇatvam āgate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चमे वाथ षष्ठे वा वर्षे कन्या प्रसूयते सप्तवर्षाष्टवर्षा वा प्रजास्यन्ति नरास् तदा

pañcame vātha ṣaṣṭhe vā varṣe kanyā prasūyate saptavarṣāṣṭavarṣā vā prajāsyanti narās tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अल्पद्रव्या वृथालिङ्गा हिंसारतिपरायणाः हर्तारो न तु दातारो भविष्यन्ति कलौ नराः

alpadravyā vṛthāliṅgā hiṃsāratiparāyaṇāḥ hartāro na tu dātāro bhaviṣyanti kalau narāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुक्लादानपराः क्षुद्राः परपाकाशिनो द्विजाः वैश्यास् तथा तु राजानो न तु क्षत्रियवंशजाः

śuklādānaparāḥ kṣudrāḥ parapākāśino dvijāḥ vaiśyās tathā tu rājāno na tu kṣatriyavaṃśajāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूद्रा भिक्षवता विप्राः शुश्रूषाविपणाश्रिताः भविष्यन्ति नृपश्रेष्ठ कृष्णे कृष्णत्वम् आगते

śūdrā bhikṣavatā viprāḥ śuśrūṣāvipaṇāśritāḥ bhaviṣyanti nṛpaśreṣṭha kṛṣṇe kṛṣṇatvam āgate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न शिष्यो न गुरुः कश्चिन् न पुत्रो न पिता तथा न भार्या न पतिर् भूप भविता तत्र संकुले

na śiṣyo na guruḥ kaścin na putro na pitā tathā na bhāryā na patir bhūpa bhavitā tatra saṃkule

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत् कालस्वरूपं ते शतानीक मयोदितम् विष्णुभक्तान् नरश्रेष्ठ न नरान् बाधते कलिः

etat kālasvarūpaṃ te śatānīka mayoditam viṣṇubhaktān naraśreṣṭha na narān bādhate kaliḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये ऽहर्निशं जगद्धातुर् वासुदेवस्य कीर्तनम् कुर्वन्ति तान् नरव्याघ्र न कलिर् बाधते नरान्

ye 'harniśaṃ jagaddhātur vāsudevasya kīrtanam kurvanti tān naravyāghra na kalir bādhate narān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये तन्मनस्कास् तिष्ठन्ति प्रयान्तः संस्थितास् तथा स्वपन्तश् च नरव्याघ्र तान् कलिर् न प्रबाधते

ye tanmanaskās tiṣṭhanti prayāntaḥ saṃsthitās tathā svapantaś ca naravyāghra tān kalir na prabādhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वत्र भगवान् विष्णुर् गोविन्दः केशवो हरिः यस्य भावो न तं भूप कदाचिद् बाधते कलिः

sarvatra bhagavān viṣṇur govindaḥ keśavo hariḥ yasya bhāvo na taṃ bhūpa kadācid bādhate kaliḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न कलौ कलिचेष्टो ऽसौ मूढेषु न स मुह्यते भगवत्य् अच्युते नित्यं येन भावः समर्पितः

na kalau kaliceṣṭo 'sau mūḍheṣu na sa muhyate bhagavaty acyute nityaṃ yena bhāvaḥ samarpitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलिप्रभावो दुष्टोक्तिः पाषण्डानां तथोक्तयः न क्रामन्ते मनस् तस्य यस्य चेतसि केशवः

kaliprabhāvo duṣṭoktiḥ pāṣaṇḍānāṃ tathoktayaḥ na krāmante manas tasya yasya cetasi keśavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलौ कृतयुगं तस्य कलिस् तस्य कृते युगे यस्य चेतसि गोविन्दो हृदये यस्य नाच्युतः

kalau kṛtayugaṃ tasya kalis tasya kṛte yuge yasya cetasi govindo hṛdaye yasya nācyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनिष्ट्वापि महायज्ञैर् अकृत्वापि पितृस्वधाम् कृष्णम् अभ्यर्च्य यद् भक्त्या नैनं श्वोमरणं तपेत्

aniṣṭvāpi mahāyajñair akṛtvāpi pitṛsvadhām kṛṣṇam abhyarcya yad bhaktyā nainaṃ śvomaraṇaṃ tapet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्याग्रतस् तथा पृष्ठे गच्छतस् तिष्ठतो ऽपि वा गोविन्दे नियतं चेतः कृतकृत्यः सदैव सः

yasyāgratas tathā pṛṣṭhe gacchatas tiṣṭhato 'pi vā govinde niyataṃ cetaḥ kṛtakṛtyaḥ sadaiva saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतद् विदित्वा भूपाल सर्वे सर्वेश्वरे हरौ तन्मना भव तच्चित्तस् तन्मना नावसीदति

etad viditvā bhūpāla sarve sarveśvare harau tanmanā bhava taccittas tanmanā nāvasīdati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परमार्थम् अशेषस्य जगतः प्रभवाव्ययम् शरण्यं शरणं गच्छन् गोविन्दं नावसीदति

paramārtham aśeṣasya jagataḥ prabhavāvyayam śaraṇyaṃ śaraṇaṃ gacchan govindaṃ nāvasīdati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलिकल्मषकक्षाग्निं निर्वाणं पदम् अव्ययम् सर्वकारणम् अव्यक्तं विष्णुं ध्यायन् न सीदति

kalikalmaṣakakṣāgniṃ nirvāṇaṃ padam avyayam sarvakāraṇam avyaktaṃ viṣṇuṃ dhyāyan na sīdati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र सर्वमये ध्याते ध्येयम् अन्यन् न विद्यते यत्रार्चिते ऽर्चनीयश् च जायते तं नमाम्य् अहम्

yatra sarvamaye dhyāte dhyeyam anyan na vidyate yatrārcite 'rcanīyaś ca jāyate taṃ namāmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगत्स्रष्टारम् इशेशम् अनादिं परतः परम् सर्वास्पदं सर्वभूतं गच्छन् सर्वात्मना हरिम्

jagatsraṣṭāram iśeśam anādiṃ parataḥ param sarvāspadaṃ sarvabhūtaṃ gacchan sarvātmanā harim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरत्य् अघम् अशेषं यो हरिर् इत्य् अभिसंस्तुतः अशेषाघहरं विष्णुं हरिवर्णं हरिं नमः

haraty agham aśeṣaṃ yo harir ity abhisaṃstutaḥ aśeṣāghaharaṃ viṣṇuṃ harivarṇaṃ hariṃ namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्कीर्तनाद् अघः शुद्धः स्मृते यत्राशुचिः सुचिः तम् आत्मनि स्थितं भूप पुण्डरीकेक्षणं नमः

yatkīrtanād aghaḥ śuddhaḥ smṛte yatrāśuciḥ suciḥ tam ātmani sthitaṃ bhūpa puṇḍarīkekṣaṇaṃ namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपवित्रः पवित्रो वा सर्वावस्थगतो ऽपि वा यः स्मरेत् पुण्डरीकाक्षं स बाह्याभ्यन्तरः शुचिः

apavitraḥ pavitro vā sarvāvasthagato 'pi vā yaḥ smaret puṇḍarīkākṣaṃ sa bāhyābhyantaraḥ śuciḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्य् अप्य् उपहतः पापैर् यदि वात्यन्तदुष्कृतैः तथापि संस्मरन् विष्णुं स बाह्याभ्यन्तरः शुचिः

yady apy upahataḥ pāpair yadi vātyantaduṣkṛtaiḥ tathāpi saṃsmaran viṣṇuṃ sa bāhyābhyantaraḥ śuciḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलाव् अत्रातिदोषाढ्ये विषयासक्तमानसः कृत्वापि पापं गोविन्दं ध्यायन् पापैर् विमुच्यते

kalāv atrātidoṣāḍhye viṣayāsaktamānasaḥ kṛtvāpi pāpaṃ govindaṃ dhyāyan pāpair vimucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् ध्यानं यत्र गोविन्दः सा कथा यत्र केशवः तत् कर्म यत् तदर्थीयं किम् अन्यैर् बहुभाषितैः

tad dhyānaṃ yatra govindaḥ sā kathā yatra keśavaḥ tat karma yat tadarthīyaṃ kim anyair bahubhāṣitaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैतत् पिता तनूजाय न शिष्याय गुरुर् नृप परमार्थपदं ब्रूयाद् यद् एतत् ते मयोदितम्

naitat pitā tanūjāya na śiṣyāya gurur nṛpa paramārthapadaṃ brūyād yad etat te mayoditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संसारे भ्रमता लभ्यं पुत्रदारधनं वसु सुहृदश् च तथिवान्ये नोपदेशो नृपेदृशः

saṃsāre bhramatā labhyaṃ putradāradhanaṃ vasu suhṛdaś ca tathivānye nopadeśo nṛpedṛśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं पुत्रदारैर् वित्तैर् वा न मित्रे क्षेत्रबान्धवैः उपदेष्टा परो बन्धुर् ईदृशो यो विमुक्तये

kiṃ putradārair vittair vā na mitre kṣetrabāndhavaiḥ upadeṣṭā paro bandhur īdṛśo yo vimuktaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो नैकाग्रमना विष्णाव् इति ज्ञात्वापि पार्थिव स नूनम् अच्युतस्यैव नानुग्राह्यो ऽत्र पापकृत्

yo naikāgramanā viṣṇāv iti jñātvāpi pārthiva sa nūnam acyutasyaiva nānugrāhyo 'tra pāpakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विविधो भूतसर्गो ऽयं दैव आसुर एव च विष्णुभक्तिपरो दैवो विपरीतस् तथासुरः

dvividho bhūtasargo 'yaṃ daiva āsura eva ca viṣṇubhaktiparo daivo viparītas tathāsuraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपदेशप्रदानेन संभूतित्रय आसुरः नैव विष्णुपरो भूप भवत्य् अक्षीणकल्मषः

upadeśapradānena saṃbhūtitraya āsuraḥ naiva viṣṇuparo bhūpa bhavaty akṣīṇakalmaṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपदेशेषु सो ऽत्यन्तं संरम्भी युक्तियोजितम् हेतुवादाश्रितो मूढो ददात्य् उत्तरम् अक्षयम्

upadeśeṣu so 'tyantaṃ saṃrambhī yuktiyojitam hetuvādāśrito mūḍho dadāty uttaram akṣayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नातस्य देवकार्येषु तथापत्सु कथासु च आसुरस्यापि तन्मात्रा जायते नृपते मतिः

snātasya devakāryeṣu tathāpatsu kathāsu ca āsurasyāpi tanmātrā jāyate nṛpate matiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति मत्वातिसद्भावं रहस्यं परम् ईरितम् त्वयाच्युतान् मतिर् भूप नापनेया कथंचन

iti matvātisadbhāvaṃ rahasyaṃ param īritam tvayācyutān matir bhūpa nāpaneyā kathaṃcana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्राप्य वाञ्छति रतिं सर्वदैव नृणां मनः इहैवाच्युतसंसर्गि यदि तत् किं प्रहीयते

aprāpya vāñchati ratiṃ sarvadaiva nṛṇāṃ manaḥ ihaivācyutasaṃsargi yadi tat kiṃ prahīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् अलं तव राज्येन बलकोशादिभिस् तथा चिन्तितैर् अच्युतश् चिन्त्यो यद्भावि न तदन्यथा

tad alaṃ tava rājyena balakośādibhis tathā cintitair acyutaś cintyo yadbhāvi na tadanyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत् पवित्रम् आरोग्यं धन्यं दुःस्वप्ननाशनम् सुखप्रीतिकरं नॄणां पततां निर्वृतिप्रदम्

etat pavitram ārogyaṃ dhanyaṃ duḥsvapnanāśanam sukhaprītikaraṃ nṝṇāṃ patatāṃ nirvṛtipradam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येषां गृहेषु लिखितम् एतत् स्थास्यति नित्यदा न तद्गृहाणि दैवोत्था बाधिष्यन्ते ह्य् उपद्रवाः

yeṣāṃ gṛheṣu likhitam etat sthāsyati nityadā na tadgṛhāṇi daivotthā bādhiṣyante hy upadravāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं तीर्थैः किं प्रदानैर् वा किं यज्ञैः किम् उपोषितैः अहन्य् अहन्य् एतद् एव तन्मयत्वेन शृण्वतः

kiṃ tīrthaiḥ kiṃ pradānair vā kiṃ yajñaiḥ kim upoṣitaiḥ ahany ahany etad eva tanmayatvena śṛṇvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यओ ददाति तिलप्रस्थं सुवर्णस्य च मासकम् शृणोति श्लोकम् एकं च धर्मस्यास्य समं हि तत्

yao dadāti tilaprasthaṃ suvarṇasya ca māsakam śṛṇoti ślokam ekaṃ ca dharmasyāsya samaṃ hi tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अध्यायपारणं चास्य गोप्रदानाह् विशिष्यते शृण्वंश् चास्य दशाध्यायान् सद्यः पापैः प्रमुच्यते

adhyāyapāraṇaṃ cāsya gopradānāh viśiṣyate śṛṇvaṃś cāsya daśādhyāyān sadyaḥ pāpaiḥ pramucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रात्र्या यद् एनः कुरुते दिवसेन च मानवः श्रोतुं वाञ्छा समस्तं तत् पार्थिवस्य व्यपोहति

rātryā yad enaḥ kurute divasena ca mānavaḥ śrotuṃ vāñchā samastaṃ tat pārthivasya vyapohati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपिलानां शते दत्ते यद् भवेज् ज्येष्ठपुष्करे नरेन्द्र विष्णुधर्माणां तदावाप्नोति पारणे

kapilānāṃ śate datte yad bhavej jyeṣṭhapuṣkare narendra viṣṇudharmāṇāṃ tadāvāpnoti pāraṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवृत्तौ च निवृत्तौ च धर्मं धर्मभृतां वर नास्त्य् अन्यद् विष्णुधमाणां सदृशं शास्त्रम् उत्तमम्

pravṛttau ca nivṛttau ca dharmaṃ dharmabhṛtāṃ vara nāsty anyad viṣṇudhamāṇāṃ sadṛśaṃ śāstram uttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मैत्रीं करोति भूतेषु भक्तिम् अत्यन्तम् अच्युते श्रुत्वा धर्मान् इमान् वेत्ति अभेदेनात्मनो जगत्

maitrīṃ karoti bhūteṣu bhaktim atyantam acyute śrutvā dharmān imān vetti abhedenātmano jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पठन्न् अनुदिनं धर्मान् एताञ् शृण्वंस् तथापि वा भक्त्या मतिमतां श्रेष्ठ सर्वपापैः प्रमुच्यते

paṭhann anudinaṃ dharmān etāñ śṛṇvaṃs tathāpi vā bhaktyā matimatāṃ śreṣṭha sarvapāpaiḥ pramucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नोपसर्गो न चानर्थो न चौराग्निभयं गृहे तस्मिन् भवति भूपाल यत्रैतत् पुस्तकं स्थितम्

nopasargo na cānartho na caurāgnibhayaṃ gṛhe tasmin bhavati bhūpāla yatraitat pustakaṃ sthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न गर्भहारिणी भीतिर् न च बालग्रहा गृहे यत्रैतद् भूपते तत्र न पिशाचादिकाद् भयम्

na garbhahāriṇī bhītir na ca bālagrahā gṛhe yatraitad bhūpate tatra na piśācādikād bhayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृण्वन् विप्रो वेदवित् स्यात् क्षत्रियः पृथिवीपतिः ऋद्धिं प्रयाति वैश्यश् च शूद्रश् चारोग्यम् ऋच्छति

śṛṇvan vipro vedavit syāt kṣatriyaḥ pṛthivīpatiḥ ṛddhiṃ prayāti vaiśyaś ca śūdraś cārogyam ṛcchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यश् चैतान् नियतान् धर्मान् पठेच् छ्रद्धासमन्वितः विष्णौ मनः समावेश्य सर्वत्र समदर्शनः

yaś caitān niyatān dharmān paṭhec chraddhāsamanvitaḥ viṣṇau manaḥ samāveśya sarvatra samadarśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य पापं तथा रोगान् दुःस्वप्नाद्याभिचारुकान् यच् चान्यद् दुरितं किंचित् तत् सर्वं हन्ति केशवः

tasya pāpaṃ tathā rogān duḥsvapnādyābhicārukān yac cānyad duritaṃ kiṃcit tat sarvaṃ hanti keśavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेमन्ते य इमान् धर्माञ् शृणोति वसुधाधिप श्रद्धासमन्वितः सम्यक् सो ऽग्निष्टोमफलं लभेत्

hemante ya imān dharmāñ śṛṇoti vasudhādhipa śraddhāsamanvitaḥ samyak so 'gniṣṭomaphalaṃ labhet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिशिरे च नरव्याघ्र यः शृणोति यथाविधि पुण्डरीकस्य यज्ञस्य स प्राप्नोति फलं नरः

śiśire ca naravyāghra yaḥ śṛṇoti yathāvidhi puṇḍarīkasya yajñasya sa prāpnoti phalaṃ naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुमाधवसंज्ञे तु यः शृणोति नरस् त्व् इमान् सो ऽश्वमेधक्रतोर् भूप प्राप्नोत्य् अविकलं फलम्

madhumādhavasaṃjñe tu yaḥ śṛṇoti naras tv imān so 'śvamedhakrator bhūpa prāpnoty avikalaṃ phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृण्वन्न् एतान् निदाघे च धर्मान् धर्मभृतां वर वाजपेयस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोत्य् असंशयम्

śṛṇvann etān nidāghe ca dharmān dharmabhṛtāṃ vara vājapeyasya yajñasya phalaṃ prāpnoty asaṃśayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्षासु चेमान् यो धर्मान् संशृण्वन् वसुधाधिप राजसूयक्रतोः पुण्यम् अखिलं समवाप्नुयात्

varṣāsu cemān yo dharmān saṃśṛṇvan vasudhādhipa rājasūyakratoḥ puṇyam akhilaṃ samavāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरत्काले च संशृण्वन् धर्मान् एतान् नरर्षभ प्राप्नोति गोसवफलं सम्यक् श्रद्धासमन्वितः

śaratkāle ca saṃśṛṇvan dharmān etān nararṣabha prāpnoti gosavaphalaṃ samyak śraddhāsamanvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋतुष्व् एतेष्व् एतद् एव पठताम् अपि पार्थिव फलं भवति दुष्टेषु ग्रहेष्व् एते शुभप्रदाः

ṛtuṣv eteṣv etad eva paṭhatām api pārthiva phalaṃ bhavati duṣṭeṣu graheṣv ete śubhapradāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपिलानां शतस्योक्तं यत् फलं ज्येष्ठपुष्करे भूयो भूयस् तद् आप्नोति पारणे पारणे गते

kapilānāṃ śatasyoktaṃ yat phalaṃ jyeṣṭhapuṣkare bhūyo bhūyas tad āpnoti pāraṇe pāraṇe gate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भक्त्या पठति यश् चैतान् देवस्य पुरतो हरेः सो ऽर्चयत्य् अवनीपाल ज्ञानयज्ञेन केशवम्

bhaktyā paṭhati yaś caitān devasya purato hareḥ so 'rcayaty avanīpāla jñānayajñena keśavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वाबाधास् तथा पापम् अखिलं मनुजेश्वर विष्णुधर्मा व्यपोहन्ति संस्मृताः पठिताः श्रुताः

sarvābādhās tathā pāpam akhilaṃ manujeśvara viṣṇudharmā vyapohanti saṃsmṛtāḥ paṭhitāḥ śrutāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत् ते सर्वम् आख्यातं रहस्यं परमं हरेः नातः परतरं किंचिच् श्राव्यं श्रुतिसुखावहम्

etat te sarvam ākhyātaṃ rahasyaṃ paramaṃ hareḥ nātaḥ parataraṃ kiṃcic śrāvyaṃ śrutisukhāvaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्रोक्तविधियुक्तस्य पुरुषस्य विपश्चितः न दुर्लभं नरव्याघ्र परमं ब्रह्म शाश्वतम्

atroktavidhiyuktasya puruṣasya vipaścitaḥ na durlabhaṃ naravyāghra paramaṃ brahma śāśvatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.