Library·Visnudharma·59

Visnudharma 59

लोकांस् तु सृजता पूर्वं गावः सृष्टाः स्वयंभुवा प्रीत्यर्थं सर्वभूतानां तस्मात् ता मातरः स्मृताः

lokāṃs tu sṛjatā pūrvaṃ gāvaḥ sṛṣṭāḥ svayaṃbhuvā prītyarthaṃ sarvabhūtānāṃ tasmāt tā mātaraḥ smṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तास् तु दत्त्वा सौरभेयीः स्वर्गलोके महीयते तस्मात् ता वर्णयिष्यामि दानं चासां यथाविधि

tās tu dattvā saurabheyīḥ svargaloke mahīyate tasmāt tā varṇayiṣyāmi dānaṃ cāsāṃ yathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यादृशी विधिना येन दातव्या यादृशाय च द्विजाय पोषणार्थं तु होमधेनुकृते न वै

yādṛśī vidhinā yena dātavyā yādṛśāya ca dvijāya poṣaṇārthaṃ tu homadhenukṛte na vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धेनुं दत्त्वा सुव्रतां सोपधानां कल्याणवत्सां च पयस्विनीं च यावन्ति रोमाणि भवन्ति धेन्वा दुह्येत कामान् नृप वर्षाणि तावत्

dhenuṃ dattvā suvratāṃ sopadhānāṃ kalyāṇavatsāṃ ca payasvinīṃ ca yāvanti romāṇi bhavanti dhenvā duhyeta kāmān nṛpa varṣāṇi tāvat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रयच्छते यः कपिलां सवत्सां कांस्योपदोहां कनकाग्रशृङ्गीम् तैस् तैर् गुणैः काम्दुघा हि भूत्वा नरं प्रदातारम् उपैति सा गौः

prayacchate yaḥ kapilāṃ savatsāṃ kāṃsyopadohāṃ kanakāgraśṛṅgīm tais tair guṇaiḥ kāmdughā hi bhūtvā naraṃ pradātāram upaiti sā gauḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोसहस्रं तु यो दद्यात् सर्वकामैर् अलंकृतम् परां वृद्धिं श्रियं प्राप्य स्वर्गलोके महीयते

gosahasraṃ tu yo dadyāt sarvakāmair alaṃkṛtam parāṃ vṛddhiṃ śriyaṃ prāpya svargaloke mahīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दश चोभयतः प्रेत्य मातामहपितामहैः गच्छेत् सुकृतिनां लोकान् गावो दत्त्वा यथाविधि

daśa cobhayataḥ pretya mātāmahapitāmahaiḥ gacchet sukṛtināṃ lokān gāvo dattvā yathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दायादलब्धैर् अर्थैर् यो गवाः क्रीत्वा प्रयच्छति तस्यापि चाक्षया लोका भवन्तीह परत्र च

dāyādalabdhair arthair yo gavāḥ krītvā prayacchati tasyāpi cākṣayā lokā bhavantīha paratra ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो द्यूतेन धनं जित्वा क्रीत्वा गावः प्रयच्छति स गच्छेद् विरजांल् लोकान् गोप्रदानफलार्जितान्

yo dyūtena dhanaṃ jitvā krītvā gāvaḥ prayacchati sa gacched virajāṃl lokān gopradānaphalārjitān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिगृह्य तु यो दद्याद् गावः शुद्धेन चेतसा स गत्वा दुर्गमं स्थानम् अमरैः सह मोदते

pratigṛhya tu yo dadyād gāvaḥ śuddhena cetasā sa gatvā durgamaṃ sthānam amaraiḥ saha modate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यश् चात्मविक्रयं कृत्वा गावो दद्याद् यथाविधि स गत्वा विरजांल् लोकान् सुखं वसति देववत्

yaś cātmavikrayaṃ kṛtvā gāvo dadyād yathāvidhi sa gatvā virajāṃl lokān sukhaṃ vasati devavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संग्रामे यस् तनुं त्यक्त्वा गावः क्रीत्वा प्रयच्छति देहविक्रयमूल्यस् ताः शाश्वताः कामदोहनाः

saṃgrāme yas tanuṃ tyaktvā gāvaḥ krītvā prayacchati dehavikrayamūlyas tāḥ śāśvatāḥ kāmadohanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपान्विताः शीलवयोपपन्नाः सर्वाः प्रशस्ता हि सुगन्धवत्यः यथा हि गङ्गा सरितां वरिष्ठा तथार्जुनीनां कपिला वरिष्ठा

rūpānvitāḥ śīlavayopapannāḥ sarvāḥ praśastā hi sugandhavatyaḥ yathā hi gaṅgā saritāṃ variṣṭhā tathārjunīnāṃ kapilā variṣṭhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तर्जाताः सुक्रयज्ञानलब्धाः प्राणांस् त्यक्त्वा सोदकाः सोद्वहाश् च कृच्छ्रोत्सृष्टाः पोषणायाभ्युपेता द्वारैर् एतैर् गोविशेषा वरिष्ठाः

antarjātāḥ sukrayajñānalabdhāḥ prāṇāṃs tyaktvā sodakāḥ sodvahāś ca kṛcchrotsṛṣṭāḥ poṣaṇāyābhyupetā dvārair etair goviśeṣā variṣṭhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिस्रो रात्र्यश् चाप्य् उपोष्येह दाता तृप्ता गा वै तर्पितेभ्यः प्रयच्छेत् वत्सैः पीताः सोपधानास् त्र्यहं च दत्त्वा गा वै गोरसैर् वर्तितव्यम्

tisro rātryaś cāpy upoṣyeha dātā tṛptā gā vai tarpitebhyaḥ prayacchet vatsaiḥ pītāḥ sopadhānās tryahaṃ ca dattvā gā vai gorasair vartitavyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोके ज्येष्ठा लोकवृत्तान्तवृत्ता वेदैर् गीताः सोमनिष्यन्दभूताः सौम्याः पुण्याः कामदाः प्राणदाश् च गावो दत्त्वा सर्वदा सन्ति सन्तः

loke jyeṣṭhā lokavṛttāntavṛttā vedair gītāḥ somaniṣyandabhūtāḥ saumyāḥ puṇyāḥ kāmadāḥ prāṇadāś ca gāvo dattvā sarvadā santi santaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न चैवासां दानमात्रं प्रशस्तं पात्रं कालो गोविशेषो विधिश् च दृष्ट्वा गावः पावकादित्यभूताः स्वाध्यायाढ्ये पात्रवर्ये विशिष्टे

na caivāsāṃ dānamātraṃ praśastaṃ pātraṃ kālo goviśeṣo vidhiś ca dṛṣṭvā gāvaḥ pāvakādityabhūtāḥ svādhyāyāḍhye pātravarye viśiṣṭe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैतानस्थं सत्यवाक्यं कृतज्ञं गोषु क्षान्तं गोशरण्यं सुवृत्तं शस्तं पात्रं गोप्रदानस्य भूमेस् तथा सुवर्णस्य च सर्वकालम्

vaitānasthaṃ satyavākyaṃ kṛtajñaṃ goṣu kṣāntaṃ gośaraṇyaṃ suvṛttaṃ śastaṃ pātraṃ gopradānasya bhūmes tathā suvarṇasya ca sarvakālam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भिक्षते बहुभृत्याय श्रोत्रियायाहिताग्नये दातव्या गौः प्रयत्नेन एकाप्य् अतिफला हि सा

bhikṣate bahubhṛtyāya śrotriyāyāhitāgnaye dātavyā gauḥ prayatnena ekāpy atiphalā hi sā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां चेद् विक्रीणते राजन् वचसा कलुषीकृताम् नासौ प्रशस्यते विप्रो ब्राह्मणो नैव स स्मृतः

tāṃ ced vikrīṇate rājan vacasā kaluṣīkṛtām nāsau praśasyate vipro brāhmaṇo naiva sa smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याधर्मप्रवृत्तस्य लुब्धस्यानृतवादिनः हव्यकव्यव्यपेतस्य न देया गौः कथंचन

tasyādharmapravṛttasya lubdhasyānṛtavādinaḥ havyakavyavyapetasya na deyā gauḥ kathaṃcana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीर्णां चैवोपभुक्तां च जरत्कूपम् इवाफलाम् तमः प्रविशते दाता द्विजं क्लेशेन योजयन्

jīrṇāṃ caivopabhuktāṃ ca jaratkūpam ivāphalām tamaḥ praviśate dātā dvijaṃ kleśena yojayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुष्टाः कृशाश् चैव पालयतीश् च नैतादृशा दानयोग्या भवन्ति क्लेशैर् विप्रं यो ऽफलैः संयुनक्ति गच्छेत् स तिर्यग् विफलांश् च लोकान्

duṣṭāḥ kṛśāś caiva pālayatīś ca naitādṛśā dānayogyā bhavanti kleśair vipraṃ yo 'phalaiḥ saṃyunakti gacchet sa tiryag viphalāṃś ca lokān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनड्वाहं सुव्रतं यो ददाति हलस्य वोढारम् अनन्तवीर्यम् युगंधरं बलवन्तं युवानं प्राप्नोति लोकान् दशधेनुदस्य

anaḍvāhaṃ suvrataṃ yo dadāti halasya voḍhāram anantavīryam yugaṃdharaṃ balavantaṃ yuvānaṃ prāpnoti lokān daśadhenudasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रयच्छते यः पुरुषो द्विजाय स्वाध्यायचारित्रगुणान्विताय बलेन युक्तं वृषभं तु नीलं षडाङ्गवं प्रीतिकरं सुरूपम्

prayacchate yaḥ puruṣo dvijāya svādhyāyacāritraguṇānvitāya balena yuktaṃ vṛṣabhaṃ tu nīlaṃ ṣaḍāṅgavaṃ prītikaraṃ surūpam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युवानं बलिनं श्यामं शतेन सह यूथपम् गवेन्द्रं ब्राह्मणेन्द्राय भूरिशृङ्गम् अलंकृतम्

yuvānaṃ balinaṃ śyāmaṃ śatena saha yūthapam gavendraṃ brāhmaṇendrāya bhūriśṛṅgam alaṃkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृषभं ये प्रयच्छन्ति श्रोत्रियायाहिताग्नये ऐश्वर्ये ते ऽभिजायन्ते जायमानाः पुनः पुनः

vṛṣabhaṃ ye prayacchanti śrotriyāyāhitāgnaye aiśvarye te 'bhijāyante jāyamānāḥ punaḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदक्षिणां काञ्चनरूप्यशृङ्गीं कांस्योपदोहां कनकोत्तरीयाम् धेनुं तिलानां कनकोत्तरीयाम् लोका वसूनाम् अचला भवन्ति

sadakṣiṇāṃ kāñcanarūpyaśṛṅgīṃ kāṃsyopadohāṃ kanakottarīyām dhenuṃ tilānāṃ kanakottarīyām lokā vasūnām acalā bhavanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिलालाभे तु यो दद्याद् घृतधेनुं यतव्रतः स दुर्गात् तारितो धेन्वा ब्रह्मलोके महीयते

tilālābhe tu yo dadyād ghṛtadhenuṃ yatavrataḥ sa durgāt tārito dhenvā brahmaloke mahīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घृतालाभे तु यो दद्याज् जलधेनुं यतव्रतः स सर्वं तरते दुर्गं जलं दिव्यं समश्नुते

ghṛtālābhe tu yo dadyāj jaladhenuṃ yatavrataḥ sa sarvaṃ tarate durgaṃ jalaṃ divyaṃ samaśnute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणाश् चैव गावश् च कुलम् एकं द्विधाकृतम् एकत्र मन्त्रास् तिष्ठन्ति हविर् एकत्र तिष्ठति

brāhmaṇāś caiva gāvaś ca kulam ekaṃ dvidhākṛtam ekatra mantrās tiṣṭhanti havir ekatra tiṣṭhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपगम्य तु यो दद्याद् गावः शुद्धेन चेतसा यावन्ति तासां रोमाणि तावत् स्वर्गे महीयते

upagamya tu yo dadyād gāvaḥ śuddhena cetasā yāvanti tāsāṃ romāṇi tāvat svarge mahīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणु त्वं मे गवां लोका यादृशा यत्र वा स्थिताः मनोज्ञा रमणीयाश् च सर्वकामदुघाः सदा

śṛṇu tvaṃ me gavāṃ lokā yādṛśā yatra vā sthitāḥ manojñā ramaṇīyāś ca sarvakāmadughāḥ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्याः पापहराश् चैव गवां लोका न संशयः अत्यन्तसुखिनस् तत्र सर्वपापविवर्जिताः

puṇyāḥ pāpaharāś caiva gavāṃ lokā na saṃśayaḥ atyantasukhinas tatra sarvapāpavivarjitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमोदन्ते महास्थाने नरा विगतकल्मषाः ते व्रजन्ते विमानेषु ग्रहा दिवि गता इव

pramodante mahāsthāne narā vigatakalmaṣāḥ te vrajante vimāneṣu grahā divi gatā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं यैर् दत्तसत्काराः सुरभ्यश् चार्चिताः सदा कामरूपा महात्मानः पूता विगतकिल्बिषाः

evaṃ yair dattasatkārāḥ surabhyaś cārcitāḥ sadā kāmarūpā mahātmānaḥ pūtā vigatakilbiṣāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुल्यप्रभावा देवैस् ते मोदन्ते ऽप्सरसां गणैः गन्धर्वैर् उपगीयन्ते गोशरण्या न संशयः

tulyaprabhāvā devais te modante 'psarasāṃ gaṇaiḥ gandharvair upagīyante gośaraṇyā na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मण्याः साधुवृत्ताश् च दयावन्तो ऽनुकम्पिनः घृणिनः शुभकर्माणो मोदन्ते ते ऽमरैः सह

brahmaṇyāḥ sādhuvṛttāś ca dayāvanto 'nukampinaḥ ghṛṇinaḥ śubhakarmāṇo modante te 'maraiḥ saha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथैव सलिले मत्स्यः सलिलेन सहोह्यते गोभिः पापकृतं कर्म दृढम् एव मयोह्यते

yathaiva salile matsyaḥ salilena sahohyate gobhiḥ pāpakṛtaṃ karma dṛḍham eva mayohyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातरः सर्वभूतानां प्रजासंरक्षणे स्मृताः ब्रह्मणा लोकसारेण गावः पापभयापहाः

mātaraḥ sarvabhūtānāṃ prajāsaṃrakṣaṇe smṛtāḥ brahmaṇā lokasāreṇa gāvaḥ pāpabhayāpahāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तासु दत्तासु राजेन्द्र किं न दत्तं भवेद् इह कृशाय तु विशेषेण वृत्तिग्लानाय सीदते

tāsu dattāsu rājendra kiṃ na dattaṃ bhaved iha kṛśāya tu viśeṣeṇa vṛttiglānāya sīdate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.