Library·Visnudharma·72

Visnudharma 72

कुर्वन् भक्तिं हृषीकेशे मानवो भृगुनन्दन निर्वाणं समवाप्नोति यादृशं तद् वदस्व मे

kurvan bhaktiṃ hṛṣīkeśe mānavo bhṛgunandana nirvāṇaṃ samavāpnoti yādṛśaṃ tad vadasva me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृश्यन्ते पुरुषा भक्तिम् उद्वहन्तो जनार्दने तथाप्य् अनेकदेहार्ति- मनस्तापातुरा मुने

dṛśyante puruṣā bhaktim udvahanto janārdane tathāpy anekadehārti- manastāpāturā mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्मृतमात्रः सुरेन्द्रस्य यो ऽर्तिहा मधुसूदनः तस्यापि कर्माभिरता दुःखभाजः कथं नराः

smṛtamātraḥ surendrasya yo 'rtihā madhusūdanaḥ tasyāpi karmābhiratā duḥkhabhājaḥ kathaṃ narāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कैश् च दानैर् जगत्स्वामी स्वामी नारायणो नृणाम् उपकाराय भक्तानां जायते स महामुने

kaiś ca dānair jagatsvāmī svāmī nārāyaṇo nṛṇām upakārāya bhaktānāṃ jāyate sa mahāmune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वद्युक्तो ऽयम् अनुप्रश्नो महाराज शृणुष्व तम् यथा पृष्टम् इदं सम्यक् कथ्यमानं यथाखिलम्

tvadyukto 'yam anupraśno mahārāja śṛṇuṣva tam yathā pṛṣṭam idaṃ samyak kathyamānaṃ yathākhilam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथिवीं रत्नसंपूर्णां यः कृष्णाय प्रयच्छति तस्याप्य् अन्यमनस्कस्य सुलभो न जनार्दनः

pṛthivīṃ ratnasaṃpūrṇāṃ yaḥ kṛṣṇāya prayacchati tasyāpy anyamanaskasya sulabho na janārdanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाराध्यते ऽच्युतो दानैर् न होमैर् भाववर्जितैः ऐकात्म्यं पुरुषैर् याति तन्मयैर् एव माधवः

nārādhyate 'cyuto dānair na homair bhāvavarjitaiḥ aikātmyaṃ puruṣair yāti tanmayair eva mādhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रूयते च पुराख्यातो राजोपरिचरो वसुः इयाज सुबहून् यज्ञाञ् श्रद्धापूतेन चेतसा

śrūyate ca purākhyāto rājoparicaro vasuḥ iyāja subahūn yajñāñ śraddhāpūtena cetasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स विप्रशापाद् राजर्षिः कस्मिंश्चित् कारणान्तरे आकाशचारी सहसा प्रविवेश रसातलम्

sa vipraśāpād rājarṣiḥ kasmiṃścit kāraṇāntare ākāśacārī sahasā praviveśa rasātalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसातलम् अनुप्राप्तस् तथापि जगतः प्रभुम् तुष्टाव तन्मयो भूत्वा दिव्यैर् मन्त्रैर् जनार्दनम्

rasātalam anuprāptas tathāpi jagataḥ prabhum tuṣṭāva tanmayo bhūtvā divyair mantrair janārdanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवानाम् एष यज्ञांशैर् यज्वी पक्षविवर्धनः चेदिराड् इति दैत्यानां मतिर् आसीद् रसातले

devānām eṣa yajñāṃśair yajvī pakṣavivardhanaḥ cedirāḍ iti daityānāṃ matir āsīd rasātale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन विविधैर् यज्ञैस् तर्पितस् त्रिदशेश्वरः जघान दैत्यान् वध्यो ऽयं प्राप्तो ऽस्मद्गोचरं रिपुः

anena vividhair yajñais tarpitas tridaśeśvaraḥ jaghāna daityān vadhyo 'yaṃ prāpto 'smadgocaraṃ ripuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति संमन्त्र्य ते दैत्याश् चेदिराजजिघांसवः तत्समीपम् अनुप्राप्ता गृहीतविविधायुधाः

iti saṃmantrya te daityāś cedirājajighāṃsavaḥ tatsamīpam anuprāptā gṛhītavividhāyudhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परमामर्षसंयुक्तास् ततस् ते चेदिपुङ्गवम् हन्तुं न शेकुः शस्त्रैस् तु यत्नवन्तो ऽपि पार्थिवम्

paramāmarṣasaṃyuktās tatas te cedipuṅgavam hantuṃ na śekuḥ śastrais tu yatnavanto 'pi pārthivam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स चापि वसुर् आसीनः केशवार्पितमानसः जजाप मन्त्रम् ॐकारं प्रणवं द्वादशाक्षरम्

sa cāpi vasur āsīnaḥ keśavārpitamānasaḥ jajāpa mantram oṃkāraṃ praṇavaṃ dvādaśākṣaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददर्श च स विश्वेशं ध्यानावस्थितमानसः कृत्वान्यविषयत्यागि चित्तम् अत्यन्तनिश्चलम्

dadarśa ca sa viśveśaṃ dhyānāvasthitamānasaḥ kṛtvānyaviṣayatyāgi cittam atyantaniścalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राग् ईशम् अक्षरं ध्यानं ज्ञानं ज्ञेयं जगद्गुरुम् संचिन्त्य वासुदेवाख्यम् अनिर्देश्यं परायणम्

prāg īśam akṣaraṃ dhyānaṃ jñānaṃ jñeyaṃ jagadgurum saṃcintya vāsudevākhyam anirdeśyaṃ parāyaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽन्तर्यामिरुपेण प्राकृतेन च संस्थितम् ब्रह्मविष्णुशिवानां च स्वरूपैः संस्थितं त्रिधा

tato 'ntaryāmirupeṇa prākṛtena ca saṃsthitam brahmaviṣṇuśivānāṃ ca svarūpaiḥ saṃsthitaṃ tridhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनश् च देवगन्धर्व- सिद्धादिमनुजादिषु स्थावरान्तेषु भूतेषु सर्वेष्व् एव समास्थितम्

punaś ca devagandharva- siddhādimanujādiṣu sthāvarānteṣu bhūteṣu sarveṣv eva samāsthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिक्ष्व् अम्बरधराभूभृत्- तोयवाय्वनलादिषु दृश्यादृश्येषु चैवेशं चिन्तयाम् आस पार्थिवः

dikṣv ambaradharābhūbhṛt- toyavāyvanalādiṣu dṛśyādṛśyeṣu caiveśaṃ cintayām āsa pārthivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वत्र दृष्ट्वा तं देवम् आत्मन्य् अपि च सर्वगम् सर्वं च तन्मयं दृष्ट्वा विरराम समाधितः

sarvatra dṛṣṭvā taṃ devam ātmany api ca sarvagam sarvaṃ ca tanmayaṃ dṛṣṭvā virarāma samādhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेषु पूर्ववत् स नराधिपः विनिवेश्य ततो ऽपश्यद् असुरान् उद्यतायुधान्

indriyāṇīndriyārtheṣu pūrvavat sa narādhipaḥ viniveśya tato 'paśyad asurān udyatāyudhān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तान् स दृष्ट्वा गृहीतार्घ्य एकैकस्यैव पार्थिवः पाद्यपूर्वेण विधिना पूजयाम् आस भक्तिमान्

tān sa dṛṣṭvā gṛhītārghya ekaikasyaiva pārthivaḥ pādyapūrveṇa vidhinā pūjayām āsa bhaktimān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसादं कुरु भद्रं वो भगवाञ् जगतः पतिः वासुदेवो भवान् प्राप्तो ममानुग्रहकाम्यया

prasādaṃ kuru bhadraṃ vo bhagavāñ jagataḥ patiḥ vāsudevo bhavān prāpto mamānugrahakāmyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् एवं चेदिराजो ऽसाव् एकैकस्य च दानवान् पूजयाम् आस पाद्यादि निवेद्य वचसा तथा

ity evaṃ cedirājo 'sāv ekaikasya ca dānavān pūjayām āsa pādyādi nivedya vacasā tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते ऽपि तं चेदिराजानं पप्रच्छुर् असुरास् तदा क्व वासुदेवो ऽत्र वयं प्राप्ता दाक्षायणीसुताः

te 'pi taṃ cedirājānaṃ papracchur asurās tadā kva vāsudevo 'tra vayaṃ prāptā dākṣāyaṇīsutāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् एवं वदतो दैत्यान् स जगाद पुनर् वसुः प्रणामनम्रो राजेन्द्र सर्वदर्शी महामतिः

ity evaṃ vadato daityān sa jagāda punar vasuḥ praṇāmanamro rājendra sarvadarśī mahāmatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासुदेवो जगत् सर्वं यच् चेङ्गं यच् च नेङ्गति ब्रह्मादिषु तृणान्तेषु स एवैको जगद्गुरुः

vāsudevo jagat sarvaṃ yac ceṅgaṃ yac ca neṅgati brahmādiṣu tṛṇānteṣu sa evaiko jagadguruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहं भवन्तो देवाद्या मनुष्याः पशवश् च ये ते ऽपि देवा जगद्धातुर् व्यतिरिक्ता न केशवात्

ahaṃ bhavanto devādyā manuṣyāḥ paśavaś ca ye te 'pi devā jagaddhātur vyatiriktā na keśavāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेनैव माया वितता वैष्णवी भिन्नदर्शनी तया स्वाङ्गेषु देवो ऽसौ प्रदर्शयति सर्वशः

tenaiva māyā vitatā vaiṣṇavī bhinnadarśanī tayā svāṅgeṣu devo 'sau pradarśayati sarvaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् यूयम् अहम् अन्ये च यच् च स्थावरजङ्गमम् वासुदेवात्मकं सर्वम् इति मत्वा नमो ऽस्तु वः

tad yūyam aham anye ca yac ca sthāvarajaṅgamam vāsudevātmakaṃ sarvam iti matvā namo 'stu vaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्तास् तेन ते दैत्या न शक्ता मनुजेश्वरम् यत्नवन्तो ऽपि तं हन्तुं प्रययुः स्वान् अथालयान्

ity uktās tena te daityā na śaktā manujeśvaram yatnavanto 'pi taṃ hantuṃ prayayuḥ svān athālayān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पुरोहितं सर्वे काव्यं नीतिविशारदम् समेत्य ते यथावृत्तं सर्वम् अस्मै न्यवेदयन्

tataḥ purohitaṃ sarve kāvyaṃ nītiviśāradam sametya te yathāvṛttaṃ sarvam asmai nyavedayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्माकम् अत्यन्तरिपुर् अयं प्राप्तो रसातलम् देवानाम् उपकृद् ब्रह्मन् यज्वा चेदिपतिर् वसुः

asmākam atyantaripur ayaṃ prāpto rasātalam devānām upakṛd brahman yajvā cedipatir vasuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्मत्पक्षक्षयायैष देवानां पक्षवर्धनः तत्र यत् प्रतिपत्तव्यं तन् नो ब्रूहि महामते

asmatpakṣakṣayāyaiṣa devānāṃ pakṣavardhanaḥ tatra yat pratipattavyaṃ tan no brūhi mahāmate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वगोचरम् अरिः प्राप्तः शत्रुपक्षोपकारकः न हन्तव्य इतीदं को नीतिमान् प्रवदिष्यति

svagocaram ariḥ prāptaḥ śatrupakṣopakārakaḥ na hantavya itīdaṃ ko nītimān pravadiṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् प्रगृह्य दिव्यानि सर्वास्त्राण्य् अमरार्दनाः निपातयत तं गत्वा चेदिराजं स्वगोचरे

tasmāt pragṛhya divyāni sarvāstrāṇy amarārdanāḥ nipātayata taṃ gatvā cedirājaṃ svagocare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वम् एतन् महाभाग तस्मिन्न् अस्माभिर् उद्यतैः कृतं न शकितो हन्तुं निर्यत्नो ऽपि हि पार्थिवः

sarvam etan mahābhāga tasminn asmābhir udyataiḥ kṛtaṃ na śakito hantuṃ niryatno 'pi hi pārthivaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किं तद् योगफलं तस्य किं वा जपफलं मुने तपसो वा मुनिश्रेष्ठ विस्तरात् तद् वदस्व नः

kiṃ tad yogaphalaṃ tasya kiṃ vā japaphalaṃ mune tapaso vā muniśreṣṭha vistarāt tad vadasva naḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यं संचिन्तयत्य् एष योगयुक्तो जनार्दनम् सास्य रक्षा परा मन्ये को हिनस्त्य् अच्युताश्रयम्

nityaṃ saṃcintayaty eṣa yogayukto janārdanam sāsya rakṣā parā manye ko hinasty acyutāśrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कीर्तितः संस्मृतो ध्यातः पूजितः संस्तुतस् तथा ऐहिकामुष्मिकीं रक्षां करोति भगवान् हरिः

kīrtitaḥ saṃsmṛto dhyātaḥ pūjitaḥ saṃstutas tathā aihikāmuṣmikīṃ rakṣāṃ karoti bhagavān hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् दुर्लभं यद् अप्राप्यं मनसो यन् न गोचरे तद् अप्य् अप्रार्थितं ध्यातो ददाति मधुसूदनः

yad durlabhaṃ yad aprāpyaṃ manaso yan na gocare tad apy aprārthitaṃ dhyāto dadāti madhusūdanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरीरारोग्यम् अर्थांश् च भोगांश् चैवानुषङ्गिकान् ददाति ध्यायतां नित्यम् अपवर्गप्रदो हरिः

śarīrārogyam arthāṃś ca bhogāṃś caivānuṣaṅgikān dadāti dhyāyatāṃ nityam apavargaprado hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् इदं चेदिराजानं हन्तुम् इच्छथ दानवाः तद् अस्य केशवाच् चित्तम् उपायेनापनीयताम्

yad idaṃ cedirājānaṃ hantum icchatha dānavāḥ tad asya keśavāc cittam upāyenāpanīyatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस् ते तद्वचः श्रुत्वा दानवाः कुरुपुङ्गव ब्रह्मरूपप्रतिच्छन्ना जग्मुर् यत्र स्थितो वसुः

tatas te tadvacaḥ śrutvā dānavāḥ kurupuṅgava brahmarūpapraticchannā jagmur yatra sthito vasuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददृशुस् ते महात्मानं प्रणतं चेदिपुङ्गवम् कृतपूजं जगद्धातुर् वासुदेवस्य पार्थिवम्

dadṛśus te mahātmānaṃ praṇataṃ cedipuṅgavam kṛtapūjaṃ jagaddhātur vāsudevasya pārthivam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संस्तुताव् उद्यतं शान्तं सर्वत्र समदर्शिनम् कृष्णार्पितमनोवृत्तिं जानुभ्याम् अवनिंगतम्

saṃstutāv udyataṃ śāntaṃ sarvatra samadarśinam kṛṣṇārpitamanovṛttiṃ jānubhyām avaniṃgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः संशृण्वतां तेषां तुष्टाव मधुसूदनम् तन्नामस्मरणोद्भूत- पुलकश् चेदिपुङ्गवः

tataḥ saṃśṛṇvatāṃ teṣāṃ tuṣṭāva madhusūdanam tannāmasmaraṇodbhūta- pulakaś cedipuṅgavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जगाद यं स राजर्षिः स्तवं कृष्णस्य शौनक शृण्वतां दानवेन्द्राणां तन् मे पापहरं वद

jagāda yaṃ sa rājarṣiḥ stavaṃ kṛṣṇasya śaunaka śṛṇvatāṃ dānavendrāṇāṃ tan me pāpaharaṃ vada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृणु यद् देवदेवस्य विष्णोर् अद्भुतकर्मणः स्तोत्रं जगाद राजासौ रसातलतलं गतः

śṛṇu yad devadevasya viṣṇor adbhutakarmaṇaḥ stotraṃ jagāda rājāsau rasātalatalaṃ gataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तौमि देवम् अजं नित्यं परिणामविवर्जितम् अवृद्धिक्षयम् ईशानम् अच्युतं परतः परम्

staumi devam ajaṃ nityaṃ pariṇāmavivarjitam avṛddhikṣayam īśānam acyutaṃ parataḥ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्पनाकृतनामानम् अनिर्देश्यम् अजं विभुम् मूलहेतुम् अहेतुं त्वां वासुदेवं नमाम्य् अहम्

kalpanākṛtanāmānam anirdeśyam ajaṃ vibhum mūlahetum ahetuṃ tvāṃ vāsudevaṃ namāmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परमार्थपरैर् ईशश् चिन्त्यते यः प्रजाकरैः तं वासुदेवम् ईशेशं नमाम्य् अद्य गुणं परम्

paramārthaparair īśaś cintyate yaḥ prajākaraiḥ taṃ vāsudevam īśeśaṃ namāmy adya guṇaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्माद् इदं यत्र चेदम् इदं यो विश्वम् अव्ययम् तं वासुदेवम् अमलं नमामि परमेश्वरम्

yasmād idaṃ yatra cedam idaṃ yo viśvam avyayam taṃ vāsudevam amalaṃ namāmi parameśvaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञेयं ज्ञातारम् अजरं भोक्तारं प्रकृतेः प्रभुम् पुरुषस्वरूपिणं देवं नतो ऽस्मि पुरुषं परम्

jñeyaṃ jñātāram ajaraṃ bhoktāraṃ prakṛteḥ prabhum puruṣasvarūpiṇaṃ devaṃ nato 'smi puruṣaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रधानादिविशेषान्त- स्वरूपम् अजम् अव्ययम् स्थूलसूक्ष्ममयं सर्वं- व्यापिनं तं नमाम्य् अहम्

pradhānādiviśeṣānta- svarūpam ajam avyayam sthūlasūkṣmamayaṃ sarvaṃ- vyāpinaṃ taṃ namāmy aham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्रष्टा पालयिता चान्ते यश् च संहारकारकः त्रयीमयं तं त्रिगुणं नतो ऽस्मि पुरुषोत्तमम्

sraṣṭā pālayitā cānte yaś ca saṃhārakārakaḥ trayīmayaṃ taṃ triguṇaṃ nato 'smi puruṣottamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आब्रह्मस्थावरान्ते च यो जगत्य् अत्र संस्थितः व्यक्तरूपी च तं देवं नतो ऽहं विष्णुम् अव्ययम्

ābrahmasthāvarānte ca yo jagaty atra saṃsthitaḥ vyaktarūpī ca taṃ devaṃ nato 'haṃ viṣṇum avyayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो नमो ऽस्तु ते देव जगताम् ईश्वरेश्वर परमार्थ पराचिन्त्य विधातः परमेश्वर

namo namo 'stu te deva jagatām īśvareśvara paramārtha parācintya vidhātaḥ parameśvara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वम् आदिर् अन्तो मध्यं च जगतो ऽस्य जगत्पते जगत् त्वयि जगच् च त्वं जगत् त्वत्तो जगन्मय

tvam ādir anto madhyaṃ ca jagato 'sya jagatpate jagat tvayi jagac ca tvaṃ jagat tvatto jaganmaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तवाग्निर् आसं वसुधाङ्घ्रियुग्मं नभः शिरश् चन्द्ररवी च नेत्रे समस्तलोका जठरं भुजाश् च दिशश् चतस्रो भगवन् नमस् ते

tavāgnir āsaṃ vasudhāṅghriyugmaṃ nabhaḥ śiraś candraravī ca netre samastalokā jaṭharaṃ bhujāś ca diśaś catasro bhagavan namas te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् भूगतं यद् गगनान्तराले यद् वा नभस्य् अखिललोकगं च यत् स्थूलं सूक्ष्मं परतस् ततो ऽपि यद् अस्ति यन् नास्ति च तत् त्वम् ईश

yad bhūgataṃ yad gaganāntarāle yad vā nabhasy akhilalokagaṃ ca yat sthūlaṃ sūkṣmaṃ paratas tato 'pi yad asti yan nāsti ca tat tvam īśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदाश् च वेद्यं च भगवान् अनन्तो वेदान्तवेद्यश् च समस्तहेतो वदन्ति तत् त्वा मुनयः परेशं त्वयि प्रसन्ने परमार्थदृश्ये

vedāś ca vedyaṃ ca bhagavān ananto vedāntavedyaś ca samastaheto vadanti tat tvā munayaḥ pareśaṃ tvayi prasanne paramārthadṛśye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो हृषीकेश तवाप्रमेय नमश् च तुभ्यं परमार्थसार विष्णो नमस् ते ऽस्तु परापरेश कृष्णाच्युतानन्त जगन्निवास

namo hṛṣīkeśa tavāprameya namaś ca tubhyaṃ paramārthasāra viṣṇo namas te 'stu parāpareśa kṛṣṇācyutānanta jagannivāsa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो ऽस्तु तुभ्यं परमेश्वराय नमस् तथान्तःकारणस्थिताय प्रधानभूताय नमश् च तुभ्यम् व्यक्तस्वरूपेण च संस्थिताय

namo 'stu tubhyaṃ parameśvarāya namas tathāntaḥkāraṇasthitāya pradhānabhūtāya namaś ca tubhyam vyaktasvarūpeṇa ca saṃsthitāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संहृत्य विश्वं जलशायिने नमो नमश् च ते कैटभसूदनाय स्वनाभिपद्मोदरशायिने च ब्रह्मस्वरूपोपनताय चैव

saṃhṛtya viśvaṃ jalaśāyine namo namaś ca te kaiṭabhasūdanāya svanābhipadmodaraśāyine ca brahmasvarūpopanatāya caiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्रष्ट्रे नमः पालयित्रे स्थितौ च सर्वेश तुभ्यं पुरुषोत्तमाय रुद्राय चान्ते क्षयहेतवे ते नतो ऽस्मि संहारकराय विष्णो

sraṣṭre namaḥ pālayitre sthitau ca sarveśa tubhyaṃ puruṣottamāya rudrāya cānte kṣayahetave te nato 'smi saṃhārakarāya viṣṇo

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जय प्रपन्नार्तिहराप्रमेय जयाग्निवस्वश्विमय प्रजेश रुद्रेन्द्रचन्द्रस्तुत देवदेव जयामराणाम् अरिशातनाय

jaya prapannārtiharāprameya jayāgnivasvaśvimaya prajeśa rudrendracandrastuta devadeva jayāmarāṇām ariśātanāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जितं त्वया सर्वग सर्वसारं सर्वात्मभूताखिल वेदवेद्य जितं जिताक्षामलचित्तदृश्य चराचराधार धराधरेड्य

jitaṃ tvayā sarvaga sarvasāraṃ sarvātmabhūtākhila vedavedya jitaṃ jitākṣāmalacittadṛśya carācarādhāra dharādhareḍya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञाश्रयो यज्ञपुमान् अशेष देवेश मर्त्यासुरयज्ञभोक्तः त्वम् ईड्यमानो ऽभिमतं ददासि धराधरेशाच्युत वासुदेव

yajñāśrayo yajñapumān aśeṣa deveśa martyāsurayajñabhoktaḥ tvam īḍyamāno 'bhimataṃ dadāsi dharādhareśācyuta vāsudeva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमस् ते देवदेव त्वं यथा पास्य् अखिलं जगत् स्थितौ तथा समस्तेभ्यो दोषेभ्यो मां समुद्धर

namas te devadeva tvaṃ yathā pāsy akhilaṃ jagat sthitau tathā samastebhyo doṣebhyo māṃ samuddhara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णाच्युत हृषीकेश सर्वभूतेश केशव महात्मंस् त्राहि मां भक्तं वासुदेव प्रसीद मे

kṛṣṇācyuta hṛṣīkeśa sarvabhūteśa keśava mahātmaṃs trāhi māṃ bhaktaṃ vāsudeva prasīda me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति स्तोत्रावसाने तं चेदिराजं ततो ऽसुराः जहसुः सतलाक्षेपं प्रोचुश् च द्विजरूपिणः

iti stotrāvasāne taṃ cedirājaṃ tato 'surāḥ jahasuḥ satalākṣepaṃ procuś ca dvijarūpiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राज्ञः किल प्रजापालश् चेदिराट् संश्रुतो भुवि तस् अस्य ज्ञानम् अखिलं विपरीतार्थम् ईदृशम्

prājñaḥ kila prajāpālaś cedirāṭ saṃśruto bhuvi tas asya jñānam akhilaṃ viparītārtham īdṛśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्व वासुदेवः क्व भवान् इमाम् अन्त्यां दशां गतः यो भवान् विप्रशापेन रसातलतलाश्रयः

kva vāsudevaḥ kva bhavān imām antyāṃ daśāṃ gataḥ yo bhavān vipraśāpena rasātalatalāśrayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भविष्यति स्मृतो देवस् त्राता किल तवाच्युतः यो ऽसाव् आप्याय्यते विप्रैर् अध्वरेषु हविःस्रवैः

bhaviṣyati smṛto devas trātā kila tavācyutaḥ yo 'sāv āpyāyyate viprair adhvareṣu haviḥsravaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो ऽन्यत्रस् त्राणकामो वा यज्ञभागम् अभीप्सते स त्राता तव गोविन्दो भविष्यत्य् अतिविस्मयः

yo 'nyatras trāṇakāmo vā yajñabhāgam abhīpsate sa trātā tava govindo bhaviṣyaty ativismayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा त्वं भगवद्भक्तो विप्रशापान् निपातितः तदा स वासुदेवस् ते क्व गतो ऽल्पश्रुतो ऽव्ययः

yadā tvaṃ bhagavadbhakto vipraśāpān nipātitaḥ tadā sa vāsudevas te kva gato 'lpaśruto 'vyayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न वासुदेवो न हरिर् न गोविन्दो न केशवः शापं ददत्सु विप्रेषु परित्राणपरो भवेत्

na vāsudevo na harir na govindo na keśavaḥ śāpaṃ dadatsu vipreṣu paritrāṇaparo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स त्वम् आर्तप्रलापेभ्यो विरमाद्य यदीच्छसि कुबुद्धिम् एतां संत्यज्य स्वपौरुषपरो भव

sa tvam ārtapralāpebhyo viramādya yadīcchasi kubuddhim etāṃ saṃtyajya svapauruṣaparo bhava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न वयं पुण्डरीकाक्षं नानन्तं नाच्युतं हरिम् संश्रिता न च सीदामः स्वपौरुषम् उपाश्रिताः

na vayaṃ puṇḍarīkākṣaṃ nānantaṃ nācyutaṃ harim saṃśritā na ca sīdāmaḥ svapauruṣam upāśritāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्य् अस्मद्वचनं वीर न मोहेन विशङ्कसे तदाश्रयस्व स्वं वीर्यं परित्यज्य विमूढताम्

yady asmadvacanaṃ vīra na mohena viśaṅkase tadāśrayasva svaṃ vīryaṃ parityajya vimūḍhatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उदीरितम् आकर्ण्य स तेषां चेदिपुङ्गवः अज्ञानपटलच्छन्नान् हृदयेन शुशोच तान्

ity udīritam ākarṇya sa teṣāṃ cedipuṅgavaḥ ajñānapaṭalacchannān hṛdayena śuśoca tān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहो मोहो ऽयम् एतेषाम् अहंकारसमुद्भवः येन सर्वेश्वरे विष्णाव् एतेषाम् आवृता मतिः

aho moho 'yam eteṣām ahaṃkārasamudbhavaḥ yena sarveśvare viṣṇāv eteṣām āvṛtā matiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकाशं च स तान् आह दानवान् प्रीतिपूर्वकम् पापतस् तत्परित्राणं चिकीर्षुर् वसुधाधिपः

prakāśaṃ ca sa tān āha dānavān prītipūrvakam pāpatas tatparitrāṇaṃ cikīrṣur vasudhādhipaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मैवं भो भगवद्भक्तिं कुरुध्वं द्विजसत्तमाः संसाराब्धौ मनुष्याणाम् एकः पोतो जनार्दनः

maivaṃ bho bhagavadbhaktiṃ kurudhvaṃ dvijasattamāḥ saṃsārābdhau manuṣyāṇām ekaḥ poto janārdanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यूयं वयं तथैवान्ये तस्य सर्वे विभूतयः ब्रह्मादिस्थावरान्तं हि तस्य देवस्य विस्तृतिः

yūyaṃ vayaṃ tathaivānye tasya sarve vibhūtayaḥ brahmādisthāvarāntaṃ hi tasya devasya vistṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखदुःखमयो नॄणां विपाकः कर्मणां च यः संशुद्धिहेतुः स्वच्छन्दात् सो ऽपि विप्राः प्रवर्तते

sukhaduḥkhamayo nṝṇāṃ vipākaḥ karmaṇāṃ ca yaḥ saṃśuddhihetuḥ svacchandāt so 'pi viprāḥ pravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परीक्षां च जगन्नाथः करोत्य् अदृढचेतसाम् नराणाम् अर्थविध्वंस- निकाशेषु जनार्दनः

parīkṣāṃ ca jagannāthaḥ karoty adṛḍhacetasām narāṇām arthavidhvaṃsa- nikāśeṣu janārdanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अल्पयत्नेन चायान्ति विमुक्तिं केशवाश्रयात् तद्विघाताय शक्राद्या यतन्ते विघ्नहेतुभिः

alpayatnena cāyānti vimuktiṃ keśavāśrayāt tadvighātāya śakrādyā yatante vighnahetubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा जनार्दने भक्तिं वहन् सीदति मानवः निर्विण्णचेताः शैथिल्यं मनसः कुरुते तदा

yadā janārdane bhaktiṃ vahan sīdati mānavaḥ nirviṇṇacetāḥ śaithilyaṃ manasaḥ kurute tadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवानां महती शङ्का भक्तियुक्ता जनार्दने मुक्तिभाजो भविष्यन्तीत्य् अतस् ते परिपन्थिनः

devānāṃ mahatī śaṅkā bhaktiyuktā janārdane muktibhājo bhaviṣyantīty atas te paripanthinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रायो भवन्ति गोविन्दे भक्तिव्याघातहेतवः विघ्नाश् चित्तविघाता हि विमुक्तिपरिपन्थिनः

prāyo bhavanti govinde bhaktivyāghātahetavaḥ vighnāś cittavighātā hi vimuktiparipanthinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्यं शतेन विघ्नानां सहस्रेण तथा तपः विघ्नायुतेन गोविन्दे नॄणां भक्तिर् निवार्यते

satyaṃ śatena vighnānāṃ sahasreṇa tathā tapaḥ vighnāyutena govinde nṝṇāṃ bhaktir nivāryate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वं चापि कर्म पुरुषः शुभाशुभम् उपागतम् भुङ्क्ते किम् अत्र देवस्य गर्ह्यते येन केशवः

svaṃ cāpi karma puruṣaḥ śubhāśubham upāgatam bhuṅkte kim atra devasya garhyate yena keśavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मर्यादां च कृतां तेन यो भिनत्ति स मानवः न विष्णुभक्तो मन्तव्यः साधु धर्मार्चनो हरिः

maryādāṃ ca kṛtāṃ tena yo bhinatti sa mānavaḥ na viṣṇubhakto mantavyaḥ sādhu dharmārcano hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न पुष्पैर् न च धूपेन नोपहारानुलेपनैः तोषं प्रयाति गोविन्दः स्वकर्माभ्यर्चितो यथा

na puṣpair na ca dhūpena nopahārānulepanaiḥ toṣaṃ prayāti govindaḥ svakarmābhyarcito yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणा देवदेवेन मुखात् सृष्टा महात्मना देवानाम् अपि संपूज्य भूमिदेवा द्विजोत्तमाः अनुवृत्तिः सदा कार्या तेषां वर्णैर् अनुव्रतैः

brāhmaṇā devadevena mukhāt sṛṣṭā mahātmanā devānām api saṃpūjya bhūmidevā dvijottamāḥ anuvṛttiḥ sadā kāryā teṣāṃ varṇair anuvrataiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते पूज्यास् ते नमस्कार्यास् तोषणीयाश् च यत्नतः तेषु तुष्टेष्व् अशेषाणां देवानां प्रीतिर् उत्तमा

te pūjyās te namaskāryās toṣaṇīyāś ca yatnataḥ teṣu tuṣṭeṣv aśeṣāṇāṃ devānāṃ prītir uttamā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां मया यद् अज्ञानाज् ज्ञानाद् वा कृतम् अप्रियम् तेनापि तुष्ट एवाहं विष्णोर् अंशा द्विजोत्तमाः

teṣāṃ mayā yad ajñānāj jñānād vā kṛtam apriyam tenāpi tuṣṭa evāhaṃ viṣṇor aṃśā dvijottamāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रियावान् मम पोतो ऽयं भूतलाद् यो रसातले पतितस्यातिभीमे ऽस्मिन् दुरुत्तारे भवार्णवे

kriyāvān mama poto 'yaṃ bhūtalād yo rasātale patitasyātibhīme 'smin duruttāre bhavārṇave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रसातलतलोत्तारं न हि वाञ्छाम्य् अहं द्विजाः संसारगर्ताद् उत्तारं वृणोम्य् आराधनाद् धरेः

rasātalatalottāraṃ na hi vāñchāmy ahaṃ dvijāḥ saṃsāragartād uttāraṃ vṛṇomy ārādhanād dhareḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथाहं नाभिवाञ्छामि भोगान् आराध्य केशवम् तेन सत्येन विष्णुर् मे सर्वदोषान् व्यपोहतु

yathāhaṃ nābhivāñchāmi bhogān ārādhya keśavam tena satyena viṣṇur me sarvadoṣān vyapohatu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा न माता न पिता नात्मा न सुहृदः सुताः कृष्णालापात् प्रियतरास् तथा मां पातु केशवः

yathā na mātā na pitā nātmā na suhṛdaḥ sutāḥ kṛṣṇālāpāt priyatarās tathā māṃ pātu keśavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा विष्णुमयं सर्वम् एतत् पश्याम्य् अहं जगत् तथा मम मनोदोषान् अशेषान् स व्यपोहतु

yathā viṣṇumayaṃ sarvam etat paśyāmy ahaṃ jagat tathā mama manodoṣān aśeṣān sa vyapohatu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जाता विष्णुविलोमेषु भवत्स्व् अपि दया मम यथा तेनाद्य सत्येन भवन्तः सन्तु तन्मयाः

jātā viṣṇuvilomeṣu bhavatsv api dayā mama yathā tenādya satyena bhavantaḥ santu tanmayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा नाहं भवद्द्वेषान् न संहर्षाद् ब्रवीम्य् अहम् कृपयैव तथा सर्वे भवन्तः सन्तु तन्मयाः

yathā nāhaṃ bhavaddveṣān na saṃharṣād bravīmy aham kṛpayaiva tathā sarve bhavantaḥ santu tanmayāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो यो न भक्तो गोविन्दे तत्र तत्र कृपा यथा ममारिवर्गे ऽपि तथा भक्तिर् वो ऽस्तु जनार्दने

yo yo na bhakto govinde tatra tatra kṛpā yathā mamārivarge 'pi tathā bhaktir vo 'stu janārdane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् उच्चारिते तेषां दैत्यानां तत्क्षणात् तथा तस्मिन् राजन्य् अभून् मैत्री तथान्येषु च जन्तुषु

evam uccārite teṣāṃ daityānāṃ tatkṣaṇāt tathā tasmin rājany abhūn maitrī tathānyeṣu ca jantuṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवदेवे ऽप्य् अभूद् भक्तिर् भावो नष्टस् तथासुरः स्वरूपधारिणश् चैनं प्रणम्यासुरपुङ्गवाः प्रत्यूचुः पार्थिवं विष्णु- भक्तं सद्ब्रह्मचारिणम्

devadeve 'py abhūd bhaktir bhāvo naṣṭas tathāsuraḥ svarūpadhāriṇaś cainaṃ praṇamyāsurapuṅgavāḥ pratyūcuḥ pārthivaṃ viṣṇu- bhaktaṃ sadbrahmacāriṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चेदिभूपाल भद्रं ते भवतो ऽतुलविक्रम संसारे त्वत्समैः सङ्गः पुण्यभाजां प्रवर्तते

cedibhūpāla bhadraṃ te bhavato 'tulavikrama saṃsāre tvatsamaiḥ saṅgaḥ puṇyabhājāṃ pravartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वयं स्वजातिदोषेण देवपक्षविरोधिनः भवन्तम् आगता हन्तुं देवप्रीणनतत्परम्

vayaṃ svajātidoṣeṇa devapakṣavirodhinaḥ bhavantam āgatā hantuṃ devaprīṇanatatparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा न शक्तितो हन्तुम् अस्माभिस् त्वं निरायुधः विष्णुध्यानमहारक्षा- कक्षान्तरगतः प्रभो

yadā na śaktito hantum asmābhis tvaṃ nirāyudhaḥ viṣṇudhyānamahārakṣā- kakṣāntaragataḥ prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्याजयद्भिस् तथा भक्तिं केशवाद् इति दर्शितम् वैफल्यम् अतिपुण्येषु विष्णुशुश्रूषणा नृणाम्

tyājayadbhis tathā bhaktiṃ keśavād iti darśitam vaiphalyam atipuṇyeṣu viṣṇuśuśrūṣaṇā nṛṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स त्वं देवातिदेवस्य विष्णोर् अमिततेजसः अनुग्राह्यो यथा तेयम् अच्युते निश्चला मतिः

sa tvaṃ devātidevasya viṣṇor amitatejasaḥ anugrāhyo yathā teyam acyute niścalā matiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिष्ट्या क्रोधाभिभूतानाम् अस्माकं त्वन्निवर्हणे मतिर् जाता यतः प्राप्ता त्वत्सङ्गाद् दुर्लभा मतिः

diṣṭyā krodhābhibhūtānām asmākaṃ tvannivarhaṇe matir jātā yataḥ prāptā tvatsaṅgād durlabhā matiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुरुष्व च प्रसादं त्वं प्रणतानां नरेश्वर शत्राव् अपि कृपाशीलं यन् नो दुष्टम् अभून् मनः

kuruṣva ca prasādaṃ tvaṃ praṇatānāṃ nareśvara śatrāv api kṛpāśīlaṃ yan no duṣṭam abhūn manaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिशां वैमल्यं विमलं चक्षुषश् चोपपादितम् भवता दुष्टतां एताम् आसुरीम् अपमार्जता

diśāṃ vaimalyaṃ vimalaṃ cakṣuṣaś copapāditam bhavatā duṣṭatāṃ etām āsurīm apamārjatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुष्टाः स्म वर्षपूगानि यद् यातानि वृथैव नः विषयाक्षिप्तचित्तानां कृष्णे भक्तिम् अकुर्वताम्

duṣṭāḥ sma varṣapūgāni yad yātāni vṛthaiva naḥ viṣayākṣiptacittānāṃ kṛṣṇe bhaktim akurvatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मभूमौ मनुष्याणां तद् एव विफलं दिनम् यद् अच्युतकथालाप- ध्यानार्चारहितं गतम्

karmabhūmau manuṣyāṇāṃ tad eva viphalaṃ dinam yad acyutakathālāpa- dhyānārcārahitaṃ gatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.