Library·Visnudharma·98

Visnudharma 98

आख्यातम् एतद् अखिलं यत् पृष्टो ऽसि मया द्विज जायते शमकामानां प्रशमः कर्मणां यथा

ākhyātam etad akhilaṃ yat pṛṣṭo 'si mayā dvija jāyate śamakāmānāṃ praśamaḥ karmaṇāṃ yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किंत्व् अत्र भवता प्रोक्ता प्रशान्तिः सर्वकर्मणाम् नात्यन्तनाशः शान्तानाम् उद्भवो भविता पुनः निजकारणम् आसाद्य स्तोकस्याग्नेर् यथा तृणम्

kiṃtv atra bhavatā proktā praśāntiḥ sarvakarmaṇām nātyantanāśaḥ śāntānām udbhavo bhavitā punaḥ nijakāraṇam āsādya stokasyāgner yathā tṛṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् आचक्ष्व महाभाग प्रसादसुमुखो मम संक्षयो येन भवति मूलोद्वर्तेन कर्मणाम्

tad ācakṣva mahābhāga prasādasumukho mama saṃkṣayo yena bhavati mūlodvartena karmaṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न कर्मणां क्षयो भूप जन्मनाम् अयुतैर् अपि कर्मक्षयम् ऋते योगाद् योगाग्निः क्षपयेत् परम्

na karmaṇāṃ kṣayo bhūpa janmanām ayutair api karmakṣayam ṛte yogād yogāgniḥ kṣapayet param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं योगं मम विप्रर्षे प्रणतस्याभियाचतः त्वम् आचक्ष्व क्षयो येन जायते ऽखिलकर्मणाम्

taṃ yogaṃ mama viprarṣe praṇatasyābhiyācataḥ tvam ācakṣva kṣayo yena jāyate 'khilakarmaṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिरण्यगर्भो भगवान् अनादिर् मुनिभिः पुरा पृष्टः प्रोवाच यं योगं तं समासेन मे शृणु

hiraṇyagarbho bhagavān anādir munibhiḥ purā pṛṣṭaḥ provāca yaṃ yogaṃ taṃ samāsena me śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनादिकालप्रसृता यथा विद्या महीपते तथा तत्क्षयहेतुत्वाद् योगो विद्यामयो ऽव्ययः

anādikālaprasṛtā yathā vidyā mahīpate tathā tatkṣayahetutvād yogo vidyāmayo 'vyayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं परंपरया श्रुत्वा मुनयो ऽत्र दयालवः प्रकाशयन्ति भूतानाम् उपकारचिकीर्षवः

taṃ paraṃparayā śrutvā munayo 'tra dayālavaḥ prakāśayanti bhūtānām upakāracikīrṣavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवा महर्षयो राजंस् तथा राजर्षयो ऽखिलाः श्रेयोऽर्थिनः पुरा जग्मुः शरणं कपिलं किल

devā maharṣayo rājaṃs tathā rājarṣayo 'khilāḥ śreyo'rthinaḥ purā jagmuḥ śaraṇaṃ kapilaṃ kila

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते तम् ऊचुर् भवान् नित्यं दयालुः सर्वजन्तुषु सो ऽस्मान् उद्धर संमग्नान् इतः संसारकर्दमात्

te tam ūcur bhavān nityaṃ dayāluḥ sarvajantuṣu so 'smān uddhara saṃmagnān itaḥ saṃsārakardamāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यच् छ्रेयः सर्ववर्णानां स्त्रीणाम् अप्य् उपकारकम् यस्मात् परतरं नान्यच् श्रेयस् तद् ब्रूहि नः प्रभो

yac chreyaḥ sarvavarṇānāṃ strīṇām apy upakārakam yasmāt parataraṃ nānyac śreyas tad brūhi naḥ prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदाव् अन्ते च मध्ये च नॄणां यद् उपकारकम् अपि कीटपतंगानां तन् नः श्रेयः परं वद

ādāv ante ca madhye ca nṝṇāṃ yad upakārakam api kīṭapataṃgānāṃ tan naḥ śreyaḥ paraṃ vada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् उक्तः कपिलः सर्वैर् देवैर् देवर्षिभिस् तथा नास्ति योगात् परं श्रेयः किंचिद् इत्य् उक्तवान् पुरा

ity uktaḥ kapilaḥ sarvair devair devarṣibhis tathā nāsti yogāt paraṃ śreyaḥ kiṃcid ity uktavān purā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा जन्मायुतैः क्लेशाः स्थैर्यं चेतस्य् उपागताः तच्छान्तये तथा योगो बहुजन्मार्जितो भवेत्

yathā janmāyutaiḥ kleśāḥ sthairyaṃ cetasy upāgatāḥ tacchāntaye tathā yogo bahujanmārjito bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स एवाभ्यसतां नॄणां तीव्रसंवेगिचेतसाम् आसन्नतां प्रयात्य् आशु विष्णुः संन्यस्तकर्मणाम्

sa evābhyasatāṃ nṝṇāṃ tīvrasaṃvegicetasām āsannatāṃ prayāty āśu viṣṇuḥ saṃnyastakarmaṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणक्षत्रियविशां स्त्रीशूद्रस्य च पावनम् शान्तये कर्मणां नान्यद् योगाद् अस्ति हि मुक्तये

brāhmaṇakṣatriyaviśāṃ strīśūdrasya ca pāvanam śāntaye karmaṇāṃ nānyad yogād asti hi muktaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्यस्तं जन्मभिर् नैकैः शुभजातिभवेषु यत् योगस्वरूपं तत् तेषां स्त्रीशूद्रत्वे व्यवस्थितम्

abhyastaṃ janmabhir naikaiḥ śubhajātibhaveṣu yat yogasvarūpaṃ tat teṣāṃ strīśūdratve vyavasthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगाभ्यासो नृणां येषां नास्ति जन्मान्तराहृतः योगस्य प्राप्तये तेषां शूद्रवैश्यादिकः क्रमः

yogābhyāso nṛṇāṃ yeṣāṃ nāsti janmāntarāhṛtaḥ yogasya prāptaye teṣāṃ śūdravaiśyādikaḥ kramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीत्वाच् छूद्रत्वम् अभ्येति ततो वैश्यत्वम् आप्नुयात् ततश् च क्षत्रियो विप्रः क्रियाहीनस् ततो भवेत्

strītvāc chūdratvam abhyeti tato vaiśyatvam āpnuyāt tataś ca kṣatriyo vipraḥ kriyāhīnas tato bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनूचानस् तथा यज्वी कर्मन्यासी ततः परम् ततो ज्ञानित्वम् अभ्येत्य योगी मुक्तिं क्रमाल् लभेत्

anūcānas tathā yajvī karmanyāsī tataḥ param tato jñānitvam abhyetya yogī muktiṃ kramāl labhet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येषां तु जातिमात्रेण योगाभ्यासस् तिरोहितः आस्ते तत्रैव मुच्यन्ते जातिहेतौ क्षयंगते

yeṣāṃ tu jātimātreṇa yogābhyāsas tirohitaḥ āste tatraiva mucyante jātihetau kṣayaṃgate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असत्कर्म कृतं पूर्वम् असज्जातिप्रदायि यत् तस्मिन् योगाग्निना दग्धे तस्य जातेर् बलं कुतः

asatkarma kṛtaṃ pūrvam asajjātipradāyi yat tasmin yogāgninā dagdhe tasya jāter balaṃ kutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा वातेरितः कक्षं दहत्य् ऊर्ध्वशिखो ऽनलः सर्वकर्माणि योगाग्निर् भस्मसात् कुरुते तथा

yathā vāteritaḥ kakṣaṃ dahaty ūrdhvaśikho 'nalaḥ sarvakarmāṇi yogāgnir bhasmasāt kurute tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा दग्धतुषं बीजम् अबीजत्वान् न जायते योगदग्धैस् तथा क्लेशैर् नात्मा संजायते पुनः

yathā dagdhatuṣaṃ bījam abījatvān na jāyate yogadagdhais tathā kleśair nātmā saṃjāyate punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदृष्टा दृष्टतत्त्वानां योगिनां योगविच्युतिः येषां भवति योगित्वं प्राप्नुवन्तीह ते पुनः

adṛṣṭā dṛṣṭatattvānāṃ yogināṃ yogavicyutiḥ yeṣāṃ bhavati yogitvaṃ prāpnuvantīha te punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सज्जातिप्रापकं कर्म कृतं तेन तदात्मना जातिं प्रयान्ति विप्राद्या योगकर्मानुरञ्जिताः

sajjātiprāpakaṃ karma kṛtaṃ tena tadātmanā jātiṃ prayānti viprādyā yogakarmānurañjitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्राप्य् अनेकजन्मोत्थ- योगाभ्यासानुरञ्जिताः तेनैवाभ्यासयोगेन ह्रियन्ते तत्त्वविद्यया

tatrāpy anekajanmottha- yogābhyāsānurañjitāḥ tenaivābhyāsayogena hriyante tattvavidyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जैगीषव्यो यथा विप्रो यथा चैवासितादयः हिरण्यनाभो राजन्यस् तथा वै जनकादयः

jaigīṣavyo yathā vipro yathā caivāsitādayaḥ hiraṇyanābho rājanyas tathā vai janakādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वाभ्यस्तेन योगेन तुलाधारादयो विशः संप्राप्ताः परमां सिद्धिं शूद्राः पैलवकादयः

pūrvābhyastena yogena tulādhārādayo viśaḥ saṃprāptāḥ paramāṃ siddhiṃ śūdrāḥ pailavakādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मैत्रेयी सुलभा गार्गी शाण्डिली च तपस्विनी स्त्रीत्वे प्राप्ताः परां सिद्धिम् अन्यजन्मसमाधितः

maitreyī sulabhā gārgī śāṇḍilī ca tapasvinī strītve prāptāḥ parāṃ siddhim anyajanmasamādhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मव्याधादयो ऽप्य् अन्ये पूर्वाभ्यासाज् जुगुप्सिते वर्णावरत्वे संप्राप्ताः संसिद्धिं श्रवणी तथा

dharmavyādhādayo 'py anye pūrvābhyāsāj jugupsite varṇāvaratve saṃprāptāḥ saṃsiddhiṃ śravaṇī tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वाभ्यस्तं च तत् तेषां योगज्ञानं महात्मनाम् सुप्तोत्थितप्रत्ययवद् उपदेशादिना विना

pūrvābhyastaṃ ca tat teṣāṃ yogajñānaṃ mahātmanām suptotthitapratyayavad upadeśādinā vinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् योगः परं श्रेयो विमुक्तिफलदो हि यः विमुक्तौ सुखम् अत्यन्तं संमोहस् त्व् इतरत् सुखम्

tasmād yogaḥ paraṃ śreyo vimuktiphalado hi yaḥ vimuktau sukham atyantaṃ saṃmohas tv itarat sukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत् ते सर्वम् आख्यातं मया मनुजकुञ्जर श्रेयः परतरं योगात् किंचिद् अन्यन् न विद्यते

etat te sarvam ākhyātaṃ mayā manujakuñjara śreyaḥ parataraṃ yogāt kiṃcid anyan na vidyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.