Library·Viṣṇu Purāṇa·1·1.5

Viṣṇu Purāṇa 1.5

यथा ससर्ज देवो ऽसौ देवर्षिपितृदानवान् । मनुष्यतिर्यग्वृक्षादीन् भूव्योमसलिलौकसः

yathā sasarja devo 'sau devarṣipitṛdānavān / manuṣyatiryagvṛkṣādīn bhūvyomasalilaukasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्गुणं यत्स्वभावं च यद्रूपं च जगद् द्विज । सर्गादौ सृष्टवान् ब्रह्मा तन् ममाचक्ष्व विस्तरात्

yadguṇaṃ yatsvabhāvaṃ ca yadrūpaṃ ca jagad dvija / sargādau sṛṣṭavān brahmā tan mamācakṣva vistarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मैत्रेय कथयाम्य् एष शृणुष्व सुसमाहितः । यथा ससर्ज देवो ऽसौ देवादीन् अखिलान् विभुः

maitreya kathayāmy eṣa śṛṇuṣva susamāhitaḥ / yathā sasarja devo 'sau devādīn akhilān vibhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सृष्टिं चिन्तयतस् तस्य कल्पादिषु यथा पुरा । अबुद्धिपूर्वकः सर्गः प्रादुर्भूतस् तमोमयः

sṛṣṭiṃ cintayatas tasya kalpādiṣu yathā purā / abuddhipūrvakaḥ sargaḥ prādurbhūtas tamomayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तमो मोहो महामोहस् तामिस्रो ह्य् अन्धसंज्ञितः । अविद्या पञ्चपर्वैषा प्रादुर्भूता महात्मनः

tamo moho mahāmohas tāmisro hy andhasaṃjñitaḥ / avidyā pañcaparvaiṣā prādurbhūtā mahātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चधावस्थितः सर्गो ध्यायतो ऽप्रतिबोधवान् । बहिर् अन्तश् चाप्रकाशः संवृतात्मा नगात्मकः

pañcadhāvasthitaḥ sargo dhyāyato 'pratibodhavān / bahir antaś cāprakāśaḥ saṃvṛtātmā nagātmakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुख्या नगा यतश् चोक्ता मुख्यसर्गस् ततस् त्व् अयम्

mukhyā nagā yataś coktā mukhyasargas tatas tv ayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं दृष्ट्वासाधकं सर्गम् अमन्यद् अपरं पुनः

taṃ dṛṣṭvāsādhakaṃ sargam amanyad aparaṃ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याभिध्यायतः सर्गं तिर्यक्स्रोतो ऽभ्यवर्तत । यस्मात् तिर्यक्प्रवृत्तः स तिर्यक्स्रोतस् ततः स्मृतः

tasyābhidhyāyataḥ sargaṃ tiryaksroto 'bhyavartata / yasmāt tiryakpravṛttaḥ sa tiryaksrotas tataḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्वादयस् ते विख्यातास् तमःप्राया ह्य् अवेदिनः । उत्पथग्राहिणश् चैव ते ऽज्ञाने ज्ञानमानिनः

paśvādayas te vikhyātās tamaḥprāyā hy avedinaḥ / utpathagrāhiṇaś caiva te 'jñāne jñānamāninaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहंकृता अहंमाना अष्टाविंशद्वधात्मकाः । अन्तःप्रकाशास् ते सर्वे आवृताश् च परस्परम्

ahaṃkṛtā ahaṃmānā aṣṭāviṃśadvadhātmakāḥ / antaḥprakāśās te sarve āvṛtāś ca parasparam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम् अप्य् असाधकं मत्वा ध्यायतो ऽन्यस् ततो ऽभवत् । ऊर्ध्वस्रोतस् तृतीयस् तु सात्त्विकोर्ध्वम् अवर्तत

tam apy asādhakaṃ matvā dhyāyato 'nyas tato 'bhavat / ūrdhvasrotas tṛtīyas tu sāttvikordhvam avartata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते सुखप्रीतिबहुला बहिर् अन्तश् च नावृताः । प्रकाशा बहिर् अन्तश् च ऊर्ध्वस्रोतोद्भवाः स्मृताः

te sukhaprītibahulā bahir antaś ca nāvṛtāḥ / prakāśā bahir antaś ca ūrdhvasrotodbhavāḥ smṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुष्ट्यात्मकस् तृतीयस् तु देवसर्गस् तु स स्मृतः । तस्मिन् सर्गे ऽभवत् प्रीतिर् निष्पन्ने ब्रह्मणस् तथा

tuṣṭyātmakas tṛtīyas tu devasargas tu sa smṛtaḥ / tasmin sarge 'bhavat prītir niṣpanne brahmaṇas tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽन्यं स तदा दध्यौ साधकं सर्गम् उत्तमम् । असाधकांस् तु ताञ् ज्ञात्वा मुख्यसर्गादिसंभवान्

tato 'nyaṃ sa tadā dadhyau sādhakaṃ sargam uttamam / asādhakāṃs tu tāñ jñātvā mukhyasargādisaṃbhavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथाभिध्यायतस् तस्य सत्याभिध्यायिनस् ततः । प्रादुर्भूतस् तदाव्यक्ताद् अर्वाक्स्रोतस् तु साधकः

tathābhidhyāyatas tasya satyābhidhyāyinas tataḥ / prādurbhūtas tadāvyaktād arvāksrotas tu sādhakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्माद् अर्वाग् व्यवर्तन्त ततो ऽर्वाक्स्रोतसस् तु ते । ते च प्रकाशबहुलास् तमोउद्रिक्ता रजोऽधिकाः

yasmād arvāg vyavartanta tato 'rvāksrotasas tu te / te ca prakāśabahulās tamoudriktā rajo'dhikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् ते दुःखबहुला भूयो भूयश् च कारिणः । प्रकाशा बहिर् अन्तश् च मनुष्याः साधकास् तु ते

tasmāt te duḥkhabahulā bhūyo bhūyaś ca kāriṇaḥ / prakāśā bahir antaś ca manuṣyāḥ sādhakās tu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् एते कथिताः सर्गाः षड् अत्र मुनिसत्तम । प्रथमो महतः सर्गो विज्ञेयो ब्रह्मणस् तु सः

ity ete kathitāḥ sargāḥ ṣaḍ atra munisattama / prathamo mahataḥ sargo vijñeyo brahmaṇas tu saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्मात्राणां द्वितीयश् च भूतसर्गस् तु स स्मृतः । वैकारिकस् तृतीयस् तु सर्ग ऐन्द्रियकः स्मृतः

tanmātrāṇāṃ dvitīyaś ca bhūtasargas tu sa smṛtaḥ / vaikārikas tṛtīyas tu sarga aindriyakaḥ smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् एष प्राकृतः सर्गः संभूतो बुद्धिपूर्वकः । मुख्यसर्गश् चतुर्थस् तु मुख्या वै स्थावराः स्मृताः

ity eṣa prākṛtaḥ sargaḥ saṃbhūto buddhipūrvakaḥ / mukhyasargaś caturthas tu mukhyā vai sthāvarāḥ smṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चमस् तु च यः प्रोक्तस् तैर्यग्योन्यः स उच्यते । ततोर्ध्वस्रोतसां षष्ठो देवसर्गस् तु स स्मृतः

pañcamas tu ca yaḥ proktas tairyagyonyaḥ sa ucyate / tatordhvasrotasāṃ ṣaṣṭho devasargas tu sa smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽर्वाक्स्रोतसां सर्गः सप्तमः स तु मानुषः

tato 'rvāksrotasāṃ sargaḥ saptamaḥ sa tu mānuṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टमो ऽनुग्रहः सर्गः सात्त्विकस् तामसश् च सः । पञ्चैते वैकृताः सर्गाः प्राकृतास् तु त्रयः स्मृताः

aṣṭamo 'nugrahaḥ sargaḥ sāttvikas tāmasaś ca saḥ / pañcaite vaikṛtāḥ sargāḥ prākṛtās tu trayaḥ smṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राकृतो वैकृतश् चैव कौमारो नवमः स्मृतः । इत्य् एते वै समाख्याता नव सर्गाः प्रजापतेः

prākṛto vaikṛtaś caiva kaumāro navamaḥ smṛtaḥ / ity ete vai samākhyātā nava sargāḥ prajāpateḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राकृता वैकृताश् चैव जगतो मूलहेतवः । सृजतो जगदीशस्य किम् अन्यच् छ्रोतुम् इच्छसि

prākṛtā vaikṛtāś caiva jagato mūlahetavaḥ / sṛjato jagadīśasya kim anyac chrotum icchasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संक्षेपात् कथितः सर्गो देवादीनां मुने त्वया । विस्तराच् छ्रोतुम् इच्छामि त्वत्तो मुनिवरोत्तम

saṃkṣepāt kathitaḥ sargo devādīnāṃ mune tvayā / vistarāc chrotum icchāmi tvatto munivarottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मभिर् भाविताः पूर्वैः कुशलाकुशलैस् तु ताः । ख्यात्या तया ह्य् अनिर्मुक्ताः संहारे ऽप्य् उपसंहृताः

karmabhir bhāvitāḥ pūrvaiḥ kuśalākuśalais tu tāḥ / khyātyā tayā hy anirmuktāḥ saṃhāre 'py upasaṃhṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थावरान्ताः सुराद्यास् तु प्रजा ब्रह्मंश् चतुर्विधाः । ब्रह्मणः कुर्वतः सृष्टिं जज्ञिरे मानसास् तु ताः

sthāvarāntāḥ surādyās tu prajā brahmaṃś caturvidhāḥ / brahmaṇaḥ kurvataḥ sṛṣṭiṃ jajñire mānasās tu tāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो देवासुरपितॄन् मनुष्यांश् च चतुष्टयम् । सिसृक्षुर् अम्भांस्य् एतानि स्वम् आत्मानम् अयूयुजत्

tato devāsurapitṝn manuṣyāṃś ca catuṣṭayam / sisṛkṣur ambhāṃsy etāni svam ātmānam ayūyujat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युक्तात्मनस् तमोमात्रा उद्रिक्ताभूत् प्रजापतेः । सिसृक्षोर् जघनात् पूर्वम् असुरा जज्ञिरे ततः

yuktātmanas tamomātrā udriktābhūt prajāpateḥ / sisṛkṣor jaghanāt pūrvam asurā jajñire tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्ससर्ज ततस् तां तु तमोमात्रात्मिकां तनुम् । सा तु त्यक्ता ततस् तेन मैत्रेयाभूद् विभावरी

utsasarja tatas tāṃ tu tamomātrātmikāṃ tanum / sā tu tyaktā tatas tena maitreyābhūd vibhāvarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिसृक्षुर् अन्यदेहस्थः प्रीतिम् आप ततः सुराः । सत्त्वोद्रिक्ताः समुद्भूता मुखतो ब्रह्मणो द्विज

sisṛkṣur anyadehasthaḥ prītim āpa tataḥ surāḥ / sattvodriktāḥ samudbhūtā mukhato brahmaṇo dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्यक्ता सापि तनुस् तेन सत्त्वप्रायम् अभूद् दिनम् । ततो हि बलिनो रात्राव् असुरा देवता दिवा

tyaktā sāpi tanus tena sattvaprāyam abhūd dinam / tato hi balino rātrāv asurā devatā divā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्त्वमात्रात्मिकाम् एव ततो ऽन्यां जगृहे तनुम् । पितृवन् मन्यमानस्य पितरस् तस्य जज्ञिरे

sattvamātrātmikām eva tato 'nyāṃ jagṛhe tanum / pitṛvan manyamānasya pitaras tasya jajñire

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्ससर्ज पितॄन् सृष्ट्वा ततस् ताम् अपि स प्रभुः । सा चोत्सृष्टाभवत् संध्या दिननक्तान्तरस्थिता

utsasarja pitṝn sṛṣṭvā tatas tām api sa prabhuḥ / sā cotsṛṣṭābhavat saṃdhyā dinanaktāntarasthitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रजोमात्रात्मिकाम् अन्यां जगृहे स तनुं ततः । रजोमात्रोत्कटा जाता मनुष्या द्विजसत्तम

rajomātrātmikām anyāṃ jagṛhe sa tanuṃ tataḥ / rajomātrotkaṭā jātā manuṣyā dvijasattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताम् अप्य् आशु स तत्याज तनुं सद्यः प्रजापतिः । ज्योत्स्ना समभवत् सापि प्राक्संध्या याभिधीयते

tām apy āśu sa tatyāja tanuṃ sadyaḥ prajāpatiḥ / jyotsnā samabhavat sāpi prāksaṃdhyā yābhidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्योत्स्नागमे तु बलिनो मनुष्याः पितरस् तथा । मैत्रेय संध्यासमये तस्माद् एते भवन्ति वै

jyotsnāgame tu balino manuṣyāḥ pitaras tathā / maitreya saṃdhyāsamaye tasmād ete bhavanti vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्योत्स्ना रात्र्यहनी संध्या चत्वार्य् एतानि वै विभोः । ब्रह्मणस् तु शरीराणि त्रिगुणोपाश्रयाणि तु

jyotsnā rātryahanī saṃdhyā catvāry etāni vai vibhoḥ / brahmaṇas tu śarīrāṇi triguṇopāśrayāṇi tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रजोमात्रात्मिकाम् एव ततो ऽन्यां जगृहे तनुम् । ततः क्षुद् ब्रह्मणो जाता जज्ञे कोपस् तया ततः

rajomātrātmikām eva tato 'nyāṃ jagṛhe tanum / tataḥ kṣud brahmaṇo jātā jajñe kopas tayā tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षुत्क्षामान् अन्धकारे ऽथ सो ऽसृजद् भगवान् प्रभुः । विरूपाः श्मश्रुला जातास् ते ऽभ्यधावन्त तं प्रभुम्

kṣutkṣāmān andhakāre 'tha so 'sṛjad bhagavān prabhuḥ / virūpāḥ śmaśrulā jātās te 'bhyadhāvanta taṃ prabhum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मैवं भो रक्ष्यताम् एष यैर् उक्तं राक्षसास् तु ते । ऊचुः खादाम इत्य् अन्ये ये ते यक्षास् तु जक्षणात्

maivaṃ bho rakṣyatām eṣa yair uktaṃ rākṣasās tu te / ūcuḥ khādāma ity anye ye te yakṣās tu jakṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्रियान् अथ तान् दृष्ट्वा केशाः शीर्यन्त वेधसः । हीनाश् च शिरसो भूयः समारोहन्त तच्छिरः

apriyān atha tān dṛṣṭvā keśāḥ śīryanta vedhasaḥ / hīnāś ca śiraso bhūyaḥ samārohanta tacchiraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्पणात् ते ऽभवन् सर्पा हीनत्वाद् अहयः स्मृताः । ततः क्रुद्धो जगत्स्रष्टा क्रोधात्मानो विनिर्ममे । वर्णेन कपिशेनोग्रा भूतास् ते पिशिताशनाः

sarpaṇāt te 'bhavan sarpā hīnatvād ahayaḥ smṛtāḥ / tataḥ kruddho jagatsraṣṭā krodhātmāno vinirmame / varṇena kapiśenogrā bhūtās te piśitāśanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्यायतो ऽङ्गात् समुद्भूता गन्धर्वास् तस्य तत्क्षणात् । पिबन्तो जज्ञिरे वाचं गन्धर्वास् तेन ते द्विज

dhyāyato 'ṅgāt samudbhūtā gandharvās tasya tatkṣaṇāt / pibanto jajñire vācaṃ gandharvās tena te dvija

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतानि सृष्ट्वा भगवान् ब्रह्मा तच्छक्तिचोदितः । ततः स्वच्छन्दतो ऽन्यानि वयांसि वयसो ऽसृजत्

etāni sṛṣṭvā bhagavān brahmā tacchakticoditaḥ / tataḥ svacchandato 'nyāni vayāṃsi vayaso 'sṛjat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवयो वक्षसश् चक्रे मुखतो ऽजाः स सृष्टवान् । सृष्टवान् उदराद् गाश् च पार्श्वाभ्यां च प्रजापतिः

avayo vakṣasaś cakre mukhato 'jāḥ sa sṛṣṭavān / sṛṣṭavān udarād gāś ca pārśvābhyāṃ ca prajāpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्भ्यां चाश्वान् समातङ्गान् रासभान् गवयान् मृगान् । उष्ट्रान् अश्वतरांश् चैव न्यङ्कून् अन्याश् च जातयः

padbhyāṃ cāśvān samātaṅgān rāsabhān gavayān mṛgān / uṣṭrān aśvatarāṃś caiva nyaṅkūn anyāś ca jātayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ओषध्यः फलमूलिन्यो रोमभ्यस् तस्य जज्ञिरे । त्रेतायुगमुखे ब्रह्मा कल्पस्यादौ द्विजोत्तम । सृष्ट्वा पश्वोषधीः सम्यग् युयोज स तदाध्वरे

oṣadhyaḥ phalamūlinyo romabhyas tasya jajñire / tretāyugamukhe brahmā kalpasyādau dvijottama / sṛṣṭvā paśvoṣadhīḥ samyag yuyoja sa tadādhvare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गौर् अजः पुरुषो मेषा अश्वाश्वतरगर्दभाः । एतान् ग्राम्यान् पशून् आहुर् आरण्यांश् च निबोध मे

gaur ajaḥ puruṣo meṣā aśvāśvataragardabhāḥ / etān grāmyān paśūn āhur āraṇyāṃś ca nibodha me

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वापदो द्विखुरो हस्ती वानरः पक्षिपञ्चमाः । औदकाः पशवः षष्ठाः सप्तमास् तु सरीसृपाः

śvāpado dvikhuro hastī vānaraḥ pakṣipañcamāḥ / audakāḥ paśavaḥ ṣaṣṭhāḥ saptamās tu sarīsṛpāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गायत्रं च ऋचश् चैव त्रिवृत्साम रथन्तरम् । अग्निष्टोमं च यज्ञानां निर्ममे प्रथमान् मुखात्

gāyatraṃ ca ṛcaś caiva trivṛtsāma rathantaram / agniṣṭomaṃ ca yajñānāṃ nirmame prathamān mukhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यजूंषि त्रैष्टुभं छन्दः स्तोमं पञ्चदशं तथा । बृहत् साम तथोक्थं च दक्षिणाद् असृजन् मुखात्

yajūṃṣi traiṣṭubhaṃ chandaḥ stomaṃ pañcadaśaṃ tathā / bṛhat sāma tathokthaṃ ca dakṣiṇād asṛjan mukhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सामानि जगतीछन्दः स्तोमं सप्तदशं तथा । वैरूपम् अतिरात्रं च पश्चिमाद् असृजन् मुखात्

sāmāni jagatīchandaḥ stomaṃ saptadaśaṃ tathā / vairūpam atirātraṃ ca paścimād asṛjan mukhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकविंशम् अथर्वाणम् आप्तोर्यामाणम् एव च । अनुष्टुभं स वैराजम् उत्तराद् असृजन् मुखात्

ekaviṃśam atharvāṇam āptoryāmāṇam eva ca / anuṣṭubhaṃ sa vairājam uttarād asṛjan mukhāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उच्चावचानि भूतानि गात्रेभ्यस् तस्य जज्ञिरे । देवासुरपितॄन् सृष्ट्वा मनुष्यांश् च प्रजापतिः

uccāvacāni bhūtāni gātrebhyas tasya jajñire / devāsurapitṝn sṛṣṭvā manuṣyāṃś ca prajāpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पुनः ससर्जादौ स कल्पस्य पितामहः । यक्षान् पिशाचान् गन्धर्वान् तथैवाप्सरसां गणान्

tataḥ punaḥ sasarjādau sa kalpasya pitāmahaḥ / yakṣān piśācān gandharvān tathaivāpsarasāṃ gaṇān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नरकिंनररक्षांसि वयःपशुमृगोरगान् । अव्ययं च व्ययं चैव यद् इदं स्थाणुजङ्गमम्

narakiṃnararakṣāṃsi vayaḥpaśumṛgoragān / avyayaṃ ca vyayaṃ caiva yad idaṃ sthāṇujaṅgamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् ससर्ज तदा ब्रह्मा भगवान् आदिकृद् विभुः । तेषां ये यानि कर्माणि प्राक्सृष्ट्यां प्रतिपेदिरे । तान्य् एव प्रतिपद्यन्ते सृज्यमानाः पुनः पुनः

tat sasarja tadā brahmā bhagavān ādikṛd vibhuḥ / teṣāṃ ye yāni karmāṇi prāksṛṣṭyāṃ pratipedire / tāny eva pratipadyante sṛjyamānāḥ punaḥ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिंस्राहिंस्रे मृदुक्रूरे धर्माधर्माव् ऋतानृते । तद्भाविताः प्रपद्यन्ते तस्मात् तत् तस्य रोचते

hiṃsrāhiṃsre mṛdukrūre dharmādharmāv ṛtānṛte / tadbhāvitāḥ prapadyante tasmāt tat tasya rocate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रियार्थेषु भूतेषु शरीरेषु च स प्रभुः । नानात्वं विनियोगांश् च धातैवं व्यसृजत् स्वयम्

indriyārtheṣu bhūteṣu śarīreṣu ca sa prabhuḥ / nānātvaṃ viniyogāṃś ca dhātaivaṃ vyasṛjat svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नामरूपं च भूतानां कृत्यानां च प्रपञ्चनम् । वेदशब्देभ्य एवादौ देवादीनां चकार सः

nāmarūpaṃ ca bhūtānāṃ kṛtyānāṃ ca prapañcanam / vedaśabdebhya evādau devādīnāṃ cakāra saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषीणां नामधेयानि यथा वेदश्रुतानि वै । यथा नियोगयोग्यानि सर्वेषाम् अपि सो ऽकरोत्

ṛṣīṇāṃ nāmadheyāni yathā vedaśrutāni vai / yathā niyogayogyāni sarveṣām api so 'karot

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथर्तुष्व् ऋतुलिङ्गानि नानारूपाणि पर्यये । दृश्यन्ते तानि तान्य् एव तथा भावा युगादिषु

yathartuṣv ṛtuliṅgāni nānārūpāṇi paryaye / dṛśyante tāni tāny eva tathā bhāvā yugādiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करोत्य् एवंविधां सृष्टिं कल्पादौ स पुनः पुनः । सिसृक्षाशक्तियुक्तो ऽसौ सृज्यशक्तिप्रचोदितः

karoty evaṃvidhāṃ sṛṣṭiṃ kalpādau sa punaḥ punaḥ / sisṛkṣāśaktiyukto 'sau sṛjyaśaktipracoditaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.