Viṣṇu Purāṇa 4.5

इक्ष्वाकुतनयो यो ऽसौ निमिर् नामा स तु सहस्रसंवत्सरं सत्रम् आरेभे वसिष्ठं च होतारं वरयाम् आस

ikṣvākutanayo yo 'sau nimir nāmā sa tu sahasrasaṃvatsaraṃ satram ārebhe vasiṣṭhaṃ ca hotāraṃ varayām āsa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तम् आह वसिष्ठो ऽहम् इन्द्रेण पञ्चवर्षशतं यागार्थं प्रथमतरं वृतस् तदनन्तरं प्रतिपाल्यताम् आगतस् तवापि ऋत्विग् भविष्यामीत्य् उक्ते स पृथिवीपतिर् न किंचिद् उक्तवान्

tam āha vasiṣṭho 'ham indreṇa pañcavarṣaśataṃ yāgārthaṃ prathamataraṃ vṛtas tadanantaraṃ pratipālyatām āgatas tavāpi ṛtvig bhaviṣyāmīty ukte sa pṛthivīpatir na kiṃcid uktavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वसिष्ठो ऽप्य् अनेन समन्विच्छितम् इत्य् अमरपतेर् यागम् अकरोत्

vasiṣṭho 'py anena samanvicchitam ity amarapater yāgam akarot

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽपि तत्कालम् एवान्यैर् गौतमादिभिर् यागम् अकारयत् । समाप्ते चामरपतेर् यागे त्वरावान् वसिष्ठो निमेः कर्म करिष्यामीत्य् आजगाम । तत्कर्मकर्तृत्वं च तत्र गौतमस्य दृष्ट्वाथ स्वपते तस्मै राज्ञे माम् अप्रत्याख्यायैतद् अनेन गौतमाय कर्मान्तरं समर्पितं यस्मात् तस्माद् अयं विदेहो भविष्यतीति शापं ददौ

so 'pi tatkālam evānyair gautamādibhir yāgam akārayat | samāpte cāmarapater yāge tvarāvān vasiṣṭho nimeḥ karma kariṣyāmīty ājagāma | tatkarmakartṛtvaṃ ca tatra gautamasya dṛṣṭvātha svapate tasmai rājñe mām apratyākhyāyaitad anena gautamāya karmāntaraṃ samarpitaṃ yasmāt tasmād ayaṃ videho bhaviṣyatīti śāpaṃ dadau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिबुद्धश् चासाव् अवनिपतिर् अपि प्राह । यस्मान् माम् असंभाष्याज्ञानत एव शयानस्य शापोत्सर्गम् असौ दुष्टगुरुश् चकार तस्मात् तस्यापि देहः पतितो भविष्यतीति प्रतिशापं दत्त्वा देहम् अत्यजत्

pratibuddhaś cāsāv avanipatir api prāha | yasmān mām asaṃbhāṣyājñānata eva śayānasya śāpotsargam asau duṣṭaguruś cakāra tasmāt tasyāpi dehaḥ patito bhaviṣyatīti pratiśāpaṃ dattvā deham atyajat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माच् छापाच् च मित्रावरुणयोस् तेजसि वसिष्ठतेजः प्रविष्टम् । उर्वशीदर्शनाद् उद्भूतबीजप्रपातयोस् सकाशाद् वसिष्ठो देहम् अपरं लेभे

tasmāc chāpāc ca mitrāvaruṇayos tejasi vasiṣṭhatejaḥ praviṣṭam | urvaśīdarśanād udbhūtabījaprapātayos sakāśād vasiṣṭho deham aparaṃ lebhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निमेर् अपि तच्छरीरम् अतिमनोहरतैलगन्धादिभिर् उपसंस्क्रियमाणं नैव क्लेदादिकं दोषम् अवाप सद्योमृतम् इव तस्थौ । यज्ञसमाप्तौ भागग्रहणायागतान् देवान् व् देवान् आगतान् ऋत्विज ऊचुः । यजमानाय वरो दीयताम् इति देवैश् च छन्दितो ऽसौ निमिर् आह

nimer api taccharīram atimanoharatailagandhādibhir upasaṃskriyamāṇaṃ naiva kledādikaṃ doṣam avāpa sadyomṛtam iva tasthau | yajñasamāptau bhāgagrahaṇāyāgatān devān V devān āgatān ṛtvija ūcuḥ | yajamānāya varo dīyatām iti devaiś ca chandito 'sau nimir āha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवन्तो ऽखिलसंसारदुःखसंघातस्य छेत्तारो न ह्य् एतावज् जगत्य् अन्यद् दुःखम् अस्ति यच् छरीरात्मनोर् वियोगे भवति । तद् अहम् इच्छामि सकललोकलोचनेषु वस्तुं न पुनः शरीरग्रहणं कर्तुम् इत्य् एवम् उक्तैर् देवैर् असाव् अशेषभूतानां नेत्रेष्व् अवतारितः

bhagavanto 'khilasaṃsāraduḥkhasaṃghātasya chettāro na hy etāvaj jagaty anyad duḥkham asti yac charīrātmanor viyoge bhavati | tad aham icchāmi sakalalokalocaneṣu vastuṃ na punaḥ śarīragrahaṇaṃ kartum ity evam uktair devair asāv aśeṣabhūtānāṃ netreṣv avatāritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो भूतान्य् उन्मेषनिमेषं चक्रुः । अपुत्रस्य तस्य भूभुजः शरीरम् अराजकभीरवस् ते मुनयो ऽरण्या ममन्थुः

tato bhūtāny unmeṣanimeṣaṃ cakruḥ | aputrasya tasya bhūbhujaḥ śarīram arājakabhīravas te munayo 'raṇyā mamanthuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र च कुमारो जज्ञे जननाज् जनकसंज्ञां चावाप

tatra ca kumāro jajñe jananāj janakasaṃjñāṃ cāvāpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभूद् विदेहो ऽस्य पितेति वैदेहो मथनान् मिथिर् अभूत् । तस्योदावसुः पुत्रो ऽभवत् । उदावसोर् नन्दिवर्धनस् ततः सुकेतुः तस्माच् च देवरातस् ततश् च बृहदुक्थस् तस्य च महावीर्यस् तस्यापि सत्यधृतिस् धृतिः ततश् च धृष्टकेतुर् अजायत धृष्टकेतोर् हर्यश्वस् तस्य च मरुर् मरोः प्रतिबन्धकस् तस्मात् कृतरथस् तस्मात् कृतिस् तस्य विबुधः तस्यापि महाधृतिस् ततश् च कृतिरातस् ततो महारोमा । तस्य सुवर्णरोमा तस्यापि ह्रस्वरोमा ततः सीरध्वजो ऽभूत् । तस्य पुत्रार्थं यजनभुवं कृषतः सीरे सीता दुहिता समुत्पन्ना । सीरध्वजस्य भ्राता सांकाश्याधिपतिः कुशध्वजनामा । सीरध्वजस्यापत्यं भानुमान् भानुमतः शतद्युम्नः तस्य शुचिस् तस्माद् ऊर्जवहो पुत्रो जज्ञे

abhūd videho 'sya piteti vaideho mathanān mithir abhūt | tasyodāvasuḥ putro 'bhavat | udāvasor nandivardhanas tataḥ suketuḥ tasmāc ca devarātas tataś ca bṛhadukthas tasya ca mahāvīryas tasyāpi satyadhṛtis dhṛtiḥ tataś ca dhṛṣṭaketur ajāyata dhṛṣṭaketor haryaśvas tasya ca marur maroḥ pratibandhakas tasmāt kṛtarathas tasmāt kṛtis tasya vibudhaḥ tasyāpi mahādhṛtis tataś ca kṛtirātas tato mahāromā | tasya suvarṇaromā tasyāpi hrasvaromā tataḥ sīradhvajo 'bhūt | tasya putrārthaṃ yajanabhuvaṃ kṛṣataḥ sīre sītā duhitā samutpannā | sīradhvajasya bhrātā sāṃkāśyādhipatiḥ kuśadhvajanāmā | sīradhvajasyāpatyaṃ bhānumān bhānumataḥ śatadyumnaḥ tasya śucis tasmād ūrjavaho putro jajñe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यापि शतध्वजः ततः कुणिः कुणेर् अञ्जनस् तत्पुत्र ऋतुजित् ततो ऽरिष्टनेमिस् तस्माच् छ्रुतायुः श्रुतायुषः सुपार्वस् तस्मात् संजयस् ततः क्षेमारिस् तस्माद् अनेनास् तस्माद् मीनरथस् तस्य सत्यरथस् तस्य सात्यरथिः सात्यरथेर् उपगुस् तस्माच् छाश्वतस् तस्मात् सुधन्वा तस्यापि सुभाषः ततः सुश्रुतस् तस्माज् जयो जयपुत्रो विजयस् तस्य च ऋतो नाम सुश्रुतः तस्मात् सुश्रुताज् जयः तस्य पुत्रो विजयः विजयस्य ऋतः ऋतात् सुनयस् ततो वीतहव्यस् तस्माद् धृतिर् धृतेर् बहुलाश्वस् तस्य पुत्रः कृतिः कृतौ संतिष्टते ऽयं जनकवंशः

tasyāpi śatadhvajaḥ tataḥ kuṇiḥ kuṇer añjanas tatputra ṛtujit tato 'riṣṭanemis tasmāc chrutāyuḥ śrutāyuṣaḥ supārvas tasmāt saṃjayas tataḥ kṣemāris tasmād anenās tasmād mīnarathas tasya satyarathas tasya sātyarathiḥ sātyarather upagus tasmāc chāśvatas tasmāt sudhanvā tasyāpi subhāṣaḥ tataḥ suśrutas tasmāj jayo jayaputro vijayas tasya ca ṛto nāma suśrutaḥ tasmāt suśrutāj jayaḥ tasya putro vijayaḥ vijayasya ṛtaḥ ṛtāt sunayas tato vītahavyas tasmād dhṛtir dhṛter bahulāśvas tasya putraḥ kṛtiḥ kṛtau saṃtiṣṭate 'yaṃ janakavaṃśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् एते मैथिलाः प्राचुर्येण तेषाम् आत्मविद्याश्रयिणो भूपाला भविष्यन्तीति

ity ete maithilāḥ prācuryeṇa teṣām ātmavidyāśrayiṇo bhūpālā bhaviṣyantīti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञसमाप्तौ भागग्रहणाय देवानागतानृत्विज ऊचुः । यजमानाय वरो दीयतामिति

yajñasamāptau bhāgagrahaṇāya devānāgatānṛtvija ūcuḥ / yajamānāya varo dīyatāmiti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवैश् च छन्दितोसौ निमिराह

devaiś ca chanditosau nimirāha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवन्तोखिलससारदुःखहन्तारः

bhagavantokhilasasāraduḥkhahantāraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न ह्येतादृगन्यद्दुःखमस्ति यच्छरीरात्मनोर्वियोगे भवति

na hyetādṛganyadduḥkhamasti yaccharīrātmanorviyoge bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदहमिच्छामि सकललोकलोचनेषु वस्तुं न पुनः शरीरग्रहणं कर्तुमित्येवमुक्तैर् देवैर् असावशेषभूतानां नेत्रेष्ववतारितः

tadahamicchāmi sakalalokalocaneṣu vastuṃ na punaḥ śarīragrahaṇaṃ kartumityevamuktair devair asāvaśeṣabhūtānāṃ netreṣvavatāritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो भूतान्युन्मेषनिमेषं चक्रुः

tato bhūtānyunmeṣanimeṣaṃ cakruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपुत्रस्य च तस्य भूभुजः शरीरमराजकभीरवो मुनयो ऽरण्या ममन्थुः

aputrasya ca tasya bhūbhujaḥ śarīramarājakabhīravo munayo 'raṇyā mamanthuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र च कुमारो जज्ञे

tatra ca kumāro jajñe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जननाज्जनकसंज्ञां चावाप

jananājjanakasaṃjñāṃ cāvāpa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभूद्विदेहोस्य पितेति वैदेहः मथनान्मिथिरिति

abhūdvidehosya piteti vaidehaḥ mathanānmithiriti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्योदावसुः पुत्रो ऽभवत्

tasyodāvasuḥ putro 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदावसोर्नदिवर्धनस्ततःसुकेतुः तस्माद्देवरातस्ततश् च बृहदुक्थः तस्य चे महावीर्यस्तस्यापि सुधृति

udāvasornadivardhanastataḥsuketuḥ tasmāddevarātastataś ca bṛhadukthaḥ tasya ce mahāvīryastasyāpi sudhṛti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश्चधृष्टकेतुरजायत

tataścadhṛṣṭaketurajāyata

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धृष्टकेतोर्हर्यश्वस्तस्य च मनुः मनोः पतिकः तस्मात्कृतरथस्तस्य देवमीढः तस्य च विबुधः विबुधस्य महाधृतिस्ततश् च कृतरातः ततो महारोमा तस्य स्वर्णरोमा तत्पुत्रो ह्रस्वरोणा ह्रस्वरोम्णःसीरध्वजो ऽभवत्

dhṛṣṭaketorharyaśvastasya ca manuḥ manoḥ patikaḥ tasmātkṛtarathastasya devamīḍhaḥ tasya ca vibudhaḥ vibudhasya mahādhṛtistataś ca kṛtarātaḥ tato mahāromā tasya svarṇaromā tatputro hrasvaroṇā hrasvaromṇaḥsīradhvajo 'bhavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य पुत्रर्थं यजनभुवं कृषतः सीरे सीता दुहिता समुत्पन्ना

tasya putrarthaṃ yajanabhuvaṃ kṛṣataḥ sīre sītā duhitā samutpannā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सीरध्वजस्य भ्राता संकाश्यधिपतिः कुशध्वजनामासीत्

sīradhvajasya bhrātā saṃkāśyadhipatiḥ kuśadhvajanāmāsīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सीरध्वजस्यापत्यं भानुमान् भानुमतः शतद्युम्नः तस्य तु शुचिः तस्माच्चोर्जनामा पुत्रो जज्ञे

sīradhvajasyāpatyaṃ bhānumān bhānumataḥ śatadyumnaḥ tasya tu śuciḥ tasmāccorjanāmā putro jajñe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यापि शतध्वजः ततः कृतिः कृतेरञ्जनः तत्पुत्रः कुरुजित् ततो ऽरिष्टनेमिः तस्माच्छुतायुः श्रुतायुषः सुपार्श्वाः तस्मात्सृंजयः ततः क्षेमावी क्षेमाविनो ऽनेनाः तस्माद्भौमरथः तस्य सत्यरथः तस्मादुपगुः उपगोर् उपगुप्तः तत्पुत्रः स्वागतस्तस्य च स्वानन्दः तस्माच्च सुवर्चाः तस्य सुपार्श्वः तस्यापिसुभाषः सुश्रुतः तस्मासुश्रुताज्जयः तस्य पुत्रो विजयः विजयस्य ऋतः ऋतात्सुनयः सुनयाद्वीतहव्यः तस्माद्धूतिः धृतेर्वबहुलास्वः तस्य पुत्रः कृतिः

tasyāpi śatadhvajaḥ tataḥ kṛtiḥ kṛterañjanaḥ tatputraḥ kurujit tato 'riṣṭanemiḥ tasmācchutāyuḥ śrutāyuṣaḥ supārśvāḥ tasmātsṛṃjayaḥ tataḥ kṣemāvī kṣemāvino 'nenāḥ tasmādbhaumarathaḥ tasya satyarathaḥ tasmādupaguḥ upagor upaguptaḥ tatputraḥ svāgatastasya ca svānandaḥ tasmācca suvarcāḥ tasya supārśvaḥ tasyāpisubhāṣaḥ suśrutaḥ tasmāsuśrutājjayaḥ tasya putro vijayaḥ vijayasya ṛtaḥ ṛtātsunayaḥ sunayādvītahavyaḥ tasmāddhūtiḥ dhṛtervabahulāsvaḥ tasya putraḥ kṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतौ संतिष्ठत्ययं जनकवंशः

kṛtau saṃtiṣṭhatyayaṃ janakavaṃśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येते मैथिलाः

ityete maithilāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रायेणैते आत्मविद्याश्रयिणो भूपाला भवन्ति

prāyeṇaite ātmavidyāśrayiṇo bhūpālā bhavanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.