इति श्रीविज्ञानभिक्षुविरचिते साङ्ख्यसारे आत्मवैधर्म्यगणपरिच्छेदः ॥ * ॥ ---------------------------------------------------------------------- अथ षष्ठः परिच्छेदः । विवेकमेव सद्युक्त्या मत्वा तदनुभूयते । राजयोगं यथा कुर्यात् समासेन तदुच्यते
iti śrīvijñānabhikṣuviracite sāṅkhyasāre ātmavaidharmyagaṇaparicchedaḥ // * // ---------------------------------------------------------------------- atha ṣaṣṭhaḥ paricchedaḥ / vivekameva sadyuktyā matvā tadanubhūyate / rājayogaṃ yathā kuryāt samāsena taducyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशक्तो राजयोगस्य हठयोगे ऽधिकारवान् । वासिष्ठे च वसिष्ठाय भुसुण्डेनैवमीरितम्
aśakto rājayogasya haṭhayoge 'dhikāravān / vāsiṣṭhe ca vasiṣṭhāya bhusuṇḍenaivamīritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानावृत्ती राजयोगे प्राणायमासने हठे । मुख्ये ते ऽङ्गतया ऽन्योन्यं सेव्ये शक्त्यनुसारतः
jñānāvṛttī rājayoge prāṇāyamāsane haṭhe / mukhye te 'ṅgatayā 'nyonyaṃ sevye śaktyanusārataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषये ऽनन्तदोषा ये श्रुतिस्मृतिसमीरिताः । त आदौ परिद्रष्टव्याश्चित्तस्थैर्याय योगिभिः
viṣaye 'nantadoṣā ye śrutismṛtisamīritāḥ / ta ādau paridraṣṭavyāścittasthairyāya yogibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामबीजान्यनन्तानि सम्प्ररोहन्ति यद्धृदि । तत्राटवीनिभे ज्ञानपुण्यसस्यं न वर्धते
kāmabījānyanantāni samprarohanti yaddhṛdi / tatrāṭavīnibhe jñānapuṇyasasyaṃ na vardhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दोषदृष्ट्यग्निसन्दग्धे कामबीजे तु चेतसि । गुरुशास्त्रहलैः कृष्टे सुक्षेत्रे तद्विवर्धते
doṣadṛṣṭyagnisandagdhe kāmabīje tu cetasi / guruśāstrahalaiḥ kṛṣṭe sukṣetre tadvivardhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्येष्वसत्तां प्रचुरां तथा रम्येष्वरम्यताम् । सुखेषु प्रचुरं दुःखं पश्यन् धीरो विरज्यते
satyeṣvasattāṃ pracurāṃ tathā ramyeṣvaramyatām / sukheṣu pracuraṃ duḥkhaṃ paśyan dhīro virajyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मलोको ऽपि नरको विनाशामेध्यपूरितः । युक्तश्च स्वाधिकैरन्यैस्त्रैगुण्यादपि दुःखयुक्
brahmaloko 'pi narako vināśāmedhyapūritaḥ / yuktaśca svādhikairanyaistraiguṇyādapi duḥkhayuk
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रत्यैरपि मुक्त्यर्थं यत्यते जन्मभीरुभिः । अतो ज्ञेयः समासेन लोकः सर्वो ऽपि दुःखयुक्त्
tatratyairapi muktyarthaṃ yatyate janmabhīrubhiḥ / ato jñeyaḥ samāsena lokaḥ sarvo 'pi duḥkhayukt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदं मे स्यादिदं मा स्यादितीच्छाव्यथितं मनः । स्वभावात् तेन विज्ञेयं दुःखं चित्तेन सङ्गतिः
idaṃ me syādidaṃ mā syāditīcchāvyathitaṃ manaḥ / svabhāvāt tena vijñeyaṃ duḥkhaṃ cittena saṅgatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखं सुषुप्तिः परमा दुःखं विषयवेदनम् । सुखदुःखसमासो ऽयं किमन्यैर्बहुभाषितैः
sukhaṃ suṣuptiḥ paramā duḥkhaṃ viṣayavedanam / sukhaduḥkhasamāso 'yaṃ kimanyairbahubhāṣitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादनर्थानर्थाभान् परीक्ष्य विषयान् सुधीः । उत्सृजेत् परमार्थार्थी बालरम्यानहीनिव
tasmādanarthānarthābhān parīkṣya viṣayān sudhīḥ / utsṛjet paramārthārthī bālaramyānahīniva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्यादिकानन्तदोषदृष्ट्या रागस्य तानवे । मायाविवेकतः शुद्धमात्मानं चिन्तयेत् सदा
ityādikānantadoṣadṛṣṭyā rāgasya tānave / māyāvivekataḥ śuddhamātmānaṃ cintayet sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदं तदिति निर्देष्टुं गुरुणा ऽपि न शक्यते । उदासीनस्यात्मतत्त्वं स्वयमेव प्रकाशते
idaṃ taditi nirdeṣṭuṃ guruṇā 'pi na śakyate / udāsīnasyātmatattvaṃ svayameva prakāśate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुद्धिबोधात्मको बुद्धिसाक्षी बुद्धेः परो विभुः । कूटस्थो ऽहं चिदादित्य इत्येकाग्रो ऽनुचिन्तयेत्
buddhibodhātmako buddhisākṣī buddheḥ paro vibhuḥ / kūṭastho 'haṃ cidāditya ityekāgro 'nucintayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृत्तिबोधो घटच्छिद्रमिव नाश्यल्प ईक्ष्यते । वस्तुतो वृत्तिबोधो ऽहं पूर्णो व्योमवदक्षयः
vṛttibodho ghaṭacchidramiva nāśyalpa īkṣyate / vastuto vṛttibodho 'haṃ pūrṇo vyomavadakṣayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तर्यद् दृश्यते सर्वं तद्बुद्धेर्वृत्तिरुच्यते । तेभ्यो दुःखात्मकेभ्यो ऽहं साक्षात् तद्वीक्षिता पृथक्
antaryad dṛśyate sarvaṃ tadbuddhervṛttirucyate / tebhyo duḥkhātmakebhyo 'haṃ sākṣāt tadvīkṣitā pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मकर्तृविरोधो हि वृत्त्या वृत्तिप्रकाशने । वृत्तिधाराकल्पने च गौरवादिति निश्चितम्
karmakartṛvirodho hi vṛttyā vṛttiprakāśane / vṛttidhārākalpane ca gauravāditi niścitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हर्षशोकभयक्रोधलोभमोहमदैस्तथा । द्वेषाभिमानकार्पण्यनिद्रालस्यस्मरादिभिः
harṣaśokabhayakrodhalobhamohamadaistathā / dveṣābhimānakārpaṇyanidrālasyasmarādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्माधर्मैश्च सम्पूर्णा बुद्धिर्दुःखमयी तु मे । आत्मानं दर्शयत्येव भास्करायेव रोगिणः
dharmādharmaiśca sampūrṇā buddhirduḥkhamayī tu me / ātmānaṃ darśayatyeva bhāskarāyeva rogiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं सर्वगतं शान्तं परमात्मघनं शुचि । अचिन्त्यचिन्मात्रनभो विश्वदर्पणमक्षयम्
ahaṃ sarvagataṃ śāntaṃ paramātmaghanaṃ śuci / acintyacinmātranabho viśvadarpaṇamakṣayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरञ्जनं निराधारं निर्गुणं निरुपद्रवम् । निर्विशेषं सजातीयात् समस्तार्थावभासकम्
nirañjanaṃ nirādhāraṃ nirguṇaṃ nirupadravam / nirviśeṣaṃ sajātīyāt samastārthāvabhāsakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मविष्णुमहेशाद्याः स्थावरान्ताश्च चेतनाः । अवैधर्म्यात्मकाभेदादहमित्यनुचिन्तयेत्
brahmaviṣṇumaheśādyāḥ sthāvarāntāśca cetanāḥ / avaidharmyātmakābhedādahamityanucintayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहमन्ये च पुरुषाः समचिद्व्योमरूपिणः । अत आत्मैक एवा ऽहमिति श्रुतिषु गीयते
ahamanye ca puruṣāḥ samacidvyomarūpiṇaḥ / ata ātmaika evā 'hamiti śrutiṣu gīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति पश्यन् स्वभोगैश्च योगी विश्वं प्रपूजयेत् । आत्मयोगो ऽप्ययं प्रोक्तः श्रुत्युक्तः साङ्ख्ययोगिनाम्
iti paśyan svabhogaiśca yogī viśvaṃ prapūjayet / ātmayogo 'pyayaṃ proktaḥ śrutyuktaḥ sāṅkhyayoginām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वभूतस्थमात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि । समं पश्यन्नात्मयाजी स्वाराज्यमधिगच्छति
sarvabhūtasthamātmānaṃ sarvabhūtāni cātmani / samaṃ paśyannātmayājī svārājyamadhigacchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवं मनुना ऽप्यात्मयागो ज्ञानाङ्गमीरितः । तस्मादभयदानेन स्वभोगाद्यर्चनेन च
ityevaṃ manunā 'pyātmayāgo jñānāṅgamīritaḥ / tasmādabhayadānena svabhogādyarcanena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सम्मानयन् भूतजातमात्मानमनुचिन्तयेत् । ब्रह्मविष्णुशिवादीनां भोगे रागश्च हीयते
sammānayan bhūtajātamātmānamanucintayet / brahmaviṣṇuśivādīnāṃ bhoge rāgaśca hīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां स्वसाम्यदृष्ट्या ऽतः साम्यं योगी विचिन्तयेत् । उत्पत्तौ प्रलये चैव सर्वावस्थासु सर्वदा
teṣāṃ svasāmyadṛṣṭyā 'taḥ sāmyaṃ yogī vicintayet / utpattau pralaye caiva sarvāvasthāsu sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वेषामेकरूपत्वं द्रष्टू रागादिकं कुतः । विष्ण्वादयो महैश्वर्यं भुञ्ज ना अपि नाधिका
sarveṣāmekarūpatvaṃ draṣṭū rāgādikaṃ kutaḥ / viṣṇvādayo mahaiśvaryaṃ bhuñja nā api nādhikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्तो ऽतो ऽलं तदैश्वर्यैरविवेकिजनप्रियैः । गुणकर्मादिभिः किञ्चिन्निरीक्ष्याधिकमात्मनः
matto 'to 'laṃ tadaiśvaryairavivekijanapriyaiḥ / guṇakarmādibhiḥ kiñcinnirīkṣyādhikamātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदर्थं यतते लोको नाहं पश्यामि मे ऽधिकम् । तथा न्यूनं न पश्यामि यदतिक्रमशङ्कया
tadarthaṃ yatate loko nāhaṃ paśyāmi me 'dhikam / tathā nyūnaṃ na paśyāmi yadatikramaśaṅkayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवा दैत्यजयायेव यतिष्ये तज्जयाशया । अहं यथा तथैवान्ये आब्रह्मा नारका जनाः
devā daityajayāyeva yatiṣye tajjayāśayā / ahaṃ yathā tathaivānye ābrahmā nārakā janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृश्यन्ते स्वात्मवत् प्रेम्णा पितृभ्रातृसुतादिवत् । क ईश ईशितव्यो वा कः श्रेष्ठः को ऽधमो ऽपि वा
dṛśyante svātmavat premṇā pitṛbhrātṛsutādivat / ka īśa īśitavyo vā kaḥ śreṣṭhaḥ ko 'dhamo 'pi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिन्ने भेददृष्ट्या स्यान्मृत्योर्भयमिति श्रुतिः । चिद्व्योमस्वेकरूपेषु ईशानीशादिरूपकः
abhinne bhedadṛṣṭyā syānmṛtyorbhayamiti śrutiḥ / cidvyomasvekarūpeṣu īśānīśādirūpakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूपभेदो ह्यसन् सर्वः स्फटिके रूपभेदवत् । धियां रूपैः पुमानेको बहुरूप इवेयते
rūpabhedo hyasan sarvaḥ sphaṭike rūpabhedavat / dhiyāṃ rūpaiḥ pumāneko bahurūpa iveyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृकचर्मादिरूपाद्यैर्मायीव बहुरूपधृक् । मामालिङ्ग्य निराकारं विविधाकारधारिणी
vṛkacarmādirūpādyairmāyīva bahurūpadhṛk / māmāliṅgya nirākāraṃ vividhākāradhāriṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मायैवैका हि नृत्यन्ती मोहयत्यखिला धियः । पुंसां भेदो बुद्धिभेदादम्बुभेदाद्यथा रवेः
māyaivaikā hi nṛtyantī mohayatyakhilā dhiyaḥ / puṃsāṃ bhedo buddhibhedādambubhedādyathā raveḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्योम्नश्च छिद्ररूपेण भेदः कुम्भादिभेदतः । अतः शुद्धो बुद्धमुक्तः सर्वदा सर्वगो ऽव्ययः
vyomnaśca chidrarūpeṇa bhedaḥ kumbhādibhedataḥ / ataḥ śuddho buddhamuktaḥ sarvadā sarvago 'vyayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहमन्ये च तत्रा ऽहो शत्रुमित्रादिधीर्मृषा । ब्रह्मणीशे हराविन्द्रे सर्वभूतगणे तथा
ahamanye ca tatrā 'ho śatrumitrādidhīrmṛṣā / brahmaṇīśe harāvindre sarvabhūtagaṇe tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तमाधममध्यत्वविभागो मायया मृषा । त्रिगुणात्मकमायायास्त्रैविध्यादात्मनो ऽपि हि
uttamādhamamadhyatvavibhāgo māyayā mṛṣā / triguṇātmakamāyāyāstraividhyādātmano 'pi hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तमाधममध्यत्वत्रैविध्यं नैव हि स्वतः । यथा देहे तथा ऽन्यत्र चित्प्रकाशो ऽयमव्ययः
uttamādhamamadhyatvatraividhyaṃ naiva hi svataḥ / yathā dehe tathā 'nyatra citprakāśo 'yamavyayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यक्तताव्यक्ततामात्रभेदो ह्यन्तरबाह्ययोः । एवमन्ये ऽपि पुरुषा बद्धमुक्ताविशेषतः
vyaktatāvyaktatāmātrabhedo hyantarabāhyayoḥ / evamanye 'pi puruṣā baddhamuktāviśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईशानीशाविशेषाच्च पुरुषार्थो न मे ऽस्त्यतः । महानिद्रैव मे साध्वी दुःखभोगहरा प्रिया
īśānīśāviśeṣācca puruṣārtho na me 'styataḥ / mahānidraiva me sādhvī duḥkhabhogaharā priyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्रिया मूढचित्तानामसाध्वी धीहतात्मनाम् । चिदादर्शे मयि धियो यद्यपि प्रतिबिम्बनम्
apriyā mūḍhacittānāmasādhvī dhīhatātmanām / cidādarśe mayi dhiyo yadyapi pratibimbanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्त्वतो नैव दोषाय तथा ऽपि त्याज्यमेव तत् । स्वभावादस्य हेयत्वं स्वानुभूत्या हि सिध्यति
tattvato naiva doṣāya tathā 'pi tyājyameva tat / svabhāvādasya heyatvaṃ svānubhūtyā hi sidhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा को ऽपि परस्यापि वैरूप्यं न दिदृक्षति । स्वामिन्यारोप्यात्मदोषान् साध्वीयमनुतप्यते
yathā ko 'pi parasyāpi vairūpyaṃ na didṛkṣati / svāminyāropyātmadoṣān sādhvīyamanutapyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्दोषं स्वामिनं दृष्ट्वा निर्दोषा स्यात् पतिव्रता । एवमस्या रूपभेदे ऽप्येकरूपो ऽस्मि सर्वदा
nirdoṣaṃ svāminaṃ dṛṣṭvā nirdoṣā syāt pativratā / evamasyā rūpabhede 'pyekarūpo 'smi sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुञ्जानो वा ऽप्यभुञ्जानस्तां मदर्थामनन्यगाम् । यथैकरूपतोपाधियोगायोगदशास्वहो
bhuñjāno vā 'pyabhuñjānastāṃ madarthāmananyagām / yathaikarūpatopādhiyogāyogadaśāsvaho
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदर्शस्यामलस्यैव चिन्नभोदर्पणस्य मे । दृश्यबुद्धिगता दोषाः साक्षात्तद्द्रष्टरि प्रभौ
ādarśasyāmalasyaiva cinnabhodarpaṇasya me / dṛśyabuddhigatā doṣāḥ sākṣāttaddraṣṭari prabhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न सन्ति मयि मोहाद्या भास्करे भास्यदोषवत् । दुःखैर्बद्धा स्वमात्मानं त्यक्त्वा मद्भावमागता
na santi mayi mohādyā bhāskare bhāsyadoṣavat / duḥkhairbaddhā svamātmānaṃ tyaktvā madbhāvamāgatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुच्यते दुःखबन्धाद्धीर्न मे मोक्षो न बन्धनम् । कूटस्थासङ्गचिद्व्योम्नि धीदुःखप्रतिबिम्बनम्
mucyate duḥkhabandhāddhīrna me mokṣo na bandhanam / kūṭasthāsaṅgacidvyomni dhīduḥkhapratibimbanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ऽन्यो बन्धो भोगरूपः सो ऽपि चिद्दर्पणे मृषा । जाग्रदादित्रयावस्थासाक्षी ताभिर्विवर्जितः
yo 'nyo bandho bhogarūpaḥ so 'pi ciddarpaṇe mṛṣā / jāgradāditrayāvasthāsākṣī tābhirvivarjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं पूर्णश्चिदादित्य उदयास्तविवर्जितः । दर्पणे मुखवद्विश्वं मयि बोधे न तात्त्विकम्
ahaṃ pūrṇaścidāditya udayāstavivarjitaḥ / darpaṇe mukhavadviśvaṃ mayi bodhe na tāttvikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विभुत्वे च बाह्यान्तः सुषुप्त्यादावदर्शनात् । मयि वा ऽन्यत्र वा पुंसि केवलानुभवे विभौ
vibhutve ca bāhyāntaḥ suṣuptyādāvadarśanāt / mayi vā 'nyatra vā puṃsi kevalānubhave vibhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भाति यत्तद्विवर्त्तो धीप्रतिबिम्बात्मकत्वतः । शुक्तौ रजतवद् विश्वमतो मयि न दोषकृत्
bhāti yattadvivartto dhīpratibimbātmakatvataḥ / śuktau rajatavad viśvamato mayi na doṣakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मरीचौ तोयवत् तद्वद्व्योमादौ नगरादिवत् । कालत्रये ऽपि नास्त्येव मयि विश्वं सनातने
marīcau toyavat tadvadvyomādau nagarādivat / kālatraye 'pi nāstyeva mayi viśvaṃ sanātane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यत्रास्त्वथवा मा ऽस्तु बुद्ध्यादौ मम तेन किम् । मयि सर्वं यथा व्योम्नि सर्वत्राहं यथा नभः
anyatrāstvathavā mā 'stu buddhyādau mama tena kim / mayi sarvaṃ yathā vyomni sarvatrāhaṃ yathā nabhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न सर्वं मयि सर्वत्र नाहं चालेपतः खवत् । अत एवाविभागाख्याभेदेन क्षीरनीरवत्
na sarvaṃ mayi sarvatra nāhaṃ cālepataḥ khavat / ata evāvibhāgākhyābhedena kṣīranīravat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानात्मकमिदं विश्वं गायन्ति परमर्षयः । जगन्मम मदर्थत्वान्मच्छरीरसुखादिवत्
jñānātmakamidaṃ viśvaṃ gāyanti paramarṣayaḥ / jaganmama madarthatvānmaccharīrasukhādivat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथ मम तथा ऽन्येषां ममैवेति धियो भ्रमः । वस्तुतस्तु न कस्यापि किमपि व्यभिचारतः
yatha mama tathā 'nyeṣāṃ mamaiveti dhiyo bhramaḥ / vastutastu na kasyāpi kimapi vyabhicārataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वामित्वस्याध्रुवत्वेन पान्थस्यावासगेहवत् । एकं चिन्मात्रमस्तीह शुद्धं शून्यं निरञ्जनम्
svāmitvasyādhruvatvena pānthasyāvāsagehavat / ekaṃ cinmātramastīha śuddhaṃ śūnyaṃ nirañjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूक्ष्मात् सूक्ष्मतरं तत्र न जगन्न जगत्क्रिया । दृश्यते सर्वदृश्याढ्या स्वस्वबुद्धिपरम्परा
sūkṣmāt sūkṣmataraṃ tatra na jaganna jagatkriyā / dṛśyate sarvadṛśyāḍhyā svasvabuddhiparamparā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिन्मण्डलमहादर्शे प्रतिबिम्बमुपागता । क्वचिद्व्यक्तं क्वचित् सूक्ष्मं नभः सर्वत्र तिष्ठति
cinmaṇḍalamahādarśe pratibimbamupāgatā / kvacidvyaktaṃ kvacit sūkṣmaṃ nabhaḥ sarvatra tiṣṭhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथा तथा चिदाकाशं धीदेशे ऽन्यत्र च स्थितम् । चिदाकाशमयं विश्वं यतो ऽतो धीरितस्ततः
yathā tathā cidākāśaṃ dhīdeśe 'nyatra ca sthitam / cidākāśamayaṃ viśvaṃ yato 'to dhīritastataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रमन्ती तत्र तत्रैव भासते ऽर्के घटादिवत् । धर्माधर्मौ जन्ममृत्यू सुखदुःखादि चाखिलम्
bhramantī tatra tatraiva bhāsate 'rke ghaṭādivat / dharmādharmau janmamṛtyū sukhaduḥkhādi cākhilam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जाग्रत्यपि मृषा स्वप्न इव जन्मादिकं मम । दृश्ययोगवियोगाभ्यां चितो जन्मविनाशधीः
jāgratyapi mṛṣā svapna iva janmādikaṃ mama / dṛśyayogaviyogābhyāṃ cito janmavināśadhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिव्यक्त्यनभिव्यक्तिदोषाभ्यां शशिनो यथा । महासुषुप्तौ भवजन्ममृत्यु- दुःस्वप्नधाराः क्षणभङ्गुरा धियः । पश्याम्यहं ताभिरलिप्तरूपो घनैरूर्तैर्विगतै रवेः किम्
abhivyaktyanabhivyaktidoṣābhyāṃ śaśino yathā / mahāsuṣuptau bhavajanmamṛtyu- duḥsvapnadhārāḥ kṣaṇabhaṅgurā dhiyaḥ / paśyāmyahaṃ tābhiraliptarūpo ghanairūrtairvigatai raveḥ kim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवं सततं ध्यायन्नेकाग्रमनसा सुधीः । साक्षात्करोत्यात्मतत्त्वं वागगोचररूपतः
ityevaṃ satataṃ dhyāyannekāgramanasā sudhīḥ / sākṣātkarotyātmatattvaṃ vāgagocararūpataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वरूपं निर्मलं शान्तं मनस्त्यजति चेत् क्षणम् । तदैव दृश्यसंस्कारशेषात् सङ्क्षुभ्यतीन्द्रियम्
svarūpaṃ nirmalaṃ śāntaṃ manastyajati cet kṣaṇam / tadaiva dṛśyasaṃskāraśeṣāt saṅkṣubhyatīndriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्थितनुत्थितांस्तत्र इन्द्रियारीन् पुनः पुनः । विवेकेनैव वज्रेण हन्यादिन्द्रो गिरीनिव
utthitanutthitāṃstatra indriyārīn punaḥ punaḥ / vivekenaiva vajreṇa hanyādindro girīniva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.