लावण्येन पिधीयतेङ्गतनिमा संद्न्धार्यते जीवितं त्वद्-ध्यानैः सततं कुरङ्गक-दृशः किन्त्व् एतद् आस्ते नवम् । निःश्वासैः कुच-कुम्भ-पीठ-लुठन-प्रत्युद्गमान् मांसलैः श्यामीभूत-कपोलम् इन्दुर् अधुना यत् तन् मुखं स्पर्धते
lāvaṇyena pidhīyateṅgatanimā saṃdndhāryate jīvitaṃ tvad-dhyānaiḥ satataṃ kuraṅgaka-dṛśaḥ kintv etad āste navam / niḥśvāsaiḥ kuca-kumbha-pīṭha-luṭhana-pratyudgamān māṃsalaiḥ śyāmībhūta-kapolam indur adhunā yat tan mukhaṃ spardhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृङ्गारस्य । (स्र्क् सौक। ६१७) सोद्वेगा मृग-लाञ्छने मुखम् अपि स्वं नेक्षते दर्पणे त्रस्ता कोकिल-कूजिताद् अपि गिरं नोन्मुद्रयत्य् आत्मनः । इत्थं दुःसह-दाह-दायिनि धृत-द्वेषापि पुष्पायुधे मुग्धा सा सुभगे त्वयि प्रतिमुहुः प्रेमाधिकं पुष्यति
śṛṅgārasya | (Srk sa.u.ka. 617) sodvegā mṛga-lāñchane mukham api svaṃ nekṣate darpaṇe trastā kokila-kūjitād api giraṃ nonmudrayaty ātmanaḥ / itthaṃ duḥsaha-dāha-dāyini dhṛta-dveṣāpi puṣpāyudhe mugdhā sā subhage tvayi pratimuhuḥ premādhikaṃ puṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यैव । (स्क्म्सौक। ६४७) विलिम्पन्त्य् एतस्मिन् मलय-जरसार्द्रेण महसा दिशं चक्रं चन्द्रे सुकृतमय तस्या मृग-दृशः । दृशोर् बाष्पः पाणौ वदनम् असवः कण्ठ-कुहरे हृदि त्वं ह्रीः पृष्ठे वचसि च गुणा एव भवतः
tasyaiva | (Skmsa.u.ka. 647) vilimpanty etasmin malaya-jarasārdreṇa mahasā diśaṃ cakraṃ candre sukṛtamaya tasyā mṛga-dṛśaḥ / dṛśor bāṣpaḥ pāṇau vadanam asavaḥ kaṇṭha-kuhare hṛdi tvaṃ hrīḥ pṛṣṭhe vacasi ca guṇā eva bhavataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अचल-सिंहस्य । (स्क्म्सौक। ६२१, स्क्सकआव् ६१४, स्म्व्सूमु। ४४।७) अम्भोरुहं वदनम् अम्बकम् इन्दुकान्तः पाथोनिधिः कुसुम-चाप-भृतो विकारः । प्रादुर्बभूव सुभग त्वयि दूरसंस्थे चण्डाल-चन्द्र-धवलासु निशासु तस्याः
acala-siṃhasya | (Skmsa.u.ka. 621, Sksa.ka.ā.v 614, Smvsū.mu. 44.7) ambhoruhaṃ vadanam ambakam indukāntaḥ pāthonidhiḥ kusuma-cāpa-bhṛto vikāraḥ / prādurbabhūva subhaga tvayi dūrasaṃsthe caṇḍāla-candra-dhavalāsu niśāsu tasyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चण्डाल-चन्द्रस्य । (स्क्म्सौक। ६५२) वक्त्रेन्दोर् न हरन्ति बाष्प-पयसां धारा-मनोज्ञां श्रियं निःश्वासा न कदर्थयन्ति मधुरां बिम्बाधरस्य द्युतिम् । तस्यास् त्वद्-विरहे विपक्व-लवली-लावण्य-संवादिनी छाया कापि कपोलयोर् अनुदिनं तस्याः परं शुष्यति
caṇḍāla-candrasya | (Skmsa.u.ka. 652) vaktrendor na haranti bāṣpa-payasāṃ dhārā-manojñāṃ śriyaṃ niḥśvāsā na kadarthayanti madhurāṃ bimbādharasya dyutim / tasyās tvad-virahe vipakva-lavalī-lāvaṇya-saṃvādinī chāyā kāpi kapolayor anudinaṃ tasyāḥ paraṃ śuṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मकीर्तेः । (स्क्म्सौक। ६१६) तापो ऽम्भः प्रसृतिं पचः प्रचयवान् बाष्पः प्रणालोचितः श्वासानर्तित-दीप-वर्ति-लतिकाः पाण्डिम्नि मग्नं वपुः । किं चान्यत् कथयामि रात्रिम् अखिलां त्वद्-वर्त्म-वातायने हस्त-च्छत्र-निरुद्ध-चन्द्र-महसस् तस्याः स्थितिर् वर्तते
dharmakīrteḥ | (Skmsa.u.ka. 616) tāpo 'mbhaḥ prasṛtiṃ pacaḥ pracayavān bāṣpaḥ praṇālocitaḥ śvāsānartita-dīpa-varti-latikāḥ pāṇḍimni magnaṃ vapuḥ / kiṃ cānyat kathayāmi rātrim akhilāṃ tvad-vartma-vātāyane hasta-cchatra-niruddha-candra-mahasas tasyāḥ sthitir vartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजशेखरस्य । (व्स्ब्विशाभ। २।२१, स्क्म्सौक। ६५३) चन्द्रं चन्दन-कर्दमेन लिखितं सा मार्ष्टि दष्टाधरा वन्द्यं निन्दति यच् च मन्मथम् असौ भङ्क्त्वाग्रहस् ताङ्गुलीः । कामः पुष्प-शरः किलेति सुमनो-वर्गं लुनीते च यत् तत् कां सा सुभग त्वया वरत्-तनुर् बातूलतां लम्भिता
rājaśekharasya | (Vsbvi.śā.bha. 2.21, Skmsa.u.ka. 653) candraṃ candana-kardamena likhitaṃ sā mārṣṭi daṣṭādharā vandyaṃ nindati yac ca manmatham asau bhaṅktvāgrahas tāṅgulīḥ / kāmaḥ puṣpa-śaraḥ kileti sumano-vargaṃ lunīte ca yat tat kāṃ sā subhaga tvayā varat-tanur bātūlatāṃ lambhitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यैव । (व्स्ब्विशाभ। २।२०, स्क्म्सौक। ६२३, स्म्व्सूमु। ४४।९) वपुः शारङ्गाक्ष्यास् तद् अविरल-रोमाञ्च-निचयं त्वयि स्वप्नावाप्ते स्नपयति परः खेद-विसरः । बलाकर्ष-त्र्युट्यद्-वलयज-कडत्कार-निनदैर् विनिद्रायाः पश्चाद् अनवरत-बाष्पाम्बु-निवहाः
tasyaiva | (Vsbvi.śā.bha. 2.20, Skmsa.u.ka. 623, Smvsū.mu. 44.9) vapuḥ śāraṅgākṣyās tad avirala-romāñca-nicayaṃ tvayi svapnāvāpte snapayati paraḥ kheda-visaraḥ / balākarṣa-tryuṭyad-valayaja-kaḍatkāra-ninadair vinidrāyāḥ paścād anavarata-bāṣpāmbu-nivahāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसुकल्पस्य नो शक्या गदितुं स्मरानल-दशा यास्यास् त्वयि प्रस्थिते पत्रैः सास्र-सखी-जनोपरचिते तल्पे लुठन्त्या मुहुः । यद् लिप्तं कुच-चन्दनेन सुतनोर् अद्यापि चन्द्र-च्छलाच् छ्वासोड्डीन-विशुष्क-पाण्डु-बिसिनी-पत्रं दिवि भ्राम्यति
vasukalpasya no śakyā gadituṃ smarānala-daśā yāsyās tvayi prasthite patraiḥ sāsra-sakhī-janoparacite talpe luṭhantyā muhuḥ / yad liptaṃ kuca-candanena sutanor adyāpi candra-cchalāc chvāsoḍḍīna-viśuṣka-pāṇḍu-bisinī-patraṃ divi bhrāmyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्रस्य प्रकटयति क्षणभङ्गं पश्यति सर्वं जगद् गतं शून्यम् । आचरति स्मृतिबाह्यं जाता सा बौद्धबुद्धिर् इव
rudrasya prakaṭayati kṣaṇabhaṅgaṃ paśyati sarvaṃ jagad gataṃ śūnyam / ācarati smṛtibāhyaṃ jātā sā bauddhabuddhir iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्रस्य प्रकटयति क्षण-भङ्गं पश्यति सर्वं जगद् गतं शून्यम् ।* आचरति स्मृति-बाह्यं जाता सा बौद्ध-बुद्धिर् इव ॥ विद्स्र्क् १८।१० *(५४४) ॥* त्वद्-अर्थिनी चन्दन-भस्म-दिग्धा ललाट-लेखाश्रु-जलाभिषिक्ता । मृणाल-चीरं दधती स्तनाभ्यां स्मरोपदिष्टं चरति व्रतं सा
rudrasya prakaṭayati kṣaṇa-bhaṅgaṃ paśyati sarvaṃ jagad gataṃ śūnyam /* ācarati smṛti-bāhyaṃ jātā sā bauddha-buddhir iva // VidSrk 18.10 *(544) //* tvad-arthinī candana-bhasma-digdhā lalāṭa-lekhāśru-jalābhiṣiktā / mṛṇāla-cīraṃ dadhatī stanābhyāṃ smaropadiṣṭaṃ carati vrataṃ sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्यचित् । (स्व्सुआ। १३९३, स्क्म्सौक। ६१८) ये निर्दहन्ति दशन-श्वसितावलोकैः क्रूरं द्वि-जिह्व-कुटिलाः क्व विलासिनस् ते । भीष्मोष्मभिः स्मरण-मात्र-विषैस् तवेयम् अव्याल मारयति कापि भुजङ्ग-भङ्गिः
kasyacit | (Svsu.ā. 1393, Skmsa.u.ka. 618) ye nirdahanti daśana-śvasitāvalokaiḥ krūraṃ dvi-jihva-kuṭilāḥ kva vilāsinas te / bhīṣmoṣmabhiḥ smaraṇa-mātra-viṣais taveyam avyāla mārayati kāpi bhujaṅga-bhaṅgiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वेदापूर-विलुप्त-कुङ्कुम-रसाश्लेषाविल-प्रच्छदात् तल्पाद् व्यक्त-मनोभवानल-शिखालीढाद् इवाशङ्किता । सा बाला बलवन्-मृगाङ्क-किरणैर् उत्पादितान्तर्-ज्वरा त्वत्-संकल्प-जडे त्व-अङ्क-शयने निद्रा-सुखं वाञ्छति
svedāpūra-vilupta-kuṅkuma-rasāśleṣāvila-pracchadāt talpād vyakta-manobhavānala-śikhālīḍhād ivāśaṅkitā / sā bālā balavan-mṛgāṅka-kiraṇair utpāditāntar-jvarā tvat-saṃkalpa-jaḍe tva-aṅka-śayane nidrā-sukhaṃ vāñchati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धूमेनेव हते दृशौ विसृजतो बाष्पं प्रवाह-क्षम कथोत्फेणम् इवात्त-चन्दन-रसं स्वेदं वपुर् मुञ्चति । अन्तःप्रज्वलितस्य काम-शिखिनो दाहार्जितैर् भस्मभिः श्वासा-वेग-विनिर्गतैर् इव तनोः पाण्डुत्वम् उन्मीलति
dhūmeneva hate dṛśau visṛjato bāṣpaṃ pravāha-kṣama kathotpheṇam ivātta-candana-rasaṃ svedaṃ vapur muñcati / antaḥprajvalitasya kāma-śikhino dāhārjitair bhasmabhiḥ śvāsā-vega-vinirgatair iva tanoḥ pāṇḍutvam unmīlati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनोविनोदस्यैतौ -- अत्रैव स्वयम् एव चित्र-फलके कम्प-स्खलल्-लेखया संतापार्तिविनोदनाय कथम् अप्य् आलिख्य सख्या भवान् । बाष्प-व्याकुलम् ईक्षितः सपुलकं चूताङ्कुरैर् अर्चितो मूर्ध्ना च प्रणतः सखीषु मदन-व्याजेन चापह्नुतः
manovinodasyaitau -- atraiva svayam eva citra-phalake kampa-skhalal-lekhayā saṃtāpārtivinodanāya katham apy ālikhya sakhyā bhavān / bāṣpa-vyākulam īkṣitaḥ sapulakaṃ cūtāṅkurair arcito mūrdhnā ca praṇataḥ sakhīṣu madana-vyājena cāpahnutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाक्कूटस्य । (स्क्म्सौक। ६३४) सा सुन्दरी तव वियोग-हुताशने ऽस्मिन्न् अभ्युक्ष्य बाष्प-सलिलैर् निज-देह-हव्यम् । जन्मान्तरे विरह-दुःख-विनाश-कामा पुंस्कोकिलाभिहिति-मन्त्र-पदैर् जुहोति
vākkūṭasya | (Skmsa.u.ka. 634) sā sundarī tava viyoga-hutāśane 'sminn abhyukṣya bāṣpa-salilair nija-deha-havyam / janmāntare viraha-duḥkha-vināśa-kāmā puṃskokilābhihiti-mantra-padair juhoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभाकरस्य -- सुभग सुकृत-प्राप्यो यद्यप्य् असि त्वम् असाव् अपि प्रिय-सहचरी नाधन्यानाम् उपैति विधेयताम् । तद् अलम् अधुना निर्बन्धेन प्रसीद परस्परं प्रणय-मधुरः सद्-भावो वां चिराय विवर्धताम्
prabhākarasya -- subhaga sukṛta-prāpyo yadyapy asi tvam asāv api priya-sahacarī nādhanyānām upaiti vidheyatām / tad alam adhunā nirbandhena prasīda parasparaṃ praṇaya-madhuraḥ sad-bhāvo vāṃ cirāya vivardhatām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाक्कूटस्य -- दोलालोलाः श्वसन-मरुतश् चक्षुषी निर्झराभे तस्याः शुष्यत्-तगर-सुमनः-पाण्डुरा गण्ड-भित्तिः । तद्-गात्राणां किम् इव हि बहु ब्रूमहे दुर्बलत्वं येषाम् अग्रे प्रतिपद् उदिता चन्द्रलेखाप्य् अतन्वी
vākkūṭasya -- dolālolāḥ śvasana-marutaś cakṣuṣī nirjharābhe tasyāḥ śuṣyat-tagara-sumanaḥ-pāṇḍurā gaṇḍa-bhittiḥ / tad-gātrāṇāṃ kim iva hi bahu brūmahe durbalatvaṃ yeṣām agre pratipad uditā candralekhāpy atanvī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजशेखरस्य । (स्क्म्सौक। ६४१) अस्यास् तापम् अहं मुकुन्द कथयाम्य् एणीदृशस् ते कथं पद्मिन्याः सरसं दलं विनिहितं यस्याः सतापे हृदि । आदौ शुष्यति संकुचत्य् अनु ततश् चूर्णत्वम् आपद्यते पश्चान् मुर्मुरतां दधद् दहति च श्वासावधूतः शिखी
rājaśekharasya | (Skmsa.u.ka. 641) asyās tāpam ahaṃ mukunda kathayāmy eṇīdṛśas te kathaṃ padminyāḥ sarasaṃ dalaṃ vinihitaṃ yasyāḥ satāpe hṛdi / ādau śuṣyati saṃkucaty anu tataś cūrṇatvam āpadyate paścān murmuratāṃ dadhad dahati ca śvāsāvadhūtaḥ śikhī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्यचित् । (स्म्व्सूमु। ४४।२५ उत्पलराज; स्क्म्सौक। ६२६ कस्यचित्; प्व्पद्या। ३५६ शान्तिकरस्य) विषं चन्द्रालोकः कुमुद-वन-वातो हुतवहः क्षत-क्षारो हारः स खलु पुट-पाको मलयजः । अये किंचिद् वक्रे त्वयि सुभग सर्वे कथम् अमी समं जातास् तस्याम् अहह विपरीत-प्रकृतयः
kasyacit | (Smvsū.mu. 44.25 utpalarāja; Skmsa.u.ka. 626 kasyacit; Pvpadyā. 356 śāntikarasya) viṣaṃ candrālokaḥ kumuda-vana-vāto hutavahaḥ kṣata-kṣāro hāraḥ sa khalu puṭa-pāko malayajaḥ / aye kiṃcid vakre tvayi subhaga sarve katham amī samaṃ jātās tasyām ahaha viparīta-prakṛtayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अचल-सिंहस्य । (स्क्म्सौक। ६४८) त्वां चिन्ता-परिकल्पितं सुभग सा संभाव्य रोमाञ्चिता शून्यालिङ्गन-संचलद्-भुज-युगेनात्मानम् आलिङ्गति । किं चान्यद्-विरह-व्यथा-प्रणयिणीं संप्राप्य मूर्च्छां चिरात् प्रत्युज्जीवति कर्ण-मूल-पठितैस् त्वन्-नाम-मन्त्राक्षरैः
acala-siṃhasya | (Skmsa.u.ka. 648) tvāṃ cintā-parikalpitaṃ subhaga sā saṃbhāvya romāñcitā śūnyāliṅgana-saṃcalad-bhuja-yugenātmānam āliṅgati / kiṃ cānyad-viraha-vyathā-praṇayiṇīṃ saṃprāpya mūrcchāṃ cirāt pratyujjīvati karṇa-mūla-paṭhitais tvan-nāma-mantrākṣaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गाढावधःकृतवलित्रितयौ सुसङ्गौ तुङ्गौ स्तनाव् इति तयोस् तलम् आर्तम् आगात् । तस्याः स्फुटं हृदयम् इत्य् अपि न स्मरेषूंस् तौ रक्षतः प्रविशतो विमुखो ऽथ वा क्व
gāḍhāvadhaḥkṛtavalitritayau susaṅgau tuṅgau stanāv iti tayos talam ārtam āgāt / tasyāḥ sphuṭaṃ hṛdayam ity api na smareṣūṃs tau rakṣataḥ praviśato vimukho 'tha vā kva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्यचित् । (स्क्म्सौक। ६३१, स्प्द्शाप। ३४८७) गाढाव् अधः-कृत-बलि-त्रितयौ सुसङ्ग तुङ्गौ स्तनाव् इति तयोस् तलम् आर्तम् आगात् ।* तस्याः स्फुटं हृदयम् इत्य् अपि न स्मरेषून्त रक्षतः प्रविशतो विमुखो ऽथ वा क्व ॥ विद्स्र्क् १८।२२ *(५५६) ॥* वल्लणस्य -- मृग-शिशु-दृशस् तस्यास् तापं कथं कथयामि ते दहन-पतिता दृष्टा मूर्तिर् मया न हि वैधवी । इति तु नियतं नारी-रूपः स लोक-दृशां प्रियस् तव शठतया शिल्पोत्कर्षो विधेर् विघटिष्यते
kasyacit | (Skmsa.u.ka. 631, Spdśā.pa. 3487) gāḍhāv adhaḥ-kṛta-bali-tritayau susaṅga tuṅgau stanāv iti tayos talam ārtam āgāt /* tasyāḥ sphuṭaṃ hṛdayam ity api na smareṣūnta rakṣataḥ praviśato vimukho 'tha vā kva // VidSrk 18.22 *(556) //* vallaṇasya -- mṛga-śiśu-dṛśas tasyās tāpaṃ kathaṃ kathayāmi te dahana-patitā dṛṣṭā mūrtir mayā na hi vaidhavī / iti tu niyataṃ nārī-rūpaḥ sa loka-dṛśāṃ priyas tava śaṭhatayā śilpotkarṣo vidher vighaṭiṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनर् उक्तावधि वासरम् एतस्याः कितव पश्य गणयन्त्याः । इयम् इव करजः क्षीणस् त्वम् इव कठोराणि पर्वाणि
punar uktāvadhi vāsaram etasyāḥ kitava paśya gaṇayantyāḥ / iyam iva karajaḥ kṣīṇas tvam iva kaṭhorāṇi parvāṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.