Library·Vidyakara: Subhasitaratnakosa·28

Vidyakara: Subhasitaratnakosa 28

किं स्वर्भानुर् असौ विलिम्पति जगद् देहप्रभाविस्तरैः तीव्रांशोः पततः पतत्य् अथ करालम्बावकृष्टं नभः । किं साम्भोधिकुलाबलां वसुमतीं स्वस्मिन् विधत्ते हरिः संकल्पान् इति मांसलं वितनुते कादम्बनीलं तमः

kiṃ svarbhānur asau vilimpati jagad dehaprabhāvistaraiḥ tīvrāṃśoḥ patataḥ pataty atha karālambāvakṛṣṭaṃ nabhaḥ / kiṃ sāmbhodhikulābalāṃ vasumatīṃ svasmin vidhatte hariḥ saṃkalpān iti māṃsalaṃ vitanute kādambanīlaṃ tamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निष्यन्दस्फुरिताभिर् ओषधिरुचां शैलाः शिखाभक्तिभिः शब्दैः प्राणभृतो गृहीतसुमनोवासैर् मरुद्भिर् द्रुमाः । ध्वान्ते लिम्पति मत्तकोकिलवधूकण्ठाभिनीले जगद् लक्ष्यन्ते भवनानि जालविवरोद्धान्तैः प्रदीपांशुभिः

niṣyandasphuritābhir oṣadhirucāṃ śailāḥ śikhābhaktibhiḥ śabdaiḥ prāṇabhṛto gṛhītasumanovāsair marudbhir drumāḥ / dhvānte limpati mattakokilavadhūkaṇṭhābhinīle jagad lakṣyante bhavanāni jālavivaroddhāntaiḥ pradīpāṃśubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मनोविनोदस्य -- द्राक्पर्यस्तगभस्तिर् अस्तमयते माणिक्यशोणो रविः सान्ध्यं धाम नभोङ्गणं कुलयति द्वित्रिस्फुरत्तारकम् । शोच्यन्ते वयसां गणैर् इत इतः पर्यन्तचैत्यद्रुमाः किं चाभ्यर्णपराक्रमेण तमसा प्रोर्णूयते रोदसी

manovinodasya -- drākparyastagabhastir astamayate māṇikyaśoṇo raviḥ sāndhyaṃ dhāma nabhoṅgaṇaṃ kulayati dvitrisphurattārakam / śocyante vayasāṃ gaṇair ita itaḥ paryantacaityadrumāḥ kiṃ cābhyarṇaparākrameṇa tamasā prorṇūyate rodasī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्षुर्लग्नम् इवातिमांसलमसीवर्णायते यन् नभः पार्श्वस्था इव भान्ति हन्त ककुभो निःसन्धिरुद्धान्तराः । विन्यस्तात्मपदप्रमाणकम् इदं भूमीतलं ज्ञायते किं चान्यत् करसंगमैकगमकः स्वाङ्गे ऽपि संप्रत्ययः

cakṣurlagnam ivātimāṃsalamasīvarṇāyate yan nabhaḥ pārśvasthā iva bhānti hanta kakubho niḥsandhiruddhāntarāḥ / vinyastātmapadapramāṇakam idaṃ bhūmītalaṃ jñāyate kiṃ cānyat karasaṃgamaikagamakaḥ svāṅge 'pi saṃpratyayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घनतमतिमिरघुणोत्करजग्धानाम् इव पतन्ति काष्ठानाम् । छिद्रैर् अमीभिर् उडुभिः किरणव्याजेन चूर्णानि

ghanatamatimiraghuṇotkarajagdhānām iva patanti kāṣṭhānām / chidrair amībhir uḍubhiḥ kiraṇavyājena cūrṇāni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुरारेः । (अरा। २।५३) रहः-संकेत-स्थो घनतम-तमः-पुञ्ज-पिहित- वृथोन्मेषं चक्षुर् मुहुर् उपदधानः पथि पथि । स-डत्काराद् अल्पाद् अपि निभृत-संप्राप्त-रमणी- भ्रम-भ्राम्यद्-बाहुर् दम-दमिकयोत्ताम्यति युवा

murāreḥ | (a.rā. 2.53) rahaḥ-saṃketa-stho ghanatama-tamaḥ-puñja-pihita- vṛthonmeṣaṃ cakṣur muhur upadadhānaḥ pathi pathi / sa-ḍatkārād alpād api nibhṛta-saṃprāpta-ramaṇī- bhrama-bhrāmyad-bāhur dama-damikayottāmyati yuvā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नोः ॥ हा कष्टं क इह क्षमः प्रतिकृतौ कस्यैतद् आवेद्यतां ग्रस्तं हन्त निशाचरैर् इव तमः-स्तोभैः समस्तं जगत् । कालः सो ऽपि किम् अस्ति यत्र भगवान् उद्गम्य शीत-द्युतिर् ध्वान्तौघाद् भुवम् उद्धरिष्यति हरिः पाताल-गर्भाद् इव

noḥ || hā kaṣṭaṃ ka iha kṣamaḥ pratikṛtau kasyaitad āvedyatāṃ grastaṃ hanta niśācarair iva tamaḥ-stobhaiḥ samastaṃ jagat / kālaḥ so 'pi kim asti yatra bhagavān udgamya śīta-dyutir dhvāntaughād bhuvam uddhariṣyati hariḥ pātāla-garbhād iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विजयेन्द्रस्य -- उत्सारितो हसित-दीधितिभिः कपोलाद् एकावलीभिर् अवधूत इव स्तनेभ्यः । अङ्गेष्व् अलब्ध-परिभोग-सुखो ऽन्धकारो गृह्णाति केश-रचनासु रुषेव नारीः

vijayendrasya -- utsārito hasita-dīdhitibhiḥ kapolād ekāvalībhir avadhūta iva stanebhyaḥ / aṅgeṣv alabdha-paribhoga-sukho 'ndhakāro gṛhṇāti keśa-racanāsu ruṣeva nārīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कस्यचित् । (स्क्म्सौक। १२०७, गणपतेः) व्योम्नस् तापिच्छ-गुच्छावलिभिर् इव तमो-वल्लरीभिर् व्रियन्ते पर्यन्ताः प्रान्त-वृत्त्या पयसि वसुमती नूतने मज्जतीव । वात्यासंवेग-विष्वग्-वितत-वलयित-स्फीत-धूम्याप्रकाशं प्रारम्भे ऽपि त्रियामा तरुणयति निजं नीलिमानं वनेषु

kasyacit | (Skmsa.u.ka. 1207, gaṇapateḥ) vyomnas tāpiccha-gucchāvalibhir iva tamo-vallarībhir vriyante paryantāḥ prānta-vṛttyā payasi vasumatī nūtane majjatīva / vātyāsaṃvega-viṣvag-vitata-valayita-sphīta-dhūmyāprakāśaṃ prārambhe 'pi triyāmā taruṇayati nijaṃ nīlimānaṃ vaneṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत्युत्सार्य बहिर्-विटङ्ग-वडभी-गण्ड-स्थल-श्यामिकां भिन्नाभिन्न-गवाक्ष-जाल-विरल-च्छिद्रैः प्रदीपांशवः । आरूढस्य भरेण यौवनम् इव ध्वान्तस्य नक्तं मुखे निर्याताः कपिलाः कराल-विरल-श्मश्रू-प्ररोहा इव

atyutsārya bahir-viṭaṅga-vaḍabhī-gaṇḍa-sthala-śyāmikāṃ bhinnābhinna-gavākṣa-jāla-virala-cchidraiḥ pradīpāṃśavaḥ / ārūḍhasya bhareṇa yauvanam iva dhvāntasya naktaṃ mukhe niryātāḥ kapilāḥ karāla-virala-śmaśrū-prarohā iva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भट्टगणपतेः तनुलग्ना इव ककुभः क्ष्मावलयं चरणचारमात्रम् इव । वियद् इव चा८लिकदघ्नं मुष्टिग्राह्यं तमः कुरुते

bhaṭṭagaṇapateḥ tanulagnā iva kakubhaḥ kṣmāvalayaṃ caraṇacāramātram iva / viyad iva cā8likadaghnaṃ muṣṭigrāhyaṃ tamaḥ kurute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तंसः केकि-पिच्छैर् मरकत-वलय-श्यामले दोः-प्रकाण्डे हारः सारेन्द्र-नीलैर् मृगमद-रचितो वक्त्र-पत्र-प्रपञ्चः । नीलाब्जैः शेखर-श्री-रसित-वसनता चेत्य् अभीकाभिसारे संप्रत्य् एणेक्षणानां तिमिर-भर-सखी वर्तते वेश-लीला

uttaṃsaḥ keki-picchair marakata-valaya-śyāmale doḥ-prakāṇḍe hāraḥ sārendra-nīlair mṛgamada-racito vaktra-patra-prapañcaḥ / nīlābjaiḥ śekhara-śrī-rasita-vasanatā cety abhīkābhisāre saṃpraty eṇekṣaṇānāṃ timira-bhara-sakhī vartate veśa-līlā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.