Library·Vidyakara: Subhasitaratnakosa·34
उद्दाम-द्विरदावलून-बिसिनी-सौरभ्य-संभावित- व्योमानः कलहंस-कम्पित-गरुत्-पाली-मरुन्-मांसलाः । दूरोत्तान-तरङ्ग-लङ्घन-जला-जङ्घाल-गर्व-स्पृशः कर्पूर-द्रव-शीकरैर् इव दिशो लिम्पन्ति पम्पानिलाः
uddāma-dviradāvalūna-bisinī-saurabhya-saṃbhāvita- vyomānaḥ kalahaṃsa-kampita-garut-pālī-marun-māṃsalāḥ / dūrottāna-taraṅga-laṅghana-jalā-jaṅghāla-garva-spṛśaḥ karpūra-drava-śīkarair iva diśo limpanti pampānilāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्ध्री-नीरन्ध्र-पीन-स्तन-तट-लुठनायासमन्द-प्रचाराश् चारून्नुल्लासयन्तो द्रविड-वर-वधू-हारि-धम्मिल्ल-भारान् । जिघ्रन्तः सिंहलीनां मुख-कमल-मलं केरलीनां कपोलं चुम्बन्तो वान्ति मन्दं मलय-परिमला वायवो दाक्षिणात्याः
andhrī-nīrandhra-pīna-stana-taṭa-luṭhanāyāsamanda-pracārāś cārūnnullāsayanto draviḍa-vara-vadhū-hāri-dhammilla-bhārān / jighrantaḥ siṃhalīnāṃ mukha-kamala-malaṃ keralīnāṃ kapolaṃ cumbanto vānti mandaṃ malaya-parimalā vāyavo dākṣiṇātyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसुकल्पस्य (स्क्म्सौक। ४४३) लतां पुष्पवतीं स्पृष्ट्वा कृत-स्नानो जलाशये । पुनस् तत्-सङ्ग-शङ्कीव वाति वातः शनैः शनैः
vasukalpasya (Skmsa.u.ka. 443) latāṃ puṣpavatīṃ spṛṣṭvā kṛta-snāno jalāśaye / punas tat-saṅga-śaṅkīva vāti vātaḥ śanaiḥ śanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विनय-देवस्य -- कान्ता-कर्षण-लोल-केरल-वधू-धमिल्ल-मल्ली-रजश् चौराश् चोड-नितम्बिनी-स्तन-तटे निष्पन्दताम् आगताः । रेवा-शीकर-धारिणो ऽन्ध्र-मुरल-स्त्री-मान-मुद्राभिदोअः वाता वान्ति नवीन-कोकिल-वधू-हूङ्कार-वाचालिताः
vinaya-devasya -- kāntā-karṣaṇa-lola-kerala-vadhū-dhamilla-mallī-rajaś caurāś coḍa-nitambinī-stana-taṭe niṣpandatām āgatāḥ / revā-śīkara-dhāriṇo 'ndhra-murala-strī-māna-mudrābhidoaḥ vātā vānti navīna-kokila-vadhū-hūṅkāra-vācālitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीकण्ठस्य -- धुनानः कावेरी-परिसर-भुवश् चम्पक-तरून् मरुन् मन्दं कुन्द-प्रकर-मकरन्दान् अवकिरन् । प्रिय-प्रेमाकर्ष-च्युत-रचनम् आमूल-सरलं ललाटे लाटीनां लुठितम् अलकं ताण्डवयति
śrīkaṇṭhasya -- dhunānaḥ kāverī-parisara-bhuvaś campaka-tarūn marun mandaṃ kunda-prakara-makarandān avakiran / priya-premākarṣa-cyuta-racanam āmūla-saralaṃ lalāṭe lāṭīnāṃ luṭhitam alakaṃ tāṇḍavayati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वहति ललित-मन्दः कामिनी-मान-बन्धं श्लथयितुम् अयम् एको दक्षिणो दाक्षिणात्यः । वितरति घन-सारामोदम् अन्तर्-धुनानो जलधि-जल-तरङ्गान् खेलयन् गन्ध-वाहः
vahati lalita-mandaḥ kāminī-māna-bandhaṃ ślathayitum ayam eko dakṣiṇo dākṣiṇātyaḥ / vitarati ghana-sārāmodam antar-dhunāno jaladhi-jala-taraṅgān khelayan gandha-vāhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुक्त्वा चिरं दक्षिण-दिग्-वधूम् इमां विहाय तस्या भयतः शनैः शनैः । स-गन्ध-सारादि-कृताङ्ग-भूषणः प्रयात्य् उदीचीं दयिताम् इवानिलः
bhuktvā ciraṃ dakṣiṇa-dig-vadhūm imāṃ vihāya tasyā bhayataḥ śanaiḥ śanaiḥ / sa-gandha-sārādi-kṛtāṅga-bhūṣaṇaḥ prayāty udīcīṃ dayitām ivānilaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाति व्यस्त-लवङ्ग-लोध्र-लवली-कुञ्जः करञ्ज-द्रुमान् आधुन्वन्न् उपभुक्तम् उक्तमुरलातोयोर्मि-माला-जडः । स्वैरं दक्षिण-सिन्धु-कूल-कदली-कच्छोपकण्ठोद्भवः कावेरी-तट-ताडि-ताडन-तटत्कारोत्तरो मारुतः
vāti vyasta-lavaṅga-lodhra-lavalī-kuñjaḥ karañja-drumān ādhunvann upabhuktam uktamuralātoyormi-mālā-jaḍaḥ / svairaṃ dakṣiṇa-sindhu-kūla-kadalī-kacchopakaṇṭhodbhavaḥ kāverī-taṭa-tāḍi-tāḍana-taṭatkārottaro mārutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चुम्बन्न् आननम् आलुठन् स्तन-तटीम् आन्दोलयन् कुन्तलं व्यस्यन्न् अंशुक-पल्लवं मनसिज-क्रीडां समुल्लासयन् । अङ्गं विह्वलयन् मनो विकलयन् मानं समुन्मूलयन् नारीणां मलयानिलः प्रिय इव प्रत्यङ्गम् आलिङ्गति
cumbann ānanam āluṭhan stana-taṭīm āndolayan kuntalaṃ vyasyann aṃśuka-pallavaṃ manasija-krīḍāṃ samullāsayan / aṅgaṃ vihvalayan mano vikalayan mānaṃ samunmūlayan nārīṇāṃ malayānilaḥ priya iva pratyaṅgam āliṅgati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलीनां मालाभिर् विरचित-जटा-भार-महिमा परागैः पुष्पाणाम् उपरचित-भस्म-व्यतिकरः । वनानाम् आभोगे कुसुमवति पुष्पोच्चय-परो मरुन् मन्दं मन्दं विचरति परिव्राजक इव
alīnāṃ mālābhir viracita-jaṭā-bhāra-mahimā parāgaiḥ puṣpāṇām uparacita-bhasma-vyatikaraḥ / vanānām ābhoge kusumavati puṣpoccaya-paro marun mandaṃ mandaṃ vicarati parivrājaka iva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शष्प-श्यामलिताल-वाल-निपतत्-कुल्याजल-प्लावित- क्रीडोद्यान-निकेतनाजिर-जुषाम् अस्पृष्ट-भू-रेणवः । सुप्तं संप्रति बोधयन्ति शनकैश् चेतो-भुवं कामिनां प्रत्यग्र-स्फुट-मल्लिका-सुरभयः सायन्ंतना वायवः
śaṣpa-śyāmalitāla-vāla-nipatat-kulyājala-plāvita- krīḍodyāna-niketanājira-juṣām aspṛṣṭa-bhū-reṇavaḥ / suptaṃ saṃprati bodhayanti śanakaiś ceto-bhuvaṃ kāmināṃ pratyagra-sphuṭa-mallikā-surabhayaḥ sāyanṃtanā vāyavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अचल-सिंहस्य -- अद्याभोगिनि गाढ-मर्म-निवहे हर्माग्र-वेदी-जुषां सद्यश् चन्दन-शोषिणि स्तन-तटे सङ्गे कुरङ्गी-दृशाम् । प्रायः प्रश्लथयन्ति पुष्प-धनुषः पुष्पाकरे निष्ठिते निर्वेदं नव-मल्लिका-सुरभयः सायं नया वायवः
acala-siṃhasya -- adyābhogini gāḍha-marma-nivahe harmāgra-vedī-juṣāṃ sadyaś candana-śoṣiṇi stana-taṭe saṅge kuraṅgī-dṛśām / prāyaḥ praślathayanti puṣpa-dhanuṣaḥ puṣpākare niṣṭhite nirvedaṃ nava-mallikā-surabhayaḥ sāyaṃ nayā vāyavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतानन्दस्य -- शिशिर-शीकर-वाहिनि मारुते चरति शीत-भयाद् इव सत्वरः । मनसिजः प्रविवेश वियोगिनी- हृदयम् आहित-शोक-हुताशनः
śatānandasya -- śiśira-śīkara-vāhini mārute carati śīta-bhayād iva satvaraḥ / manasijaḥ praviveśa viyoginī- hṛdayam āhita-śoka-hutāśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुमारदासस्य -- दीर्घान् मुक्तः सपदि मलयाधित्य-कायाः प्रसङ्गाद् आविष्कुर्वन् प्रणय-पिशुनं सौरभं चन्दनस्य । मन्दं मन्दं निपतति चिराद् आगतो माधवीषु व्याकुर्वाणो भयम् इव परं दाक्षिणो गन्धवाहः
kumāradāsasya -- dīrghān muktaḥ sapadi malayādhitya-kāyāḥ prasaṅgād āviṣkurvan praṇaya-piśunaṃ saurabhaṃ candanasya / mandaṃ mandaṃ nipatati cirād āgato mādhavīṣu vyākurvāṇo bhayam iva paraṃ dākṣiṇo gandhavāhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधुशीलस्य -- प्रभाते सन्नद्ध-स्तनित-महिमानं जलधरं स्पृशन्तः सर्वत्र स्फुटित-वन-मल्ली-सुरभयः । अमी मन्दं मन्दं सुरत-समर-श्रान्त-तरुणी- ललाट-स्वेदाम्भः-कण-परिमुषो वान्ति मरुतः
madhuśīlasya -- prabhāte sannaddha-stanita-mahimānaṃ jaladharaṃ spṛśantaḥ sarvatra sphuṭita-vana-mallī-surabhayaḥ / amī mandaṃ mandaṃ surata-samara-śrānta-taruṇī- lalāṭa-svedāmbhaḥ-kaṇa-parimuṣo vānti marutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरतभरखिन्नपन्नगविलासिनीपानकेलिजर्जरितः । पुनर् इह विरहिश्वासैर् मलयमरुन् मांसलीभवति
suratabharakhinnapannagavilāsinīpānakelijarjaritaḥ / punar iha virahiśvāsair malayamarun māṃsalībhavati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरत-भर-खिन्न-पन्नग-विलासिनी-पान-केलि-जर्जरितः ।* पुनर् इह विरहि-श्वासैर् मलय-मरुन् मांसली-भवति ॥ विद्स्र्क् ३४।१६ *(११४०) ॥* एते पल्ली-परिवृढ-वधू-प्रौढ-कन्दर्प-केलि- क्लिष्टापीत-स्तन-परिसर-स्वेद-संपद्-विपक्षाः । वान्ति स्वैरं सरसि सरसि क्रोड-दंष्ट्रा-विमर्द- त्रुट्यद्-गुन्द्रा-परिमल-गुण-ग्राहिणो गन्धवाहाः
surata-bhara-khinna-pannaga-vilāsinī-pāna-keli-jarjaritaḥ /* punar iha virahi-śvāsair malaya-marun māṃsalī-bhavati // VidSrk 34.16 *(1140) //* ete pallī-parivṛḍha-vadhū-prauḍha-kandarpa-keli- kliṣṭāpīta-stana-parisara-sveda-saṃpad-vipakṣāḥ / vānti svairaṃ sarasi sarasi kroḍa-daṃṣṭrā-vimarda- truṭyad-gundrā-parimala-guṇa-grāhiṇo gandhavāhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाधन्यैः शङ्ख-पाणेः क्षण-धृत-गतयः प्रांशुभिश् चन्द्रकान्त- प्रासादैर् द्वारकायां तरलित-चरमाम्भोधि-नीराः समीराः । सेव्यन्ते नित्य-माद्यत्-करि-काठिन-करा-स्फाल-काल-प्रबुद्ध- क्रुध्यत्-पञ्चाननाग्र-ध्वनि-भर-विगलद्-गुग्गुलूद्गार-गर्भाः
nādhanyaiḥ śaṅkha-pāṇeḥ kṣaṇa-dhṛta-gatayaḥ prāṃśubhiś candrakānta- prāsādair dvārakāyāṃ taralita-caramāmbhodhi-nīrāḥ samīrāḥ / sevyante nitya-mādyat-kari-kāṭhina-karā-sphāla-kāla-prabuddha- krudhyat-pañcānanāgra-dhvani-bhara-vigalad-guggulūdgāra-garbhāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिम-स्पर्शाद् अङ्गे घन-पुलक-जालं विदधतः पिक-त्रोटी-त्रुट्यद्-विकच-सहकाराङ्कुर-लिहः । अमी स्वैरं स्वैरं मलय-मरुतो वान्ति दिनजं दिनापाये चक्षुः-क्लमम् अपहरन्तो मृगदृशाम्
hima-sparśād aṅge ghana-pulaka-jālaṃ vidadhataḥ pika-troṭī-truṭyad-vikaca-sahakārāṅkura-lihaḥ / amī svairaṃ svairaṃ malaya-maruto vānti dinajaṃ dināpāye cakṣuḥ-klamam apaharanto mṛgadṛśām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयम् उषसि विनिद्र-द्राविडी-तुङ्ग-पीन- स्तन-परिसर-सान्द्र-स्वेद-बिन्दूपमर्दी । स्रुत-मलयज-वृक्ष-क्षीर-सौरभ्य-सभ्यो वहति सखि भुजङ्गी-भुक्त-शेसः समीरः
ayam uṣasi vinidra-drāviḍī-tuṅga-pīna- stana-parisara-sāndra-sveda-bindūpamardī / sruta-malayaja-vṛkṣa-kṣīra-saurabhya-sabhyo vahati sakhi bhujaṅgī-bhukta-śesaḥ samīraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कस्यचित् । (सौक। ४५६) ये दोलाकेलिकाराः किम् अपि मृग-दृशां मन्यु-तन्तु-च्छिदो ये सद्यः शृङ्गार-दीक्षा-व्यतिकर-गुरवो ये च लोक-त्रये ऽपि । ते कण्ठे लोठयन्तः पर-भृत-वयसां पञ्चमं राग-राजं वान्ति स्वैरं समीराः स्मर-विजय-महा-साक्षिणो दाक्षिणात्याः
kasyacit | (sa.u.ka. 456) ye dolākelikārāḥ kim api mṛga-dṛśāṃ manyu-tantu-cchido ye sadyaḥ śṛṅgāra-dīkṣā-vyatikara-guravo ye ca loka-traye 'pi / te kaṇṭhe loṭhayantaḥ para-bhṛta-vayasāṃ pañcamaṃ rāga-rājaṃ vānti svairaṃ samīrāḥ smara-vijaya-mahā-sākṣiṇo dākṣiṇātyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजशेखरस्य । (व्स्ब्विशाभ। १।२७, स्प्द्शाप। ३८१६, स्म्व्सूमु। ५९।२९, स्क्म्सौक। ४४४) दरोन्मीलच्-चूड-प्रकर-मुकुलोद्गार-सुरभिः लतालास्य-क्रीडा-विधि-निविड-दीक्षा-परिचयः । विभिन्दन्न् उद्यानान्य् अतनु-मकरन्द-द्रव-हर श्रम-स्वैरो वायुर् मनसिज-शरैर् जर्जरयति
rājaśekharasya | (Vsbvi.śā.bha. 1.27, Spdśā.pa. 3816, Smvsū.mu. 59.29, Skmsa.u.ka. 444) daronmīlac-cūḍa-prakara-mukulodgāra-surabhiḥ latālāsya-krīḍā-vidhi-niviḍa-dīkṣā-paricayaḥ / vibhindann udyānāny atanu-makaranda-drava-hara śrama-svairo vāyur manasija-śarair jarjarayati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रान्ताश् चूत-वनानि कुञ्ज-पटल-प्रेङ्खोलनाद् उन्मिषन्- मल्ली-कुड्मल-सान्द्र-सौरभ-सरित्-संस्यन्द-शृङ्गारिणः । एते संवसथोपकण्ठ-विलसद्-वृष्ट्य्-अम्बु-वीची-चयोन्- मीलद्-बाल-तुषार-शीकर-किरौ क्रीडन्ति झञ्झानिलाः
śrāntāś cūta-vanāni kuñja-paṭala-preṅkholanād unmiṣan- mallī-kuḍmala-sāndra-saurabha-sarit-saṃsyanda-śṛṅgāriṇaḥ / ete saṃvasathopakaṇṭha-vilasad-vṛṣṭy-ambu-vīcī-cayon- mīlad-bāla-tuṣāra-śīkara-kirau krīḍanti jhañjhānilāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.