Library·Vinayasutra·16

Vinayasutra 16

। चत्वारि संक्षोपकरणानि ।

/ catvāri saṃkṣopakaraṇāni /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पदार्थतथात्वे विप्रतिपत्तिर् वर्जनं सापत्तिका सामग्र्यदानं कर्माणि ।

/ padārthatathātve vipratipattir varjanaṃ sāpattikā sāmagryadānaṃ karmāṇi /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रथमनिमित्तस्यैकोतीकरणेन व्युपशमनम्* ।

/ prathamanimittasyaikotīkaraṇena vyupaśamanam* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अनेन च शुद्धिदाने च द्वितीयनिमित्तस्य ।

/ anena ca śuddhidāne ca dvitīyanimittasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। त्रितीयनिमित्तस्य प्रतिकरणे निवारणनियुक्तत्वादानेन च ।

/ tritīyanimittasya pratikaraṇe nivāraṇaniyuktatvādānena ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। दापनेनान्त्यस्य ।

/ dāpanenāntyasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। सभ्यै स्वयम् अशक्तौ विवदित्रोः संप्र[५८ब्५]तिपादनम्* ।

/ sabhyai svayam aśaktau vivaditroḥ saṃpra[58b5]tipādanam* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। भिक्षुभिर् अभिरुचितैः ।

/ bhikṣubhir abhirucitaiḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। तयोर् एकतः स्थलस्थानारोचनं ।

/ tayor ekataḥ sthalasthānārocanaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। सम्मतिर् एषां संघेन साततिकानां ।

/ sammatir eṣāṃ saṃghena sātatikānāṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अनुत्द्योजिनष्कलहे त्र संमन्तव्यता ।

/ anutdyojinaṣkalahe tra saṃmantavyatā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। लज्जिनः शिक्षाकामस्य ।

/ lajjinaḥ śikṣākāmasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। सुविनिश्चितस्य विनये ।

/ suviniścitasya vinaye /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। कुशलस्याधिकरणवृत्ते ध्याचारे च ।

/ kuśalasyādhikaraṇavṛtte dhyācāre ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। विनिविष्टस्य ।

/ viniviṣṭasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। धीर् अस्यासंरब्धय प्रस्थानस्य ।

/ dhīr asyāsaṃrabdhaya prasthānasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। समस्य ।

/ samasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अवगन्तुः ।

/ avagantuḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रत्यायकस्य ।

/ pratyāyakasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। [५८ब्६] विदुषः ।

/ [58b6] viduṣaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अनुपशमने तैः ।

/ anupaśamane taiḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। संघे निक्षेपः ।

/ saṃghe nikṣepaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। असक्तौ तेन व्यूढानां संमतिः ।

/ asaktau tena vyūḍhānāṃ saṃmatiḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अनूनानां संघपरिमाणात्* ।

/ anūnānāṃ saṃghaparimāṇāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। समन्तृत्वं वर्गस्य स्वतो सक्तौ व्यूढकेषु ।

/ samantṛtvaṃ vargasya svato saktau vyūḍhakeṣu /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अक्रिताव् उत्तरस्यासक्तौ यत आदानतन्त्रनिक्षेपः ।

/ akritāv uttarasyāsaktau yata ādānatantranikṣepaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रत्यागते मूलसंघे नाधिकरणसंचारकसंमतिः ।

/ pratyāgate mūlasaṃghe nādhikaraṇasaṃcārakasaṃmatiḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। तेन सस्थविरे सप्रातिमोक्षे न्यत्र संघ उपनिक्षेपः ।

/ tena sasthavire saprātimokṣe nyatra saṃgha upanikṣepaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। [५९अ१] ॥ त्रिमास्यात् कालस्य दानं वृत्तारोचनपूर्वकं ।

/ [59a1] // trimāsyāt kālasya dānaṃ vṛttārocanapūrvakaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अस्यैतत्* ।

/ asyaitat* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रत्यर्पिते तेन सूत्रधरविनयधरमातृकधरेषु ।

/ pratyarpite tena sūtradharavinayadharamātṛkadhareṣu /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। षण्मास्याः ।

/ ṣaṇmāsyāḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। तैः प्रभाविते स्थविरे अपर्यन्तस्य ।

/ taiḥ prabhāvite sthavire aparyantasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। वर्जयेद् असौ ततः स्वीकरणं कस्यचित्* ।

/ varjayed asau tataḥ svīkaraṇaṃ kasyacit* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। ओषाटुकदन्तकाष्ठात्* ।

/ oṣāṭukadantakāṣṭhāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। एकासननिषदनैकचंक्रमचंक्रमणालापसंलापाश् च ।

/ ekāsananiṣadanaikacaṃkramacaṃkramaṇālāpasaṃlāpāś ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अनुपधूत इदं वदेत् तेषां च [५९अ२] आयुष्मन्त अलाभानालाभादुर्लभो न सुलभा ये यूयं स्वाख्याते धर्मविनये प्रव्रज्या कलहजाता विहरत भण्डनजाता विकृहीता विवादम् आपन्नाम् आयुष्मन्तः कलहो मा भण्डनं विग्रहो मा विवादः ॥ नास्ति द्वयोर् युध्यतो जय एकस्य जय एकस्य पराजयः । नास्ति द्वयोर् धावतो जय एकस्य जय एकस्य पराजय [५९अ३] इति ।

/ anupadhūta idaṃ vadet teṣāṃ ca [59a2] āyuṣmanta alābhānālābhādurlabho na sulabhā ye yūyaṃ svākhyāte dharmavinaye pravrajyā kalahajātā viharata bhaṇḍanajātā vikṛhītā vivādam āpannām āyuṣmantaḥ kalaho mā bhaṇḍanaṃ vigraho mā vivādaḥ // nāsti dvayor yudhyato jaya ekasya jaya ekasya parājayaḥ / nāsti dvayor dhāvato jaya ekasya jaya ekasya parājaya [59a3] iti /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। बहुतरमतेन संस्थानम् इत्य् अपरः संप्रतिपादनप्रकारः ।

/ bahutaramatena saṃsthānam ity aparaḥ saṃpratipādanaprakāraḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। धर्मविनिश्चितावश्यसंभवो न वृत्तिविनिश्चितौ ।

/ dharmaviniścitāvaśyasaṃbhavo na vṛttiviniścitau /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। विवदितृगतत्वात् तद्गतायाः प्रत्यवगतेः ।

/ vivaditṛgatatvāt tadgatāyāḥ pratyavagateḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। खरमर्थिप्रत्यर्थिकैर् गृहीतत्वे प्रगाढम्* च व्याढत्वे तेषां भेदाशंकितायाम् अस्य संस्रयणं ।

/ kharamarthipratyarthikair gṛhītatve pragāḍham* ca vyāḍhatve teṣāṃ bhedāśaṃkitāyām asya saṃsrayaṇaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। असंवरणकरणीयेत्वे र्थस्य ।

/ asaṃvaraṇakaraṇīyetve rthasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। परिक्षिप्तेषु स्थविरपर्यन्तेषु ।

/ parikṣipteṣu sthaviraparyanteṣu /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। मूलसंघेन ।

/ mūlasaṃghena /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। [५९अ४] शलाकाग्रहणेनात्र मतस्य गृहीतव्यता ।

/ [59a4] śalākāgrahaṇenātra matasya gṛhītavyatā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। शलाकाचारकसंमतिः ।

/ śalākācārakasaṃmatiḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। शलाकानां तेनोपस्थापनं द्विप्रकाराणां ।

/ śalākānāṃ tenopasthāpanaṃ dviprakārāṇāṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अजिह्मावंकाकुटिलसुवर्णसुगन्धस्पर्शवत्त्वे धर्मशला[का]स्व् इह रस्म विपर्ययः ।

/ ajihmāvaṃkākuṭilasuvarṇasugandhasparśavattve dharmaśalā[kā]sv iha rasma viparyayaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। सन्निपातायारोचनं : संघे सर्वैः सन्निपति[त]व्यं* । शलाकाश् चारयिष्यामीति ।

/ sannipātāyārocanaṃ : saṃghe sarvaiḥ sannipati[ta]vyaṃ* / śalākāś cārayiṣyāmīti /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। तथा चेद् अधर्मशलाकाधिक्यसंपत्तिं* [५९अ५] मन्येत न छन्दानुप्रदानेन सामग्र्ये चारयेत ।

/ tathā ced adharmaśalākādhikyasaṃpattiṃ* [59a5] manyeta na chandānupradānena sāmagrye cārayeta /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। दक्षिणेन पाणिना धर्मशलाकानां चारणकाले ग्रहणं वामेनेतरासां ।

/ dakṣiṇena pāṇinā dharmaśalākānāṃ cāraṇakāle grahaṇaṃ vāmenetarāsāṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रतिछाद्यैनाश् पूर्वाः प्रकाशिकृत्योपयाचनम्* । स्थविरे यं धर्मशलाका अजिह्मा अवंका अकुटिल्[आ] सु[व]र्णा सुगन्धा सुखसंस्पर्शा गृहाणेति द्वयोर् वाचोर् इतरां मृगय तेन प्रयच्छेत्* ।

/ pratichādyaināś pūrvāḥ prakāśikṛtyopayācanam* / sthavire yaṃ dharmaśalākā ajihmā avaṃkā akuṭil[ā] su[va]rṇā sugandhā sukhasaṃsparśā gṛhāṇeti dvayor vācor itarāṃ mṛgaya tena prayacchet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। यथा धर्मोद्भवम्* [५९अ६] मन्येत तथा चारयेच् छन्नम् वा वृतं वा ।

/ yathā dharmodbhavam* [59a6] manyeta tathā cārayec channam vā vṛtaṃ vā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। आयुस्मन्, उपाध्यायेन ते धर्मशलाका गृहीता आचार्येण समानोपाध्यायेन समानाचार्येणाल[प्त]केन न संलप्तकेन संस्तुतकेन सप्रेमकेन त्वम् अपि धर्मशलाकं गृहाण मात्रेतैः सार्धं विरुक्षणं भविष्यतीति वा कर्णमूले तन्तुनायं ।

/ āyusman, upādhyāyena te dharmaśalākā gṛhītā ācāryeṇa samānopādhyāyena samānācāryeṇāla[pta]kena na saṃlaptakena saṃstutakena sapremakena tvam api dharmaśalākaṃ gṛhāṇa mātretaiḥ sārdhaṃ virukṣaṇaṃ bhaviṣyatīti vā karṇamūle tantunāyaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नाप्तधर्मशलाकां गृह्णीयात्* ।

/ nāptadharmaśalākāṃ gṛhṇīyāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नापृष्ट्वा सूत्रधरविनय[५९ब्१]धरमातृकधरान्* ।

/ nāpṛṣṭvā sūtradharavinaya[59b1]dharamātṛkadharān* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न भेदोद्भवक्षान्त्या नाधर्म्यस्य न जानन्नयो भविष्यत्तां ।

/ na bhedodbhavakṣāntyā nādharmyasya na jānannayo bhaviṣyattāṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। समत्वे महाश्रा[व]कम् उद्देश्यैकधर्मशलाकाग्रहणं ।

/ samatve mahāśrā[va]kam uddeśyaikadharmaśalākāgrahaṇaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नाधर्मेणाप्य् एवम् उपशान्तं खोटयेत ।

/ nādharmeṇāpy evam upaśāntaṃ khoṭayeta /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। निरवद्यचोदनशुद्धिदानं ।

/ niravadyacodanaśuddhidānaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। चतुर्धा तच्चोदनावस्तुकमन्यानुष्ठानवशात् प्रतिकृत्यनपेक्षणाद् उन्मत्तकृतेन च ।

/ caturdhā taccodanāvastukamanyānuṣṭhānavaśāt pratikṛtyanapekṣaṇād unmattakṛtena ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। त्रिष्व् आद्येषु स्मृतिविनयदानं ।

/ triṣv ādyeṣu smṛtivinayadānaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अमूढविनयस्यान्ते

/ amūḍhavinayasyānte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

[५९ब्२] त्रयः सापत्तिकत्वात् संक्षोभाः ।

[59b2] trayaḥ sāpattikatvāt saṃkṣobhāḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। निर्विक्रियसविक्रियश् च द्विप्रकारः प्रादेशिकः सकलसंघगतश् च ।

/ nirvikriyasavikriyaś ca dviprakāraḥ prādeśikaḥ sakalasaṃghagataś ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पक्षापरपक्षव्यवस्थानेन ।

/ pakṣāparapakṣavyavasthānena /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रथमतः प्रतिकरणं प्रतिज्ञाकारकः ।

/ prathamataḥ pratikaraṇaṃ pratijñākārakaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। संमुखविनयो द्वितीयस्मात्* ।

/ saṃmukhavinayo dvitīyasmāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। तृतीयस्मात् तृणप्रस्तारकः ।

/ tṛtīyasmāt tṛṇaprastārakaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। बहूनाम् अर्थे त्रासंघे देश्यानाम् एकेन प्रतिकरणं ।

/ bahūnām arthe trāsaṃghe deśyānām ekena pratikaraṇaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। सह चानेकासां ।

/ saha cānekāsāṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। याम् इति चोलिङ्गन[५९ब्३]तो ज्ञानोद्भासनेन ।

/ yām iti coliṅgana[59b3]to jñānodbhāsanena /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पक्षान्तरे च समेते ।

/ pakṣāntare ca samete /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नाप्रतिज्ञातस्य वृथा वा प्रतिदेशनायारूढिः ।

/ nāpratijñātasya vṛthā vā pratideśanāyārūḍhiḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। कल्पते सह्येन चोद्यत्वं ।

/ kalpate sahyena codyatvaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। तथा चोदकत्वं ।

/ tathā codakatvaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अनियमो ऽत्र संख्याविशेषाणां ।

/ aniyamo 'tra saṃkhyāviśeṣāṇāṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। सम्वृतत्वं कायवाग्भ्यां पिटकानां वेतृत्वमदीयत्वम्* ।

/ samvṛtatvaṃ kāyavāgbhyāṃ piṭakānāṃ vetṛtvamadīyatvam* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। विपर्ययतो धर्मविनयतद्विपर्ययाणां संघमध्ये संचिन्त्येति त्रिकान्वितं चोदकम् आदृयेरन् ।

/ viparyayato dharmavinayatadviparyayāṇāṃ saṃghamadhye saṃcintyeti trikānvitaṃ codakam ādṛyeran /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। उन्मोटनं दुः[५९ब्४]शीलविपर्य[य]दीपिनोः ।

/ unmoṭanaṃ duḥ[59b4]śīlaviparya[ya]dīpinoḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। संज्ञपनम संज्ञपनमरेन्तः पिटकानां धारयितुरन् एवंविधस्य समनुयुञ्जीरन्न् एनं भावः प्रतिबोधाय स्थानस्थापनेन ।

/ saṃjñapanama saṃjñapanamarentaḥ piṭakānāṃ dhārayituran evaṃvidhasya samanuyuñjīrann enaṃ bhāvaḥ pratibodhāya sthānasthāpanena /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। कालदेशेर्यापथानुआनानि स्थानम्* ।

/ kāladeśeryāpathānuānāni sthānam* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अरूढिस्थानान्तरसंचारे कालष्योपसंपत्तौ च चोदनस्य ।

/ arūḍhisthānāntarasaṃcāre kālaṣyopasaṃpattau ca codanasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रतिज्ञानं चोदितेन निष्ठा दृष्टसत्यत्वे प्रकृष्टतरत्वे च गुणतो न्यस्य चतुष्प्रमाणीकरणं गृहिणो पि ।

/ pratijñānaṃ coditena niṣṭhā dṛṣṭasatyatve prakṛṣṭataratve ca guṇato nyasya catuṣpramāṇīkaraṇaṃ gṛhiṇo pi /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। संवा[५९ब्५]दनं सात्यत्वे ।

/ saṃvā[59b5]danaṃ sātyatve /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न संदिग्धतायापत्तौ ज्ञातत्वम् ।

/ na saṃdigdhatāyāpattau jñātatvam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रतिज्ञानवद् अतो निश्चयः ।

/ pratijñānavad ato niścayaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अप्रत्यवगतिर् अवज्ञानम्* ।

/ apratyavagatir avajñānam* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रतिज्ञाप संघे वजानता निर्धारणनियोगदानम्* ।

/ pratijñāpa saṃghe vajānatā nirdhāraṇaniyogadānam* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। तत्स्वभावैषततत्वाद् अस्य तत्प्रभावैषियत्वं ।

/ tatsvabhāvaiṣatatatvād asya tatprabhāvaiṣiyatvaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रणिधिकर्मरूपेणास्य केश् चिद् आम्नानम् ।

/ praṇidhikarmarūpeṇāsya keś cid āmnānam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। असाधु तन् सूत्रविरोधात्* ।

/ asādhu tan sūtravirodhāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अनिष्टेस्वव्युपशमथेनापवर्गीकरणस्य ।

/ aniṣṭesvavyupaśamathenāpavargīkaraṇasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। तज्जनीयादीना[५९ब्६]म् एतत्त्वेनाव्यवस्थापनात्* ।

/ tajjanīyādīnā[59b6]m etattvenāvyavasthāpanāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रतिपतो स्यैतद् अवज्ञानम् इति च प्रत्यवगतावदर्शकत्वप्रतीतायाजातत्वभावात्* ।

/ pratipato syaitad avajñānam iti ca pratyavagatāvadarśakatvapratītāyājātatvabhāvāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न व्युपशमार्थमौत्सुक्यं नापद्येरन्* ।

/ na vyupaśamārthamautsukyaṃ nāpadyeran* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। सर्वशमथानां कृत्याधिकरणे वतारः ।

/ sarvaśamathānāṃ kṛtyādhikaraṇe vatāraḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नानर्हस्य पूरणे संघव्यवहृतौ सभ्यत्वं ।

/ nānarhasya pūraṇe saṃghavyavahṛtau sabhyatvaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। सोपसंपत्कानाम् ऐतरेधिकारः ।

/ sopasaṃpatkānām aitaredhikāraḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अर्हत्वं पुंसां स्त्रैणे ।

/ arhatvaṃ puṃsāṃ straiṇe /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। व्युपशा[६०अ१] ॥न्तत्वं च्युतौ जीविताद् उपसंपदो वा ।

/ vyupaśā[60a1] //ntatvaṃ cyutau jīvitād upasaṃpado vā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। वर्जता-पत्तावान्यपक्ष्यतात्* ।

/ varjatā-pattāvānyapakṣyatāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रक्रान्ताव् अन्येन दीर्घरोगजातस्य स्पृष्टौ वा ।

/ prakrāntāv anyena dīrgharogajātasya spṛṣṭau vā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अर्थादायिनो भियुक्तस्य वा ।

/ arthādāyino bhiyuktasya vā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.