Library·Vinayasutra·17

Vinayasutra 17

। परः प्रातिमोक्षसंवरेण प्रव्रजितस्य वन्द्यः ।

/ paraḥ prātimokṣasaṃvareṇa pravrajitasya vandyaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। समानश् च वृद्धः ।

/ samānaś ca vṛddhaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अनन्यव्यंजनः ।

/ ananyavyaṃjanaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पुमांश् चाहीन [स्त्रि]याः ।

/ pumāṃś cāhīna [stri]yāḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। भूम्यन्त[६०अ२]रस्थध्वस्तभिक्षुणीदूषकाधर्मपक्ष्यनानासंवासिकानन्तर्यच्छ्[अ]यितसमापन्नव्यग्रान्यचित्तस्यष्ठाभिमुखान्तर्गृहभक्ताग्रस्थवर्जम् ।

/ bhūmyanta[60a2]rasthadhvastabhikṣuṇīdūṣakādharmapakṣyanānāsaṃvāsikānantaryacch[a]yitasamāpannavyagrānyacittasyaṣṭhābhimukhāntargṛhabhaktāgrasthavarjam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। आगारिकस्य प्रव्रजितः ।

/ āgārikasya pravrajitaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। बुद्धः सर्वस्य ।

/ buddhaḥ sarvasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। कुर्वीत्* विहारम्* ।

/ kurvīt* vihāram* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। एकस्य गन्धकुटेर् मध्ये पक्षस्य कर्तव्यता ।

/ ekasya gandhakuṭer madhye pakṣasya kartavyatā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। तदभिमुखं द्वारकोष्ठकस्य ।

/ tadabhimukhaṃ dvārakoṣṭhakasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। चतुरस्रस्य साधुत्वं ।

/ caturasrasya sādhutvaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। त्रिशालस्य च ।

/ triśālasya ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रतिगृह्णीत्*[॥ ॥ ।

/ pratigṛhṇīt*[.. .. /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

।] वसेद् विहारे

/] vased vihāre

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

[६०अ३] अनुजानियुर् अन्येषां सांघिके वस्तुनि संघाय पुद्गलाय वा भिक्षवे वासवस्तु(न)करणं ।

[60a3] anujāniyur anyeṣāṃ sāṃghike vastuni saṃghāya pudgalāya vā bhikṣave vāsavastu(na)karaṇaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। संश्चेद् दानपतिर् अनुज्ञातेन ।

/ saṃśced dānapatir anujñātena /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। कल्पन्ते प्रतिक्रमणकबहिरन्तर्वा नगरस्य ।

/ kalpante pratikramaṇakabahirantarvā nagarasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। व्यवध्यर्थ भित्तिकरणेन स्वरूपे संरागप्रत्ययं विहन्युः ।

/ vyavadhyartha bhittikaraṇena svarūpe saṃrāgapratyayaṃ vihanyuḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अंजलिपूरणिकया पायनेन मातृग्रामम् अनुग्[ऋ]ह्णीत नाच्छिन्नधारादानेन ।

/ aṃjalipūraṇikayā pāyanena mātṛgrāmam anug[ṛ]hṇīta nācchinnadhārādānena /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अर्हस्तु काल[त्]व्[ए] न्तर्वर्षम् आ[६०अ४]गतो लाभे ।

/ arhastu kāla[t]v[e] ntarvarṣam ā[60a4]gato lābhe /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। बहुतरत्वं वर्षाकालस्य तल्लाभकालः ।

/ bahutaratvaṃ varṣākālasya tallābhakālaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न कर्मण्यलाभो भोक्ता ।

/ na karmaṇyalābho bhoktā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। देयत्वम् अप्राप्नुवल्लाभे भक्तस्य ।

/ deyatvam aprāpnuvallābhe bhaktasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नान्यलाभे सन्निपत्* ।

/ nānyalābhe sannipat* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। निर्दोषम् अतदर्थं गतस्य वेलाप्राप्तौ विहारान्तरे भोजनम्* ।

/ nirdoṣam atadarthaṃ gatasya velāprāptau vihārāntare bhojanam* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। दुर्भक्षे चानन्तस्य स्वे ।

/ durbhakṣe cānantasya sve /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अतिरिक्ततायां भिक्षु मात्रर्थाद् ग्रहणन् न विहारम् अव्युपेरन्* ।

/ atiriktatāyāṃ bhikṣu mātrarthād grahaṇan na vihāram avyuperan* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। दानपतेः प्रतिसंस्करणायोत्साहणम् ।

/ dānapateḥ pratisaṃskaraṇāyotsāhaṇam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। [६०अ५] असंपत्तौ सांघिकस्य यावच् छक्तिविनियोगः ।

/ [60a5] asaṃpattau sāṃghikasya yāvac chaktiviniyogaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। स्वयञ् च प्रतिसंस्करणम् ।

/ svayañ ca pratisaṃskaraṇam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। लाभग्राहिणो विहारस्य सम्मार्जनम्* ।

/ lābhagrāhiṇo vihārasya sammārjanam* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न प्रसादलाभस्य वैहारत्वं ।

/ na prasādalābhasya vaihāratvaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। बध्वा द्वारम् विहारात् प्रवरेयुः ।

/ badhvā dvāram vihārāt pravareyuḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पालञ् च स्थापयित्वा ।

/ pālañ ca sthāpayitvā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पिण्डकस्यासत्वो स्मै दा[ना]म्* ।

/ piṇḍakasyāsatvo smai dā[nā]m* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नानिर्याय चौरतन्त्रत्वाभावं सद्वारम् अनुप्रयच्छेत ।

/ nāniryāya cauratantratvābhāvaṃ sadvāram anuprayaccheta /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। दर्शनमतिरुक्षशरणपृष्ठं मा त्वं ज्वरित इति [६०अ६] संज्ञया ख्यापनम् इत्य् अत्रोपाय[ः] ।

/ darśanamatirukṣaśaraṇapṛṣṭhaṃ mā tvaṃ jvarita iti [60a6] saṃjñayā khyāpanam ity atropāya[ḥ] /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। निवासानाम् अपितृमात्रादेः प्रत्यभिज्ञाने ।

/ nivāsānām apitṛmātrādeḥ pratyabhijñāne /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नाप्रत्यभिज्ञाताय सभयताया द्वारं दद्[य्]उः ।

/ nāpratyabhijñātāya sabhayatāyā dvāraṃ dad[y]uḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। धारयेद् आरण्यकष्कुक्करं ।

/ dhārayed āraṇyakaṣkukkaraṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। उत्थायैवासौ काल्यम् अवलोकयेद् विहारम्* चैत्या[ङ्]गनं च ।

/ utthāyaivāsau kālyam avalokayed vihāram* caityā[ṅ]ganaṃ ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। [॥] उच्चारश् चेत् तत्कृतः छोरयेत्* प्रस्रावश् चेद् उ[द्धू]षेन्नखरिकाभिलिखितं चेत् समं कुर्यात्* ।

/ [..] uccāraś cet tatkṛtaḥ chorayet* prasrāvaś ced u[ddhū]ṣennakharikābhilikhitaṃ cet samaṃ kuryāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। म[ण्ड][६०ब्१]लकम् एषां स्थानेषु ।

/ ma[ṇḍa][60b1]lakam eṣāṃ sthāneṣu /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पात्रशेषस्यास्मै दाने ।

/ pātraśeṣasyāsmai dāne /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। बहिश् चेत्यविहारोपविचारतः ।

/ bahiś cetyavihāropavicārataḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। यवैष्टम् ईर्यापथा उद्देशदाने ।

/ yavaiṣṭam īryāpathā uddeśadāne /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। धातुसाम्यं पृष्ट्वा साम्[ई]चीकरणपूर्वकं न[ः]कस्य ग्रहणायेर्यपथभजणं ।

/ dhātusāmyaṃ pṛṣṭvā sām[ī]cīkaraṇapūrvakaṃ na[ḥ]kasya grahaṇāyeryapathabhajaṇaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। बद्धक्रतोः ।

/ baddhakratoḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अनवनतकायचित्तस्य ।

/ anavanatakāyacittasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। रिजोः ।

/ rijoḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। चंक्रम्यमाणे पदपरिहाणिका चंक्रम्यस्य ।

/ caṃkramyamāṇe padaparihāṇikā caṃkramyasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। स्थानस्य तिष्ठति ।

/ sthānasya tiṣṭhati /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। निषण्णे निपन्ने च नि[६०ब्२]षादस्य ।

/ niṣaṇṇe nipanne ca ni[60b2]ṣādasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नीचतरासने ।

/ nīcatarāsane /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। उक्ते नवकस्य ।

/ ukte navakasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। उक्ते डुकिकयानुक्ते ।

/ ukte ḍukikayānukte /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। बहुत्वे ग्राह्यस्यावलोकनम्* ।

/ bahutve grāhyasyāvalokanam* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। मुक्त्वो श्रमणोपविचारं स्वाध्यायनम्* ।

/ muktvo śramaṇopavicāraṃ svādhyāyanam* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। दर्शनोपविचारे स्थित्वा ।

/ darśanopavicāre sthitvā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अववादम् एकान्ते पक्रम्य संवादयेत्* ।

/ avavādam ekānte pakramya saṃvādayet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। सुस्वाध्यायितं सुपरिमृष्टं निःसंधिग्धं कृत्वोद्देशधारणं च ।

/ susvādhyāyitaṃ suparimṛṣṭaṃ niḥsaṃdhigdhaṃ kṛtvoddeśadhāraṇaṃ ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। संमन्ये[र]न् विहारभग्तौद्देशकयवागूखाद्यकफल[६०ब्३]भाजकम् ।

/ saṃmanye[ra]n vihārabhagtauddeśakayavāgūkhādyakaphala[60b3]bhājakam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अवरमात्रकस्य ।

/ avaramātrakasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। शिष्टम् अन्येद्यु(ह्य)श् चार्यं तदाख्यम् ।

/ śiṣṭam anyedyu(hya)ś cāryaṃ tadākhyam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। भाण्डगोपकं* ।

/ bhāṇḍagopakaṃ* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। वर्षाशा[ट्]याः (॥) कठिनस्य चीवराणां (॥) भाजकञ् चो

/ varṣāśā[ṭ]yāḥ (//) kaṭhinasya cīvarāṇāṃ (//) bhājakañ co

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पधिवारिकप्रेषकौ ।

padhivārikapreṣakau /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। भाजनवारिकम्* ।

/ bhājanavārikam* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। चारणे स्यैषां व्यापारो भुक्ते च गोपने ।

/ cāraṇe syaiṣāṃ vyāpāro bhukte ca gopane /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पानीयवारिकं ।

/ pānīyavārikaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रासादकवारिकं ।

/ prāsādakavārikaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अवलोक्य तेनाच्छटाशब्दकरणपूर्वक(मु)ं संस्थाभजसा[६०ब्४]नानां प्रव्रजितानां ।

/ avalokya tenācchaṭāśabdakaraṇapūrvaka(mu)ṃ saṃsthābhajasā[60b4]nānāṃ pravrajitānāṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। संस्थायां विनियोजनम्* ।

/ saṃsthāyāṃ viniyojanam* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। तद्यथान्यशब्दतया भोजने सुसंवृततया (॥) सुप्रतिछन्नतया चैत्यवन्दने यथावृद्धिकया च ।

/ tadyathānyaśabdatayā bhojane susaṃvṛtatayā (//) supratichannatayā caityavandane yathāvṛddhikayā ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। परिषण्डाधारिकं ।

/ pariṣaṇḍādhārikaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। तत् प्रथतो भुक्त्वा वंसम् आदाय काकचटकपार([त])तादीनां भुञ्जनेषु तेन वारणं ।

/ tat prathato bhuktvā vaṃsam ādāya kākacaṭakapāra([ta])tādīnāṃ bhuñjaneṣu tena vāraṇaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। शयनासनवारिकं

/ śayanāsanavārikaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुण्डशयनासनवारिकं ।

muṇḍaśayanāsanavārikaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। लोकप्रवेशसकल्पि[६०ब्५]कतयोः भोजने

/ lokapraveśasakalpi[60b5]katayoḥ bhojane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छण्डिकवारिकम् ।

chaṇḍikavārikam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। सप्रणामां वचम् अन्धकारवन्दनस्थाने निश्चारयेत्* ।

/ sapraṇāmāṃ vacam andhakāravandanasthāne niścārayet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। लोपचारप्राप्तप्रसृतो न्यस्य वन्दनेन वन्देत्* ।

/ lopacāraprāptaprasṛto nyasya vandanena vandet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। कृतत्वम् अस्य ब्राह्म्यां षामीच्यम् ।

/ kṛtatvam asya brāhmyāṃ ṣāmīcyam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न सान्तरस्य सामीचीं* कुर्यात्* ।

/ na sāntarasya sāmīcīṃ* kuryāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न वन्दमानं नारोग्ययेत्* ।

/ na vandamānaṃ nārogyayet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नावन्द्यत्वम् अतीतायातत्प्रत्ययाः ।

/ nāvandyatvam atītāyātatpratyayāḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न पलिगुद्धं वन्देत्* ।

/ na paliguddhaṃ vandet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। [६०ब्६] न पलिगुद्ध चरेत्* ।

/ [60b6] na paliguddha caret* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नैनां स्वीकुर्वीत्* ।

/ naināṃ svīkurvīt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न पलिगुद्धम्* ।

/ na paliguddham* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। द्वयं पलिगोधो भक्ष्यमाणेन वा दन्तकाष्ठाद् अशुचिना वा तद्भूमिपरिकर्मणात्* ।

/ dvayaṃ paligodho bhakṣyamāṇena vā dantakāṣṭhād aśucinā vā tadbhūmiparikarmaṇāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पलिगोध तत्र नाग्न्यम् एकचीवरता चदेवन्दने पञ्चमण्डलकेन जंघप्रपी[ड]निकया च ।

/ paligodha tatra nāgnyam ekacīvaratā cadevandane pañcamaṇḍalakena jaṃghaprapī[ḍa]nikayā ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न क्षुत्*वन्तं जीव्[ए]त्य् अभिवन्देद् उत्सृज्यान्त्यावयसमागारिकां च ।

/ na kṣut*vantaṃ jīv[e]ty abhivanded utsṛjyāntyāvayasamāgārikāṃ ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नवकम् एनम् आरोग्ययेत ।

/ navakam enam ārogyayeta /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। [६१अ१] । । वन्देद् वृद्धम्* ।

/ [61a1] / / vanded vṛddham* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। क्षुत्वा च ।

/ kṣutvā ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नायुष्मन् नामगोत्रवादेन तथागतं समुदाचरेत्* ।

/ nāyuṣman nāmagotravādena tathāgataṃ samudācaret* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नास्य निरूपापदं नाम गोत्रम् वा गृह्णीयात्* ।

/ nāsya nirūpāpadaṃ nāma gotram vā gṛhṇīyāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न वृद्धस्य ।

/ na vṛddhasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रतिरूपम् अत्र स्थविरायुष्मतोर् उपपदत्वम्* ।

/ pratirūpam atra sthavirāyuṣmator upapadatvam* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न पूर्वत्र ।

/ na pūrvatra /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। गमनागमनसंपन्नव[स्तु]नि नवकर्मिको विहारं प्रति स्थापयेत्* ।

/ gamanāgamanasaṃpannava[stu]ni navakarmiko vihāraṃ prati sthāpayet* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। वृक्षवापीचंक्रमैः ।

/ vṛkṣavāpīcaṃkramaiḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। उपविचारेण ।

/ upavicāreṇa /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अव्याकीर्णवि[६१अ२]लापशब्दनिर्घोषे ।

/ avyākīrṇavi[61a2]lāpaśabdanirghoṣe /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। कारणम् अनुज्ञाते दात्राविहारकरणार्थाद् वस्तुनस् तत्करणभाण्डस्य ।

/ kāraṇam anujñāte dātrāvihārakaraṇārthād vastunas tatkaraṇabhāṇḍasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। लयनस्यास्य स्थापनाय दानम्* ।

/ layanasyāsya sthāpanāya dānam* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। क्रयस् तदुपयोज्यस्य तैलादेः मात्रया ।

/ krayas tadupayojyasya tailādeḥ mātrayā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। भोजनं नवकर्मकेण तादृशस्य यादृश्यं यवने ।

/ bhojanaṃ navakarmakeṇa tādṛśasya yādṛśyaṃ yavane /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। निर्विहारस्य तस्य स्थानस्य ।

/ nirvihārasya tasya sthānasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रग्रहणं स्नेहलाभस्य ।

/ pragrahaṇaṃ snehalābhasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। सामन्तकविहारे पञ्च[पु]रत्वं विहारेषु पर्य[६१अ३]न्तः ।

/ sāmantakavihāre pañca[pu]ratvaṃ vihāreṣu parya[61a3]ntaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। त्रिपुरत्वं भिक्षुणीनां ।

/ tripuratvaṃ bhikṣuṇīnāṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अतिरेचनं गन्धकुटिवाताग्रपोतिकयोः पुरद्वयेन ।

/ atirecanaṃ gandhakuṭivātāgrapotikayoḥ puradvayena /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। निरवद्यम् एषां पुरोजित्वे भरस्य पुरोद्वेष्टनम्* ।

/ niravadyam eṣāṃ purojitve bharasya purodveṣṭanam* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रारब्धस्य च वृहत्तो ल्पस्य वा करणार्थं भञ्जनम्* ।

/ prārabdhasya ca vṛhatto lpasya vā karaṇārthaṃ bhañjanam* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। बृहत्वार्थं [स्तू]पप्रतिमयोः ।

/ bṛhatvārthaṃ [stū]papratimayoḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। सीर्णतानिमित्तं तुल्ययोर् अपि निष्ठितयोश् च ।

/ sīrṇatānimittaṃ tulyayor api niṣṭhitayoś ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रदेशस्य च प्रतिसंस्करणार्थम् ।

/ pradeśasya ca pratisaṃskaraṇārtham /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अवतारणञ् च कत्रादीनां ।

/ avatāraṇañ ca katrādīnāṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.