Library·Vinayasutra·9

Vinayasutra 9

। विध्युत्क्रमे कर्मणो रूढिः ।

/ vidhyutkrame karmaṇo rūḍhiḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नाश्राप्यश्रुतो ।

/ nāśrāpyaśruto /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नारूढि कुर्यात्* ।

/ nārūḍhi kuryāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। ज्ञप्तिवाचनाप्रातिमोक्षोद्देशप्रवारणास् तत् ।

/ jñaptivācanāprātimokṣoddeśapravāraṇās tat /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नाधर्मेण कुर्युः ।

/ nādharmeṇa kuryuḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न व्यग्राः ।

/ na vyagrāḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न गणस्य ।

/ na gaṇasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नासंघभूताः ।

/ nāsaṃghabhūtāḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। विं*शतिप्रभृतीनाम् आवर्तणे संघत्वं ।

/ viṃ*śatiprabhṛtīnām āvartaṇe saṃghatvaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। उपसंपदि दशप्रभृतीनां ।

/ upasaṃpadi daśaprabhṛtīnāṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। विनयधरपञ्चमादीनां प्रत्यन्तेष्व् असंपत्तौ ।

/ vinayadharapañcamādīnāṃ pratyanteṣv asaṃpattau /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। शिष्टे चतुः[५४अ३]प्रभृतीनाम्* हिरुक्त्वं भिक्षुणीनां ।

/ śiṣṭe catuḥ[54a3]prabhṛtīnām* hiruktvaṃ bhikṣuṇīnāṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। कर्मणि प्रवारणं भिक्षुसंघे पि ।

/ karmaṇi pravāraṇaṃ bhikṣusaṃghe pi /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पोषधसंपन्नसामग्र्याणां तेन ।

/ poṣadhasaṃpannasāmagryāṇāṃ tena /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। छन्दपोषधहरणेन तत्संपादनम्* ।

/ chandapoṣadhaharaṇena tatsaṃpādanam* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। द्वयोर् अत्र व्यापृतिः ।

/ dvayor atra vyāpṛtiḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रतिबलत्वम् अनयोः ।

/ pratibalatvam anayoḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अभाव एकस्याग्रहीतुभिक्षुसंघेन नियोगो भिक्षोः ।

/ abhāva ekasyāgrahītubhikṣusaṃghena niyogo bhikṣoḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। द्वारकोष्ठके तेनावस्थानम्* ।

/ dvārakoṣṭhake tenāvasthānam* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पलायमानस्य संज्ञपनम्* ।

/ palāyamānasya saṃjñapanam* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। तेनास्येतत् ।

/ tenāsyetat /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न पलायनम ।

/ na palāyanama /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

[५४अ४] अज्ञातो नाम गोत्रप्रश्नः ।

[54a4] ajñāto nāma gotrapraśnaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। मानास्यवर्तणं द्वयोस् सामे तयोः ।

/ mānāsyavartaṇaṃ dvayos sāme tayoḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। उपसंपादनञ् च ।

/ upasaṃpādanañ ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। द्वादशवर्गो त्रासां ।

/ dvādaśavargo trāsāṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। सपूर्वसंवृतिद्वयपर्षदनलपर्षदुपस्थानसंवृतिदाने ऽन्तः संघस्य ।

/ sapūrvasaṃvṛtidvayaparṣadanalaparṣadupasthānasaṃvṛtidāne 'ntaḥ saṃghasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। कल्पिकम् अशक्तौ कर्मकारिकायानितीरितं तया भिक्षुणा कृतम् वचनम्* ।

/ kalpikam aśaktau karmakārikāyānitīritaṃ tayā bhikṣuṇā kṛtam vacanam* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। यस्मात् तूष्णीम् इत्य् अतः प्राक्* ।

/ yasmāt tūṣṇīm ity ataḥ prāk* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नासन्निषादस्थस्य पूरकत्वम्* ।

/ nāsanniṣādasthasya pūrakatvam* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न यस्य क्रियतेः [५४अ५] तस्माद् असत्वं पूरकत्वस्य छन्दपरिशुद्धिर् विधेः ।

/ na yasya kriyateḥ [54a5] tasmād asatvaṃ pūrakatvasya chandapariśuddhir vidheḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अर्हत्*त्वम् अनयोः ।

/ arhat*tvam anayoḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। असम्मतिप्रकारकत्वेन ।

/ asammatiprakārakatvena /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नानुपसंपत्कध्वस्तानन्तर्यकृत्पापदृष्टिभूम्येन्तरस्थनानासंवासिकानाम्* ।

/ nānupasaṃpatkadhvastānantaryakṛtpāpadṛṣṭibhūmyentarasthanānāsaṃvāsikānām* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। सस्खलितस्य च ।

/ saskhalitasya ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। संवरकरणीयेनापि ।

/ saṃvarakaraṇīyenāpi /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। भवत्य् अधिष्ठानेन शुद्धत्वम्* ।

/ bhavaty adhiṣṭhānena śuddhatvam* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न शक्यतायाम्* ।

/ na śakyatāyām* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। शक्यत्वं तदातने शुद्धप्रायश्चित्तिकप्रतिदेशनीयदुःकृतप्रतिकरणस्य प्रतिग्र[५४अ६]हीतृसद्भावे देशनामात्रकत्वात्* ।

/ śakyatvaṃ tadātane śuddhaprāyaścittikapratideśanīyaduḥkṛtapratikaraṇasya pratigra[54a6]hītṛsadbhāve deśanāmātrakatvāt* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। यथा संघम् आपन्ने प्रतिपद्येत् ।

/ yathā saṃgham āpanne pratipadyet /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न्याय्यम् एवं नाशनं चैकस्य ।

/ nyāyyam evaṃ nāśanaṃ caikasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रतिकरणञ् चानेकधा ।

/ pratikaraṇañ cānekadhā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नैषां कर्तृत्वं ।

/ naiṣāṃ kartṛtvaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। उद्देष्ट्टत्वं सावशेषं प्रतिक्रियायां ।

/ uddeṣṭṭatvaṃ sāvaśeṣaṃ pratikriyāyāṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। वर्तमानस्य नातो न्यैभिः सश्रुतं कुर्युः ।

/ vartamānasya nāto nyaibhiḥ saśrutaṃ kuryuḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। उत्सृज्य वर्जितम् अनावृत्तं ।

/ utsṛjya varjitam anāvṛttaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। उत्क्षिप्तञ् च स्वकर्मणि ।

/ utkṣiptañ ca svakarmaṇi /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अन्नः पृच्छार्थं ज्ञप्तिप्रभृतौ चोपद्यमानं ।

/ annaḥ pṛcchārthaṃ jñaptiprabhṛtau copadyamānaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। दर्श[५४ब्१]नोपविचारस्थाताया सांमुख्यस्य ।

/ darśa[54b1]nopavicārasthātāyā sāṃmukhyasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। निवेदनेनानुश्रावणस्य तत्करणीये संपादनं ।

/ nivedanenānuśrāvaṇasya tatkaraṇīye saṃpādanaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। असंमुखीभूतस्य विहारो उन्मत्तकावन्दनानालपनासंभोगसंवृतयः ।

/ asaṃmukhībhūtasya vihāro unmattakāvandanānālapanāsaṃbhogasaṃvṛtayaḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नाज्ञपिते तदर्थं वाचना ।

/ nājñapite tadarthaṃ vācanā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। तत्सीमान्तर्गतस्यार्हस्य पूरणे कायतः छन्दतो वा संनिषादे ननुप्रविष्टत्वं प्रतिक्रोषन्ता च यस्य तत्कर्म ततो न्यस्य प्रतिकूलं चेत् धर्मं वाच्युतस्येर्यापथात्* प्र[५४ब्२]कृतिस्थस्य संयतस्य वा चोत्सृज्यानभिज्ञसान्तरात्* व्यग्रत्वं ।

/ tatsīmāntargatasyārhasya pūraṇe kāyataḥ chandato vā saṃniṣāde nanupraviṣṭatvaṃ pratikroṣantā ca yasya tatkarma tato nyasya pratikūlaṃ cet dharmaṃ vācyutasyeryāpathāt* pra[54b2]kṛtisthasya saṃyatasya vā cotsṛjyānabhijñasāntarāt* vyagratvaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। मृषावादप्रह्वत्वम् असंयतिर् वाचा ।

/ mṛṣāvādaprahvatvam asaṃyatir vācā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पैषुन्ये पारुष्ये संभिन्नप्रलापे च ।

/ paiṣunye pāruṣye saṃbhinnapralāpe ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अप्रकृतिस्थत्वम् अत्र चान्यत्र वा करणीये करणीयकृतौ च ।

/ aprakṛtisthatvam atra cānyatra vā karaṇīye karaṇīyakṛtau ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। च्युतिरीर्यापथाद् विप्रक्रमणचित्तेन प्रवृत्तस्यास्योत्सृष्टिः ।

/ cyutirīryāpathād viprakramaṇacittena pravṛttasyāsyotsṛṣṭiḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। संघे दृष्टिम् आविस्कुर्वीत ।

/ saṃghe dṛṣṭim āviskurvīta /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नान्यत्र ।

/ nānyatra /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नानुपसंपत्क ।

/ nānupasaṃpatka /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अनर्हे वा पूरणायां ।

/ anarhe vā pūraṇāyāṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नानव[५४ब्३]शेषत्वे ।

/ nānava[54b3]śeṣatve /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। संमन्येरन्* साधुतरवहुतरकारिणं संमतम् अपसार्य ।

/ saṃmanyeran* sādhutaravahutarakāriṇaṃ saṃmatam apasārya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। न नियम्य कालं पौनःपुन्ये न्यत्र वा ।

/ na niyamya kālaṃ paunaḥpunye nyatra vā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। दध्युर् अन्यत्र यावद् अर्थं परिहारं ।

/ dadhyur anyatra yāvad arthaṃ parihāraṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। शलाकग्रहणेनाभावे संमतस्य भाजनम् ।

/ śalākagrahaṇenābhāve saṃmatasya bhājanam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। यस्य पूरणे नर्हत्व शलाकाचारणे पि तस्य ।

/ yasya pūraṇe narhatva śalākācāraṇe pi tasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। संघभेदे स्य रूढिर् अनर्हे न चारणे शलाकाणां ।

/ saṃghabhede sya rūḍhir anarhe na cāraṇe śalākāṇāṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

॥ नाधिक्ये वाचनानाम् अकृ[५४ब्४]तत्वं ।

// nādhikye vācanānām akṛ[54b4]tatvaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अकृतत्वं हापने ।

/ akṛtatvaṃ hāpane /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। क्रियमाणतायां प्रक्रान्तावपूर्णस्य पर्वणो विगुपितत्वम्* ।

/ kriyamāṇatāyāṃ prakrāntāvapūrṇasya parvaṇo vigupitatvam* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पूर्णस्यानवशिष्टत्वे तत्कर्मसंघपरिमाणानाम् अव्युत्थितानाम्* ।

/ pūrṇasyānavaśiṣṭatve tatkarmasaṃghaparimāṇānām avyutthitānām* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। नावशिष्टत्वे ।

/ nāvaśiṣṭatve /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पुनश् चेत् तच्चिकीर्षाधिकोपनम् वा च ।

/ punaś cet taccikīrṣādhikopanam vā ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। संघविज्ञपनेन ।

/ saṃghavijñapanena /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पुनर् भदन्ताज्ञप्तिं* करिष्याम्य् अनुश्रावणञ् चेति ।

/ punar bhadantājñaptiṃ* kariṣyāmy anuśrāvaṇañ ceti /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। प्रतिनिःसृष्ट्यर्था ज्ञपननासन तत्स्वभावैषीय[५४ब्५]शिक्षासामग्रीतत्पोषधतीर्थ्यपरिवासतदन्यमानास्यमूलापकर्षस्मृत्यमूढविनदानोपसंपादनोपसंपादनसीममोक्षप्रणिधिकर्मावर्हणेषु त्रिर् वाचना स्वार्थानिरिक्तमंत्रोक्तिः ।

/ pratiniḥsṛṣṭyarthā jñapananāsana tatsvabhāvaiṣīya[54b5]śikṣāsāmagrītatpoṣadhatīrthyaparivāsatadanyamānāsyamūlāpakarṣasmṛtyamūḍhavinadānopasaṃpādanopasaṃpādanasīmamokṣapraṇidhikarmāvarhaṇeṣu trir vācanā svārthāniriktamaṃtroktiḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पुद्गले च परा र्थं ।

/ pudgale ca parā rthaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। निषण्णो स्योत्कुटुकिकया पुरतो निरिक्तेश् च ।

/ niṣaṇṇo syotkuṭukikayā purato nirikteś ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। रोचनं च ।

/ rocanaṃ ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। इष्टके पार्ष्णिभ्यां विरहो ऽनुशिष्टानुपसंपदि ।

/ iṣṭake pārṣṇibhyāṃ viraho 'nuśiṣṭānupasaṃpadi /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। मसूरिकादौ स्त्रियाः [५४ब्६] वृद्धान्ते नन्यतन्त्रतायां संघे स्थितस्य परार्थे सप्रणतम्* ।

/ masūrikādau striyāḥ [54b6] vṛddhānte nanyatantratāyāṃ saṃghe sthitasya parārthe sapraṇatam* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अन्तरमार्गे समनुषिष्टतायां रहसीत्य् एकम्* ।

/ antaramārge samanuṣiṣṭatāyāṃ rahasīty ekam* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। द्रव्याधिष्ठानञ् च ।

/ dravyādhiṣṭhānañ ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। तत्त्वम् विकल्पनस्य ।

/ tattvam vikalpanasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। गृहीत्व तदेतत्* ।

/ gṛhītva tadetat* /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। पात्रभैषज्यं वामे पाणो प्रतिस्थाप्य प्रतिछाद्य दक्षिणेन पाणिना ।

/ pātrabhaiṣajyaṃ vāme pāṇo pratisthāpya pratichādya dakṣiṇena pāṇinā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अग्रत स्वस्याग्राह्यतायां

/ agrata svasyāgrāhyatāyāṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। असंसृतौ संघैकद्वयोः पुद्गलस्य [५५अ१] ॥ विज्ञप्यत्वं भिक्षोः ।

/ asaṃsṛtau saṃghaikadvayoḥ pudgalasya [55a1] // vijñapyatvaṃ bhikṣoḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। रोहन्त्य् असान्निध्ये चीवरस्य मनसा विकल्प उत्सर्गे धिष्ठानञ् च नानुत्सृष्टे पूर्वत्र ।

/ rohanty asānnidhye cīvarasya manasā vikalpa utsarge dhiṣṭhānañ ca nānutsṛṣṭe pūrvatra /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। वाग्भाषै चैकाधिष्ठानं तदाशयोपसंपत्तिपूर्वकं ।

/ vāgbhāṣai caikādhiṣṭhānaṃ tadāśayopasaṃpattipūrvakaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। कृतैकांशोत्तरासंगत्वं ।

/ kṛtaikāṃśottarāsaṃgatvaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। समागतत्वे भिक्षूणां ।

/ samāgatatve bhikṣūṇāṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। सामीच्या तदर्हत्वेः वचनीयताया स्वार्थामन्त्रस्य ।

/ sāmīcyā tadarhatveḥ vacanīyatāyā svārthāmantrasya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। अशिष्टौ च रहसि ।

/ aśiṣṭau ca rahasi /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। ससांघाटितायाम् उपसंपत्संनिषादे ।

/ sasāṃghāṭitāyām upasaṃpatsaṃniṣāde /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। आदौ [५५अ२] च त्रिःप्रगृहीतां जलित्वं तादर्थ्ये दिवसारोचने च ।

/ ādau [55a2] ca triḥpragṛhītāṃ jalitvaṃ tādarthye divasārocane ca /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। औपयिकम् इत्य् अन्ते स्वार्थं विज्ञप्तेन वचनं पुद्गलश् चेत् ।

/ aupayikam ity ante svārthaṃ vijñaptena vacanaṃ pudgalaś cet /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। स्वार्थि तदन्वितरेण ।

/ svārthi tadanvitareṇa /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। छन्दद्वेषमोहभयगतिविरहितस्य शक्तस्य कृताकृतस्मरणे संमतिर् उत्साह्य ।

/ chandadveṣamohabhayagativirahitasya śaktasya kṛtākṛtasmaraṇe saṃmatir utsāhya /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। कृताकृतव्रवेदनं स्थिते ।

/ kṛtākṛtavravedanaṃ sthite /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। वर्धत्ववर्धव्यामानतायां सीम्नि प्रतिपत्तिः ।

/ vardhatvavardhavyāmānatāyāṃ sīmni pratipattiḥ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। गण्ड्याकोटनपृष्टवाचिकासमनुयोगाभ्यां सन्निषादकेन सन्नि[५५अ३]षाद्यानां बोधनम् ।

/ gaṇḍyākoṭanapṛṣṭavācikāsamanuyogābhyāṃ sanniṣādakena sanni[55a3]ṣādyānāṃ bodhanam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। तस्य तदर्थम् आसनं प्रज्ञपनम् ।

/ tasya tadartham āsanaṃ prajñapanam /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। संमतस्य तत्कार्यार्थतायाम् एतत्त्वं ।

/ saṃmatasya tatkāryārthatāyām etattvaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। सर्वत्र यथा वृद्धिका ।

/ sarvatra yathā vṛddhikā /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

। रुच्याग्राह्ये ग्रत्वं ।

/ rucyāgrāhye gratvaṃ /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.