इति श्रीपाञ्चरात्रे विष्वक्सेनसंहितायां [मन्त्रानुक्रमणविधिर्नाम] द्वादशो ऽध्यायः ॥ त्रयोदशो ऽध्यायः विष्वक्सेनः--- मन्त्राणां प्रणवादीनां सर्वविद्याविधानकम् (कान्?) । ऋषिछन्दादि(?)वक्ष्यामि सर्वमेव यथातथम्
iti śrīpāñcarātre viṣvaksenasaṃhitāyāṃ [mantrānukramaṇavidhirnāma] dvādaśo 'dhyāyaḥ || trayodaśo 'dhyāyaḥ viṣvaksenaḥ--- mantrāṇāṃ praṇavādīnāṃ sarvavidyāvidhānakam (kān?) / ṛṣichandādi(?)vakṣyāmi sarvameva yathātatham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तर्यामी मुनिश्छन्दो देवीगायत्रमेव च । परमात्मामरो वर्णः वेदाद्यास्वस्मितं स्मृतः
antaryāmī muniśchando devīgāyatrameva ca / paramātmāmaro varṇaḥ vedādyāsvasmitaṃ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वामित्रमुनिर्विष्णुः देवता परमात्मनः । परमात्मैव छन्दस्तु वर्णस्तस्य सितः स्मृतः
viśvāmitramunirviṣṇuḥ devatā paramātmanaḥ / paramātmaiva chandastu varṇastasya sitaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जामदग्न्यमुनिश्छन्दो वासुदेवश्च देवता । अनुष्टुब् वासुदेवस्य सितवर्ण उदाहृतः
jāmadagnyamuniśchando vāsudevaśca devatā / anuṣṭub vāsudevasya sitavarṇa udāhṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छन्दो ऽनुष्टुप् भरद्वाजो मुनिः संकर्षणो मतः । संकर्षणस्य विद्याया रक्तो वर्ण इहोच्यते
chando 'nuṣṭup bharadvājo muniḥ saṃkarṣaṇo mataḥ / saṃkarṣaṇasya vidyāyā rakto varṇa ihocyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रद्युम्नस्य मुनिश्छन्दो गौतमः पङ्क्तिरेव च । प्रद्युम्नो देवता वर्णः कनकाभ इति स्मृतः
pradyumnasya muniśchando gautamaḥ paṅktireva ca / pradyumno devatā varṇaḥ kanakābha iti smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनिरुद्धस्य विद्याया मुनिश्छन्दो ऽत्रिरेव च । त्रिष्टुप् देवो ऽनिरुद्धस्तु नीलजीमूतवर्णकः
aniruddhasya vidyāyā muniśchando 'trireva ca / triṣṭup devo 'niruddhastu nīlajīmūtavarṇakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसिष्ठो मत्स्यमन्त्रस्य छन्दस्तु जगती स्मृता । वासुदेवस्तु देवः स्यात् नीलो वर्ण इहोच्यते
vasiṣṭho matsyamantrasya chandastu jagatī smṛtā / vāsudevastu devaḥ syāt nīlo varṇa ihocyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कूर्मस्य काश्यपं विद्यान्मुनिं च्छन्दो विराजते । देवो नारायणः श्यामः विद्याया वर्ण उच्यते
kūrmasya kāśyapaṃ vidyānmuniṃ cchando virājate / devo nārāyaṇaḥ śyāmaḥ vidyāyā varṇa ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अगस्त्यो वाराहविद्याया देवीगायत्रमुच्यते । मुनिश्छन्दो ऽमरो विष्णुः श्यामवर्णं निगद्यते
agastyo vārāhavidyāyā devīgāyatramucyate / muniśchando 'maro viṣṇuḥ śyāmavarṇaṃ nigadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारदो नारसिंहस्य विद्यायास्तु हरिः(?) स्मृतः । ऋषिश्छन्दो नृसिंहस्तु देवता सितवर्ण[कः?]
nārado nārasiṃhasya vidyāyāstu hariḥ(?) smṛtaḥ / ṛṣiśchando nṛsiṃhastu devatā sitavarṇa[kaḥ?]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
॥।मने मंकणं विद्यात् ऋषिश्छन्दो मुनिस्तथा (?) । मन्त्रे ऽस्मिन् वामनं दैवं अञ्जनं वर्ण उच्यते
...mane maṃkaṇaṃ vidyāt ṛṣiśchando munistathā (?) / mantre 'smin vāmanaṃ daivaṃ añjanaṃ varṇa ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भार्गवे भार्गवं विद्यात्॥।दैवस्तु कथ्यते । मुनिं तु भार्गवं देवं पीताभो वर्ण उच्यते
bhārgave bhārgavaṃ vidyāt...daivastu kathyate / muniṃ tu bhārgavaṃ devaṃ pītābho varṇa ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाल्मीकीं रामविद्यायाः निझ्र्चृत्टगायत्रमुच्यते । मुनिश्छन्दस्तु देवस्तु परमात्मा पयोनिभः
vālmīkīṃ rāmavidyāyāḥ nijhrcṛtṭagāyatramucyate / muniśchandastu devastu paramātmā payonibhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बृहस्पतिः बलं(ले?) विद्यात् सुप्रतिष्ठामुनिः स्मृतः । छन्दस्तु वायुदेवस्य देवः कनकवर्णकः
bṛhaspatiḥ balaṃ(le?) vidyāt supratiṣṭhāmuniḥ smṛtaḥ / chandastu vāyudevasya devaḥ kanakavarṇakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भृगुः कृष्णस्य विद्याया मुनिश्छन्दस्तु दैवतम् । परमात्मा प्रतिष्ठा तु रजतो वर्ण उच्यते
bhṛguḥ kṛṣṇasya vidyāyā muniśchandastu daivatam / paramātmā pratiṣṭhā tu rajato varṇa ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्किविष्णोस्तु मुनी यो याज्ञवल्क्यो मुनिःस्मृतः । छन्दो देवं तु गायत्रं विष्णोस्ताभ्रस्तु वर्णकम्
kalkiviṣṇostu munī yo yājñavalkyo muniḥsmṛtaḥ / chando devaṃ tu gāyatraṃ viṣṇostābhrastu varṇakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शातातपो मुनिः पङ्क्तिश्छन्दः केशवदैवतम् । केशवस्य तु विद्याया रीतिका वर्ण उच्यते
śātātapo muniḥ paṅktiśchandaḥ keśavadaivatam / keśavasya tu vidyāyā rītikā varṇa ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणस्य मन्त्रस्य देवीगायत्रमुच्यते । अन्तर्यामिनः स्वात्मा वर्णे मरकतो भवेत्
nārāyaṇasya mantrasya devīgāyatramucyate / antaryāminaḥ svātmā varṇe marakato bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माधवस्य तु संवर्तो माधवो देवता स्मृतः । मुनिश्छन्दस्तु जगती वर्णः स्फटिकसंनिभः
mādhavasya tu saṃvarto mādhavo devatā smṛtaḥ / muniśchandastu jagatī varṇaḥ sphaṭikasaṃnibhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोविन्दस्य मुनिर्व्यासो विराट्छन्दश्च दैवतम् । गोविन्द एव वर्णस्तु वज्रसंनिभ उच्यते
govindasya munirvyāso virāṭchandaśca daivatam / govinda eva varṇastu vajrasaṃnibha ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनिः सनत्कुमारः स्याद्विष्णुमन्त्रस्य देवता । विष्णुरेव विराट्छन्दः पद्मरागस्तु वर्णकः
muniḥ sanatkumāraḥ syādviṣṇumantrasya devatā / viṣṇureva virāṭchandaḥ padmarāgastu varṇakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधुसूदनविद्याया मुनिर्दक्षस्तु दैवतम् । मधुसूदनस्त्वनुष्ठुप्छन्दो वर्णः प्रवालकः
madhusūdanavidyāyā munirdakṣastu daivatam / madhusūdanastvanuṣṭhupchando varṇaḥ pravālakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिविक्रमस्य माणिक्यं(?) संवर्तो मुनिरुच्यते । छन्दस्तु बृहती वर्णं(?) देवता तु त्रिविक्रमः
trivikramasya māṇikyaṃ(?) saṃvarto munirucyate / chandastu bṛhatī varṇaṃ(?) devatā tu trivikramaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पराशरो वामनस्य मुनिः त्रिष्टुबिति स्मृतम् । छन्दस्तु वामनो देवो मुक्ताभो वर्ण उच्यते
parāśaro vāmanasya muniḥ triṣṭubiti smṛtam / chandastu vāmano devo muktābho varṇa ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीधरस्य मुनिः कण्वः छन्दस्तूष्णिगिझ्र्ती?टष्यते । देवता श्रीधरस्तज्ज्ञैः वर्णो वैडूर्यसंनिभः
śrīdharasya muniḥ kaṇvaḥ chandastūṣṇigijhrtī?ṭaṣyate / devatā śrīdharastajjñaiḥ varṇo vaiḍūryasaṃnibhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गिरास्तु हृषीकेशे मुनिश्च जगती स्मृता । छन्दः कौकिशि(?)नीलाभो हृषीकेशस्तु दैवतम्
aṅgirāstu hṛṣīkeśe muniśca jagatī smṛtā / chandaḥ kaukiśi(?)nīlābho hṛṣīkeśastu daivatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्मनाभस्य तु मुनिः वैशम्पायन उच्यते । छन्दः त्रिष्टुबिति ज्ञेयं वर्णो राजतसंनिभः
padmanābhasya tu muniḥ vaiśampāyana ucyate / chandaḥ triṣṭubiti jñeyaṃ varṇo rājatasaṃnibhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुकश्च ब्रह्मविद्याया बृहती मुनिरुच्यते । छन्दो ब्रह्माधिदैवं तु वर्ण इन्दुसमप्रभः
śukaśca brahmavidyāyā bṛhatī munirucyate / chando brahmādhidaivaṃ tu varṇa indusamaprabhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दामोदरस्य विद्याया मार्कण्डेयो मुनिर्भवेत् । अनुष्टुप् पद्मसंकाशो वर्णो दामोदरो ऽमरः
dāmodarasya vidyāyā mārkaṇḍeyo munirbhavet / anuṣṭup padmasaṃkāśo varṇo dāmodaro 'maraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्वरूपस्य वर्णस्तु च्यवनो रविसंनिभः । तिसृगायत्रिक(?)च्छन्दो वासुदेवो ऽमरो मुनिः
viśvarūpasya varṇastu cyavano ravisaṃnibhaḥ / tisṛgāyatrika(?)cchando vāsudevo 'maro muniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यज्ञमूर्तेः पुलस्त्यः स्यात् तिस्रः च्छन्दो ऽधिदैवतम् । पीतवर्णस्तु विद्याया मुनिः संकर्षणः स्मृतः
yajñamūrteḥ pulastyaḥ syāt tisraḥ cchando 'dhidaivatam / pītavarṇastu vidyāyā muniḥ saṃkarṣaṇaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऐतरेयो मुनिर्वेदमूर्तेश्छन्दो विराट् स्मृतम् । शातकुम्भनिभो वर्णः प्रद्युम्नो ऽमर उच्यते
aitareyo munirvedamūrteśchando virāṭ smṛtam / śātakumbhanibho varṇaḥ pradyumno 'mara ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिप्पलादो मुनिर्मुद्राविद्यायाश्छन्द उच्यते । प्रतिष्ठा अग्निवर्णः स्यादनिरुद्धो ऽधिदैवतम्
pippalādo munirmudrāvidyāyāśchanda ucyate / pratiṣṭhā agnivarṇaḥ syādaniruddho 'dhidaivatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषिर्दक्षो विराट्छन्दः कमला देवता स्मृता । वर्णो दीपनिभः पद्मविद्याया मुनिसत्तम
ṛṣirdakṣo virāṭchandaḥ kamalā devatā smṛtā / varṇo dīpanibhaḥ padmavidyāyā munisattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कण्वस्तु पुष्टिविद्यायाः छन्दो गायत्रमिष्यते । देवता पुष्टिरुक्ता स्यात् मुनिर्वर्णः सितः स्मृतः
kaṇvastu puṣṭividyāyāḥ chando gāyatramiṣyate / devatā puṣṭiruktā syāt munirvarṇaḥ sitaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेधामन्त्रस्य संवर्तमुनिः त्रिष्टुबुदीरितम् । छन्दो मेधाधिदेवं तु शङ्खवर्ण इहोच्यते
medhāmantrasya saṃvartamuniḥ triṣṭubudīritam / chando medhādhidevaṃ tu śaṅkhavarṇa ihocyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मैत्रेयस्तु सरस्वत्या विद्याया जगती स्मृता । छन्दः सरस्वती दैवं वर्णो गोक्षीरसंनिभः
maitreyastu sarasvatyā vidyāyā jagatī smṛtā / chandaḥ sarasvatī daivaṃ varṇo gokṣīrasaṃnibhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काश्यपस्तु मुनिश्छन्दः त्रिष्टुब् दुर्गैव दैवतम् । वर्णस्तु श्यामलःप्रोक्तः विघ्नेशस्य ततः शृणु
kāśyapastu muniśchandaḥ triṣṭub durgaiva daivatam / varṇastu śyāmalaḥproktaḥ vighneśasya tataḥ śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गाणकस्तु मुनिश्छन्दः त्रिष्टुब् गणपतिः स्मृतः । देवता धवलो वर्णः विद्याया गणपतेस्तथा
gāṇakastu muniśchandaḥ triṣṭub gaṇapatiḥ smṛtaḥ / devatā dhavalo varṇaḥ vidyāyā gaṇapatestathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदितः(त्यः?)स्यादृषिः नीलो वर्णः गायत्रमुच्यते । सदाविष्णुस्तथा दैवं छन्दस्तु परमेष्ठिनः
āditaḥ(tyaḥ?)syādṛṣiḥ nīlo varṇaḥ gāyatramucyate / sadāviṣṇustathā daivaṃ chandastu parameṣṭhinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरुषस्य मुनिः सूतः श्वेतो वर्णश्च दैवतम् । वासुदेवस्तथा छन्दो गायत्रमिति कथ्यते
puruṣasya muniḥ sūtaḥ śveto varṇaśca daivatam / vāsudevastathā chando gāyatramiti kathyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रविर्मुनिः स्याद्विश्वस्य तरुणार्कनिभस्तथा । संकर्षणस्तथा दैवं उष्णिक् छन्दो निगद्यते
ravirmuniḥ syādviśvasya taruṇārkanibhastathā / saṃkarṣaṇastathā daivaṃ uṣṇik chando nigadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवृत्ते राजतो वर्णः प्रद्युम्नो ऽमर उच्यते । मुनिस्तथानुमान् छन्दो गायत्रमिति पठ्यते
nivṛtte rājato varṇaḥ pradyumno 'mara ucyate / munistathānumān chando gāyatramiti paṭhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार्तण्डः सर्वविद्याया मुनिः ना(नी?)रदवर्णकः । उष्णिक् छन्दो ऽनिरुद्धश्च देवतेत्यभिभाष्यते
mārtaṇḍaḥ sarvavidyāyā muniḥ nā(nī?)radavarṇakaḥ / uṣṇik chando 'niruddhaśca devatetyabhibhāṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येषामनुक्तमन्त्रे ऽस्मिन् ऋष्यादि मुनिसत्तम । तेषां सामान्यतो विद्यात् ऋषिरादित्य एव च
yeṣāmanuktamantre 'smin ṛṣyādi munisattama / teṣāṃ sāmānyato vidyāt ṛṣirāditya eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गायत्रमेव छन्दः स्यात् सदाविष्णुश्च दैवतम् । बीजानां बीजवर्णं च छन्दो दैवतमेव च
gāyatrameva chandaḥ syāt sadāviṣṇuśca daivatam / bījānāṃ bījavarṇaṃ ca chando daivatameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुनिं चाजानतार्चायां सा (चेत्?) कृताप्यकृता भवेत् । तस्मात् क्रमेण विज्ञाय विद्यादीन् साधकोत्तमः
muniṃ cājānatārcāyāṃ sā (cet?) kṛtāpyakṛtā bhavet / tasmāt krameṇa vijñāya vidyādīn sādhakottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथोक्तमर्चयेन्नित्यं लब्धविद्यः शुचिर्मुने । अन्यथार्चति यो मोहादघ(-द्धन?)नाशं कुलक्षयम्
yathoktamarcayennityaṃ labdhavidyaḥ śucirmune / anyathārcati yo mohādagha(-ddhana?)nāśaṃ kulakṣayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुरुते नृपनाशं च नात्र कार्या विचारणा । अतःक्लेशेन विज्ञाय मन्त्रादीनर्चयेद्बुधः
kurute nṛpanāśaṃ ca nātra kāryā vicāraṇā / ataḥkleśena vijñāya mantrādīnarcayedbudhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विद्यानामतिगुह्यानां सर्वव्रतविवृद्धये । अतःपरं प्रवक्ष्यामि सूक्तस्य पुरुषस्य च
vidyānāmatiguhyānāṃ sarvavratavivṛddhaye / ataḥparaṃ pravakṣyāmi sūktasya puruṣasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुष्टुबस्य सूक्तस्य त्रिष्टुबन्तस्य(?)देवता । छन्दो मुन्यादि संक्षेपाच्छृणु नारद सत्तम
anuṣṭubasya sūktasya triṣṭubantasya(?)devatā / chando munyādi saṃkṣepācchṛṇu nārada sattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरुषो यो जगद्बीजं ऋषिर्नारायणः स्मृतः । उक्तं हि समुदायस्य प्रत्यृचं शृणु नारद
puruṣo yo jagadbījaṃ ṛṣirnārāyaṇaḥ smṛtaḥ / uktaṃ hi samudāyasya pratyṛcaṃ śṛṇu nārada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रथमस्य मुनिर्वासुदेवो उष्णिक् छन्द उच्यते । परमात्मामरो वर्णं शुक्लमित्यभिधीयते
prathamasya munirvāsudevo uṣṇik chanda ucyate / paramātmāmaro varṇaṃ śuklamityabhidhīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संकर्षणो मुनिश्छन्दो ऽनुष्टुप् देवो ऽस्य मत्स्यकः । द्वितीयस्य मुनिश्रेष्ठ वर्णो धूम्र उदाहृतः
saṃkarṣaṇo muniśchando 'nuṣṭup devo 'sya matsyakaḥ / dvitīyasya muniśreṣṭha varṇo dhūmra udāhṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीयो देवीगायत्रं छन्दो वर्णःस्मृतोरुणः । प्रद्युम्न ऋषिरित्याहुः देवता कूर्म उच्यते
tṛtīyo devīgāyatraṃ chando varṇaḥsmṛtoruṇaḥ / pradyumna ṛṣirityāhuḥ devatā kūrma ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतिरुद्धस्तुरीयस्य मुनिश्छन्दो विराडिति । देवतास्य तु वाराहो नीलो वर्ण उदाहृतः
atiruddhasturīyasya muniśchando virāḍiti / devatāsya tu vārāho nīlo varṇa udāhṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चमस्य मुनिश्छन्दः उष्णिक् केशव उच्यते । देवता नरसिंहस्तु वर्णो गोक्षीरसंनिभः
pañcamasya muniśchandaḥ uṣṇik keśava ucyate / devatā narasiṃhastu varṇo gokṣīrasaṃnibhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणो ऋषिश्छन्दो निचृत्गायत्र उच्यते । देवता मान(-ध?)वो विद्यात् षष्ठस्यैव तु धूम्रकः
nārāyaṇo ṛṣiśchando nicṛtgāyatra ucyate / devatā māna(-dha?)vo vidyāt ṣaṣṭhasyaiva tu dhūmrakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तमस्य मुनिर्वर्णः माधवो ऽस्य सितःस्मृतः । रामं तद्दैवतं विद्यात् उष्णिक् छन्द उदाहृतः
saptamasya munirvarṇaḥ mādhavo 'sya sitaḥsmṛtaḥ / rāmaṃ taddaivataṃ vidyāt uṣṇik chanda udāhṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोविन्दश्चाष्टमस्यैव ऋषिश्छन्दोष्णिगेव(?) च । दैवं दाशरथी रामो वर्णः कालाग्निसंनिभः
govindaścāṣṭamasyaiva ṛṣiśchandoṣṇigeva(?) ca / daivaṃ dāśarathī rāmo varṇaḥ kālāgnisaṃnibhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवमस्य मुनिर्विष्ण१ः बलरामो ऽस्य दैवतम् । गायत्रीछन्दसो(?)वर्णः गोक्षीराकृतिरुच्यते
navamasya munirviṣṇa1ḥ balarāmo 'sya daivatam / gāyatrīchandaso(?)varṇaḥ gokṣīrākṛtirucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधुसूदनो मुनिःस्याद्देवीगायत्र उच्यते । दशमस्याधिदैवं तत् (तु?) कल्किरग्निनिभो भवेत्
madhusūdano muniḥsyāddevīgāyatra ucyate / daśamasyādhidaivaṃ tat (tu?) kalkiragninibho bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिविक्रमो मुनिश्छन्दो विराडग्निनिभो भवेत् । दैवतं विश्वरूपो ऽयं एकान्तं दशमस्य तु
trivikramo muniśchando virāḍagninibho bhavet / daivataṃ viśvarūpo 'yaṃ ekāntaṃ daśamasya tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वादशस्य मुनिं विद्यात् वामनं वह्निसंनिभम् । विराट् छन्दो ऽमरो यज्ञमूर्तिस्तु परिपठ्यते
dvādaśasya muniṃ vidyāt vāmanaṃ vahnisaṃnibham / virāṭ chando 'maro yajñamūrtistu paripaṭhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रयोदशस्योष्णिक् छन्दः श्रीधरो मुनिरेव च । वैकुण्ठो दैवतं वर्णः तप्तहाटकसंनिभः
trayodaśasyoṣṇik chandaḥ śrīdharo munireva ca / vaikuṇṭho daivataṃ varṇaḥ taptahāṭakasaṃnibhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्दशस्य गायत्री देवीपूर्वाञ्जनाकृतिः । हृषीकेशो मुनिर्देवो महाविष्णुरिति स्मृतः
caturdaśasya gāyatrī devīpūrvāñjanākṛtiḥ / hṛṣīkeśo munirdevo mahāviṣṇuriti smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चोत्तरदशस्यैव पद्मनाभो मुनिः स्मृतः । वेदमूर्त्यधिदैवं तु उष्णिक्छन्दो सितः स्मृतः
pañcottaradaśasyaiva padmanābho muniḥ smṛtaḥ / vedamūrtyadhidaivaṃ tu uṣṇikchando sitaḥ smṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षोडशस्य ऋषिश्चैव दामोदर इति स्मृतः । हयग्रीवो महर्षिश्च छन्दो ऽग्निर्देवसंनिभः (?)
ṣoḍaśasya ṛṣiścaiva dāmodara iti smṛtaḥ / hayagrīvo maharṣiśca chando 'gnirdevasaṃnibhaḥ (?)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं पुरुषसूक्तस्य ऋष्यादि परिकीर्तितम् । ऋचां ऋषिं च वर्णं च दैवतं छन्द एव च
evaṃ puruṣasūktasya ṛṣyādi parikīrtitam / ṛcāṃ ṛṣiṃ ca varṇaṃ ca daivataṃ chanda eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अज्ञानादर्चयेन्मोहात् सुकृतो ऽप्यकृतो भवेत् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन ऋष्यादीन् ज्ञापयेत् क्रमात्
ajñānādarcayenmohāt sukṛto 'pyakṛto bhavet / tasmātsarvaprayatnena ṛṣyādīn jñāpayet kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथर्वणस्य सूक्तस्य सृष्ट्यादिप्रतिपादकम् । नारायण ऋषिश्छन्दो देवीगायत्रमेव च
atharvaṇasya sūktasya sṛṣṭyādipratipādakam / nārāyaṇa ṛṣiśchando devīgāyatrameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परमात्मामरोवर्णः शुक्ल इत्यभिधीयते । येषामनुक्तमन्त्रे ऽस्मिन् ऋष्यादि मुनिसत्तम
paramātmāmarovarṇaḥ śukla ityabhidhīyate / yeṣāmanuktamantre 'smin ṛṣyādi munisattama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां सामान्यतो विद्यात् ऋषिर्नारायणः स्मृतः । गायत्रमेव छन्दः स्यात् परमात्माधिदैवतम्
teṣāṃ sāmānyato vidyāt ṛṣirnārāyaṇaḥ smṛtaḥ / gāyatrameva chandaḥ syāt paramātmādhidaivatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीतो वर्ण ऋचां चैवमेतद्गुह्यं मयोदितम् । ऋचामेवमुनक्तानां ऋष्यादि परिकीर्तितम्
pīto varṇa ṛcāṃ caivametadguhyaṃ mayoditam / ṛcāmevamunaktānāṃ ṛṣyādi parikīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.