Library·Visvaksenasamhita·27

Visvaksenasamhita 27

एवं तु स्नपनं कृत्वा नदीस्नानं तु कारयेत् । तीरे देवं समानीय कुशकूर्चेन मार्जयेत्

evaṃ tu snapanaṃ kṛtvā nadīsnānaṃ tu kārayet / tīre devaṃ samānīya kuśakūrcena mārjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाद्यादिदीपपर्यन्तं अर्चयेत् कौतुकं ततः । अवगाह्य च तत्तीर्थं तीर्थानावाह्य सर्वतः

pādyādidīpaparyantaṃ arcayet kautukaṃ tataḥ / avagāhya ca tattīrthaṃ tīrthānāvāhya sarvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वाघमर्षणं तत्र पञ्चमन्त्रैः समाहितः । जलकेलिं ततः कृत्वा तीरमासाद्य देशिकः

kṛtvāghamarṣaṇaṃ tatra pañcamantraiḥ samāhitaḥ / jalakeliṃ tataḥ kṛtvā tīramāsādya deśikaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र तीर्थजले स्नातः सर्वपापैः प्रमुच्यते । अलंकृत्य तु वस्त्राद्यैर्गन्धपुष्पादिनार्चयेत्

tatra tīrthajale snātaḥ sarvapāpaiḥ pramucyate / alaṃkṛtya tu vastrādyairgandhapuṣpādinārcayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हविर्महाहविर्वापि दत्वा नृत्तादि कारयेत् । देवस्य पूर्वदिग्देशे बलिं दद्यात् समाहितः

havirmahāhavirvāpi datvā nṛttādi kārayet / devasya pūrvadigdeśe baliṃ dadyāt samāhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नमो ऽस्तु सर्वदेवेभ्य एवमुच्चार्य मन्त्रतः । पालिकाद्यैरलंकृत्य यानमारोपयेद्धरिम्

namo 'stu sarvadevebhya evamuccārya mantrataḥ / pālikādyairalaṃkṛtya yānamāropayeddharim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनः प्रदक्षिणं कुर्यात् ग्रामं वा नगरं तु वा । आलयं वाप्यभावे तु यथावित्तानुसारतः(!)

punaḥ pradakṣiṇaṃ kuryāt grāmaṃ vā nagaraṃ tu vā / ālayaṃ vāpyabhāve tu yathāvittānusārataḥ(!)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वस्तिवाचनसंयुक्तं शङ्खभेरीरवाकुलम् । प्रदीपशतसंयुक्तं नृत्तगीतादिसंयुतम्

svastivācanasaṃyuktaṃ śaṅkhabherīravākulam / pradīpaśatasaṃyuktaṃ nṛttagītādisaṃyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्पवृष्टिसमायुक्तमक्षता(?) लाजसंयुतम् । सामगीतसमायुक्तं जयशब्दसमन्वितम्

puṣpavṛṣṭisamāyuktamakṣatā(?) lājasaṃyutam / sāmagītasamāyuktaṃ jayaśabdasamanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रदक्षिणं परिक्रम्य नद्रुतं नविलम्बितम् । यागभूमिं समासाद्य पूजयित्वा यथाक्रमम्

pradakṣiṇaṃ parikramya nadrutaṃ navilambitam / yāgabhūmiṃ samāsādya pūjayitvā yathākramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नपनं विधिवत् कृत्वा पुष्पयागं समारभेत् । कृत्वा पद्मं चक्रकं मण्डलं वा तत्र स्थाने वासुदेवादिकां (-का?) श्च

snapanaṃ vidhivat kṛtvā puṣpayāgaṃ samārabhet / kṛtvā padmaṃ cakrakaṃ maṇḍalaṃ vā tatra sthāne vāsudevādikāṃ (-kā?) śca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खाद्या वै बाह्यतो लोकपालाः विष्वक्सेनो वैनतेयश्च बाह्ये । भूतेशा वै बाह्यतः पूजनीयाः गौल्यन्नं वै भक्ष्यमग्नेश्च कार्यम्

śaṅkhādyā vai bāhyato lokapālāḥ viṣvakseno vainateyaśca bāhye / bhūteśā vai bāhyataḥ pūjanīyāḥ gaulyannaṃ vai bhakṣyamagneśca kāryam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्याहार्घ्यं पुष्पमेकं बलिं च पूजापुज्ये मूलबिम्बे स्थितं वै । चक्रलक्षणमार्गे तु शेषमस्मिन्नियोजयेत्

puṇyāhārghyaṃ puṣpamekaṃ baliṃ ca pūjāpujye mūlabimbe sthitaṃ vai / cakralakṣaṇamārge tu śeṣamasminniyojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्वजावरोहणं कुर्यात् उद्वास्यैव तु देवताः । दत्वा महाबलिं ताभ्यो मुद्गान्नापूपलाजकैः

dhvajāvarohaṇaṃ kuryāt udvāsyaiva tu devatāḥ / datvā mahābaliṃ tābhyo mudgānnāpūpalājakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सक्तुभिर्ग्रामबाह्ये च मध्ये चैव क्षमाप्य च । ध्वजाद्विसर्जयेद्देवं वैनतेयं स्वमन्त्रतः

saktubhirgrāmabāhye ca madhye caiva kṣamāpya ca / dhvajādvisarjayeddevaṃ vainateyaṃ svamantrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकरात्रिद्विरात्रे वा त्रिरात्रे तु महामुने । ध्वजावरोहणं कुर्यात् अधिकं तु न कारयेत्

ekarātridvirātre vā trirātre tu mahāmune / dhvajāvarohaṇaṃ kuryāt adhikaṃ tu na kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधिकं यदि चेत्तत्र स्नपनं कारयेत् क्रमात् । उत्सवप्रतिमायां तु स्नपनं त्वधमोत्तमम्

adhikaṃ yadi cettatra snapanaṃ kārayet kramāt / utsavapratimāyāṃ tu snapanaṃ tvadhamottamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चविंशतिभिर्वापि कलशैर्द्वादशैस्तु वा । यथावित्तानुसारेण (!) स्नपनं कारयेद्धरिम्

pañcaviṃśatibhirvāpi kalaśairdvādaśaistu vā / yathāvittānusāreṇa (!) snapanaṃ kārayeddharim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्वजावरोहणं पश्चात् कारयेन्मन्त्रवित्तमः । कर्षणादिषु पूजायां प्रतिष्ठारोहणादिषु

dhvajāvarohaṇaṃ paścāt kārayenmantravittamaḥ / karṣaṇādiṣu pūjāyāṃ pratiṣṭhārohaṇādiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्वाजारोहणवेलायां ध्वजस्याप्यवरोहणे । उत्सवे बलिदाने तु शङ्खाद्यैश्चैव घोषयेत्

dhvājārohaṇavelāyāṃ dhvajasyāpyavarohaṇe / utsave balidāne tu śaṅkhādyaiścaiva ghoṣayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खतूर्यादिनिर्घोषं हरितृप्तिकरं मुने । रक्षोविद्रावणं चैव राजशान्तिकरं तथा

śaṅkhatūryādinirghoṣaṃ haritṛptikaraṃ mune / rakṣovidrāvaṇaṃ caiva rājaśāntikaraṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राष्ट्रवृद्धिकरं सम्यक् यजमानसुखावहम् । स्नपनस्थापनादीनां या मुद्रा यस्य कथ्यते

rāṣṭravṛddhikaraṃ samyak yajamānasukhāvaham / snapanasthāpanādīnāṃ yā mudrā yasya kathyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां तथाशक्नुवन् कर्तुं मूलमन्त्रं न्यसेत् करे । तेन कुर्वन् क्रियाः सर्वाः करेण मुनिपुङ्गव

tāṃ tathāśaknuvan kartuṃ mūlamantraṃ nyaset kare / tena kurvan kriyāḥ sarvāḥ kareṇa munipuṅgava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृतीयं समनुध्यानं ते चान्ते ऽञ्जलिकारकाः । तृप्तिं कुर्वन्ति देवस्य जलस्थानजलेश्वरान्(?)

tṛtīyaṃ samanudhyānaṃ te cānte 'ñjalikārakāḥ / tṛptiṃ kurvanti devasya jalasthānajaleśvarān(?)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तृप्त (तर्प) येदात्मनस्तृप्तिमिति गुह्योपदेशकः । देवोत्सवादिक्रियया नृपस्य बलायुरारोग्यजयश्रियश्च

tṛpta (tarpa) yedātmanastṛptimiti guhyopadeśakaḥ / devotsavādikriyayā nṛpasya balāyurārogyajayaśriyaśca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राष्ट्रस्य वृद्धिर्धनधान्ययुग्वै प्रयोजयित्रादि फलं सुखादि । उत्सवाङ्गमथो वक्ष्ये यागमण्डपमुत्तमम्

rāṣṭrasya vṛddhirdhanadhānyayugvai prayojayitrādi phalaṃ sukhādi / utsavāṅgamatho vakṣye yāgamaṇḍapamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दक्षिणे गोपुरस्यैव आनेय्यां दिशि वै तथा । याम्यायामुत्तरे वाथ कारयेद्यागमण्डपम्

dakṣiṇe gopurasyaiva āneyyāṃ diśi vai tathā / yāmyāyāmuttare vātha kārayedyāgamaṇḍapam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्पूर्वभागे कर्तव्यं कुण्डं लक्षणसंयुतम् । कुण्डपार्श्वे मुनिश्रेष्ठ वेदिं कुर्याद्यथाविधि

tatpūrvabhāge kartavyaṃ kuṇḍaṃ lakṣaṇasaṃyutam / kuṇḍapārśve muniśreṣṭha vediṃ kuryādyathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्हस्तप्रमाणेन कारयेद्वेदिमुत्तमाम् । विस्तारायामतुल्या स्याद्यागवेदिर्महामुने

caturhastapramāṇena kārayedvedimuttamām / vistārāyāmatulyā syādyāgavedirmahāmune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिहस्तं वा द्विहस्तं वा कारयेद्वेदिमुत्तमाम् । रत्निमात्रसमुत्सेधामथवा तालमात्रकाम्

trihastaṃ vā dvihastaṃ vā kārayedvedimuttamām / ratnimātrasamutsedhāmathavā tālamātrakām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दर्पणोदरसंकाशां यागवेदिमनुत्तमाम् । एवं कृत्वा विधानेन वेदिं भुक्तिशुभप्रदाम्

darpaṇodarasaṃkāśāṃ yāgavedimanuttamām / evaṃ kṛtvā vidhānena vediṃ bhuktiśubhapradām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्रोपरि लिखेत् पद्ममष्टपत्रदलाकृति । गोमयेन समालिप्य द्वादशाक्षरविद्यया

tatropari likhet padmamaṣṭapatradalākṛti / gomayena samālipya dvādaśākṣaravidyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रोक्षयेत्तेन मन्त्रेण कुशपूतेन वारिणा । पालिका चाङ्कुरोपेतमष्टमङ्गलसंयुतम्

prokṣayettena mantreṇa kuśapūtena vāriṇā / pālikā cāṅkuropetamaṣṭamaṅgalasaṃyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वादिक्रमयोगेन शङ्खादीन् मङ्गलान्(!)न्यसेत् । उत्तमादिक्रमं प्रोक्तं वेदिकालक्षणं मुने

pūrvādikramayogena śaṅkhādīn maṅgalān(!)nyaset / uttamādikramaṃ proktaṃ vedikālakṣaṇaṃ mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्याहं वाचयित्वा तु प्रोक्षयित्वा कुशाम्भसा । स्वस्तिसूक्तं ततोच्चार्य(?)ब्राह्मणैः सह मन्त्रवित्

puṇyāhaṃ vācayitvā tu prokṣayitvā kuśāmbhasā / svastisūktaṃ tatoccārya(?)brāhmaṇaiḥ saha mantravit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र मध्ये मुनिश्रेष्ठ शालिना वेदिमाचरेत् । पञ्चभारप्रमाणं वा तस्यार्धं वार्धमेव वा

tatra madhye muniśreṣṭha śālinā vedimācaret / pañcabhārapramāṇaṃ vā tasyārdhaṃ vārdhameva vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विस्तीर्य वेदिमध्ये तु रक्तशाल्यन्तमेव वा । पूर्ववद्विलिखेद्रक्तपद्ममष्टदलैर्युतम्

vistīrya vedimadhye tu raktaśālyantameva vā / pūrvavadvilikhedraktapadmamaṣṭadalairyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र मध्ये तु संस्थाप्य नवकुम्भान् यथाक्रमम् । सूत्रत्रयसमोपेतान् गालितोदकपूरितान्

tatra madhye tu saṃsthāpya navakumbhān yathākramam / sūtratrayasamopetān gālitodakapūritān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वस्त्रयुग्मैरलंकृत्य गन्धपुष्पसमन्वितान् । पञ्चरत्नसमोपेतान् कूर्चत्रयसमन्वितान्

vastrayugmairalaṃkṛtya gandhapuṣpasamanvitān / pañcaratnasamopetān kūrcatrayasamanvitān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अश्वत्थपल्लवैर्युक्तांश्चक्रिकाभिः पिधाय तु । एवं लक्षणसंयुक्तकुम्भेष्वावाहयेत् क्रमात्

aśvatthapallavairyuktāṃścakrikābhiḥ pidhāya tu / evaṃ lakṣaṇasaṃyuktakumbheṣvāvāhayet kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाबेरान्नयेच्छक्तिं मध्यकुम्भे महामुने । पूर्वादि चष्टकुम्भेषु वासुदेवादिकान् यजेत्

mahāberānnayecchaktiṃ madhyakumbhe mahāmune / pūrvādi caṣṭakumbheṣu vāsudevādikān yajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्घ्यपाद्यादिनाभ्यर्च्य हवींषि मुखवासकम् । दापेयत् कुम्भमध्यस्थदेवाय मुनिसत्तम

arghyapādyādinābhyarcya havīṃṣi mukhavāsakam / dāpeyat kumbhamadhyasthadevāya munisattama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वादि चाष्टकुम्भेषु तच्छेषेण बलिं क्षिपेत् । वासुदेवादिकान् ज्ञात्वा स्वनाम्नैव पृथक् पृथक्

pūrvādi cāṣṭakumbheṣu taccheṣeṇa baliṃ kṣipet / vāsudevādikān jñātvā svanāmnaiva pṛthak pṛthak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तु कुमुदादीनां कुम्भस्य परितोर्ऽचयेत् । घण्टाशब्दसमोपेतं कुक्कुटाण्डप्रमाणतः

tatastu kumudādīnāṃ kumbhasya paritor'cayet / ghaṇṭāśabdasamopetaṃ kukkuṭāṇḍapramāṇataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वस्तिवाचनसंयुक्तं धूपदीपसमन्वितम् । स्वनम्ना बलिदानं तु साधयेत् साधकोत्तमः

svastivācanasaṃyuktaṃ dhūpadīpasamanvitam / svanamnā balidānaṃ tu sādhayet sādhakottamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नारिकेलफलं दद्यात् सन्ध्ययोरेवमर्चयेत् । तत्पूजान्ते तु मन्त्रज्ञो होमकर्म समारभेत्

nārikelaphalaṃ dadyāt sandhyayorevamarcayet / tatpūjānte tu mantrajño homakarma samārabhet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अष्टोत्तरशतं वापि तदर्धं वार्धमेव वा । समिदादितिलान्तं तु जुहुयात् साधकोत्तमः

aṣṭottaraśataṃ vāpi tadardhaṃ vārdhameva vā / samidāditilāntaṃ tu juhuyāt sādhakottamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

होमान्ते बलिदानं तु कारयेद्ग्रामवास्तुषु । ततस्तीर्थस्य दिवसे पूर्वाह्णे होमपूजनम्

homānte balidānaṃ tu kārayedgrāmavāstuṣu / tatastīrthasya divase pūrvāhṇe homapūjanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कारयेत् पूर्ववत् सम्यक् साधकः परमार्थवित् । होमान्ते चानयेत् कुम्भात्तच्चक्षुर्मूलबेरके

kārayet pūrvavat samyak sādhakaḥ paramārthavit / homānte cānayet kumbhāttaccakṣurmūlaberake

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तु वासुदेवादीन् नयेत् पूर्ववदावृते । वत्सरे वत्सरे ब्रह्मन् कर्तव्यं परमं शुभम्

tatastu vāsudevādīn nayet pūrvavadāvṛte / vatsare vatsare brahman kartavyaṃ paramaṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यपूजाविहीनस्य प्रायश्चित्तं महोत्सवम् । एवं संपूजयेद्देवं चोत्सवे यागमण्डपे

nityapūjāvihīnasya prāyaścittaṃ mahotsavam / evaṃ saṃpūjayeddevaṃ cotsave yāgamaṇḍape

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थस्य दिवसं यावत्तावत् संपूजयेत् क्रमात् । यागमण्डपपूजायामङ्कुरार्पणपूजने

tīrthasya divasaṃ yāvattāvat saṃpūjayet kramāt / yāgamaṇḍapapūjāyāmaṅkurārpaṇapūjane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलिशेषं होमशेषं पात्रशेषं तथैव च । अस्मिन्निवेदितं सर्वमाचार्याय प्रदापयेत्

baliśeṣaṃ homaśeṣaṃ pātraśeṣaṃ tathaiva ca / asminniveditaṃ sarvamācāryāya pradāpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यथा निष्फलं याति यजमानस्य रोगकृत् । तस्मात् सर्वप्रयत्नेन कारयेच्छास्त्रचोदितम्

anyathā niṣphalaṃ yāti yajamānasya rogakṛt / tasmāt sarvaprayatnena kārayecchāstracoditam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः कारयेत्तु मतिमान् तत्फलं समवाप्नुयात् । यागमण्डपपूजां तु विना चेदुत्सवं कुरु

yaḥ kārayettu matimān tatphalaṃ samavāpnuyāt / yāgamaṇḍapapūjāṃ tu vinā cedutsavaṃ kuru

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केवलं होममात्रेण चाप्यलं तु महोत्सवम् । धन्यं यशस्यमायुष्यं सर्वपापनिकृन्तनम्

kevalaṃ homamātreṇa cāpyalaṃ tu mahotsavam / dhanyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ sarvapāpanikṛntanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.