Library·Visvaksenasamhita·28

Visvaksenasamhita 28

इति श्रीपाञ्चारात्रे विष्वक्सेनसंहितायां [उत्सवविधिर्नाम] सप्तविंशो ऽध्यायः ॥ अष्टाविंशो ऽध्यायः विष्वक्सेनः--- अमावास्योत्सवं वक्ष्ये मासि मासि मुनीश्वर । देवजन्मर्क्षके वापि प्रतिष्ठार्क्षमथा (-ऋक्षके?)पिवा

iti śrīpāñcārātre viṣvaksenasaṃhitāyāṃ [utsavavidhirnāma] saptaviṃśo 'dhyāyaḥ || aṣṭāviṃśo 'dhyāyaḥ viṣvaksenaḥ--- amāvāsyotsavaṃ vakṣye māsi māsi munīśvara / devajanmarkṣake vāpi pratiṣṭhārkṣamathā (-ṛkṣake?)pivā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यजमानस्य जन्मर्क्षे राजजन्मर्क्षके ऽपि वा । अयने विषुकाले वा निश्चयित्वाङ्कुरान् पुरा

yajamānasya janmarkṣe rājajanmarkṣake 'pi vā / ayane viṣukāle vā niścayitvāṅkurān purā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवाहे सप्तपञ्चाहे त्र्यहैकाहमथापि वा । अङ्कुरार्पणमेतेषु सर्वसम्पत्सुखावहम्

navāhe saptapañcāhe tryahaikāhamathāpi vā / aṅkurārpaṇameteṣu sarvasampatsukhāvaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कारयेद्विधिवत् सम्यक् सायाह्ने मुनिसत्तम । अनङ्कुरार्पणं कार्यमनर्थमशुभावहम्

kārayedvidhivat samyak sāyāhne munisattama / anaṅkurārpaṇaṃ kāryamanarthamaśubhāvaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन कारयेदङ्कुरार्पणम् । अङ्कुरार्पणकार्ये ऽस्मिन् वेलादीनि न वीक्षयेत्

tasmāt sarvaprayatnena kārayedaṅkurārpaṇam / aṅkurārpaṇakārye 'smin velādīni na vīkṣayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पालिकाघटिका चैव शरावश्च त्रिधा मुने । उक्तमस्मिन् महातन्त्रे चोत्सवे षोडशान् क्रमात्

pālikāghaṭikā caiva śarāvaśca tridhā mune / uktamasmin mahātantre cotsave ṣoḍaśān kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यकं पालिकादीनि लक्षणैः सह नारद । कश्चिदस्मिन् विशेषो ऽस्ति तं विशेषं शृणु क्रमात्

pratyakaṃ pālikādīni lakṣaṇaiḥ saha nārada / kaścidasmin viśeṣo 'sti taṃ viśeṣaṃ śṛṇu kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्येकं द्वादशं वापि केवलाः पालिकास्तथा । पालिकाषोडशं वापि द्वादशं नवकं तु वा(?)

pratyekaṃ dvādaśaṃ vāpi kevalāḥ pālikāstathā / pālikāṣoḍaśaṃ vāpi dvādaśaṃ navakaṃ tu vā(?)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दूर्वाभिः सशिरीषाभिः पालिकादीन् सुवेष्टयेत् । तिलादिदशबीजानि मुद्गमेकमथापि वा

dūrvābhiḥ saśirīṣābhiḥ pālikādīn suveṣṭayet / tilādidaśabījāni mudgamekamathāpi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पयोभिः क्षालयेत् पञ्चमन्त्रैर्वारिभिरेव वा । एवं बीजानि संक्षाल्य कारयेदङ्कुरार्पणम्

payobhiḥ kṣālayet pañcamantrairvāribhireva vā / evaṃ bījāni saṃkṣālya kārayedaṅkurārpaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्कुरार्पणकार्ये ऽस्मिन् सूत्रपातं न कारयेत् । विशेषमत्र वक्ष्यामि पद्मसूत्रविधिं शृणु

aṅkurārpaṇakārye 'smin sūtrapātaṃ na kārayet / viśeṣamatra vakṣyāmi padmasūtravidhiṃ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिहस्तपरिमाणं तु चैव गोमयेनानुलेपयेत् । तस्योर्ध्वे शालिमास्तीर्य तन्मध्ये ऽब्जमथालिखेत्

trihastaparimāṇaṃ tu caiva gomayenānulepayet / tasyordhve śālimāstīrya tanmadhye 'bjamathālikhet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्र्यहैकाहोत्सवे चैव स्नपने मुनिसत्तम । अमावास्यादिकार्ये ऽस्मिन् षोडशं द्वादशं तु(?) वा

tryahaikāhotsave caiva snapane munisattama / amāvāsyādikārye 'smin ṣoḍaśaṃ dvādaśaṃ tu(?) vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णिकादिदलान् लिख्य प्रत्येकं तत्र विन्यसेत् । प्रतिष्ठोत्सवयोश्चैव पवित्रारोहणे मुने

karṇikādidalān likhya pratyekaṃ tatra vinyaset / pratiṣṭhotsavayoścaiva pavitrārohaṇe mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा दीक्षाविधाने तु प्रत्येकं षोडश क्रमात् । द्वादशं वाथ निःशेषं पालिकादींश्च कारयेत्

tathā dīkṣāvidhāne tu pratyekaṃ ṣoḍaśa kramāt / dvādaśaṃ vātha niḥśeṣaṃ pālikādīṃśca kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शेषकर्माणि सर्वाणि लिखेदब्जमनुत्तमम् । पद्मस्य दलसंख्यास्तु शृणु चास्मिन् महामुने

śeṣakarmāṇi sarvāṇi likhedabjamanuttamam / padmasya dalasaṃkhyāstu śṛṇu cāsmin mahāmune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पालिका षोडशं चेत्तु दलं पञ्चदशं लिखेत् । द्वादशं पालिका चेत्तु तादृशं पद्ममालिखेत्

pālikā ṣoḍaśaṃ cettu dalaṃ pañcadaśaṃ likhet / dvādaśaṃ pālikā cettu tādṛśaṃ padmamālikhet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्णिकदिदलेष्वेषु कारयेत् प्रथमाक्षरम् । अथवा मुनिशार्दूल अष्टपत्राब्जमालिखेत्

karṇikadidaleṣveṣu kārayet prathamākṣaram / athavā muniśārdūla aṣṭapatrābjamālikhet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्ववद्विलिखेद्बीजं पूर्वादिष्वक्षरान् वसून् । प्रोक्षयेत्तेन मन्त्रेण शाखामूलेन वा मुने

pūrvavadvilikhedbījaṃ pūrvādiṣvakṣarān vasūn / prokṣayettena mantreṇa śākhāmūlena vā mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रादीशावसानेषु पालिकान् नवकान् न्यसेत् । तेन मन्त्रेण मतिमानन् प्रोक्षयेद्गन्धवारिणा

indrādīśāvasāneṣu pālikān navakān nyaset / tena mantreṇa matimānan prokṣayedgandhavāriṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्याहं वाचयेत्तस्मिन् ब्राह्मणैस्तन्त्रपारगैः । तिलादिबीजानभ्यर्च्य तण्डुलोपरि नारद

puṇyāhaṃ vācayettasmin brāhmaṇaistantrapāragaiḥ / tilādibījānabhyarcya taṇḍulopari nārada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जितन्त इति मन्त्रेण सर्वबीजानि वापयेत् । गन्धपुष्पादिनाभ्यर्च्य सुगुप्ते स्थापयेत् क्रमात्

jitanta iti mantreṇa sarvabījāni vāpayet / gandhapuṣpādinābhyarcya sugupte sthāpayet kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विशेषश्चात्र संप्रोक्तः शेषं साधारणं भवेत् । सायाह्ने वाथ पूर्वाह्णे बलिमस्मिन् समाचरेत्

viśeṣaścātra saṃproktaḥ śeṣaṃ sādhāraṇaṃ bhavet / sāyāhne vātha pūrvāhṇe balimasmin samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हविषा चाक्षतैर्वापि पुष्पैर्वाथ बलिं क्षिपेत् । अमावास्योत्सवाद्येषु संप्रोक्तं चाङ्कुरार्पणम्

haviṣā cākṣatairvāpi puṣpairvātha baliṃ kṣipet / amāvāsyotsavādyeṣu saṃproktaṃ cāṅkurārpaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्सवप्रतिमां वापि स्नपनार्चामथापि वा । बलिबिम्बं तु वा चक्रबिम्बमेकमथापि वा

utsavapratimāṃ vāpi snapanārcāmathāpi vā / balibimbaṃ tu vā cakrabimbamekamathāpi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्गृहीत्वा तु मन्त्रज्ञः शुद्धस्नानं तु कारयेत् । पूर्वरात्रौ तु कर्तव्यः सूत्रबन्धो यथाविधि

tadgṛhītvā tu mantrajñaḥ śuddhasnānaṃ tu kārayet / pūrvarātrau tu kartavyaḥ sūtrabandho yathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासाधिवासवत् कृत्वा मण्डपालंकृतिर्मुने । चतुरङ्गुलमुत्सेधं चतुर्हस्तप्रमाणतः

vāsādhivāsavat kṛtvā maṇḍapālaṃkṛtirmune / caturaṅgulamutsedhaṃ caturhastapramāṇataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शालिभिर्वेदिकां सम्यक् कृत्वा मण्डपमध्यमे । तदर्धं तण्डुलैर्वेदिं तन्मध्ये तु समाचरेत्

śālibhirvedikāṃ samyak kṛtvā maṇḍapamadhyame / tadardhaṃ taṇḍulairvediṃ tanmadhye tu samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धान्याभावे यथावेदिर्यथालाभं प्रशस्यते । यजमानेच्छया वेदिं कुर्यात्तन्त्रविचक्षणः

dhānyābhāve yathāvediryathālābhaṃ praśasyate / yajamānecchayā vediṃ kuryāttantravicakṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्ववत् पद्ममालिख्य तन्मध्ये ऽष्टाक्षरं न्यसेत् । अष्टाक्षरस्य मध्ये तु चतुष्पादासनं न्यसेत्

pūrvavat padmamālikhya tanmadhye 'ṣṭākṣaraṃ nyaset / aṣṭākṣarasya madhye tu catuṣpādāsanaṃ nyaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रोक्षयेन्मूलमन्त्रेण धर्मज्ञानादिकान् न्यसेत् । गन्धपुष्पादिनाभ्यर्च्य तन्मध्ये हरिमानयेत्

prokṣayenmūlamantreṇa dharmajñānādikān nyaset / gandhapuṣpādinābhyarcya tanmadhye harimānayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाद्यादिदीपपर्यन्तमर्चयेत् पुरुषोत्तमम् । कौतुकं बन्धयेत् पश्चात् पुण्डरीकाक्षविद्यया

pādyādidīpaparyantamarcayet puruṣottamam / kautukaṃ bandhayet paścāt puṇḍarīkākṣavidyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आढकत्रयसंपूर्णं शालितण्डुलमुत्तमम् । सौवर्णादिषु पात्रेषु ह्येकं गृह्य विचक्षणः

āḍhakatrayasaṃpūrṇaṃ śālitaṇḍulamuttamam / sauvarṇādiṣu pātreṣu hyekaṃ gṛhya vicakṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूरयेत्तण्डुलं शुद्धं कुन्देन्दुधवलप्रभम् । तण्डुलोर्ध्वे ऽब्जमालिख्य चाष्टपत्रं सकर्णिकम्

pūrayettaṇḍulaṃ śuddhaṃ kundendudhavalaprabham / taṇḍulordhve 'bjamālikhya cāṣṭapatraṃ sakarṇikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौवर्णं राजतं वापि क्षौमसूत्रमथापि वा । कार्पाससूत्रकं वापि त्रिगुणीकृत्य नारद

sauvarṇaṃ rājataṃ vāpi kṣaumasūtramathāpi vā / kārpāsasūtrakaṃ vāpi triguṇīkṛtya nārada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिगुणं त्रिगुणीकृत्य कर्णिकायां न्यसेत् क्रमात् । प्राच्यादि पश्चिमान्तेन विन्यसेत् सूत्रमुत्तमम्

triguṇaṃ triguṇīkṛtya karṇikāyāṃ nyaset kramāt / prācyādi paścimāntena vinyaset sūtramuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धादिदीपपर्यन्तमर्चयेत् कौतुकं क्रमात् । बन्धयेत् कौतुकं पश्चात् दक्षिणे भगवत्करे

gandhādidīpaparyantamarcayet kautukaṃ kramāt / bandhayet kautukaṃ paścāt dakṣiṇe bhagavatkare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्गुष्ठानामिकाभ्यां तु आचार्यो मन्त्रमुच्चरन् । धूपात् भस्मं(?)समादाय रक्षां कृत्वा समन्त्रतः

aṅguṣṭhānāmikābhyāṃ tu ācāryo mantramuccaran / dhūpāt bhasmaṃ(?)samādāya rakṣāṃ kṛtvā samantrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ललाटे चाष्टदिग्बन्धं देवस्य परितः क्रमात् । हविर्निवेदयेत् पश्चात् साधकः परमेष्ठिना

lalāṭe cāṣṭadigbandhaṃ devasya paritaḥ kramāt / havirnivedayet paścāt sādhakaḥ parameṣṭhinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपूपादीनि सर्वाणि उपहाराणि दापयेत् । पानीयं च ततो दद्यात् मुखवासं निवेदयेत्

apūpādīni sarvāṇi upahārāṇi dāpayet / pānīyaṃ ca tato dadyāt mukhavāsaṃ nivedayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छत्रं चामरमादर्शं देवेशाय निवेदयेत् । दिग्बन्धं कारयेत्तस्मिन् चक्रमन्त्रेण साधकः

chatraṃ cāmaramādarśaṃ deveśāya nivedayet / digbandhaṃ kārayettasmin cakramantreṇa sādhakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निवेदितं तु तत्सर्वमाचार्याय निवेदयेत् । तस्मिनन्निवेदितं सर्वं पुरोडाशसमं मुने

niveditaṃ tu tatsarvamācāryāya nivedayet / tasminanniveditaṃ sarvaṃ puroḍāśasamaṃ mune

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन संग्रहेद्देवसंनिधौ । ग्रामायतनवृद्ध्यर्थं पूर्वादि परितोर्ऽचयेत्

tasmāt sarvaprayatnena saṃgraheddevasaṃnidhau / grāmāyatanavṛddhyarthaṃ pūrvādi paritor'cayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुमुदाद्याः प्रगृह्णन्तु सर्वे बलिमनुत्तमम् । घण्टाशब्दसमोपेतं धूपदीपसमन्वितम्

kumudādyāḥ pragṛhṇantu sarve balimanuttamam / ghaṇṭāśabdasamopetaṃ dhūpadīpasamanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वस्तिवाचनसंयुक्तं नृततगीतसमन्वितम् । कारयेद्बलिदानं तु पुष्पाक्षतकुशोदकैः

svastivācanasaṃyuktaṃ nṛtatagītasamanvitam / kārayedbalidānaṃ tu puṣpākṣatakuśodakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदिदं देवदेवस्य तोषणार्थमिहोच्यते । रात्रिं(रात्रौ?)विसर्जयेत् पश्चात् पूर्वोक्तैर्द्रव्यविस्तरैः

yadidaṃ devadevasya toṣaṇārthamihocyate / rātriṃ(rātrau?)visarjayet paścāt pūrvoktairdravyavistaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवेशं चार्चयेत् सम्यक् सूक्तेन पुरुषेण च । वस्त्राभरणपुष्पाद्यैरलंकृत्य प्रयत्नतः

deveśaṃ cārcayet samyak sūktena puruṣeṇa ca / vastrābharaṇapuṣpādyairalaṃkṛtya prayatnataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हविर्निवेदयेत् पश्चात् ताम्बूलं च तथैव च । आचार्यः समलंकृत्य होमकर्म समारभेत्

havirnivedayet paścāt tāmbūlaṃ ca tathaiva ca / ācāryaḥ samalaṃkṛtya homakarma samārabhet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्याग्नौ चोत्सवाग्नौ वा करयेद्विधिचोदितम् । समिदाज्यचरून् लाजान् पञ्चविंशतिसंख्यया

nityāgnau cotsavāgnau vā karayedvidhicoditam / samidājyacarūn lājān pañcaviṃśatisaṃkhyayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कारयेत् स्वस्वजिह्वायां समिदादि यथाक्रमम् । समिधो मूलमन्त्रेण छन्दोमूलेन वै घृतम्

kārayet svasvajihvāyāṃ samidādi yathākramam / samidho mūlamantreṇa chandomūlena vai ghṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्तु विष्णुगायत्र्या यरुं हुत्वाक्षमात्रतः । लाजान् वेदादिमन्त्रेण जुहुयात्तन्त्रवित्तमः

tatastu viṣṇugāyatryā yaruṃ hutvākṣamātrataḥ / lājān vedādimantreṇa juhuyāttantravittamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलिद्रव्यं च जुहुयात् चतुर्थ्यन्तादिना मुने । प्रायश्चित्ताहुतिं हूयात् पञ्चोपनिषदैः क्रमात्

balidravyaṃ ca juhuyāt caturthyantādinā mune / prāyaścittāhutiṃ hūyāt pañcopaniṣadaiḥ kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्णाहुतिं ततो हुत्वा द्वादशाक्षरविद्यया । नित्ये महोत्सवे चैव अमावास्योत्सवादिषु

pūrṇāhutiṃ tato hutvā dvādaśākṣaravidyayā / nitye mahotsave caiva amāvāsyotsavādiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मप्रणीतमिध्मौ च नेष्यते मुनिसत्तम । एतत्ते कथितो होम अमावास्योत्सवादिषु

brahmapraṇītamidhmau ca neṣyate munisattama / etatte kathito homa amāvāsyotsavādiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

होमान्ते बलिदानं तु कारयेत्तन्त्रवित्तमः । पूर्ववद्बलिदानं तु प्रासादे तु यथाक्रमम्

homānte balidānaṃ tu kārayettantravittamaḥ / pūrvavadbalidānaṃ tu prāsāde tu yathākramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कारयेन्मुनिशार्दूल सर्वदेवप्रियार्थकम् । ग्रामे वा नगरे वापि पत्तने वालये ऽपि वा

kārayenmuniśārdūla sarvadevapriyārthakam / grāme vā nagare vāpi pattane vālaye 'pi vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवमादिषु देशेषु कारयेद्बलिमुत्तमम् । मार्गशुद्धिं पुरा कृत्वा पूर्वाह्णे बलिमाचरेत्

evamādiṣu deśeṣu kārayedbalimuttamam / mārgaśuddhiṃ purā kṛtvā pūrvāhṇe balimācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्याह्ने यत्कृतं ब्रह्मन् बलिकर्माधमं भवेत् । पूर्वाह्णे ग्रामवृद्धिः स्यात् सर्वसंपत्सुखावहम्

madhyāhne yatkṛtaṃ brahman balikarmādhamaṃ bhavet / pūrvāhṇe grāmavṛddhiḥ syāt sarvasaṃpatsukhāvaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्याह्ने त्वघनाशं तन्नगरादिषु वृद्धिकृत् । तस्मात् सर्वप्रयत्नेन पूर्वाह्णे बलिमाचरेत्

madhyāhne tvaghanāśaṃ tannagarādiṣu vṛddhikṛt / tasmāt sarvaprayatnena pūrvāhṇe balimācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्ववद्देवदेवेशमलंकृत्य प्रयत्नतः । वासिताद्यैश्च मात्राभिस्तोषितं सुमनोरमम्

pūrvavaddevadeveśamalaṃkṛtya prayatnataḥ / vāsitādyaiśca mātrābhistoṣitaṃ sumanoramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्बिम्बं शिबिकाद्येषु समारोप्य समाहितः । रथं तु शिबिकां वापि गजं वाश्ववरं तु वा

tadbimbaṃ śibikādyeṣu samāropya samāhitaḥ / rathaṃ tu śibikāṃ vāpi gajaṃ vāśvavaraṃ tu vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रोक्षयेद्गारुडेनैव भूषयेद्गरुडं स्मरन् । छत्रध्वजवितानादीन् नृत्तगेयसमन्वितम्

prokṣayedgāruḍenaiva bhūṣayedgaruḍaṃ smaran / chatradhvajavitānādīn nṛttageyasamanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खभेर्यादिनिर्घोषं महाजनसमन्वितम् । ग्रामादिवीथिकायां तु मध्ये ग्रामं परिभ्रमेत्

śaṅkhabheryādinirghoṣaṃ mahājanasamanvitam / grāmādivīthikāyāṃ tu madhye grāmaṃ paribhramet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रामादिवास्तुदेशेषु कुमुदादीन् समर्चयेत् । देवागारेषु सर्वेषु महाशास्तालयेषु च

grāmādivāstudeśeṣu kumudādīn samarcayet / devāgāreṣu sarveṣu mahāśāstālayeṣu ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कूपे चैव (कूपेषु च?) तटाकेषु सङ्गमेषु च वीथितः । तत्तद्देशे मुनिश्रेष्ठ सर्वभूतगणान् न्यसेत्

kūpe caiva (kūpeṣu ca?) taṭākeṣu saṅgameṣu ca vīthitaḥ / tattaddeśe muniśreṣṭha sarvabhūtagaṇān nyaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवस्य संनिधौ तस्मिन् बलिदानं समाचरेत् । पायसान्नं गुलोपेतं तुलसीपत्रसंयुतम्

devasya saṃnidhau tasmin balidānaṃ samācaret / pāyasānnaṃ gulopetaṃ tulasīpatrasaṃyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करवीरसमायुक्तं श्वेतरक्ताक्षतैर्युतम् । तिलोदकसमोपेतं बलिद्रव्यैश्च संयुतम्

karavīrasamāyuktaṃ śvetaraktākṣatairyutam / tilodakasamopetaṃ balidravyaiśca saṃyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृमिकीटपतङ्गाद्यैः स्पर्शिते ऽस्मिन् प्रमादतः । बलिद्रव्ये मुनिश्रेष्ठ सन्त्याज्यं देवतार्चने

kṛmikīṭapataṅgādyaiḥ sparśite 'smin pramādataḥ / balidravye muniśreṣṭha santyājyaṃ devatārcane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अक्षतैर्वाथ पुष्पैर्वा यथासंभवमर्चयेत् । कारयेद्वास्तुदेशेषु तत्तन्मन्त्रमनुस्मरन्

akṣatairvātha puṣpairvā yathāsaṃbhavamarcayet / kārayedvāstudeśeṣu tattanmantramanusmaran

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तर्यीष्णीषसंयुक्तः आचार्यो बलिमाचरेत् । बल्यन्ते परमात्मानमर्घ्यपाद्यादिनार्चयेत्

uttaryīṣṇīṣasaṃyuktaḥ ācāryo balimācaret / balyante paramātmānamarghyapādyādinārcayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वमङ्गलकार्ये ऽस्मिन् मङ्गलालापनं कुरु । तृतीयसवने गत्वा देवागारे मुनीश्वर

sarvamaṅgalakārye 'smin maṅgalālāpanaṃ kuru / tṛtīyasavane gatvā devāgāre munīśvara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाद्यादिसप्तकं दत्वा ततः स्नपनमारभेत् । मण्डपं समलंकृत्य शालिना वेदिमाचरेत्

pādyādisaptakaṃ datvā tataḥ snapanamārabhet / maṇḍapaṃ samalaṃkṛtya śālinā vedimācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र मध्ये तु मतिमान् कलशान् विनिवेशयेत् । शाल्मलीकिंशुकापुष्पसंकाशान् सूत्रवेष्टितान्

tatra madhye tu matimān kalaśān viniveśayet / śālmalīkiṃśukāpuṣpasaṃkāśān sūtraveṣṭitān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदिकोपरि संस्थाप्य चतुर्वेदादिमन्त्रतः । तेषां मध्ये मुनिश्रेष्ठ द्रव्याणि विनिवेशयेत्

vedikopari saṃsthāpya caturvedādimantrataḥ / teṣāṃ madhye muniśreṣṭha dravyāṇi viniveśayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाद्यं तु मध्यमे भागे पूर्वभागेर्ऽघ्यमेव च । याम्ये त्वाचमनीयं स्याद्गन्धं वारुणगोचरे

pādyaṃ tu madhyame bhāge pūrvabhāger'ghyameva ca / yāmye tvācamanīyaṃ syādgandhaṃ vāruṇagocare

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्पतोयं न्यसेत् सोमे कृशानौ तण्डुलोदकम् । नैरृते दधि विन्यस्य वायव्ये क्षीरमेव च

puṣpatoyaṃ nyaset some kṛśānau taṇḍulodakam / nairṛte dadhi vinyasya vāyavye kṣīrameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐशान्ये विन्यसेदाज्यं गन्धयुक्तं शुभं मुने । एवं तु नवकं स्थाप्य कूर्चांस्तेषु विनिक्षिपेत्

aiśānye vinyasedājyaṃ gandhayuktaṃ śubhaṃ mune / evaṃ tu navakaṃ sthāpya kūrcāṃsteṣu vinikṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्रिकां स्थापयेत्तेषु गन्धपुष्पं विनिक्षिपेत् । ततस्तु रजनीचूर्णं पूर्वे वा चोत्तरे ऽथ वा

cakrikāṃ sthāpayetteṣu gandhapuṣpaṃ vinikṣipet / tatastu rajanīcūrṇaṃ pūrve vā cottare 'tha vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थापयित्वार्चयेत्तस्मिन् गन्धपुष्पाक्षतैः क्रमात् । कलशान् नववस्त्रैस्तु वेष्टयेत् प्रणवेन तु

sthāpayitvārcayettasmin gandhapuṣpākṣataiḥ kramāt / kalaśān navavastraistu veṣṭayet praṇavena tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्याहं वाचयेत् सम्यग्याथातथ्येन नारद । गन्धपुषपादिनाभ्यर्च्य तोरणे ऽष्टघटान् न्यसेत्

puṇyāhaṃ vācayet samyagyāthātathyena nārada / gandhapuṣapādinābhyarcya toraṇe 'ṣṭaghaṭān nyaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वादि चोत्तरान्तेषु द्वौ द्वौ तु कलशौ न्यसेत् । गन्धतोयेन संपूर्य गन्धपुष्पादिनार्चयेत्

pūrvādi cottarānteṣu dvau dvau tu kalaśau nyaset / gandhatoyena saṃpūrya gandhapuṣpādinārcayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वनाम्ना चैव सर्वेषां मन्त्रं तु मुनिपुङ्गव । षडक्षरमनुस्मृत्य साधकः परमार्थवित्

svanāmnā caiva sarveṣāṃ mantraṃ tu munipuṅgava / ṣaḍakṣaramanusmṛtya sādhakaḥ paramārthavit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाद्याद्यैः कलशैः सर्वैः देवेशमभिषेचयेत् । स्नपनान्ते तु मन्त्रज्ञो रजनीमभिषेचयेत्

pādyādyaiḥ kalaśaiḥ sarvaiḥ deveśamabhiṣecayet / snapanānte tu mantrajño rajanīmabhiṣecayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुद्धस्नानं ततः कृत्वा अलंकृत्य जनार्दनम् । स्नानोदकं तो गृह्य वैष्णवान् प्रोक्षयेद्बुधः

śuddhasnānaṃ tataḥ kṛtvā alaṃkṛtya janārdanam / snānodakaṃ to gṛhya vaiṣṇavān prokṣayedbudhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं गृहीत्वा तु भक्तानां सर्वेषां मूर्ध्नि निक्षिपेत् । गङ्गास्नानफलं पुण्यं सर्वपापप्रणाशनम्

taṃ gṛhītvā tu bhaktānāṃ sarveṣāṃ mūrdhni nikṣipet / gaṅgāsnānaphalaṃ puṇyaṃ sarvapāpapraṇāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसंपत्समृद्धिः स्यादिति शास्त्रस्य निश्चयः । पूर्ववद्यानमध्ये तु देवमारोप्य मन्त्रवित्

sarvasaṃpatsamṛddhiḥ syāditi śāstrasya niścayaḥ / pūrvavadyānamadhye tu devamāropya mantravit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुराणोक्ततटाके वा नदीतीरे ऽथवा मुने । देवदेवं समानीय मूलमन्त्रेण साधकः

purāṇoktataṭāke vā nadītīre 'thavā mune / devadevaṃ samānīya mūlamantreṇa sādhakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नापयेत्तेयमध्ये तु पूर्ववन्मुनिपुङ्गव । महाजनान् समाहूय दद्यात्तीर्थमनुत्तमम्

snāpayetteyamadhye tu pūrvavanmunipuṅgava / mahājanān samāhūya dadyāttīrthamanuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वस्तिवाचनसंयुक्तं शङ्खदुन्दुभिसंयुतम् । देवालयं क्रमाद्गत्वा द्वारमाश्रित्य नारद

svastivācanasaṃyuktaṃ śaṅkhadundubhisaṃyutam / devālayaṃ kramādgatvā dvāramāśritya nārada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्घ्यपाद्यादिनाभ्यर्च्य रक्षां कुर्वीत मन्त्रवित् । अन्नेन वाथ पुष्पैर्वा अष्टदिग्बलिमाचरेत्

arghyapādyādinābhyarcya rakṣāṃ kurvīta mantravit / annena vātha puṣpairvā aṣṭadigbalimācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुदर्शनेन मन्त्रेण पूर्वादिषु यथाक्रमम् । देवागारं समाश्रित्य स्वस्तिवाचनपूर्वकम्

sudarśanena mantreṇa pūrvādiṣu yathākramam / devāgāraṃ samāśritya svastivācanapūrvakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्ववद्देवमभ्यर्च्य महान्नं च निवेदयेत् । आचार्यं पूजयेत् पश्चात् यथाशक्त्यत्र नारद

pūrvavaddevamabhyarcya mahānnaṃ ca nivedayet / ācāryaṃ pūjayet paścāt yathāśaktyatra nārada

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपूपादीनि चान्यानि उपहाराणि दापयेत् । ताम्बूलं दापयेत् पश्चात् विधिवत् परमेष्ठिना

apūpādīni cānyāni upahārāṇi dāpayet / tāmbūlaṃ dāpayet paścāt vidhivat parameṣṭhinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शेषकर्माणि सर्वाणि राजवत् प्रतिकारयेत् । यः कारयेत्तु मतिमान् इहलाके श्रियं लभेत्

śeṣakarmāṇi sarvāṇi rājavat pratikārayet / yaḥ kārayettu matimān ihalāke śriyaṃ labhet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स याति विष्णुसालोक्यं विष्णुसारूप्यमेव च । अथ वा मुनिशार्दूल तीर्थस्नानविधिं शृणु

sa yāti viṣṇusālokyaṃ viṣṇusārūpyameva ca / atha vā muniśārdūla tīrthasnānavidhiṃ śṛṇu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नदीपुलिनतीरे तु मण्डपं कारयेत् क्रमात् । अथ वा सुप्रपां कृत्वा चतुर्द्वारसमन्विताम्

nadīpulinatīre tu maṇḍapaṃ kārayet kramāt / atha vā suprapāṃ kṛtvā caturdvārasamanvitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासाधिवासने प्रोक्तं प्रपालक्षणमुत्तमम् । एवं लक्षणसंयुक्तां प्रपां कृत्वा मुनीश्वर

vāsādhivāsane proktaṃ prapālakṣaṇamuttamam / evaṃ lakṣaṇasaṃyuktāṃ prapāṃ kṛtvā munīśvara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐन्द्रादीशानपर्यन्तं गोमयेनानुलेपयेत् । पूर्वोक्तशालीनास्तीर्य वितानाद्यैरलंकृतम्

aindrādīśānaparyantaṃ gomayenānulepayet / pūrvoktaśālīnāstīrya vitānādyairalaṃkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्पमालादिसंयुक्तं तन्मध्ये कलशान् न्यसेत् । पूर्ववन्नवकं स्थाप्य पूर्ववत् स्नानमाचरेत्

puṣpamālādisaṃyuktaṃ tanmadhye kalaśān nyaset / pūrvavannavakaṃ sthāpya pūrvavat snānamācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीर्थस्नानं ततो ब्रह्मन् महाजनसमन्वितम् । नद्यां ह्रदे तटाके वा देवेशं स्नानमाचरेत्

tīrthasnānaṃ tato brahman mahājanasamanvitam / nadyāṃ hrade taṭāke vā deveśaṃ snānamācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीरे देवं समानीय शुद्धस्नानं समाचरेत् । अर्घ्यादिनार्चयेद्देवमलंकृत्य प्रयत्नतः

tīre devaṃ samānīya śuddhasnānaṃ samācaret / arghyādinārcayeddevamalaṃkṛtya prayatnataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शेषकर्माणि सर्वाणि अस्मिन् पूर्ववदाचरेत् । द्विप्रकारं मया प्रोक्तं तीर्थस्नानं मुनीश्वर

śeṣakarmāṇi sarvāṇi asmin pūrvavadācaret / dviprakāraṃ mayā proktaṃ tīrthasnānaṃ munīśvara

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

साधकेच्छानुरूपेण यथायोगं समाचरेत् । तीर्थस्नानविधिः प्रोक्तः पूर्वपूर्वा गरीयसी

sādhakecchānurūpeṇa yathāyogaṃ samācaret / tīrthasnānavidhiḥ proktaḥ pūrvapūrvā garīyasī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं संक्षेपतः प्रोक्तममावास्योत्सवं परम् । अन्यथा निष्फलं याति रोगवृद्धिर्धनक्षयः

evaṃ saṃkṣepataḥ proktamamāvāsyotsavaṃ param / anyathā niṣphalaṃ yāti rogavṛddhirdhanakṣayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.