स याति विष्णुसालोक्यं क्रमात् पारिषदेश्वरः ॥ इति श्रीपाञ्चारात्रे विष्वक्सेनसंहितायां श्रीरामजन्मोत्सव- विधिर्नाम एकोनत्रिंशो ऽध्यायः त्रिंशो ऽध्यायः विष्वक्सेनः--- अथातः संप्रवक्ष्यामि कृष्णजन्मदिनोत्सवम् । सर्वलोकहितार्थाय संभूतं यादवे कुले
sa yāti viṣṇusālokyaṃ kramāt pāriṣadeśvaraḥ // iti śrīpāñcārātre viṣvaksenasaṃhitāyāṃ śrīrāmajanmotsava- vidhirnāma ekonatriṃśo 'dhyāyaḥ triṃśo 'dhyāyaḥ viṣvaksenaḥ--- athātaḥ saṃpravakṣyāmi kṛṣṇajanmadinotsavam / sarvalokahitārthāya saṃbhūtaṃ yādave kule
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवक्यां वसुदेवस्य देवानां हितकाम्यया । श्रावणे कृष्णपक्षे च रोहिण्यामष्टमे तिथौ
devakyāṃ vasudevasya devānāṃ hitakāmyayā / śrāvaṇe kṛṣṇapakṣe ca rohiṇyāmaṣṭame tithau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्कुरार्पणपूर्वं तु सप्तपञ्चदिने ऽथवा । मध्यरात्रे तु पूर्वे तु कृष्णबिम्बमनुत्तमम्
aṅkurārpaṇapūrvaṃ tu saptapañcadine 'thavā / madhyarātre tu pūrve tu kṛṣṇabimbamanuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवनीतनटं वापि सर्पनृत्तमथापि वा । चतुर्भुजं वापि तथा पूजयेत्तद्दिने मुने
navanītanaṭaṃ vāpi sarpanṛttamathāpi vā / caturbhujaṃ vāpi tathā pūjayettaddine mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रासादपूर्वभागे तु मण्डपं चतुरश्रकम् । वितानध्वजसंयुक्तं दर्भमालासमावृतम्
prāsādapūrvabhāge tu maṇḍapaṃ caturaśrakam / vitānadhvajasaṃyuktaṃ darbhamālāsamāvṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पमाल्यैरलंकृत्य मुक्तादामै(?)रलंकृतम् । इन्द्रादीशानपर्यन्तं मार्जनं प्रणवेन तु
puṣpamālyairalaṃkṛtya muktādāmai(?)ralaṃkṛtam / indrādīśānaparyantaṃ mārjanaṃ praṇavena tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रोक्षयेद्गन्धतोयेन द्वादशाक्षरविद्यया । गोमयेन समालिप्य पूर्वादिक्रमयोगतः
prokṣayedgandhatoyena dvādaśākṣaravidyayā / gomayena samālipya pūrvādikramayogataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रदीपं च चतुर्दिक्षु दीपयेत् साधकः क्रमात् । पालिकाभिरलंकृत्य मण्डपस्य समन्ततः
pradīpaṃ ca caturdikṣu dīpayet sādhakaḥ kramāt / pālikābhiralaṃkṛtya maṇḍapasya samantataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मण्डपस्य च मध्ये तु चतुष्पादासनं न्यसेत् । तत्रोर्ध्वे छादनं कुर्यात् सितपुष्पं विनिक्षिपेत्
maṇḍapasya ca madhye tu catuṣpādāsanaṃ nyaset / tatrordhve chādanaṃ kuryāt sitapuṣpaṃ vinikṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्चयेद्गन्धपुष्पैस्तु धर्मादिक्रमयोगतः । बिम्बं तु स्थापयेत्तत्र ब्राह्मणैः स्वस्तिवाच्य च
arcayedgandhapuṣpaistu dharmādikramayogataḥ / bimbaṃ tu sthāpayettatra brāhmaṇaiḥ svastivācya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौतुकं बन्धयित्वा तु ब्राह्मणनामनुज्ञया । अङ्गुष्ठानामिकाभ्यां तु द्वादशाक्षरविद्यया
kautukaṃ bandhayitvā tu brāhmaṇanāmanujñayā / aṅguṣṭhānāmikābhyāṃ tu dvādaśākṣaravidyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुखवासं ततो दद्यात् तालवृन्तैश्च वीजयेत् । छत्रचामरसंयुक्तं नृत्तगीतसमन्वितम्
mukhavāsaṃ tato dadyāt tālavṛntaiśca vījayet / chatracāmarasaṃyuktaṃ nṛttagītasamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीणावेणुसमायुक्तं कौतुकं बन्धयेद्धरेः । शङ्खदुन्दुभिसंयुक्तं स्वस्तिवाचनपूर्वकम्
vīṇāveṇusamāyuktaṃ kautukaṃ bandhayeddhareḥ / śaṅkhadundubhisaṃyuktaṃ svastivācanapūrvakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पादुकाद्वयसंयुक्तं शयने संनिवेशयेत् । पूर्ववच्छयनं कल्प्य तन्मध्ये देवमानयेत्
pādukādvayasaṃyuktaṃ śayane saṃniveśayet / pūrvavacchayanaṃ kalpya tanmadhye devamānayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणे बलभद्रं च पश्चात्तत्राधिवासयेत् । अष्टाक्षरेण दिग्बन्धं कारयेत् साधकोत्तमः
dakṣiṇe balabhadraṃ ca paścāttatrādhivāsayet / aṣṭākṣareṇa digbandhaṃ kārayet sādhakottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव विन्यसेद्देवं विष्णुमन्त्रेण साधकः । पाद्यार्घ्याचमनीयं च गन्धपुष्पं तथैव च
tathaiva vinyaseddevaṃ viṣṇumantreṇa sādhakaḥ / pādyārghyācamanīyaṃ ca gandhapuṣpaṃ tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्याहं वाचयेत्तत्र वैष्णवैर्वेदपारगैः । आचार्यः शुक्लवासास्तु शुक्लयज्ञोपवीतवान्
puṇyāhaṃ vācayettatra vaiṣṇavairvedapāragaiḥ / ācāryaḥ śuklavāsāstu śuklayajñopavītavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्ध्वपुण्ड्रधरश्चैव सपवित्रकरस्तथा । आजानुपादौ प्रक्षाल्य द्विर्द्विराचमनीयकम्(?)
ūrdhvapuṇḍradharaścaiva sapavitrakarastathā / ājānupādau prakṣālya dvirdvirācamanīyakam(?)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवस्य दक्षिणे पार्श्वे उत्तराभिमुखासने । प्राणायामत्रयं कृत्वा सृष्टिन्यासं तथैव च
devasya dakṣiṇe pārśve uttarābhimukhāsane / prāṇāyāmatrayaṃ kṛtvā sṛṣṭinyāsaṃ tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव देवं विन्यस्य मन्त्रमष्टाक्षरं मुने । सौवर्णादिघटं गृह्य शुद्धतोयेन मन्त्रवित्
tathaiva devaṃ vinyasya mantramaṣṭākṣaraṃ mune / sauvarṇādighaṭaṃ gṛhya śuddhatoyena mantravit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्पात्रं क्षालयेत् पश्चात् विष्णुगायत्रिया मुने । तोयपूर्णं सुगन्धं च सूत्रवस्त्रसमन्वितम्
tatpātraṃ kṣālayet paścāt viṣṇugāyatriyā mune / toyapūrṇaṃ sugandhaṃ ca sūtravastrasamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धान्यराशौ विनिक्षिप्य तस्य मध्ये महामुने । मूलबेरात्ततो देवं ध्यायन्नारायाणं प्रभुम्
dhānyarāśau vinikṣipya tasya madhye mahāmune / mūlaberāttato devaṃ dhyāyannārāyāṇaṃ prabhum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्यामलं बालवपुषं कृष्णबेरमुनस्मरन् । तत्तोयं प्रतिमामूर्ध्नि सेचयेन्मूलविद्यया
śyāmalaṃ bālavapuṣaṃ kṛṣṇaberamunasmaran / tattoyaṃ pratimāmūrdhni secayenmūlavidyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृताञ्जलिपुटो भूत्वा नमस्कृत्य पुनः पुनः । शयने शाययित्वा तु तं देवं मूलविद्यया
kṛtāñjalipuṭo bhūtvā namaskṛtya punaḥ punaḥ / śayane śāyayitvā tu taṃ devaṃ mūlavidyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव बलभद्रं च शाययेत्तस्य मन्त्रतः । वस्त्रैराच्छादयेद्देवं सितपुष्पैः समर्चयेत्
tathaiva balabhadraṃ ca śāyayettasya mantrataḥ / vastrairācchādayeddevaṃ sitapuṣpaiḥ samarcayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो नारायणं सूक्तमुच्चरेत् साधकोत्तमः । शङ्खदुन्दुभिसंयुक्तं वेदाध्ययनसंयुतम्
tato nārāyaṇaṃ sūktamuccaret sādhakottamaḥ / śaṅkhadundubhisaṃyuktaṃ vedādhyayanasaṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीणावेणुसमायुक्तं झल्लरीमद्दलैर्युतम् । वारसैरन्ध्रिसंयुक्तमाचार्यो मन्त्रमुच्चरन्
vīṇāveṇusamāyuktaṃ jhallarīmaddalairyutam / vārasairandhrisaṃyuktamācāryo mantramuccaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शङ्खादिघोषसंयुक्तं ततो देवं समुद्धरेत् । गन्धपुष्पं विनिक्षिप्य नमस्कृत्य पुनः पुनः
śaṅkhādighoṣasaṃyuktaṃ tato devaṃ samuddharet / gandhapuṣpaṃ vinikṣipya namaskṛtya punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीरमाज्येन संयुक्तं भलभद्राय दापयेत् । वैष्णवेभ्यः सदस्यानां सर्वेषां च प्रदापयेत्
śrīramājyena saṃyuktaṃ bhalabhadrāya dāpayet / vaiṣṇavebhyaḥ sadasyānāṃ sarveṣāṃ ca pradāpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीरं दधिघृतं चैव प्रदद्याद्बलकृष्णयो । कदलीपनसं चैव जम्ब्वादिफलमेव च
kṣīraṃ dadhighṛtaṃ caiva pradadyādbalakṛṣṇayo / kadalīpanasaṃ caiva jambvādiphalameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदन्ते देवदेवस्य दापयेन्मूलविद्यया । तैलं च रजनीचूर्णं तावुभौ मूर्ध्नि सेचयेत्
tadante devadevasya dāpayenmūlavidyayā / tailaṃ ca rajanīcūrṇaṃ tāvubhau mūrdhni secayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शेषं च वैष्णवेभ्यस्तु दद्यात् सर्वमथापि वा । शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषैः तूर्यवेणुसमन्वितैः
śeṣaṃ ca vaiṣṇavebhyastu dadyāt sarvamathāpi vā / śaṅkhadundubhinirghoṣaiḥ tūryaveṇusamanvitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृत्तगीतसमायुक्तं ब्राह्मणैः स्वस्तिवाचनम् । रामकृष्णो तु संस्थाप्य चासने पुष्पसंयुते
nṛttagītasamāyuktaṃ brāhmaṇaiḥ svastivācanam / rāmakṛṣṇo tu saṃsthāpya cāsane puṣpasaṃyute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्घ्यपाद्यादिनाभ्यर्च्य होमकर्म समाचरेत् । नित्याग्नौ वाथ पूर्वस्मिन् कारयेद्वा महामुने
arghyapādyādinābhyarcya homakarma samācaret / nityāgnau vātha pūrvasmin kārayedvā mahāmune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैष्णवाग्नौ तु जुहुयात् समिदाज्यचरूणि च । मूलमन्त्रेण मन्त्रज्ञः पञ्चविंशतिसंख्यया
vaiṣṇavāgnau tu juhuyāt samidājyacarūṇi ca / mūlamantreṇa mantrajñaḥ pañcaviṃśatisaṃkhyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्येकं तु मुनिश्रेष्ठ पश्चाच्छान्तिं समाचरेत् । मधुना पयसा दध्ना हूयतेन(?) घृतेन च
pratyekaṃ tu muniśreṣṭha paścācchāntiṃ samācaret / madhunā payasā dadhnā hūyatena(?) ghṛtena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव जुहुयान्मन्त्रैः पूर्णाहुतिमथाचरेत् । होमान्ते देवदेवेशं स्नापयेद्विधिचोदितम्
tathaiva juhuyānmantraiḥ pūrṇāhutimathācaret / homānte devadeveśaṃ snāpayedvidhicoditam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णगन्धेन काष्ठने उशीरैश्चन्दनेन च । रजनीद्वयचूर्णेन पुनः कृष्णतिलैस्तथा
kṛṣṇagandhena kāṣṭhane uśīraiścandanena ca / rajanīdvayacūrṇena punaḥ kṛṣṇatilaistathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धार्थसर्षपैश्चैव सर्वधान्यानि साधकः । चूर्णोकृत्य मुनिश्रेष्ठ स्नपनान्ते ऽभिषेचयेत्
siddhārthasarṣapaiścaiva sarvadhānyāni sādhakaḥ / cūrṇokṛtya muniśreṣṭha snapanānte 'bhiṣecayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तु रजनीचूर्णं स्नापयेद्देवमूर्धनि । पुष्पं दत्वा नमस्कृत्य मङ्गलालापनं कुरु
tatastu rajanīcūrṇaṃ snāpayeddevamūrdhani / puṣpaṃ datvā namaskṛtya maṅgalālāpanaṃ kuru
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुद्धस्नानं ततः कृत्वा गन्धतोयेन साधकः । वस्त्राभरणमाल्यैश्च कृत्वा गन्धानुलेपनम्
śuddhasnānaṃ tataḥ kṛtvā gandhatoyena sādhakaḥ / vastrābharaṇamālyaiśca kṛtvā gandhānulepanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्चयेद्विधिवद्देवं गन्धपुष्पादिभिस्तथा । अलंकृत्य ततो देवं नीराजनसमन्वितम्
arcayedvidhivaddevaṃ gandhapuṣpādibhistathā / alaṃkṛtya tato devaṃ nīrājanasamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोदानं भूमिदानं च हिरण्यं वस्त्रभूषणम् । सर्वदानं ततो दद्यात् ब्राह्मणेभ्यो यथाक्रमम्
godānaṃ bhūmidānaṃ ca hiraṇyaṃ vastrabhūṣaṇam / sarvadānaṃ tato dadyāt brāhmaṇebhyo yathākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदन्ते वैष्णवान् पूज्य भोजनाच्छादनादिभिः । ताम्बूलं वाथ सर्वेषां यथावित्तानुसारतः(?)
tadante vaiṣṇavān pūjya bhojanācchādanādibhiḥ / tāmbūlaṃ vātha sarveṣāṃ yathāvittānusārataḥ(?)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिरण्यं वाथ वस्त्रं वा गावो वा धान्यमेव वा । आचार्याय प्रदातव्यमतिसंपत्तिकारणम्
hiraṇyaṃ vātha vastraṃ vā gāvo vā dhānyameva vā / ācāryāya pradātavyamatisaṃpattikāraṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दानस्यानन्तरं देवमर्घ्यपाद्यादिनार्चयेत् । पायसं कृसरं गौल्यं शुद्धान्नं च पृथक् पृथक्
dānasyānantaraṃ devamarghyapādyādinārcayet / pāyasaṃ kṛsaraṃ gaulyaṃ śuddhānnaṃ ca pṛthak pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदलीपनसैर्युक्तं देवेशाय निवेदयेत् । पानीयाचमनीयं च दद्याद्देवाय भक्तितः
kadalīpanasairyuktaṃ deveśāya nivedayet / pānīyācamanīyaṃ ca dadyāddevāya bhaktitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भोज्यासनं व्यपोह्याशु देवं भोगासने नयेत् । देवस्याचमनं दद्यान्मुखवासं प्रदापयेत्
bhojyāsanaṃ vyapohyāśu devaṃ bhogāsane nayet / devasyācamanaṃ dadyānmukhavāsaṃ pradāpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वमालां विसृज्याथ चान्मालां तु दापयेत् । देवदेवमलंकृत्य मुखवासं पुनर्ददेत्
pūrvamālāṃ visṛjyātha cānmālāṃ tu dāpayet / devadevamalaṃkṛtya mukhavāsaṃ punardadet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृत्तगीतसमायुक्तं वीणावेणुसमन्वितम् । देवागारं परिभ्रम्य गर्भगेहे नयेद्धरिम्
nṛttagītasamāyuktaṃ vīṇāveṇusamanvitam / devāgāraṃ paribhramya garbhagehe nayeddharim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभातायां तु शर्वर्यामुत्सवं कारयेत्ततः । ग्रामे वा नगरे वापि मार्गशुद्धिं च कारयेत्
prabhātāyāṃ tu śarvaryāmutsavaṃ kārayettataḥ / grāme vā nagare vāpi mārgaśuddhiṃ ca kārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिबिकां वा रथं वापि कुञ्जरं वा हयं तु वा । वस्त्रपुष्पैरलंकृत्य माल्यैश्च विविधैरपि
śibikāṃ vā rathaṃ vāpi kuñjaraṃ vā hayaṃ tu vā / vastrapuṣpairalaṃkṛtya mālyaiśca vividhairapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं देवमलंकृत्य स्थापयेद्यानमध्यमे । ग्रामप्रदक्षिणं कृत्वा गेयनृत्तादिसंयुतम्
evaṃ devamalaṃkṛtya sthāpayedyānamadhyame / grāmapradakṣiṇaṃ kṛtvā geyanṛttādisaṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पटहैस्तालसंयुक्तं कृत्वा ग्रामं परिभ्रमेत् । तैलैश्चन्द्रनसंयुक्तं रजनीचूर्णमेव च
paṭahaistālasaṃyuktaṃ kṛtvā grāmaṃ paribhramet / tailaiścandranasaṃyuktaṃ rajanīcūrṇameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दापयेद्वैष्णवानां तु सदस्यानां विशेषतः । पुनः प्रदक्षिणं कृत्वा देवालयमनुत्तमम्
dāpayedvaiṣṇavānāṃ tu sadasyānāṃ viśeṣataḥ / punaḥ pradakṣiṇaṃ kṛtvā devālayamanuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विधिवत् स्नपनं कृत्वा देवदेवं सनातनम् । महाहविर्निवेद्याथ गर्भागारे नयेद्धरिम्
vidhivat snapanaṃ kṛtvā devadevaṃ sanātanam / mahāhavirnivedyātha garbhāgāre nayeddharim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संक्षेपतः प्रोक्तः कृष्णजन्मदिनोत्सवः । सर्वपापक्षयकरः सर्वयज्ञफलप्रदः
iti saṃkṣepataḥ proktaḥ kṛṣṇajanmadinotsavaḥ / sarvapāpakṣayakaraḥ sarvayajñaphalapradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.