इति श्रीपञ्चरात्रे विष्वक्सेनसंहितायां [मण्डलादिविधिर्नाम] एकत्रिंशो ऽध्यायः ॥ द्वात्रिंशो ऽध्यायः विष्वक्सेनः--- अथातः संप्रवक्ष्यामि हेतिराजस्य लक्षणम् । शृणु नारद गुह्येन(?) उत्तमादि क्रमेण तु
iti śrīpañcarātre viṣvaksenasaṃhitāyāṃ [maṇḍalādividhirnāma] ekatriṃśo 'dhyāyaḥ || dvātriṃśo 'dhyāyaḥ viṣvaksenaḥ--- athātaḥ saṃpravakṣyāmi hetirājasya lakṣaṇam / śṛṇu nārada guhyena(?) uttamādi krameṇa tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्रारं महाचक्रं शतारं वार्धमेव वा । षोडशारं तु वा चक्रं द्वादशारमथापि वा
sahasrāraṃ mahācakraṃ śatāraṃ vārdhameva vā / ṣoḍaśāraṃ tu vā cakraṃ dvādaśāramathāpi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कारयेन्मुनिशार्दूल सौवर्णादिक्रमेण तु । स्वर्णेन रजतेनापि ताम्रलोहेन वा मुने
kārayenmuniśārdūla sauvarṇādikrameṇa tu / svarṇena rajatenāpi tāmralohena vā mune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कारयेद्धेतिराजानमुत्तमाधममध्यतः । उत्तमं हेतिराजस्य लक्षणं प्रथमं शृणु
kārayeddhetirājānamuttamādhamamadhyataḥ / uttamaṃ hetirājasya lakṣaṇaṃ prathamaṃ śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गुष्ठाङ्गुलमानेन द्वादशाङ्गुलमायतम् । भ्रामयेच्चक्ररूपेण विस्तारायामतादृशम्
aṅguṣṭhāṅgulamānena dvādaśāṅgulamāyatam / bhrāmayeccakrarūpeṇa vistārāyāmatādṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथवात्र मुनिश्रेष्ठ मानमार्गं विधीयते । ग्रामराजानुकूलेन नक्षत्रेणैव कारयेत्
athavātra muniśreṣṭha mānamārgaṃ vidhīyate / grāmarājānukūlena nakṣatreṇaiva kārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिल्पशास्तानुरूपेण कारयेच्छिल्पवित्तमैः । षड्दिग्वाथ चतुर्दिग्वा लिखेज्ज्वालाग्निरूपिणाम्
śilpaśāstānurūpeṇa kārayecchilpavittamaiḥ / ṣaḍdigvātha caturdigvā likhejjvālāgnirūpiṇām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्रेण द्विगुणीकृत्य दण्डाकारायतं भेवत् । षडङ्गुलं तु तन्नाहं पद्ममष्टाङ्गुलोच्छ्रयम्
cakreṇa dviguṇīkṛtya daṇḍākārāyataṃ bhevat / ṣaḍaṅgulaṃ tu tannāhaṃ padmamaṣṭāṅgulocchrayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विंशत्यङ्गुलमानं तत् पादायतं क्रमात् सदा । कर्णिकां द्वादशाङ्गुल्या कारयेत् सुमनोरमाम्
viṃśatyaṅgulamānaṃ tat pādāyataṃ kramāt sadā / karṇikāṃ dvādaśāṅgulyā kārayet sumanoramām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कारयेच्चक्रमध्ये तु शक्तिं तद्वैष्णवं महत् । सुवृत्तान्तर्गतं ध्यात्वा तत्तन्मूर्त्यनुसारतः
kārayeccakramadhye tu śaktiṃ tadvaiṣṇavaṃ mahat / suvṛttāntargataṃ dhyātvā tattanmūrtyanusārataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रविरग्निश्च रुद्रश्च ब्रह्माविष्णुस्तथैव च । कालश्च बडबाग्निस्तु शिखायामग्निरेव च
raviragniśca rudraśca brahmāviṣṇustathaiva ca / kālaśca baḍabāgnistu śikhāyāmagnireva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालरूपस्तु दण्डे च ज्योतिश्चक्रं तु तत्प्रभा(?) । अष्टशक्तिसमोपेतं चक्रं तं देवमाकृतिम्
kālarūpastu daṇḍe ca jyotiścakraṃ tu tatprabhā(?) / aṣṭaśaktisamopetaṃ cakraṃ taṃ devamākṛtim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं तु हेतिराजस्य लक्षणं कथितं मया । मध्यमं हेतिराजस्य लक्षणं शृणु सुव्रत
evaṃ tu hetirājasya lakṣaṇaṃ kathitaṃ mayā / madhyamaṃ hetirājasya lakṣaṇaṃ śṛṇu suvrata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशाङ्गुलसमोपेतं भ्रामयेच्चक्रवत् क्रमात् । चक्रदण्डायतं सम्यक् अष्टाङ्गुलमुदाहृतम्
daśāṅgulasamopetaṃ bhrāmayeccakravat kramāt / cakradaṇḍāyataṃ samyak aṣṭāṅgulamudāhṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुरङ्गुलनाहं तत्पद्मं पञ्चाङ्गुलोच्छ्रयम् । पद्मस्य पादविस्तारं ततः पञ्चदशाङ्गुलम्
caturaṅgulanāhaṃ tatpadmaṃ pañcāṅgulocchrayam / padmasya pādavistāraṃ tataḥ pañcadaśāṅgulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पादानुरूपतः कृत्वा कर्णिकां मुनिसत्तम । एवं तु मध्यमं प्रोक्तं शेषं पूर्ववदाचरेत्
pādānurūpataḥ kṛtvā karṇikāṃ munisattama / evaṃ tu madhyamaṃ proktaṃ śeṣaṃ pūrvavadācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टाङ्गुलस्य विस्तारं भ्रामयेच्चक्ररूपकम् । चतुरङ्गुलमायामं गदारूपं तु कारयेत्
aṣṭāṅgulasya vistāraṃ bhrāmayeccakrarūpakam / caturaṅgulamāyāmaṃ gadārūpaṃ tu kārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रियङ्गुलं तु नाहं तत्पादोत्सेधं तथा भवेत् । चतुर्दशाङ्गुलं पद्मं पादविस्तारमेव च
triyaṅgulaṃ tu nāhaṃ tatpādotsedhaṃ tathā bhavet / caturdaśāṅgulaṃ padmaṃ pādavistārameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्णिकापरिमाणं यत् कारयेदनुरूपतः । पूर्ववत् कारयेद्वापि दण्डाकारस्य लक्षणम्
karṇikāparimāṇaṃ yat kārayedanurūpataḥ / pūrvavat kārayedvāpi daṇḍākārasya lakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्यमाधमचक्रे ऽस्मिन् नालं कर्तृवशात् कुरु । उत्तमादिक्रमं प्रोक्तं शेषं साधारणं भवेत्
madhyamādhamacakre 'smin nālaṃ kartṛvaśāt kuru / uttamādikramaṃ proktaṃ śeṣaṃ sādhāraṇaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्तनां दर्शनार्थं यत् चक्रं तु सुमनोरमम् । तथैव कारयेद्विद्वान् हेतिराजस्य लक्षणम्
bhaktanāṃ darśanārthaṃ yat cakraṃ tu sumanoramam / tathaiva kārayedvidvān hetirājasya lakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौवर्णं राजतं चेत्तु कर्मार्चादि महामुने । बल्यर्थं हेतिराजानं ताम्रैर्वाप्यथ कारयेत्
sauvarṇaṃ rājataṃ cettu karmārcādi mahāmune / balyarthaṃ hetirājānaṃ tāmrairvāpyatha kārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मिश्रलोहेन वा कुर्यात् शास्त्रदृष्टेन नारद । बल्युत्सवं तथार्थर्ं(-चा?) तु स्नपनार्थं महामुने
miśralohena vā kuryāt śāstradṛṣṭena nārada / balyutsavaṃ tathārtharṃ(-cā?) tu snapanārthaṃ mahāmune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्रमूर्तिरिह प्रोक्ता सर्वसंपत्सुखावहा । अथवा बलिबेरेण कारयेत्तन्त्रवित्तमः
cakramūrtiriha proktā sarvasaṃpatsukhāvahā / athavā balibereṇa kārayettantravittamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिवा बिम्बेन कर्तव्यं रात्रौ चक्रेण कारयेत्(?) । चक्राभावे द्विसन्ध्यायां बलिबेरेण कारयेत्
divā bimbena kartavyaṃ rātrau cakreṇa kārayet(?) / cakrābhāve dvisandhyāyāṃ balibereṇa kārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं संक्षेपतः प्रोक्तं सर्वं वक्तुं न शक्यते । पवित्रारोहणे चैव पुष्पयागे समन्ततः
evaṃ saṃkṣepataḥ proktaṃ sarvaṃ vaktuṃ na śakyate / pavitrārohaṇe caiva puṣpayāge samantataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा दीक्षावसाने तु सुप्रतिष्ठात्मपूजने । एवमेव तु कर्तव्यं चक्रं भूमौ तु मण्डलम्
tathā dīkṣāvasāne tu supratiṣṭhātmapūjane / evameva tu kartavyaṃ cakraṃ bhūmau tu maṇḍalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दण्डाकारं विना तस्मिन् निशि चूर्णेन पूज(-र?)येत् । प्रथमं चक्रमध्ये तु द्वितीयं चारु(-र?) मध्यमे
daṇḍākāraṃ vinā tasmin niśi cūrṇena pūja(-ra?)yet / prathamaṃ cakramadhye tu dvitīyaṃ cāru(-ra?) madhyame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तृतीयं तु न्यसेद्धीमान् बहिर्वलयमेव तु । एवं चूर्णैरलंकृत्य चक्रमण्डलमुत्तमम्
tṛtīyaṃ tu nyaseddhīmān bahirvalayameva tu / evaṃ cūrṇairalaṃkṛtya cakramaṇḍalamuttamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नेष्यते ऽस्मिन् महाविष्णुर्मध्यमान्तर्गतो हरिम् । ततस्तु परितोष धीं कारयेत्तालमात्रतः
neṣyate 'smin mahāviṣṇurmadhyamāntargato harim / tatastu paritoṣa dhīṃ kārayettālamātrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुन्देन्दुधवलाकारं तण्डुलैरुभयत्र तु । द्वाराणि तालमात्रेण कारयेच्चतुरो दिशि
kundendudhavalākāraṃ taṇḍulairubhayatra tu / dvārāṇi tālamātreṇa kārayeccaturo diśi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.