इति श्रीपाञ्चरात्रे विष्वक्सेनसंहितायां स्वप्नविधिर्नाम सप्तमो ऽध्यायः ॥ अष्टमो ऽध्यायः अष्टमो ऽध्यायः क्षीराब्धेरुत्तरे पारे तपस्यन्तं हिरण्यमयम् । नारदो वाहिनीनाथं विष्णोर्लीलाचले मुनिः
iti śrīpāñcarātre viṣvaksenasaṃhitāyāṃ svapnavidhirnāma saptamo 'dhyāyaḥ || aṣṭamo 'dhyāyaḥ aṣṭamo 'dhyāyaḥ kṣīrābdheruttare pāre tapasyantaṃ hiraṇyamayam / nārado vāhinīnāthaṃ viṣṇorlīlācale muniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दृष्ट्वा प्रणम्य संपूज्य विष्णुभक्तिबलात्कृतः । पप्रच्छ भगवान् भक्तेरिव मूर्तिमवस्थितम्
dṛṣṭvā praṇamya saṃpūjya viṣṇubhaktibalātkṛtaḥ / papraccha bhagavān bhakteriva mūrtimavasthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वं तु परमात्मादिमूर्तीनां लक्षणं तथा । मन्त्राणां लक्षणं चैव छन्दांसि च ऋषींस्तथा
pūrvaṃ tu paramātmādimūrtīnāṃ lakṣaṇaṃ tathā / mantrāṇāṃ lakṣaṇaṃ caiva chandāṃsi ca ṛṣīṃstathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमादीनि चान्यानि सद्मादीनि यथाक्रमम् । वक्तुमर्हसि सेनाप यद्यनुग्रहभागहम्
evamādīni cānyāni sadmādīni yathākramam / vaktumarhasi senāpa yadyanugrahabhāgaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्वक्सेनः--- शृणु देवमुनिश्रेष्ठ यत् प्रष्टु(पृष्ट?)मखिलं त्वया । वक्ष्याम्यहमशेषेण क्रमादवहितो भव
viṣvaksenaḥ--- śṛṇu devamuniśreṣṭha yat praṣṭu(pṛṣṭa?)makhilaṃ tvayā / vakṣyāmyahamaśeṣeṇa kramādavahito bhava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुतिमूलमिदं तन्त्रं प्रमाणं कल्पसूत्रवत् । प्रमाणमिदमेवैकमागमेष्वप्यवस्थितम्
śrutimūlamidaṃ tantraṃ pramāṇaṃ kalpasūtravat / pramāṇamidamevaikamāgameṣvapyavasthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आयुरारोग्यदं नॄणां कीर्तिश्रीपुत्र(ष्टि?)वधनम् । पापक्षयं महापुण्यं योगसाधनमेव च
āyurārogyadaṃ nṝṇāṃ kīrtiśrīputra(ṣṭi?)vadhanam / pāpakṣayaṃ mahāpuṇyaṃ yogasādhanameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्तत्रोत्तरं भागं नित्यमृद्धिशुभप्रदम् । आद्येष्टकाविधानादि सर्वकामप्रदं सदा
tasmāttatrottaraṃ bhāgaṃ nityamṛddhiśubhapradam / ādyeṣṭakāvidhānādi sarvakāmapradaṃ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथातःसंप्रवक्ष्यामि इष्टकालक्ष्णं परम् । कर्षणं च गवां वासं(सो?)भूमिशुद्धिस्तथैव च
athātaḥsaṃpravakṣyāmi iṣṭakālakṣṇaṃ param / karṣaṇaṃ ca gavāṃ vāsaṃ(so?)bhūmiśuddhistathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वमेव मया प्रोक्तं(क्ताः)तन्त्रे ऽस्मिन् पूर्वभागके । अङ्कुरार्पणपूर्वं तु पूर्वरात्रे ऽधिवासयेत्
pūrvameva mayā proktaṃ(ktāḥ)tantre 'smin pūrvabhāgake / aṅkurārpaṇapūrvaṃ tu pūrvarātre 'dhivāsayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्ववन्मण्डपं कृत्वा गोमयेनानुलेपयेत् । अष्टद्रोणसमायुक्तं शालिभिःसमलंकृतम्
pūrvavanmaṇḍapaṃ kṛtvā gomayenānulepayet / aṣṭadroṇasamāyuktaṃ śālibhiḥsamalaṃkṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधिताः पूर्वरात्रे तु चतस्रः प्रथमेष्टकाः । शिलामया मृण्मया वा कुर्याल्लक्षणसंयुताः
sādhitāḥ pūrvarātre tu catasraḥ prathameṣṭakāḥ / śilāmayā mṛṇmayā vā kuryāllakṣaṇasaṃyutāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिला दोषविनिर्मुक्ताः विस्तारद्विगुणायताः । सुविस्तारेष्टकाः प्रोक्ताः षट्पञ्चचतुरङ्गुलाः
śilā doṣavinirmuktāḥ vistāradviguṇāyatāḥ / suvistāreṣṭakāḥ proktāḥ ṣaṭpañcacaturaṅgulāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तमादिक्रमादेताः विस्तारद्विगुणायताः । विस्तारार्धधनं प्रोक्तं इष्टकास्तु प्रमाणतः
uttamādikramādetāḥ vistāradviguṇāyatāḥ / vistārārdhadhanaṃ proktaṃ iṣṭakāstu pramāṇataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चगव्येन संप्रोक्ष्य परिस्तीर्य कुशैस्तथा । पुण्याहं वाचयित्वा तु प्रोक्षयेच्च कुशाम्भसा
pañcagavyena saṃprokṣya paristīrya kuśaistathā / puṇyāhaṃ vācayitvā tu prokṣayecca kuśāmbhasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हैमैः कौतुकसूत्रं तु बन्धयेन्मूलविद्यया । वस्त्रैः प्रत्येकमाच्छाद्य तदग्रे स्थापयेद्बुधः
haimaiḥ kautukasūtraṃ tu bandhayenmūlavidyayā / vastraiḥ pratyekamācchādya tadagre sthāpayedbudhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलशान् स्थापयेत् पश्चात् सवस्त्रान् सापिधानकान् । मध्युकुम्भं च सुदृढं पञ्चरत्नसमन्वितम्
kalaśān sthāpayet paścāt savastrān sāpidhānakān / madhyukumbhaṃ ca sudṛḍhaṃ pañcaratnasamanvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूलमन्त्रेण कुम्भं तु साधयेत् साधकोत्तमः । विद्येश्वरसमायुक्तान् पूरयेत् कलशान् क्रमात्
mūlamantreṇa kumbhaṃ tu sādhayet sādhakottamaḥ / vidyeśvarasamāyuktān pūrayet kalaśān kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाराहं नारसिंहं च श्रीधरं हयशीर्षकम् । जामदग्न्यं च रामं च वामनं वासुदेवकम्
vārāhaṃ nārasiṃhaṃ ca śrīdharaṃ hayaśīrṣakam / jāmadagnyaṃ ca rāmaṃ ca vāmanaṃ vāsudevakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं विद्येश्वरान् प्रोक्तान् क्रमात् कुम्भेषु पूजयेत् । वाराहे मुक्तकं न्यस्य नारसिंहे प्रवालकम्
evaṃ vidyeśvarān proktān kramāt kumbheṣu pūjayet / vārāhe muktakaṃ nyasya nārasiṃhe pravālakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मरकतं श्रीधरे न्यस्य वैडूर्यं हयशीर्षके । इन्द्रनीलं न्य सेद्रामे माणिक्यं वामनैऋते
marakataṃ śrīdhare nyasya vaiḍūryaṃ hayaśīrṣake / indranīlaṃ nya sedrāme māṇikyaṃ vāmanaiṛte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामने पुष्यरागं च शङ्खं वै वासुदेवके । एषामलाभे सौवर्णं तदलाभे तु मौक्तिकम्
vāmane puṣyarāgaṃ ca śaṅkhaṃ vai vāsudevake / eṣāmalābhe sauvarṇaṃ tadalābhe tu mauktikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सकूर्चं साधयेद्विद्वान् सर्वालंकारशोभितम् । प्रभाते पूजयित्वाथ स्थपतिं तक्षकैः सह
sakūrcaṃ sādhayedvidvān sarvālaṃkāraśobhitam / prabhāte pūjayitvātha sthapatiṃ takṣakaiḥ saha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थापको मन्त्रयोग्यस्तु स्थपतिः कर्मयोग्यकः । साधकश्चेष्टकास्तत्र स्नापयेन्मूलविद्यया
sthāpako mantrayogyastu sthapatiḥ karmayogyakaḥ / sādhakaśceṣṭakāstatra snāpayenmūlavidyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो गन्धादिनाभ्यर्च्य दैवज्ञं पूजयेत्ततः । आचार्यं पूजयेत्तत्र हेमवस्त्राङ्गुलीयकैः
tato gandhādinābhyarcya daivajñaṃ pūjayettataḥ / ācāryaṃ pūjayettatra hemavastrāṅgulīyakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तक्षकं पूजयित्वाथ इष्टकाधानमारभेत् । द्वारस्य दक्षिणे पार्श्वे स्थानमेतत् प्रचक्षते
takṣakaṃ pūjayitvātha iṣṭakādhānamārabhet / dvārasya dakṣiṇe pārśve sthānametat pracakṣate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुमुहूर्ते न्यसेद्विद्वान् इष्टकाः परितः क्रमात् । विन्यसेच्च चतुर्दिक्षु वासुदेवादिविद्यया
sumuhūrte nyasedvidvān iṣṭakāḥ paritaḥ kramāt / vinyasecca caturdikṣu vāsudevādividyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चाच्छिल्पिनमलंकृत्य वस्त्रहेमाङ्गुलीयकैः । तेनैव सह संस्थाप्य इष्टकाश्च चतुर्दिशि
paścācchilpinamalaṃkṛtya vastrahemāṅgulīyakaiḥ / tenaiva saha saṃsthāpya iṣṭakāśca caturdiśi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां मध्ये तथा गर्ते पूरयेदुदकेन तु । शुभं वै दक्षिणावर्तं वामावर्तमशोभनम्
teṣāṃ madhye tathā garte pūrayedudakena tu / śubhaṃ vai dakṣiṇāvartaṃ vāmāvartamaśobhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामावर्ते तथा कुर्यात् मूलेन शतमाहुतीः । तदैव नवरत्नानि विन्यसेदनुपूर्वशः
vāmāvarte tathā kuryāt mūlena śatamāhutīḥ / tadaiva navaratnāni vinyasedanupūrvaśaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्रमौक्तिकवैडूर्यशङ्खस्फटिकपुष्यकम् । चन्द्रकान्तं महानीलं माणिक्यं च क्रमान्न्यसेत्
vajramauktikavaiḍūryaśaṅkhasphaṭikapuṣyakam / candrakāntaṃ mahānīlaṃ māṇikyaṃ ca kramānnyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गजदन्ते ऽथवा शङ्खे वल्मीके कर्कटालये । वृषशृङ्गे ह्रदे नद्यां नीर्थे वै पर्वते तथा
gajadante 'thavā śaṅkhe valmīke karkaṭālaye / vṛṣaśṛṅge hrade nadyāṃ nīrthe vai parvate tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समुद्रे च मृदं गृह्य पूरयेदवटं तथा । पुण्याहं वाचयित्वा तु ब्राह्मणानथ भोजयेत्
samudre ca mṛdaṃ gṛhya pūrayedavaṭaṃ tathā / puṇyāhaṃ vācayitvā tu brāhmaṇānatha bhojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद्विमाने प्रथमे सर्वमेतदतन्द्रितः । मण्डपे रत्नहीनं स्यात् रत्नहीनं तु वप्रके(?)
etadvimāne prathame sarvametadatandritaḥ / maṇḍape ratnahīnaṃ syāt ratnahīnaṃ tu vaprake(?)
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं कृतं चेन्मेधावी(?) सर्वसंपत् समृद्धिदम् । यद्येवं न कृतं चेत्तत् पिशाचादि समाविशेत्
evaṃ kṛtaṃ cenmedhāvī(?) sarvasaṃpat samṛddhidam / yadyevaṃ na kṛtaṃ cettat piśācādi samāviśet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्तुः कारयितुश्चापि महान् दोषो भविष्यति । तस्मात् सर्वप्रयत्नेन विधानोक्तं समाचरेत्
kartuḥ kārayituścāpi mahān doṣo bhaviṣyati / tasmāt sarvaprayatnena vidhānoktaṃ samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः पूर्वमारभेत् कर्म तक्षकैः स्थापकैः सह । यजमानुमत्या च कर्षणादि महामुने
yaḥ pūrvamārabhet karma takṣakaiḥ sthāpakaiḥ saha / yajamānumatyā ca karṣaṇādi mahāmune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीर्णस्योद्धरणं वापि चित्रादिकमथापि वा । तेनैव कारयेद्विद्वान् नान्येन तु कदाचन
jīrṇasyoddharaṇaṃ vāpi citrādikamathāpi vā / tenaiva kārayedvidvān nānyena tu kadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैक्ष्ण(तक्ष्णा?)मानादि निर्वृत्तं तक्ष्णैव पुनरुद्धृतम् (?) । तक्षणै(तक्षके?)नैव कार्यं स्यादिति शास्त्रस्य निश्चयः
taikṣṇa(takṣṇā?)mānādi nirvṛttaṃ takṣṇaiva punaruddhṛtam (?) / takṣaṇai(takṣake?)naiva kāryaṃ syāditi śāstrasya niścayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात् सर्वप्रयत्नेन स्थापकैस्तक्षकैर्न्यसेत् । मोहाद्वा यदि वा लोभात् स्थापकात्तक्षकादृते
tasmāt sarvaprayatnena sthāpakaistakṣakairnyaset / mohādvā yadi vā lobhāt sthāpakāttakṣakādṛte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः कारयीत कुर्याद्वा राजराष्ट्रं विनाशयेत् । एवं परीक्ष्य बहुधा मतिमान् साधकोत्तमः
yaḥ kārayīta kuryādvā rājarāṣṭraṃ vināśayet / evaṃ parīkṣya bahudhā matimān sādhakottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रशान्तमानसो भूत्वा कुर्वीताद्येष्टकाविधिम् । प्रथमेष्टकावसाने तु प्रासादं चारभेत् क्रमात्
praśāntamānaso bhūtvā kurvītādyeṣṭakāvidhim / prathameṣṭakāvasāne tu prāsādaṃ cārabhet kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.