Library·Yajnavalkya-Smrti·1

Yajnavalkya-Smrti 1

योगिईश्वरम् याज्ञवल्क्यम् (सम्पूज्य मुनयो^(अब्रुवन् । वर्णआश्रमैतराणाम् नो (ब्रूहि धर्मान् अशेषतह् ॥

yogi.īśvaram yājñavalkyam (sampūjya munayo^(abruvan / varṇa.āśrama.itarāṇām no (brūhi dharmān aśeṣatah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मिथिलास्थह् स योगिइन्द्रह् क्षणम् (ध्यात्वा^(अब्रवीन् मुनीन् ।(२) यस्मिन् देशे मृगह् कृष्णस् तस्मिन् धर्मान् (निबोधत ॥

mithilā.sthah sa yogi.indrah kṣaṇam (dhyātvā^(abravīn munīn /(2) yasmin deśe mṛgah kṛṣṇas tasmin dharmān (nibodhata //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुराणन्यायमीमाम्साधर्मशास्त्रअङ्गमिश्रिताह् । वेदाह् स्थानानि विद्यानाम् धर्मस्य च चतुर्दश ॥

purāṇa.nyāya.mīmāmsā.dharma.śāstra.aṅga.miśritāh / vedāh sthānāni vidyānām dharmasya ca caturdaśa //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्वत्रिविष्णुहारीतयाज्ञवल्क्यौशनोअङ्गिराह् ।(प्।३) यमआपस्तम्बसम्वर्ताह् कात्यायनबृहस्पती ॥

manv.atri.viṣṇu.hārīta.yājñavalkya.uśano.aṅgirāh /(p.3) yama.āpastamba.samvartāh kātyāyana.bṛhaspatī //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पराशरव्यासशङ्खलिखिता दक्षगौतमौ । शातातपो वसिष्ठश् च धर्मशास्त्रयोजकाह् ॥

parāśara.vyāsa.śaṅkha.likhitā dakṣa.gautamau / śātātapo vasiṣṭhaś ca dharma.śāstra.yojakāh //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देशे काल उपायेन द्रव्यम् श्रद्धासमन्वितम् । पात्रे (प्रदीयते यत् तत् सकलम् धर्मलक्षणम् ॥

deśe kāla upāyena dravyam śraddhā.samanvitam / pātre (pradīyate yat tat sakalam dharma.lakṣaṇam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुतिह् स्मृतिह् सदाचारह् स्वस्य च प्रियम् आत्मनह् ।(प्।४) सम्यक्सम्कल्पजह् कामो धर्ममूलम् इदम् स्मृतम् ॥

śrutih smṛtih sad.ācārah svasya ca priyam ātmanah /(p.4) samyak.samkalpajah kāmo dharma.mūlam idam smṛtam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इज्याआचारदमअहिम्सादानस्वाध्यायकर्मणाम् । अयम् तु परमो धर्मो यद् योगेन आत्मदर्शनम् ॥

ijyā.ācāra.dama.ahimsā.dāna.svādhyāya.karmaṇām / ayam tu paramo dharmo yad yogena ātma.darśanam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चत्वारो वेदधर्मज्ञाह् पर्षत् त्रैविद्यम् एव वा । सा (ब्रूते यम् स धर्मह् (स्याद् एको वा^अध्यात्मवित्तमह् ॥

catvāro veda.dharmajñāh parṣat traividyam eva vā / sā (brūte yam sa dharmah (syād eko vā^adhyātmavittamah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मक्षत्रियविट्शूद्रा वर्णास् त्व् आद्यास् त्रयो द्विजाह् । निषेकआद्याह् श्मशानअन्तास् तेषाम् वै मन्त्रतह् क्रियाह् ॥

brahma.kṣatriya.viṭ.śūdrā varṇās tv ādyās trayo dvijāh / niṣeka.ādyāh śmaśāna.antās teṣām vai mantratah kriyāh //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गर्भआधानम् ऋतौ पुम्सह् सवनम् स्पन्दनात् पुरा । षष्ठे^अष्टमे वा सीमन्तो मास्य् एते जातकर्म च ॥

garbha.ādhānam ṛtau pumsah savanam spandanāt purā / ṣaṣṭhe^aṣṭame vā sīmanto māsy ete jāta.karma ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अहन्य् एकादशे नाम चतुर्थे मासि निष्क्रमह् । षष्ठे^अन्नप्राशनम् मासि चूडा (कार्या यथाकुलम् ॥

ahany ekādaśe nāma caturthe māsi niṣkramah / ṣaṣṭhe^anna.prāśanam māsi cūḍā (kāryā yathā.kulam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् एनह् शमम् (याति बीजगर्भसमुद्भवम् ।(प्।६) तूष्णीम् एताह् क्रियाह् स्त्रीणाम् विवाहस् तु समन्त्रकह् ॥

evam enah śamam (yāti bīja.garbha.samudbhavam /(p.6) tūṣṇīm etāh kriyāh strīṇām vivāhas tu sa.mantrakah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गर्भअष्टमे^अष्टमे वा^अब्दे ब्राह्मणस्य^उपनायनम् । राज्ञाम् एकादशे सा^एके विशाम् एके यथाकुलम् ॥

garbha.aṣṭame^aṣṭame vā^abde brāhmaṇasya^upanāyanam / rājñām ekādaśe sā^eke viśām eke yathā.kulam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

(उपनीय गुरुह् शिष्यम् महाव्याहृतिपूर्वकम् । वेदम् (अध्यापयेद् एनम् शौचआचाराम्श् च (शिक्षयेत् ॥

(upanīya guruh śiṣyam mahā.vyāhṛti.pūrvakam / vedam (adhyāpayed enam śauca.ācārāmś ca (śikṣayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिवासम्ध्यासु कर्णस्थब्रह्मसूत्रौदङ्मुखह् ।(प्।७) (कुर्यान् मूत्रपुरीषे च रात्रौ चेद् दक्षिणामुखह् ॥

divā.samdhyāsu karṇastha.brahma.sūtra.udaṅ.mukhah /(p.7) (kuryān mūtra.purīṣe ca rātrau ced dakṣiṇā.mukhah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृहीतशिश्नश् च^(उत्थाय मृद्भिर् अभ्युद्धृतैर् जलैह् । गन्धलेपक्षयकरम् शौचम् (कुर्याद् अतन्द्रितह् ॥

gṛhīta.śiśnaś ca^(utthāya mṛdbhir abhyuddhṛtair jalaih / gandha.lepa.kṣaya.karam śaucam (kuryād atandritah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तर्जानु शुचौ देश उपविष्ट उदङ्मुखह् । प्राग् वा ब्राह्मेण तीर्थेन द्विजो नित्यम् (उपस्पृशेत् ॥

antar.jānu śucau deśa upaviṣṭa udaṅ.mukhah / prāg vā brāhmeṇa tīrthena dvijo nityam (upaspṛśet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कनिष्ठादेशिन्यङ्गुष्ठमूलान्य् अग्रम् करस्य च । प्रजापतिपितृब्रह्मदेवतीर्थान्य् अनुक्रमात् ॥

kaniṣṭhā.deśiny.aṅguṣṭha.mūlāny agram karasya ca / prajāpati.pitṛ.brahma.deva.tīrthāny anukramāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिह् (प्राश्य^अपो द्विर् (उन्मृज्य खान्य् अद्भिह् (समुपस्पृशेत् ।(प्।८) अद्भिस् तु प्रकृतिस्थाभिर् हीनाभिह् फेनबुद्बुदैह् ॥

trih (prāśya^apo dvir (unmṛjya khāny adbhih (samupaspṛśet /(p.8) adbhis tu prakṛtisthābhir hīnābhih phena.budbudaih //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृत्कण्ठतालुगाभिस् तु यथासम्ख्यम् द्विजातयह् । (शुध्येरन् स्त्री च शूद्रश् च सकृत् स्पृष्टाभिर् अन्ततह् ॥

hṛt.kaṇṭha.tālugābhis tu yathā.samkhyam dvijātayah / (śudhyeran strī ca śūdraś ca sakṛt spṛṣṭābhir antatah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नानम् अब्दैवतैर् मन्त्रैर् मार्जनम् प्राणसम्यमह् । सूर्यस्य च^अप्य् उपस्थानम् गायत्र्याह् प्रत्यहम् जपह् ॥

snānam ab.daivatair mantrair mārjanam prāṇa.samyamah / sūryasya ca^apy upasthānam gāyatryāh pratyaham japah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गायत्रीम् शिरसा सार्धम् (जपेद् व्याहृतिपूर्विकाम् । प्रतिप्रणवसम्युक्ताम् त्रिर् अयम् प्राणसम्यमह् ॥

gāyatrīm śirasā sārdham (japed vyāhṛti.pūrvikām / pratipraṇava.samyuktām trir ayam prāṇa.samyamah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणान् (आयम्य (सम्प्रोक्ष्य तृचेन अब्दैवतेन तु । (जपन्न् (आसीत सावित्रीम् प्रत्यग् आतारकौदयात् ॥

prāṇān (āyamya (samprokṣya tṛcena ab.daivatena tu / (japann (āsīta sāvitrīm pratyag ā.tāraka.udayāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्ध्याम् प्राक् प्रातर् एवम् हि (तिष्ठेद् आसूर्यदर्शनात् ।(प्।९) अग्निकार्यम् ततह् (कुर्यात् सम्ध्ययोर् उभयोर् अपि ॥

samdhyām prāk prātar evam hi (tiṣṭhed ā.sūrya.darśanāt /(p.9) agni.kāryam tatah (kuryāt samdhyayor ubhayor api //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो^(अभिवादयेद् वृद्धान् असाव् अहम् इति (ब्रुवन् । गुरुम् चैव अप्य् (उपासीत स्वाध्यायअर्थम् समाहितह् ॥

tato^(abhivādayed vṛddhān asāv aham iti (bruvan / gurum caiva apy (upāsīta svādhyāya.artham samāhitah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आहूतश् च^अप्य् (अधीयीत लब्धम् च^अस्मै (निवेदयेत् । हितम् तस्य^(आचरेन् नित्यम् मनोवाक्कायकर्मभिह् ॥

āhūtaś ca^apy (adhīyīta labdham ca^asmai (nivedayet / hitam tasya^(ācaren nityam mano.vāk.kāya.karmabhih //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतज्ञअद्रोहिमेधाविशुचिकल्यानसूयकाह् । (अध्याप्या धर्मतह् साधु शक्तआप्तज्ञानवित्तदाह् ॥

kṛtajña.adrohi.medhāvi.śuci.kalyāna.sūyakāh / (adhyāpyā dharmatah sādhu śakta.āpta.jñāna.vittadāh //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दण्डअजिनौपवीतानि मेखलाम् चैव (धारयेत् ।(प्।१०) ब्राह्मणेषु (चरेद् भैक्षम् अनिन्द्येष्व् आत्मवृत्तये ॥

daṇḍa.ajina.upavītāni mekhalām caiva (dhārayet /(p.10) brāhmaṇeṣu (cared bhaikṣam anindyeṣv ātma.vṛttaye //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदिमध्यअवसानेषु भवत्शब्दौपलक्षिता । ब्राह्मणक्षत्रियविशाम् भैक्षचर्या यथाक्रमम् ॥

ādi.madhya.avasāneṣu bhavat.śabda.upalakṣitā / brāhmaṇa.kṣatriya.viśām bhaikṣa.caryā yathā.kramam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतअग्निकार्यो (भुञ्जीत वाग्यतो गुरुअनुज्ञया । आपोशानक्रियापूर्वम् (सत्कृत्य^अन्नम् (अकुत्सयन् ॥

kṛta.agni.kāryo (bhuñjīta vāg.yato guru.anujñayā / āpośāna.kriyā.pūrvam (sat.kṛtya^annam (akutsayan //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मचर्ये स्थितो न^एकम् अन्नम् (अद्याद् अनापदि । ब्राह्मणह् कामम् (अश्नीयात्^श्राद्धे व्रतम् (अपीडयन् ॥

brahma.carye sthito na^ekam annam (adyād anāpadi / brāhmaṇah kāmam (aśnīyāt^śrāddhe vratam (apīḍayan //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुमाम्सअञ्जनौच्छिष्टशुक्तस्त्रीप्राणिहिम्सनम् ।(प्।११) भास्करआलोकनअश्लीलपरिवादआदि (वर्जयेत् ॥

madhu.māmsa.añjana.ucchiṣṭa.śukta.strī.prāṇi.himsanam /(p.11) bhāskara.ālokana.aślīla.parivāda.ādi (varjayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स गुरुर् यह् क्रियाह् (कृत्वा वेदम् अस्मै (प्रयच्छति । (उपनीय (ददद् वेदम् आचार्यह् स उदाहृतह् ॥

sa gurur yah kriyāh (kṛtvā vedam asmai (prayacchati / (upanīya (dadad vedam ācāryah sa udāhṛtah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकदेशम् उपाध्याय ऋत्विग् यज्ञकृद् (उच्यते । एते (मान्या यथापूर्वम् एभ्यो माता गरीयसी ॥

ekadeśam upādhyāya ṛtvig yajña.kṛd (ucyate / ete (mānyā yathā.pūrvam ebhyo mātā garīyasī //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिवेदम् ब्रह्मचर्यम् द्वादशअब्दानि पञ्च वा । ग्रहणअन्तिकम् इत्य् एके केशअन्तश् चैव षोडशे ॥

prativedam brahma.caryam dvādaśa.abdāni pañca vā / grahaṇa.antikam ity eke keśa.antaś caiva ṣoḍaśe //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आषोडशाद् आद्वाविम्शाच् चतुर्विम्शाच् च वत्सरात् ।(प्।१२) ब्रह्मक्षत्रविशाम् काल औपनायनिकह् परह् ॥

ā.ṣoḍaśād ā.dvāvimśāc catur.vimśāc ca vatsarāt /(p.12) brahma.kṣatra.viśām kāla aupanāyanikah parah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अत ऊर्ध्वम् (पतन्त्य् एते सर्वधर्मबहिष्कृताह् । सावित्रीपतिता व्रात्या व्रात्यस्तोमाद् ऋते क्रतोह् ॥

ata ūrdhvam (patanty ete sarva.dharma.bahiṣ.kṛtāh / sāvitrī.patitā vrātyā vrātya.stomād ṛte kratoh //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मातुर् यद् अग्रे (जायन्ते द्वितीयम् मौञ्जिबन्धनात् । ब्राह्मणक्षत्रियविशस् तस्माद् एते द्विजाह् स्मृताह् ॥

mātur yad agre (jāyante dvitīyam mauñji.bandhanāt / brāhmaṇa.kṣatriya.viśas tasmād ete dvijāh smṛtāh //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञानाम् तपसाम् चैव शुभानाम् चैव कर्मणाम् । वेद एव द्विजातीनाम् निह्श्रेयसकरह् परह् ॥

yajñānām tapasām caiva śubhānām caiva karmaṇām / veda eva dvijātīnām nihśreyasa.karah parah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुना पयसा चैव स देवांस् (तर्पयेद् द्विजह् ।(प्।१३) पितॄन् मधुघृताभ्याम् च ऋचो^(अधीते च यो^अन्वहम् ॥

madhunā payasā caiva sa devāṃs (tarpayed dvijah /(p.13) pitṝn madhu.ghṛtābhyām ca ṛco^(adhīte ca yo^anvaham //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यजूम्षि शक्तितो^(अधीते यो^अन्वहम् स घृतअमृतैह् । (प्रीणाति देवान् आज्येन मधुना च पितॄंस् तथा ॥

yajūmṣi śaktito^(adhīte yo^anvaham sa ghṛta.amṛtaih / (prīṇāti devān ājyena madhunā ca pitṝṃs tathā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तु सोमघृतैर् देवांस् (तर्पयेद् यो^अन्वहम् (पठेत् । सामानि तृप्तिम् (कुर्याच् च पितॄणाम् मधुसर्पिषा ॥

sa tu soma.ghṛtair devāṃs (tarpayed yo^anvaham (paṭhet / sāmāni tṛptim (kuryāc ca pitṝṇām madhu.sarpiṣā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेदसा (तर्पयेद् देवान् अथर्वअङ्गिरसह् (पठन् । पितॄम्श् च मधुसर्पिर्भ्याम् अन्वहम् शक्तितो द्विजह् ॥

medasā (tarpayed devān atharva.aṅgirasah (paṭhan / pitṝmś ca madhu.sarpirbhyām anvaham śaktito dvijah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाकोवाक्यम् पुराणम् च नाराशम्सीश् च गाथिकाह् । इतिहासांस् तथा विद्याह् शक्त्या^(अधीते हि यो^अन्वहम् ॥

vākovākyam purāṇam ca nārāśamsīś ca gāthikāh / itihāsāṃs tathā vidyāh śaktyā^(adhīte hi yo^anvaham //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माम्सक्षीरओदनमधुतर्पणम् स दिवओकसाम् । (करोति तृप्तिम् (कुर्याच् च पितॄणाम् मधुसर्पिषा ॥

māmsa.kṣīra.odana.madhu.tarpaṇam sa diva.okasām / (karoti tṛptim (kuryāc ca pitṝṇām madhu.sarpiṣā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते तृप्तास् (तर्पयन्त्य् एनम् सर्वकामफलैह् शुभैह् ।(प्।१४) यम् यम् क्रतुम् (अधीते च तस्य तस्य^(आप्नुयात् फलम् ॥

te tṛptās (tarpayanty enam sarva.kāma.phalaih śubhaih /(p.14) yam yam kratum (adhīte ca tasya tasya^(āpnuyāt phalam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिर् वित्तपूर्णपृथिवीदानस्य फलम् (अश्नुते । तपसश् च परस्य^इह नित्यम् स्वाध्यायवान् द्विजह् ॥

trir vitta.pūrṇa.pṛthivī.dānasya phalam (aśnute / tapasaś ca parasya^iha nityam svādhyāyavān dvijah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैष्ठिको ब्रह्मचारी तु (वसेद् आचार्यसम्निधौ । तदभावे^अस्य तनये पत्न्याम् वैश्वानरे^अपि वा ॥

naiṣṭhiko brahma.cārī tu (vased ācārya.samnidhau / tad.abhāve^asya tanaye patnyām vaiśvānare^api vā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन विधिना देहम् (सादयन् विजितैन्द्रियह् । ब्रह्मलोकम् (अवाप्नोति न च^इह^(आजायते पुनह् ॥ए

anena vidhinā deham (sādayan vijita.indriyah / brahma.lokam (avāpnoti na ca^iha^(ājāyate punah //E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरवे तु वरम् (दत्त्वा (स्नायाद् वा तदनुज्ञया । वेदम् व्रतानि वा पारम् (नीत्वा ह्य् उभयम् एव वा ॥

gurave tu varam (dattvā (snāyād vā tad.anujñayā / vedam vratāni vā pāram (nītvā hy ubhayam eva vā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अविप्लुतब्रह्मचर्यो लक्षण्याम् स्त्रियम् (उद्वहेत् ।(प्।१५) अनन्यपूर्विकाम् कान्ताम् असपिण्डाम् यवीयसीम् ॥

avipluta.brahma.caryo lakṣaṇyām striyam (udvahet /(p.15) ananya.pūrvikām kāntām asapiṇḍām yavīyasīm //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अरोगिणीम् भ्रातृमतीम् असमानआर्षगोत्रजान् ।(प्।१६) पञ्चमात् सप्तमाद् ऊर्ध्वम् मातृतह् पितृतस् तथा ॥(प्।१७)

arogiṇīm bhrātṛmatīm asamāna.ārṣa.gotrajān /(p.16) pañcamāt saptamād ūrdhvam mātṛtah pitṛtas tathā //(p.17)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशपूरुषविख्यातात्^श्रोत्रियाणाम् महाकुलात् । स्फीताद् अपि न सम्चारिरोगदोषसमन्वितात् ॥(प्।१८)

daśa.pūruṣa.vikhyātāt^śrotriyāṇām mahā.kulāt / sphītād api na samcāri.roga.doṣa.samanvitāt //(p.18)

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतैर् एव गुणैर् युक्तह् सवर्णह् श्रोत्रियो वरह् । यत्नात् परीक्षितह् पुम्स्त्वे युवा धीमान् जनप्रियह् ॥

etair eva guṇair yuktah savarṇah śrotriyo varah / yatnāt parīkṣitah pumstve yuvā dhīmān jana.priyah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद् (उच्यते द्विजातीनाम् शूद्राद् दारौपसम्ग्रहह् । न^एतन् मम मतम् यस्मात् तत्र^अयम् (जायते स्वयम् ॥

yad (ucyate dvijātīnām śūdrād dāra.upasamgrahah / na^etan mama matam yasmāt tatra^ayam (jāyate svayam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिस्रो वर्णआनुपूर्व्येण द्वे तथा^एका यथाक्रमम् ।(प्।१९) ब्राह्मणक्षत्रियविशाम् भार्या स्वा शूद्रजन्मनह् ॥

tisro varṇa.ānupūrvyeṇa dve tathā^ekā yathā.kramam /(p.19) brāhmaṇa.kṣatriya.viśām bhāryā svā śūdra.janmanah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मो विवाह (आहूय (दीयते शक्त्यलम्कृता । तज्जह् (पुनात्य् उभयतह् पुरुषान् एकविम्शतिम् ॥

brāhmo vivāha (āhūya (dīyate śakty.alamkṛtā / tajjah (punāty ubhayatah puruṣān ekavimśatim //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञस्थ ऋत्विजे दैव (आदाय^आर्षस् तु गोद्वयम् । चतुर्दश प्रथमजह् (पुनात्य् उत्तरजश् च षट् ॥

yajñastha ṛtvije daiva (ādāya^ārṣas tu go.dvayam / caturdaśa prathamajah (punāty uttarajaś ca ṣaṭ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्य् (उक्त्वा (चरताम् धर्मम् सह या (दीयते^अर्थिने । स कायह् (पावयेत् तज्जह् षट् षड्वम्श्यान् सह^आत्मना ॥

ity (uktvā (caratām dharmam saha yā (dīyate^arthine / sa kāyah (pāvayet tajjah ṣaṭ ṣaḍ.vamśyān saha^ātmanā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसुरो द्रविणआदानाद् गान्धर्वह् समयान् मिथह् ।(प्।२०) राक्षसो युद्धहरणात् पैशाचह् कन्यकाछलात् ॥

āsuro draviṇa.ādānād gāndharvah samayān mithah /(p.20) rākṣaso yuddha.haraṇāt paiśācah kanyakā.chalāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाणिर् (ग्राह्यह् सवर्णासु (गृह्णीयात् क्षत्रिया शरम् । वैश्या प्रतोदम् (आदद्याद् वेदने त्व् अग्रजन्मनह् ॥

pāṇir (grāhyah savarṇāsu (gṛhṇīyāt kṣatriyā śaram / vaiśyā pratodam (ādadyād vedane tv agra.janmanah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिता पितामहो भ्राता सकुल्यो जननी तथा । कन्याप्रदह् पूर्वनाशे प्रकृतिस्थह् परह् परह् ॥

pitā pitāmaho bhrātā sakulyo jananī tathā / kanyā.pradah pūrva.nāśe prakṛtisthah parah parah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

(अप्रयच्छन् (समाप्नोति भ्रूणहत्याम् ऋताव् ऋतौ । गम्यम् त्व् अभावे दातॄणाम् कन्या (कुर्यात् स्वयम्वरम् ॥

(aprayacchan (samāpnoti bhrūṇa.hatyām ṛtāv ṛtau / gamyam tv abhāve dātṝṇām kanyā (kuryāt svayamvaram //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सकृत् (प्रदीयते कन्या (हरंस् ताम् चोरदण्डभाक् । दत्ताम् अपि (हरेत् पूर्वात्^श्रेयाम्श् चेद् वर (आव्रजेत् ॥

sakṛt (pradīyate kanyā (haraṃs tām cora.daṇḍa.bhāk / dattām api (haret pūrvāt^śreyāmś ced vara (āvrajet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

(अनाख्याय (ददद् दोषम् (दण्ड्य उत्तमसाहसम् ।(प्।२१) अदुष्टाम् तु (त्यजन् (दण्ड्यो (दूषयंस् तु मृषा शतम् ॥

(anākhyāya (dadad doṣam (daṇḍya uttama.sāhasam /(p.21) aduṣṭām tu (tyajan (daṇḍyo (dūṣayaṃs tu mṛṣā śatam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अक्षता च क्षता चैव पुनर्भूह् सम्स्कृता पुनह् । स्वैरिणी या पतिम् (हित्वा सवर्णम् कामतह् (श्रयेत् ॥

akṣatā ca kṣatā caiva punar.bhūh samskṛtā punah / svairiṇī yā patim (hitvā savarṇam kāmatah (śrayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपुत्राम् गुरुअनुज्ञातो देवरह् पुत्रकाम्यया । सपिण्डो वा सगोत्रो वा घृतअभ्यक्त ऋताव् (इयात् ॥

aputrām guru.anujñāto devarah putra.kāmyayā / sapiṇḍo vā sagotro vā ghṛta.abhyakta ṛtāv (iyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आगर्भसम्भवाद् (गच्छेत् पतितस् त्व् अन्यथा (भवेत् । अनेन विधिना जातह् क्षेत्रजो^अस्य (भवेत् सुतह् ॥

ā.garbha.sambhavād (gacchet patitas tv anyathā (bhavet / anena vidhinā jātah kṣetrajo^asya (bhavet sutah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृतअधिकाराम् मलिनाम् पिण्डमात्रौपजीविनाम् । परिभूताम् अधह्शय्याम् (वासयेद् व्यभिचारिणीम् ॥

hṛta.adhikārām malinām piṇḍa.mātra.upajīvinām / paribhūtām adhah.śayyām (vāsayed vyabhicāriṇīm //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोमह् शौचम् (ददाव् आसाम् गन्धर्वश् च शुभाम् गिरम् ।(प्।२२) पावकह् सर्वमेध्यत्वम् मेध्या वै योषितो ह्य् अतह् ॥

somah śaucam (dadāv āsām gandharvaś ca śubhām giram /(p.22) pāvakah sarva.medhyatvam medhyā vai yoṣito hy atah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यभिचाराद् ऋतौ शुद्धिर् गर्भे त्यागो (विधीयते । गर्भभर्तृवधआदौ च तथा महति पातके ॥

vyabhicārād ṛtau śuddhir garbhe tyāgo (vidhīyate / garbha.bhartṛ.vadha.ādau ca tathā mahati pātake //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुरापी व्याधिता धूर्ता वन्ध्या^अर्थघ्न्य् अप्रियम्वदा स्त्रीप्रसूश् च^(अधिवेत्तव्या पुरुषद्वेषिणी तथा ॥

surāpī vyādhitā dhūrtā vandhyā^arthaghny apriyam.vadā strī.prasūś ca^(adhivettavyā puruṣa.dveṣiṇī tathā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधिविन्ना तु (भर्तव्या महद् एनो^अन्यथा (भवेत् । यत्र^आनुकूल्यम् दम्पत्योस् त्रिवर्गस् तत्र (वर्धते ॥

adhivinnā tu (bhartavyā mahad eno^anyathā (bhavet / yatra^ānukūlyam dampatyos trivargas tatra (vardhate //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृते (जीवति वा पत्यौ या न^अन्यम् (उपगच्छति ।(प्।२३) सा^इह कीर्तिम् (अवाप्नोति (मोदते च^उमया सह ॥

mṛte (jīvati vā patyau yā na^anyam (upagacchati /(p.23) sā^iha kīrtim (avāpnoti (modate ca^umayā saha //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आज्ञासम्पादिनीम् दक्षाम् वीरसूम् प्रियवादिनीम् । (त्यजन् (दाप्यस् तृतीयअम्शम् अद्रव्यो भरणम् स्त्रियाह् ॥

ājñā.sampādinīm dakṣām vīrasūm priya.vādinīm / (tyajan (dāpyas tṛtīya.amśam adravyo bharaṇam striyāh //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीभिर् भर्तृवचह् (कार्यम् एष धर्मह् परह् स्त्रियाह् । आशुद्धेह् (सम्प्रतीक्ष्यो हि महापातकदूषितह् ॥

strībhir bhartṛ.vacah (kāryam eṣa dharmah parah striyāh / ā.śuddheh (sampratīkṣyo hi mahā.pātaka.dūṣitah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकआनन्त्यम् दिवह् प्राप्तिह् पुत्रपौत्रप्रपौत्रकैह् । यस्मात् तस्मात् स्त्रियह् (सेव्याह् (कर्तव्याश् च सुरक्षिताह् ॥

loka.ānantyam divah prāptih putra.pautra.prapautrakaih / yasmāt tasmāt striyah (sevyāh (kartavyāś ca su.rakṣitāh //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षोडशऋतुनिशाह् स्त्रीणाम् तस्मिन् युग्मासु (सम्विशेत् ।(प्।२४) ब्रह्मचार्य् एव पर्वाण्य् आद्याश् चतस्रस् तु (वर्जयेत् ॥

ṣoḍaśa.ṛtu.niśāh strīṇām tasmin yugmāsu (samviśet /(p.24) brahma.cāry eva parvāṇy ādyāś catasras tu (varjayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् (गच्छन् स्त्रियम् क्षामाम् मघाम् मूलम् च (वर्जयेत् । सुस्थ इन्दौ सकृत् पुत्रम् लक्षण्यम् (जनयेत् पुमान् ॥

evam (gacchan striyam kṣāmām maghām mūlam ca (varjayet / sustha indau sakṛt putram lakṣaṇyam (janayet pumān //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथाकामी (भवेद् वा^अपि स्त्रीणाम् वरम् (अनुस्मरन् । स्वदारनिरतश् चैव स्त्रियो (रक्ष्या यतह् स्मृताह् ॥

yathā.kāmī (bhaved vā^api strīṇām varam (anusmaran / sva.dāra.nirataś caiva striyo (rakṣyā yatah smṛtāh //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भर्तृभ्रातृपितृज्ञातिश्वश्रूश्वशुरदेवरैह् ।(प्।२७) बन्धुभिश् च स्त्रियह् (पूज्या भूषणआच्छादनअशनैह् ॥

bhartṛ.bhrātṛ.pitṛ.jñāti.śvaśrū.śvaśura.devaraih /(p.27) bandhubhiś ca striyah (pūjyā bhūṣaṇa.ācchādana.aśanaih //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सम्यतौपस्करा दक्षा हृष्टा व्ययपराङ्मुखी । (कुर्यात्^श्वशुरयोह् पादवन्दनम् भर्तृतत्परा ॥

samyata.upaskarā dakṣā hṛṣṭā vyaya.parāṅ.mukhī / (kuryāt^śvaśurayoh pāda.vandanam bhartṛ.tat.parā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रीडाम् शरीरसम्स्कारम् समाजौत्सवदर्शनम्। हास्यम् परगृहे यानम् (त्यजेत् प्रोषितभर्तृका ॥

krīḍām śarīra.samskāram samāja.utsava.darśanam/ hāsyam para.gṛhe yānam (tyajet proṣita.bhartṛkā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

(रक्षेत् कन्याम् पिता विन्नाम् पतिह् पुत्रास् तु वार्धके । अभावे ज्ञातयस् तेषाम् न स्वातन्त्र्यम् क्वचित् स्त्रियाह् ॥

(rakṣet kanyām pitā vinnām patih putrās tu vārdhake / abhāve jñātayas teṣām na svātantryam kvacit striyāh //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितृमातृसुतभ्रातृश्वश्रूश्वशुरमातुलैह् । हीना न (स्याद् विना भर्त्रा (गर्हणीया^अन्यथा (भवेत् ॥

pitṛ.mātṛ.suta.bhrātṛ.śvaśrū.śvaśura.mātulaih / hīnā na (syād vinā bhartrā (garhaṇīyā^anyathā (bhavet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतिप्रियहिते युक्ता स्वआचारा विजितैन्द्रिया ।(प्।२९) सा^इह कीर्तिम् (अवाप्नोति (प्रेत्य च^अनुत्तमाम् गतिम् ॥

pati.priya.hite yuktā sva.ācārā vijita.indriyā /(p.29) sā^iha kīrtim (avāpnoti (pretya ca^anuttamām gatim //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्याम् अन्याम् सवर्णायाम् धर्मकार्यम् न (कारयेत् । सवर्णासु विधौ धर्म्ये ज्येष्ठया न विना^इतरा ॥

satyām anyām savarṇāyām dharma.kāryam na (kārayet / savarṇāsu vidhau dharmye jyeṣṭhayā na vinā^itarā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

(दाहयित्वा^अग्निहोत्रेण स्त्रियम् वृत्तवतीम् पतिह् ।(प्।३०) (आहरेद् विधिवद् दारान् अग्नीम्श् चैव^(अविलम्बयन् ॥ए

(dāhayitvā^agni.hotreṇa striyam vṛttavatīm patih /(p.30) (āhared vidhivad dārān agnīmś caiva^(avilambayan //E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सवर्णेभ्यह् सवर्णासु (जायन्ते हि सजातयह् । अनिन्द्येषु विवाहेषु पुत्राह् सम्तानवर्धनाह् ॥

savarṇebhyah savarṇāsu (jāyante hi sajātayah / anindyeṣu vivāheṣu putrāh samtāna.vardhanāh //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विप्रान् मूर्धअवसिक्तो हि क्षत्रियायाम् विशह् स्त्रियाम् ।(प्।३१) अम्बष्ठह् शूद्र्याम् निषादो जातह् पारशवो^अपि वा ॥

viprān mūrdha.avasikto hi kṣatriyāyām viśah striyām /(p.31) ambaṣṭhah śūdryām niṣādo jātah pāraśavo^api vā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैश्याशूद्र्योस् तु राजन्यान् माहिष्यौग्रौ सुतौ स्मृतौ । वैश्यात् तु करणह् शूद्र्याम् विन्नास्व् एष विधिह् स्मृतह् ॥

vaiśyā.śūdryos tu rājanyān māhiṣya.ugrau sutau smṛtau / vaiśyāt tu karaṇah śūdryām vinnāsv eṣa vidhih smṛtah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मण्याम् क्षत्रियात् (सूतो वैश्याद् वैदेहकस् तथा ।(प्।३२) शूद्राज् (जातस् तु चण्डालह् सर्वधर्मबहिष्कृतह् ॥

brāhmaṇyām kṣatriyāt (sūto vaiśyād vaidehakas tathā /(p.32) śūdrāj (jātas tu caṇḍālah sarva.dharma.bahiṣ.kṛtah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षत्रिया मागधम् वैश्यात्^शूद्रात् क्षत्तारम् एव च । शूद्राद् आयोगवम् वैश्या (जनयामास वै सुतम् ॥

kṣatriyā māgadham vaiśyāt^śūdrāt kṣattāram eva ca / śūdrād āyogavam vaiśyā (janayām.āsa vai sutam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

माहिष्येण करण्याम् तु रथकारह् (प्रजायते । असत्सन्तस् तु (विज्ञेयाह् प्रतिलोमअनुलोमजाह् ॥

māhiṣyeṇa karaṇyām tu ratha.kārah (prajāyate / asat.santas tu (vijñeyāh pratiloma.anulomajāh //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जात्युत्कर्षो युगे (ज्ञेयह् सप्तमे पञ्चमे^अपि वा । व्यत्यये कर्मणाम् साम्यम् पूर्ववच् च^अधरौत्तरम् ॥ए

jāty.utkarṣo yuge (jñeyah saptame pañcame^api vā / vyatyaye karmaṇām sāmyam pūrvavac ca^adhara.uttaram //E

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्म स्मार्तम् विवाहअग्नौ (कुर्वीत प्रत्यहम् गृही । दायकालआहृते वा^अपि श्रौतम् वैतानिकअग्निषु ॥

karma smārtam vivāha.agnau (kurvīta pratyaham gṛhī / dāya.kāla.āhṛte vā^api śrautam vaitānika.agniṣu //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरीरचिन्ताम् (निर्वर्त्य कृतशौचविधिर् द्विजह् ।(प्।३४) प्रातह्सम्ध्याम् (उपासीत दन्तधावनपूर्वकम् ॥

śarīra.cintām (nirvartya kṛta.śauca.vidhir dvijah /(p.34) prātah.samdhyām (upāsīta danta.dhāvana.pūrvakam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

(हुत्वा^अग्नीन् सूर्यदैवत्यान् (जपेन् मन्त्रान् समाहितह् । वेदअर्थान् (अधिगच्छेच् च शास्त्राणि विविधानि च ॥

(hutvā^agnīn sūrya.daivatyān (japen mantrān samāhitah / veda.arthān (adhigacchec ca śāstrāṇi vividhāni ca //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

(उपेयाद् ईश्वरम् चैव योगक्षेमअर्थसिद्धये ।(प्।३५) (स्नात्वा देवान् पितॄम्श् चैव (तर्पयेद् (अर्चयेत् तथा ॥

(upeyād īśvaram caiva yoga.kṣema.artha.siddhaye /(p.35) (snātvā devān pitṝmś caiva (tarpayed (arcayet tathā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेदअथर्वपुराणानि सैतिहासानि शक्तितह् । जपयज्ञप्रसिद्ध्यर्थम् विद्याम् च^आध्यात्मिकीम् (जपेत् ॥

veda.atharva.purāṇāni sa.itihāsāni śaktitah / japa.yajña.prasiddhy.artham vidyām ca^ādhyātmikīm (japet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलिकर्मस्वधाहोमस्वाध्यायअतिथिसत्क्रियाह् । भूतपितृअमरब्रह्ममनुष्याणाम् महामखाह् ॥

bali.karma.svadhā.homa.svādhyāya.atithi.satkriyāh / bhūta.pitṛ.amara.brahma.manuṣyāṇām mahā.makhāh //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवेभ्यश् च हुताद् अन्नात्^शेषाद् भूतबलिम् (हरेत् । अन्नम् भूमौ श्वचाण्डालवायसेभ्यश् च (निक्षिपेत् ॥

devebhyaś ca hutād annāt^śeṣād bhūta.balim (haret / annam bhūmau śva.cāṇḍāla.vāyasebhyaś ca (nikṣipet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्नम् पितृमनुष्येभ्यो (देयम् अप्य् अन्वहम् जलम् ।(प्।३६) स्वाध्यायम् सततम् (कुर्यान् न (पचेद् अन्नम् आत्मने ॥

annam pitṛ.manuṣyebhyo (deyam apy anvaham jalam /(p.36) svādhyāyam satatam (kuryān na (paced annam ātmane //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बालस्ववासिनीवृद्धगर्भिण्यातुरकन्यकाह् । (सम्भोज्य^अतिथिभृत्याम्श् च दम्पत्योह् शेषभोजनम् ॥

bāla.sva.vāsinī.vṛddha.garbhiṇy.ātura.kanyakāh / (sambhojya^atithi.bhṛtyāmś ca dampatyoh śeṣa.bhojanam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आपोशनेन^उपरिष्टाद् अधस्ताद् (अश्नता तथा । अनग्नम् अमृतम् चैव (कार्यम् अन्नम् द्विजन्मना ॥

āpośanena^upariṣṭād adhastād (aśnatā tathā / anagnam amṛtam caiva (kāryam annam dvijanmanā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिथित्वेन वर्णानाम् (देयम् शक्त्या^अनुपूर्वशह् । (अप्रणोद्यो^अतिथिह् सायम् अपि वाग्भूतृणौदकैह् ॥

atithitvena varṇānām (deyam śaktyā^anupūrvaśah / (apraṇodyo^atithih sāyam api vāg.bhū.tṛṇa.udakaih //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

(सत्कृत्य भिक्षवे भिक्षा (दातव्या सव्रताय च । (भोजयेच् च^आगतान् काले सखिसम्बन्धिबान्धवान् ॥

(sat.kṛtya bhikṣave bhikṣā (dātavyā sa.vratāya ca / (bhojayec ca^āgatān kāle sakhi.sambandhi.bāndhavān //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाउक्षम् वा महाजम् वा श्रोत्रियाय^(उपकल्पयेत् ।(प्।३७) सत्क्रिया^अन्वासनम् स्वादु भोजनम् सूनृतम् वचह् ॥

mahā.ukṣam vā mahājam vā śrotriyāya^(upakalpayet /(p.37) satkriyā^anvāsanam svādu bhojanam sūnṛtam vacah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिसम्वत्सरम् त्व् अर्घ्याह् स्नातकआचार्यपार्थिवाह् । प्रियो विवाह्यश् च तथा यज्ञम् प्रत्य् ऋत्विजह् पुनह् ॥

pratisamvatsaram tv arghyāh snātaka.ācārya.pārthivāh / priyo vivāhyaś ca tathā yajñam praty ṛtvijah punah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अध्वनीनो अतिथिर् (ज्ञेयह् श्रोत्रियो वेदपारगह् । (मान्याव् एतौ गृहस्थस्य ब्रह्मलोकम् (अभीप्सतह् ॥

adhvanīno atithir (jñeyah śrotriyo veda.pāragah / (mānyāv etau gṛhasthasya brahma.lokam (abhīpsatah //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परपाकरुचिर् न (स्याद् अनिन्द्यआमन्त्रणाद् ऋते ।(प्।३८) वाक्पाणिपादचापल्यम् (वर्जयेच् च^अतिभोजनम् ॥

para.pāka.rucir na (syād anindya.āmantraṇād ṛte /(p.38) vāk.pāṇi.pāda.cāpalyam (varjayec ca^ati.bhojanam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिथिम् श्रोत्रियम् तृप्तम् आसीमन्तम् (अनुव्रजेत् । अहह्शेषम् सह^(आसीत शिष्टैर् इष्टैश् च बन्धुभिह् ॥

atithim śrotriyam tṛptam ā.sīmantam (anuvrajet / ahah.śeṣam saha^(āsīta śiṣṭair iṣṭaiś ca bandhubhih //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

(उपास्य पश्चिमाम् सम्ध्याम् (हुत्वा^अग्नींस् तान् (उपास्य च । भृत्यैह् परिवृतो (भुक्त्वा न^अतितृप्त्या^अथ (सम्विशेत् ॥

(upāsya paścimām samdhyām (hutvā^agnīṃs tān (upāsya ca / bhṛtyaih parivṛto (bhuktvā na^atitṛptyā^atha (samviśet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मे मुहूर्ते च^(उत्थाय (चिन्तयेद् आत्मनो हितम् । धर्मअर्थकामान् स्वे काले यथाशक्ति न (हापयेत् ॥

brāhme muhūrte ca^(utthāya (cintayed ātmano hitam / dharma.artha.kāmān sve kāle yathā.śakti na (hāpayet //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्याकर्मवयोबन्धुवित्तैर् (मान्या यथाक्रमम् ।(प्।३९) एतैह् प्रभूतैह् शूद्रो^अपि वार्धके मानम् (अर्हति ॥

vidyā.karma.vayo.bandhu.vittair (mānyā yathā.kramam /(p.39) etaih prabhūtaih śūdro^api vārdhake mānam (arhati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृद्धभारिनृपस्नातस्त्रीरोगिवरचक्रिणाम् । पन्था (देयो नृपस् तेषाम् (मान्यह् स्नातश् च भूपतेह् ॥

vṛddha.bhāri.nṛpa.snāta.strī.rogi.vara.cakriṇām / panthā (deyo nṛpas teṣām (mānyah snātaś ca bhūpateh //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इज्याअध्ययनदानानि वैश्यस्य क्षत्रियस्य च । प्रतिग्रहो^अधिको विप्रे याजनअध्यापने तथा ॥

ijyā.adhyayana.dānāni vaiśyasya kṣatriyasya ca / pratigraho^adhiko vipre yājana.adhyāpane tathā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रधानम् क्षत्रिये कर्म प्रजानाम् परिपालनम् ।(प्।४०) कुसीदकृषिवाणिज्यपाशुपाल्यम् विशह् स्मृतम् ॥

pradhānam kṣatriye karma prajānām paripālanam /(p.40) kusīda.kṛṣi.vāṇijya.pāśupālyam viśah smṛtam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शूद्रस्य द्विजशुश्रूषा तया^(अजीवन् वणिग् (भवेत् । शिल्पैर् वा विविधैर् (जीवेद् द्विजातिहितम् (आचरन् ॥

śūdrasya dvija.śuśrūṣā tayā^(ajīvan vaṇig (bhavet / śilpair vā vividhair (jīved dvijāti.hitam (ācaran //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.