Yasodhara: Rasaprakasasudhakara 4

अथेदानीं प्रवक्ष्यामि धातुशोधनमारणम् । अनुभूतं मया किंचित् किंचित् शास्त्रानुसारतः

athedānīṃ pravakṣyāmi dhātuśodhanamāraṇam / anubhūtaṃ mayā kiṃcit kiṃcit śāstrānusārataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<अष्टधातवः> सुवर्णं रजतं चेति शुद्धलोहमुदीरितम् । ताम्रं चैवाश्मसारं च नागवंगौ तथैव

<aṣṭadhātavaḥ> suvarṇaṃ rajataṃ ceti śuddhalohamudīritam / tāmraṃ caivāśmasāraṃ ca nāgavaṃgau tathaiva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूतिलोहं निगदितं द्वितीयं रसवेदिना । संमिश्रलोहं त्रितयं सौराष्ट्ररीतिवर्तकम् । एतेऽष्टौ धातवो ज्ञेया लोहान्येवं भवन्ति हि

pūtilohaṃ nigaditaṃ dvitīyaṃ rasavedinā / saṃmiśralohaṃ tritayaṃ saurāṣṭrarītivartakam / ete'ṣṭau dhātavo jñeyā lohānyevaṃ bhavanti hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<सुवर्णभेदाः> सुवर्णं द्विविधं ज्ञेयं रसजं खनिसंभवम् । अन्ये त्रयः सुवर्णस्य प्रकाराः सन्ति नोदिताः

<suvarṇabhedāḥ> suvarṇaṃ dvividhaṃ jñeyaṃ rasajaṃ khanisaṃbhavam / anye trayaḥ suvarṇasya prakārāḥ santi noditāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<गोल्द्:: रसज> रसजं रसवेधेन जायते हेम सुन्दरं । तच्चतुर्दशवर्णाढ्यं सर्वकार्यकरं परम्

<gold:: rasaja> rasajaṃ rasavedhena jāyate hema sundaraṃ / taccaturdaśavarṇāḍhyaṃ sarvakāryakaraṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<खनिज:: ओरिगिन्> पर्वते भूमिदेशेषु खन्यमानेषु कुत्रचित् । दृश्यते खनिजं प्राज्ञैस् तच्चतुर्दशवर्णकम्

<khanija:: origin> parvate bhūmideśeṣu khanyamāneṣu kutracit / dṛśyate khanijaṃ prājñais taccaturdaśavarṇakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<गोल्द्:: शोधन> रूप्यादियोगेन यदा मिश्रं स्वर्णं हि जायते । हेमकार्यं न चेत्तेन तदा शोध्यं भिषग्वरैः

<gold:: śodhana> rūpyādiyogena yadā miśraṃ svarṇaṃ hi jāyate / hemakāryaṃ na cettena tadā śodhyaṃ bhiṣagvaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हीनवर्णस्य हेम्नश्च पत्राण्येव तु कारयेत् । खटिकापटुचूर्णं च कांजिकेन प्रमर्दयेत्

hīnavarṇasya hemnaśca patrāṇyeva tu kārayet / khaṭikāpaṭucūrṇaṃ ca kāṃjikena pramardayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पत्राणि लेपयेत्तेन कल्केनाथ प्रयत्नतः । आरण्योत्पलकैः कार्या कोष्ठिका नातिविस्तृता

patrāṇi lepayettena kalkenātha prayatnataḥ / āraṇyotpalakaiḥ kāryā koṣṭhikā nātivistṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्ये तत्संपुटं मुक्त्वा वह्निं प्रज्वालयेत्ततः । एवं पुटत्रयं दत्त्वा शुद्धं हेम समुद्धरेत्

madhye tatsaṃpuṭaṃ muktvā vahniṃ prajvālayettataḥ / evaṃ puṭatrayaṃ dattvā śuddhaṃ hema samuddharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तु शुद्धस्य हेम्नश्च शोधनं कारयेद्भिषक् । अन्येषामेव लोहानां शोधनं कारयेद् भिषक्

na tu śuddhasya hemnaśca śodhanaṃ kārayedbhiṣak / anyeṣāmeva lohānāṃ śodhanaṃ kārayed bhiṣak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<गोल्द्:: मारण:: निरुत्थ> ततः स्वर्णभवं पत्रं तापितं हि विनिक्षिपेत् । ज्वालामुखीरसे षष्ठी- पुटैर्भस्मीभवत्यलम्

<gold:: māraṇa:: niruttha> tataḥ svarṇabhavaṃ patraṃ tāpitaṃ hi vinikṣipet / jvālāmukhīrase ṣaṣṭhī- puṭairbhasmībhavatyalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गुरुणा कथितं सम्यक् निरुत्थं जायते ध्रुवम् । रोगान्हिनस्ति सकलान् नात्र कार्या विचारणा

guruṇā kathitaṃ samyak nirutthaṃ jāyate dhruvam / rogānhinasti sakalān nātra kāryā vicāraṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<गोल्द्:: मारण:: निरुत्थ> हेम्नः पत्राणि सूक्ष्माणि सूचिवेध्यानि कारयेत् । पुराम्बुभस्मसूतेन लेपयित्वाथ शोषयेत्

<gold:: māraṇa:: niruttha> hemnaḥ patrāṇi sūkṣmāṇi sūcivedhyāni kārayet / purāmbubhasmasūtena lepayitvātha śoṣayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संपुटे च ततो रुन्ध्यात् पुटयेद्दशभिः पुटैः । म्रियते नात्र संदेहो निरुत्थं भस्म जायते

saṃpuṭe ca tato rundhyāt puṭayeddaśabhiḥ puṭaiḥ / mriyate nātra saṃdeho nirutthaṃ bhasma jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<गोल्द्:: मारण> हेम्नः सूक्ष्मदलानि भूर्जसदृशान्यादाय संलेप्य वै वज्रीदुग्धकहिङ्गुहिङ्गुलसमैर् एकत्र पिष्टीकृतैः । सत्यं संपुटके निधाय दशभिश्चैवं पुटैः कुक्कुटैः पाच्यं हेम च रक्तगैरिकसमं संजायते निश्चितम् <गोल्द्:: मारण> लोहपर्पटीकाबद्धं मृतं सूतं समांशकम् । विद्रुते हेम्नि निक्षिप्तं स्वर्णभूतिप्रभं भवेत्

<gold:: māraṇa> hemnaḥ sūkṣmadalāni bhūrjasadṛśānyādāya saṃlepya vai vajrīdugdhakahiṅguhiṅgulasamair ekatra piṣṭīkṛtaiḥ / satyaṃ saṃpuṭake nidhāya daśabhiścaivaṃ puṭaiḥ kukkuṭaiḥ pācyaṃ hema ca raktagairikasamaṃ saṃjāyate niścitam <gold:: māraṇa> lohaparpaṭīkābaddhaṃ mṛtaṃ sūtaṃ samāṃśakam / vidrute hemni nikṣiptaṃ svarṇabhūtiprabhaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्भस्म पुरतोयेन दरदेन समन्वितम् । मर्दयेद् दिनम् एकं तु संपुटे धारयेत्ततः

tadbhasma puratoyena daradena samanvitam / mardayed dinam ekaṃ tu saṃpuṭe dhārayettataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुटितं दशवारेण स्वर्णं सिंदूरसन्निभम् । जायते नात्र संदेहो रंजनं कुरुते ध्रुवम् । देहं लोहं च मतिमान् सुधनी साधयेदिदम्

puṭitaṃ daśavāreṇa svarṇaṃ siṃdūrasannibham / jāyate nātra saṃdeho raṃjanaṃ kurute dhruvam / dehaṃ lohaṃ ca matimān sudhanī sādhayedidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<गोल्द्:: मृत:: मेदिच्। प्रोपेर्तिएस्> एतत्स्वर्णभवं करोतिच रजः सौन्दर्यतां वै सदा रोगान्दैवकृतान् निहन्ति सकलान्येवं त्रिदोषोद्भवान् । यः सेवेत नरः समान् द्विदशकान् वृद्धश्च नो जायते दोषाश्चैव गरोद्भवा विषकृता आगन्तुजा नैव हि

<gold:: mṛta:: medic. properties> etatsvarṇabhavaṃ karotica rajaḥ saundaryatāṃ vai sadā rogāndaivakṛtān nihanti sakalānyevaṃ tridoṣodbhavān / yaḥ seveta naraḥ samān dvidaśakān vṛddhaśca no jāyate doṣāścaiva garodbhavā viṣakṛtā āgantujā naiva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<सिल्वेर्:: सुब्त्य्पेस्> रूप्यं च त्रिविधं प्रोक्तं खनिजं सहजं तथा । कृत्रिमं च त्रयो भेदाः कथिताः पूर्वसूरिभिः

<silver:: subtypes> rūpyaṃ ca trividhaṃ proktaṃ khanijaṃ sahajaṃ tathā / kṛtrimaṃ ca trayo bhedāḥ kathitāḥ pūrvasūribhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<सिल्वेर्:: खनिज> भूधरे कुत्र चेत्प्राप्तं खन्यमाने च खनिजम् । <सिल्वेर्:: सहज> कैलासशिखराज्जातं सहजं तदुदीरितम्

<silver:: khanija> bhūdhare kutra cetprāptaṃ khanyamāne ca khanijam / <silver:: sahaja> kailāsaśikharājjātaṃ sahajaṃ tadudīritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<सिल्वेर्:: कृत्रिम> रसवेधेन यज्जातं वङ्गात्तत्कृत्रिमं मतम् । <सिल्वेर्:: शुद्ध:: परीक्षा> यद्रूप्यं वह्निना तप्तम् उज्ज्वलं हि विनिःसरेत् । तच्छुद्धं कलधूतं हि सर्वकार्यकरं परम्

<silver:: kṛtrima> rasavedhena yajjātaṃ vaṅgāttatkṛtrimaṃ matam / <silver:: śuddha:: parīkṣā> yadrūpyaṃ vahninā taptam ujjvalaṃ hi viniḥsaret / tacchuddhaṃ kaladhūtaṃ hi sarvakāryakaraṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<सिल्वेर्:: शोधन> ताम्रादिसंसर्गभवं त्वशुद्धं रूप्यं हि मिश्रं खलु दोषलं च । तच्छोधयेद्वै भसितस्य मूष्यां सीसेन सार्धं रजतं तु ध्मापयेत्

<silver:: śodhana> tāmrādisaṃsargabhavaṃ tvaśuddhaṃ rūpyaṃ hi miśraṃ khalu doṣalaṃ ca / tacchodhayedvai bhasitasya mūṣyāṃ sīsena sārdhaṃ rajataṃ tu dhmāpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताराच्च षड्गुणं नागं ध्मापयेद्यत्नतः सुधीः । शनैर् विधम्यमानं हि दोषशून्यं प्रजायते

tārācca ṣaḍguṇaṃ nāgaṃ dhmāpayedyatnataḥ sudhīḥ / śanair vidhamyamānaṃ hi doṣaśūnyaṃ prajāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेनैव प्रकारेण शोधयेद्रजतं सदा । सर्वकार्ये प्रयोक्तव्यं सर्वसिद्धिविधायकम्

anenaiva prakāreṇa śodhayedrajataṃ sadā / sarvakārye prayoktavyaṃ sarvasiddhividhāyakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<सिल्वेर्:: मारण> भागमेकं तु रजतं सूतभागचतुष्टयम् । मर्दयेद् दिनमेकं तु सततं निम्बुवारिणा

<silver:: māraṇa> bhāgamekaṃ tu rajataṃ sūtabhāgacatuṣṭayam / mardayed dinamekaṃ tu satataṃ nimbuvāriṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पेषणाज्जायते पिष्टीर् दिनैकेन तु निश्चितम् । मूषामध्ये तु तां मुक्त्वा अधोर्ध्वं गंधकं न्यसेत्

peṣaṇājjāyate piṣṭīr dinaikena tu niścitam / mūṣāmadhye tu tāṃ muktvā adhordhvaṃ gaṃdhakaṃ nyaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वालुकायंत्रमध्यस्थां दिनैकं तु दृढाग्निना । पाचितां तु प्रयत्नेन स्वांगशीतलतां गताम्

vālukāyaṃtramadhyasthāṃ dinaikaṃ tu dṛḍhāgninā / pācitāṃ tu prayatnena svāṃgaśītalatāṃ gatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तालेनाम्लेन सहितां मर्दितां हि शिलातले । ततो द्वादशवाराणि पुटान्यत्र प्रदापयेत्

tālenāmlena sahitāṃ marditāṃ hi śilātale / tato dvādaśavārāṇi puṭānyatra pradāpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन विधिना सम्यक् रजतं म्रियते ध्रुवम् । <सिल्वेर्:: मारण> तारमाक्षिकयोश्चूर्णम् अम्लेन सह मर्दयेत्

anena vidhinā samyak rajataṃ mriyate dhruvam / <silver:: māraṇa> tāramākṣikayoścūrṇam amlena saha mardayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विंशत्पुटेन तत्तारं भूतीभवति निश्चितम् । <रेपेअतेद् मारण> पुटाधिक्यं हि लोहानां सम्यक् स्याद् गुणकारि च । रंजनं कुरुतेऽत्यर्थं रक्तं श्वेतत्वमादिशेत्

viṃśatpuṭena tattāraṃ bhūtībhavati niścitam / <repeated māraṇa> puṭādhikyaṃ hi lohānāṃ samyak syād guṇakāri ca / raṃjanaṃ kurute'tyarthaṃ raktaṃ śvetatvamādiśet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<सिल्वेर्:: मृत:: मेदिच्। प्रोपेर्तिएस्> शुद्धं भस्मीकृतं रूप्यं सारघाज्यसमन्वितम् । नेत्ररोगानपि सदा क्षवजान्गुदजानपि

<silver:: mṛta:: medic. properties> śuddhaṃ bhasmīkṛtaṃ rūpyaṃ sāraghājyasamanvitam / netrarogānapi sadā kṣavajāngudajānapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पित्तजान् काससम्भूतान् पाण्डुजानुदराणि च । दोषजानपि सर्वांश्च नाशयेदरुचिं सदा

pittajān kāsasambhūtān pāṇḍujānudarāṇi ca / doṣajānapi sarvāṃśca nāśayedaruciṃ sadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<चोप्पेर्:: सुब्त्य्पेस्> ताम्रं चापि द्विधा प्रोक्तं नेपालं म्लेच्छदेशजम् । नेपालदेशजाद् अन्यन् म्लेच्छं तत्कथितं बुधैः

<copper:: subtypes> tāmraṃ cāpi dvidhā proktaṃ nepālaṃ mlecchadeśajam / nepāladeśajād anyan mlecchaṃ tatkathitaṃ budhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<चोप्पेर्:: शोधन> सीसकेन समं ताम्रं रजतेनैव शोधयेत् । पश्चान्मारणकं सम्यक् कर्तव्यं रसवादिना

<copper:: śodhana> sīsakena samaṃ tāmraṃ rajatenaiva śodhayet / paścānmāraṇakaṃ samyak kartavyaṃ rasavādinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<चोप्पेर्:: मारणम्> कृत्वा ताम्रस्य पत्राणि कन्यापत्रे निवेशयेत् । कुक्कुटाख्ये पुटे सम्यक् पुटयेत्तदनंतरम्

<copper:: māraṇam> kṛtvā tāmrasya patrāṇi kanyāpatre niveśayet / kukkuṭākhye puṭe samyak puṭayettadanaṃtaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूतगंधकयोः पिष्टिः कार्या चातिमनोरमा । विमर्द्य निम्बुतोयेन तानि पत्राणि लेपयेत्

sūtagaṃdhakayoḥ piṣṭiḥ kāryā cātimanoramā / vimardya nimbutoyena tāni patrāṇi lepayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थालीमध्ये निरुन्ध्याथ पचेद्यामचतुष्टयम् । पञ्चदोषविनिर्मुक्तं शुल्बं तेनैव जायते

sthālīmadhye nirundhyātha pacedyāmacatuṣṭayam / pañcadoṣavinirmuktaṃ śulbaṃ tenaiva jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<चोप्पेर्:: मारण> रवितुल्येन बलिना सूतकेन समेन च । तालकेन तदर्धेन शिलया च तदर्धया

<copper:: māraṇa> ravitulyena balinā sūtakena samena ca / tālakena tadardhena śilayā ca tadardhayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चूर्णं कज्जलसंकाशं कारयेन्मतिमान् भिषक्

cūrṇaṃ kajjalasaṃkāśaṃ kārayenmatimān bhiṣak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरावसंपुटस्यान्तः पत्राण्याधाय यत्नतः । उपर्युपरि पत्राणि कज्जलीं च निधापयेत्

śarāvasaṃpuṭasyāntaḥ patrāṇyādhāya yatnataḥ / uparyupari patrāṇi kajjalīṃ ca nidhāpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यामैकं पाचयेदग्नौ गर्भयन्त्रोदरान्तरे । स्वांगशीतं समुत्तार्य खल्वे सूक्ष्मं प्रचूर्णयेत्

yāmaikaṃ pācayedagnau garbhayantrodarāntare / svāṃgaśītaṃ samuttārya khalve sūkṣmaṃ pracūrṇayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लेहयेन्मधुसंयुक्तम् अनुपानैर् यथोचितैः । <चोप्पेर्:: मारण (?)।सोमनाथ (?)> शुद्धताम्रस्य पत्राणि कर्तव्यानि प्रयत्नतः

lehayenmadhusaṃyuktam anupānair yathocitaiḥ / <copper:: māraṇa (?)/somanātha (?)> śuddhatāmrasya patrāṇi kartavyāni prayatnataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्समांशस्य गंधस्य पारदस्य समस्य च

tatsamāṃśasya gaṃdhasya pāradasya samasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तालकस्य तदर्धस्य शिलायाश्च तदर्धतः । लांगलीचित्रकव्योष- तालमूलीकरञ्जकैः

tālakasya tadardhasya śilāyāśca tadardhataḥ / lāṃgalīcitrakavyoṣa- tālamūlīkarañjakaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विषशम्याकातिविषा- सैंधवैश्च समांशकैः । जंबीरस्य द्रवेणाथ चूर्णं चातिद्रवीकृतम्

viṣaśamyākātiviṣā- saiṃdhavaiśca samāṃśakaiḥ / jaṃbīrasya draveṇātha cūrṇaṃ cātidravīkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्सर्वं हि शिलाभाण्डे विनिधाय प्रयत्नतः । सूचीवेध्यानि पत्राणि रसेनालेपितानि च

tatsarvaṃ hi śilābhāṇḍe vinidhāya prayatnataḥ / sūcīvedhyāni patrāṇi rasenālepitāni ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्कमध्ये विनिःक्षिप्य दिनसप्तकमेव हि । चूर्णीकृतं तु मध्वाज्यैः कणाद्वयसमन्वितम्

kalkamadhye viniḥkṣipya dinasaptakameva hi / cūrṇīkṛtaṃ tu madhvājyaiḥ kaṇādvayasamanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लेहितं वल्लमात्रं हि जरामृत्युविनाशनम् । कथितं सोमदेवेन सोमनाथाभिधं शुभम्

lehitaṃ vallamātraṃ hi jarāmṛtyuvināśanam / kathitaṃ somadevena somanāthābhidhaṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<चोप्पेर्:: मारण> शुद्धं शुल्वं गंधकं वै समांशं पूर्वं स्थाल्यां स्थापयेद्गंधकार्धम् । मध्ये शुल्बं स्थापनीयं प्रयत्नात् तस्योर्ध्वं वै गंधचूर्णस्य चार्धम्

<copper:: māraṇa> śuddhaṃ śulvaṃ gaṃdhakaṃ vai samāṃśaṃ pūrvaṃ sthālyāṃ sthāpayedgaṃdhakārdham / madhye śulbaṃ sthāpanīyaṃ prayatnāt tasyordhvaṃ vai gaṃdhacūrṇasya cārdham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थालीमुखे चूर्णघटीं निवेश्य लेपं तथा सैन्धवमृत्स्नयापि । चुल्ल्यां च कुर्यादथ वह्निमेव यामत्रयेणैव सुपाचितं भवेत्

sthālīmukhe cūrṇaghaṭīṃ niveśya lepaṃ tathā saindhavamṛtsnayāpi / cullyāṃ ca kuryādatha vahnimeva yāmatrayeṇaiva supācitaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीतीभूतं दोषहीनं तदेव कृत्वा चूर्णं गालितं वस्त्रखण्डे । सेव्यं सम्यक् चैकवल्लप्रमाणं कासं श्वासं हन्ति गुल्मप्रमेहान् <चोप्पेर्:: मृत:: मेदिच्। उसे> वल्लम् एकं ताम्रभस्म पूर्वाह्णे भिषजाज्ञया । परिणामभवं शूलं तथा चाष्टविधं च रुक्

śītībhūtaṃ doṣahīnaṃ tadeva kṛtvā cūrṇaṃ gālitaṃ vastrakhaṇḍe / sevyaṃ samyak caikavallapramāṇaṃ kāsaṃ śvāsaṃ hanti gulmapramehān <copper:: mṛta:: medic. use> vallam ekaṃ tāmrabhasma pūrvāhṇe bhiṣajājñayā / pariṇāmabhavaṃ śūlaṃ tathā cāṣṭavidhaṃ ca ruk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदरं पाण्डुशोफं च गुल्मप्लीहयकृत्क्षयान् । अग्निसादक्षयकृतान् मेहादीन् ग्रहणीगदान्

udaraṃ pāṇḍuśophaṃ ca gulmaplīhayakṛtkṣayān / agnisādakṣayakṛtān mehādīn grahaṇīgadān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयेद्बहुविधान् रोगान् अनुपानप्रभेदतः । पिप्पलीमधुना सार्धं सर्वदोषहरं परम्

jayedbahuvidhān rogān anupānaprabhedataḥ / pippalīmadhunā sārdhaṃ sarvadoṣaharaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्शोऽजीर्णज्वरादींश्च निहन्ति च रसायनम् । वृद्धिश्वसनकासघ्नं जरामृत्युविनाशनम्

arśo'jīrṇajvarādīṃśca nihanti ca rasāyanam / vṛddhiśvasanakāsaghnaṃ jarāmṛtyuvināśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<इरोन्:: सुब्त्य्पेस्> यथोत्तरं स्याद् गुणवर्णहीनं प्रकाशितं वैद्यवरेण सम्यक् । कांतं तथा तीक्ष्णवरं हि मुण्डं लोहं भवेद्वै त्रिविधं क्रमेण

<iron:: subtypes> yathottaraṃ syād guṇavarṇahīnaṃ prakāśitaṃ vaidyavareṇa samyak / kāṃtaṃ tathā tīkṣṇavaraṃ hi muṇḍaṃ lohaṃ bhavedvai trividhaṃ krameṇa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<कान्त:: सुब्त्य्पेस्> कांतं चतुर्धा किल कथ्यतेऽत्र तद्रोमकं भ्रामकचुम्बके च । संद्रावकं श्रेष्ठतमं तथा हि संकथ्यते शास्त्रविदै रसज्ञैः

<kānta:: subtypes> kāṃtaṃ caturdhā kila kathyate'tra tadromakaṃ bhrāmakacumbake ca / saṃdrāvakaṃ śreṣṭhatamaṃ tathā hi saṃkathyate śāstravidai rasajñaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<रोमकम्> खन्यां संखन्यमानायां पाषाणा निःसरन्ति ये । तेभ्यो यद्द्रावितं लोहं रोमकं तत्प्रचक्षते

<romakam> khanyāṃ saṃkhanyamānāyāṃ pāṣāṇā niḥsaranti ye / tebhyo yaddrāvitaṃ lohaṃ romakaṃ tatpracakṣate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<भ्रामकम्> यत्र क्वापि गिरौ श्रेष्ठे लभ्यते भ्रामकोपलः । तस्माज्जातं तु यल्लौहं भ्रामकं तदिहोच्यते

<bhrāmakam> yatra kvāpi girau śreṣṭhe labhyate bhrāmakopalaḥ / tasmājjātaṃ tu yallauhaṃ bhrāmakaṃ tadihocyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<चुम्बकम्> विंध्याचले भवेदश्मा लोहं चुम्बति चाद्भुतम् । न मुञ्चत्येव सततं शिवभक्तिं यथानुगः

<cumbakam> viṃdhyācale bhavedaśmā lohaṃ cumbati cādbhutam / na muñcatyeva satataṃ śivabhaktiṃ yathānugaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<द्रावकम्> हिमाद्रौ लभ्यते दुःखाद् यः स्पृष्टो द्रावयेदयः । सुवर्णादींश्च तद्वद्धि तत्कांतं द्रावकं भवेत्

<drāvakam> himādrau labhyate duḥkhād yaḥ spṛṣṭo drāvayedayaḥ / suvarṇādīṃśca tadvaddhi tatkāṃtaṃ drāvakaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<कान्त:: परीक्षा:: शुद्ध> शुद्धे कांतभवे पात्रे शृतं दुग्धं हि नोद्गिरेत् । पानीयं क्वथितं चास्मिन् हिंगुगंधसमं भवेत्

<kānta:: parīkṣā:: śuddha> śuddhe kāṃtabhave pātre śṛtaṃ dugdhaṃ hi nodgiret / pānīyaṃ kvathitaṃ cāsmin hiṃgugaṃdhasamaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तैलबिंदुर्जले क्षिप्तो न चातिप्रसृतो भवेत् । लेपोऽपि नैव जायेत शुद्धकांतस्य लक्षणम्

tailabiṃdurjale kṣipto na cātiprasṛto bhavet / lepo'pi naiva jāyeta śuddhakāṃtasya lakṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुंडाच्छतगुणं तीक्ष्णं तीक्ष्णात्कांतं महागुणम् । कोटिसंख्यागुणं प्रोक्तं चुंबकं द्रावकं तथा

muṃḍācchataguṇaṃ tīkṣṇaṃ tīkṣṇātkāṃtaṃ mahāguṇam / koṭisaṃkhyāguṇaṃ proktaṃ cuṃbakaṃ drāvakaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<इरोन्:: शोधन> शशरक्तेन लिप्तं हि सप्तवारेण तापितम् । कांतादिसर्वलोहं हि शुध्यत्येव न संशयः

<iron:: śodhana> śaśaraktena liptaṃ hi saptavāreṇa tāpitam / kāṃtādisarvalohaṃ hi śudhyatyeva na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<इरोन्:: शोधन> सामुद्रलवणैस्तद्वल् लेपितं त्रिफलाजले । निर्वापितं भवेच्छुद्धं सत्यं गुरुवचो यथा

<iron:: śodhana> sāmudralavaṇaistadval lepitaṃ triphalājale / nirvāpitaṃ bhavecchuddhaṃ satyaṃ guruvaco yathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<इरोन्:: मारण> लोहचूर्णं घृताक्तं हि क्षिप्त्वा लोहस्य खर्परे । अग्निवर्णप्रभं यावत् तावद्दर्व्या प्रचालयेत्

<iron:: māraṇa> lohacūrṇaṃ ghṛtāktaṃ hi kṣiptvā lohasya kharpare / agnivarṇaprabhaṃ yāvat tāvaddarvyā pracālayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खल्वे च विपचेत्तद्वत् पञ्चवारम् अतः परम् । वरोदकैः पुटेल्लोहं चतुर्वारम् इदं खलु

khalve ca vipacettadvat pañcavāram ataḥ param / varodakaiḥ puṭellohaṃ caturvāram idaṃ khalu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुपेषितं वारितरं जायते नात्र संशयः । अनेन विधिना कार्यं सर्वलोहस्य साधनम्

supeṣitaṃ vāritaraṃ jāyate nātra saṃśayaḥ / anena vidhinā kāryaṃ sarvalohasya sādhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जायते सर्वरोगानां सेवितं पलितापहम् । <इरोन्:: मारण> लोहचूर्णं पलद्वंद्वं गुडगंधौ समांशकौ

jāyate sarvarogānāṃ sevitaṃ palitāpaham / <iron:: māraṇa> lohacūrṇaṃ paladvaṃdvaṃ guḍagaṃdhau samāṃśakau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खल्वे विमर्द्य नितरां पुटेद्विंशतिवारकम् । पेषणं तु प्रकर्तव्यं पुटः पश्चात्प्रदीयते

khalve vimardya nitarāṃ puṭedviṃśativārakam / peṣaṇaṃ tu prakartavyaṃ puṭaḥ paścātpradīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन विधिना सम्यग् भस्मीभवति निश्चितम् । सर्वरोगान्निहन्त्येव नात्र कार्या विचारणा

anena vidhinā samyag bhasmībhavati niścitam / sarvarogānnihantyeva nātra kāryā vicāraṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वेता पुनर्नवापत्र- तोयेन दशसंख्यकाः । पुटास्तत्र प्रदेयाश्च सिन्दूराभं प्रजायते

śvetā punarnavāpatra- toyena daśasaṃkhyakāḥ / puṭāstatra pradeyāśca sindūrābhaṃ prajāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<इरोन्:: मारण> अथापरः प्रकारोऽत्र कथ्यते लोहमारणे । लोहचूर्णसमं गंधं मर्दयेत्कन्यकाद्रवैः

<iron:: māraṇa> athāparaḥ prakāro'tra kathyate lohamāraṇe / lohacūrṇasamaṃ gaṃdhaṃ mardayetkanyakādravaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पिण्डीकृतं लोहपात्रे छायायां स्थापयेच्चिरम् । म्रियते नात्र संदेहो ह्य् अनुभूतं मयैव हि

piṇḍīkṛtaṃ lohapātre chāyāyāṃ sthāpayecciram / mriyate nātra saṃdeho hy anubhūtaṃ mayaiva hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<इरोन्:: भस्मन्:: मेदिच्। उसे> निरुत्थं लोहजं भस्म सेवेतात्र पुमान्सुधीः । व्योषवेल्लाज्यमधुना टंकमानेन मिश्रितम्

<iron:: bhasman:: medic. use> nirutthaṃ lohajaṃ bhasma sevetātra pumānsudhīḥ / vyoṣavellājyamadhunā ṭaṃkamānena miśritam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जरां च मरणं व्याधिं हन्यात्पुत्रप्रदायकम् । जरादोषकृतान् रोगान् विनिहन्ति शरीरिणाम्

jarāṃ ca maraṇaṃ vyādhiṃ hanyātputrapradāyakam / jarādoṣakṛtān rogān vinihanti śarīriṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<तिन्:: सुब्त्य्पेस्> बंगं तु द्विविधं प्रोक्तं खुरं मिश्रं तथैव च । <खुर:: फ्य्स्। प्रोपेर्तिएस्> यच्छुद्धं सरलं शुभ्रं खुरं तदभिधीयते

<tin:: subtypes> baṃgaṃ tu dvividhaṃ proktaṃ khuraṃ miśraṃ tathaiva ca / <khura:: phys. properties> yacchuddhaṃ saralaṃ śubhraṃ khuraṃ tadabhidhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<खुर:: शोधन> भल्लातकभवे तैले खुरं शुध्यति ढालितम् । <तिन्:: मिश्रक:: शोधन> पुनर्नवासिन्धुचूर्ण- विषयुक्तं प्रढालितम् । तक्रमध्ये त्रिवारं हि मिश्रं बंगं विशुध्यति

<khura:: śodhana> bhallātakabhave taile khuraṃ śudhyati ḍhālitam / <tin:: miśraka:: śodhana> punarnavāsindhucūrṇa- viṣayuktaṃ praḍhālitam / takramadhye trivāraṃ hi miśraṃ baṃgaṃ viśudhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<तिन्:: मारण> छाणोपरि कृते गर्ते चिंचात्वक्चूर्णकं क्षिपेत् । कर्षमानां बंगचक्रीं तत्रोपरि निधापयेत्

<tin:: māraṇa> chāṇopari kṛte garte ciṃcātvakcūrṇakaṃ kṣipet / karṣamānāṃ baṃgacakrīṃ tatropari nidhāpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चक्रीं चतुर्गुणेनैव वेष्टितां धारयेत्ततः । छगणेन विशुष्केण पुटाग्निं दापयेत्ततः

cakrīṃ caturguṇenaiva veṣṭitāṃ dhārayettataḥ / chagaṇena viśuṣkeṇa puṭāgniṃ dāpayettataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वांगशीतं समुद्धृत्य सर्वकार्येषु योजयेत् । अनेन विधिना शेषम् अपक्वं मारयेद् ध्रुवम्

svāṃgaśītaṃ samuddhṛtya sarvakāryeṣu yojayet / anena vidhinā śeṣam apakvaṃ mārayed dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<तिन्:: मारण> अथापरः प्रकारो हि वक्ष्यते चाधुना मया । शुद्धबंगस्य पत्राणि समान्येव तु कारयेत्

<tin:: māraṇa> athāparaḥ prakāro hi vakṣyate cādhunā mayā / śuddhabaṃgasya patrāṇi samānyeva tu kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजाशकृत् वरा तुल्या चूर्णिता च निशा तथा । चतुरस्रमथो निम्नं गर्तं हस्तप्रमाणकम्

ajāśakṛt varā tulyā cūrṇitā ca niśā tathā / caturasramatho nimnaṃ gartaṃ hastapramāṇakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा छगणकैश्चार्धं पूरयेत्सततं भिषक् । ततः शणभवेनापि वस्त्रेणाच्छाद्य गर्तकम्

kṛtvā chagaṇakaiścārdhaṃ pūrayetsatataṃ bhiṣak / tataḥ śaṇabhavenāpi vastreṇācchādya gartakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वं प्रकल्पितं चूर्णं तत्रोपरि च विन्यसेत् । तस्योपरि च पत्राणि समानि परितो न्यसेत्

pūrvaṃ prakalpitaṃ cūrṇaṃ tatropari ca vinyaset / tasyopari ca patrāṇi samāni parito nyaset

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चूर्णेनाच्छाद्य यत्नेन छगणेनाथ पूरयेत् । पुटयेदग्निना सम्यक् स्वांगशीतं समुद्धरेत्

cūrṇenācchādya yatnena chagaṇenātha pūrayet / puṭayedagninā samyak svāṃgaśītaṃ samuddharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृतं बंगं ततः पश्चान् मर्दयेत्पूरवारिणा । समांशं रससिन्दूरम् अनेन सह मेलयेत्

mṛtaṃ baṃgaṃ tataḥ paścān mardayetpūravāriṇā / samāṃśaṃ rasasindūram anena saha melayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खल्वे दृढतरं पिष्ट्वा काचकूप्यां निवेशयेत् । विपचेदग्नियोगेन यामषोडशमात्रया

khalve dṛḍhataraṃ piṣṭvā kācakūpyāṃ niveśayet / vipacedagniyogena yāmaṣoḍaśamātrayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेमप्रभं मृतं बंगं जायते रसवङ्गकम् । <तिन्:: मृत:: मेदिच्। प्रोपेर्तिएस्> बंगं वातकरं रूक्षं तिक्तं मेहप्रणाशनम् । मेदःकृम्यामयघ्नं हि कफदोषविषापहम्

hemaprabhaṃ mṛtaṃ baṃgaṃ jāyate rasavaṅgakam / <tin:: mṛta:: medic. properties> baṃgaṃ vātakaraṃ rūkṣaṃ tiktaṃ mehapraṇāśanam / medaḥkṛmyāmayaghnaṃ hi kaphadoṣaviṣāpaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वरोगान् हरत्याशु शक्तिदायि गुणाधिकम्

sarvarogān haratyāśu śaktidāyi guṇādhikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथारोगबलं वीक्ष्य दातव्यं वल्लमात्रकम् । अशीतिर्वातजान् रोगान् तथा मेहांश्च विंशतिः । हन्ति भक्षणमात्रेण सप्तकैकेन नान्यथा

yathārogabalaṃ vīkṣya dātavyaṃ vallamātrakam / aśītirvātajān rogān tathā mehāṃśca viṃśatiḥ / hanti bhakṣaṇamātreṇa saptakaikena nānyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<तिन्:: मृत:: मेदिच्। प्रोपेर्तिएस्> बंगं वातकरं रूक्षं प्रोक्तं मेहप्रणाशनम् । कृमिमेदामयघ्नं हि कफदोषविषापहम्

<tin:: mṛta:: medic. properties> baṃgaṃ vātakaraṃ rūkṣaṃ proktaṃ mehapraṇāśanam / kṛmimedāmayaghnaṃ hi kaphadoṣaviṣāpaham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<लेअद्:: परीक्षा:: गोओद् क़ुअलित्य्> छेदे कृष्णं गुरु स्निग्धं द्रुतद्रावम् अथोज्ज्वलम् । कृष्णवर्णं बहिः शुद्धं नागं हितमतोऽन्यथा

<lead:: parīkṣā:: good quality> chede kṛṣṇaṃ guru snigdhaṃ drutadrāvam athojjvalam / kṛṣṇavarṇaṃ bahiḥ śuddhaṃ nāgaṃ hitamato'nyathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<लेअद्:: शोधन> दालयेच्च रसे नागं सिन्दुवारहरिद्रयोः । एवं नागो विशुद्धः स्यान् मूर्च्छास्फोटादि नाचरेत्

<lead:: śodhana> dālayecca rase nāgaṃ sinduvāraharidrayoḥ / evaṃ nāgo viśuddhaḥ syān mūrcchāsphoṭādi nācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<लेअद्:: मारण> शुद्धनागस्य पत्राणि सदलान्येव कारयेत् । शिलां वासारसेनापि मर्दयेद् याममात्रकम्

<lead:: māraṇa> śuddhanāgasya patrāṇi sadalānyeva kārayet / śilāṃ vāsārasenāpi mardayed yāmamātrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पत्राण्यालेपयेत्तेन ततः संपुटके न्यसेत् । पुटेन विपचेद् धीमान् वाराहेण खराग्निना । एवं कृते त्रिवारेण नागभस्म प्रजायते

patrāṇyālepayettena tataḥ saṃpuṭake nyaset / puṭena vipaced dhīmān vārāheṇa kharāgninā / evaṃ kṛte trivāreṇa nāgabhasma prajāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<लेअद्:: मारण> अथापरप्रकारेण नागमारणकं भवेत् । लोहपात्रे द्रुते नागे घर्षणं तु प्रकारयेत्

<lead:: māraṇa> athāparaprakāreṇa nāgamāraṇakaṃ bhavet / lohapātre drute nāge gharṣaṇaṃ tu prakārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्यामं प्रयत्नेन मूलैश्चैव पलाशजैः । अधस्ताज्ज्वालयेत्सम्यक् हठाग्निं म्रियते ध्रुवम् । रक्ताभं जायते चूर्णं सर्वकार्येषु योजयेत्

caturyāmaṃ prayatnena mūlaiścaiva palāśajaiḥ / adhastājjvālayetsamyak haṭhāgniṃ mriyate dhruvam / raktābhaṃ jāyate cūrṇaṃ sarvakāryeṣu yojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जायते सर्वकार्येषु रोगोच्छेदकरं सदा । नागस्य मारणं प्रोक्तं बहुधा बहुभिर्बुधैः

jāyate sarvakāryeṣu rogocchedakaraṃ sadā / nāgasya māraṇaṃ proktaṃ bahudhā bahubhirbudhaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वथा सूतनागस्य शंभोश्च मरणं नहि

sarvathā sūtanāgasya śaṃbhośca maraṇaṃ nahi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<लेअद्:: मृत:: मेदिच्। प्रोपेर्तिएस्> प्रमेहान् वातजान् रोगान् धनुर्वातादिकान् गदान् । विंशतिश्लेष्मजांश्चैव निहन्ति च न संशयः

<lead:: mṛta:: medic. properties> pramehān vātajān rogān dhanurvātādikān gadān / viṃśatiśleṣmajāṃścaiva nihanti ca na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<ब्रस्स्:: सुब्त्य्पेस्> पित्तलं द्विविधं प्रोक्तं रीतिका काकतुंडिका । <रीतिका:: परीक्षा> तप्ता तुषजले क्षिप्ता शुक्लवर्णा तु रीतिका

<brass:: subtypes> pittalaṃ dvividhaṃ proktaṃ rītikā kākatuṃḍikā / <rītikā:: parīkṣā> taptā tuṣajale kṣiptā śuklavarṇā tu rītikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<काकतुण्डी:: परीक्षा> निक्षिप्ता कांजिके कृष्णा सा स्मृता काकतुण्डिका

<kākatuṇḍī:: parīkṣā> nikṣiptā kāṃjike kṛṣṇā sā smṛtā kākatuṇḍikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<ब्रस्स्:: परीक्षा:: गोओद् क़ुअलित्य्> पीताभा मृदु चेद्गुर्वी साराङ्गी हेमवर्णिका । मसृणाङ्गी तु सुस्निग्धा शुभा रीतीति कथ्यते

<brass:: parīkṣā:: good quality> pītābhā mṛdu cedgurvī sārāṅgī hemavarṇikā / masṛṇāṅgī tu susnigdhā śubhā rītīti kathyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<ब्रस्स्:: परीक्षा:: बद् क़ुअलित्य्> दुर्गन्धा पूतिगन्धा वा खरस्पर्शा च पाण्डुरा । घनघाताक्षमा रूक्षा रीतिर्नेष्टा रसायने

<brass:: parīkṣā:: bad quality> durgandhā pūtigandhā vā kharasparśā ca pāṇḍurā / ghanaghātākṣamā rūkṣā rītirneṣṭā rasāyane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<ब्रस्स्:: शोधन> तापिता चैव निर्गुंडी- रसे क्षिप्ता प्रयत्नतः । पञ्चवाराणि चायाति शुद्धिं रीतिस्तु तत्क्षणात्

<brass:: śodhana> tāpitā caiva nirguṃḍī- rase kṣiptā prayatnataḥ / pañcavārāṇi cāyāti śuddhiṃ rītistu tatkṣaṇāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<ब्रस्स्:: मारण> शिलागंधकसिन्धूत्थ- रसैश्चातिप्रमर्दितैः । रीतिपत्राणि लेप्यानि पुटितान्यष्टधा पुनः । सद्यो भस्मत्वमायान्ति ततो योज्या रसायने

<brass:: māraṇa> śilāgaṃdhakasindhūttha- rasaiścātipramarditaiḥ / rītipatrāṇi lepyāni puṭitānyaṣṭadhā punaḥ / sadyo bhasmatvamāyānti tato yojyā rasāyane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<ब्रस्स्:: रीतिका:: मृत:: मेदिच्। प्रोपेर्तिएस्> रक्तपित्तहरा रूक्षा कृमिघ्नी रीतिका मता । <ब्रस्स्:: काकतुण्डिका:: मृत:: मेदिच्। प्रोपेर्तिएस्> काकतुंडा कुष्ठहरा सोष्णवीर्या सरा मता

<brass:: rītikā:: mṛta:: medic. properties> raktapittaharā rūkṣā kṛmighnī rītikā matā / <brass:: kākatuṇḍikā:: mṛta:: medic. properties> kākatuṃḍā kuṣṭhaharā soṣṇavīryā sarā matā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<ब्रोन्ज़े:: प्रोदुच्तिओन्> चतुर्भागेन रविणा भागैकं त्रपु चोत्तमम् । जायते प्रवरं कांस्यं तत्सौराष्ट्रभवं शुभम्

<bronze:: production> caturbhāgena raviṇā bhāgaikaṃ trapu cottamam / jāyate pravaraṃ kāṃsyaṃ tatsaurāṣṭrabhavaṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<ब्रोन्ज़े:: शोधन> तप्तं कांस्यं गवां मूत्रे सप्तवारेण शुध्यति । <ब्रोन्ज़े:: मारण> हरितालकगंधाभ्यां म्रियते पञ्चभिः पुटैः

<bronze:: śodhana> taptaṃ kāṃsyaṃ gavāṃ mūtre saptavāreṇa śudhyati / <bronze:: māraṇa> haritālakagaṃdhābhyāṃ mriyate pañcabhiḥ puṭaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<ब्रोन्ज़े:: मृत:: मेदिच्। प्रोपेर्तिएस्> मृतं कांस्यं वातहरं प्रमेहाणां च नाशनम् । शुद्धे कांस्यभवे पात्रे सर्वमेव हि भोजनम् । पथ्यं संजायते नाम्लं घृतशाकादिवर्जितम्

<bronze:: mṛta:: medic. properties> mṛtaṃ kāṃsyaṃ vātaharaṃ pramehāṇāṃ ca nāśanam / śuddhe kāṃsyabhave pātre sarvameva hi bhojanam / pathyaṃ saṃjāyate nāmlaṃ ghṛtaśākādivarjitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<वर्तलोह:: प्रोदुच्तिओन्> लोहकांस्यार्करीतिभ्यो जातं तद् वर्तलोहकम् । तदेव विडलोहाख्यं विद्वद्भिः समुदाहृतम्

<vartaloha:: production> lohakāṃsyārkarītibhyo jātaṃ tad vartalohakam / tadeva viḍalohākhyaṃ vidvadbhiḥ samudāhṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<वर्तलोह:: शोधन> हयमूत्रे द्रुतं सम्यक् निक्षिप्तं शुद्धिमृच्छति । <वर्तलोह:: मारण> गन्धतालेन पुटितं म्रियते वर्तलोहकम्

<vartaloha:: śodhana> hayamūtre drutaṃ samyak nikṣiptaṃ śuddhimṛcchati / <vartaloha:: māraṇa> gandhatālena puṭitaṃ mriyate vartalohakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<वर्तलोह:: मृत:: मेदिच्। प्रोपेर्तिएस्> श्लेष्मपित्तहरं चाम्लं रुच्यं कृमिहरं तथा । नेत्ररोगप्रशमनं गलरोगनिबर्हणम्

<vartaloha:: mṛta:: medic. properties> śleṣmapittaharaṃ cāmlaṃ rucyaṃ kṛmiharaṃ tathā / netrarogapraśamanaṃ galaroganibarhaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पथ्यं सर्वं हि तद्भाण्डे सर्वदोषहरं परम् । क्षारेणाम्लेन च विना दीप्तिकृत्पाचनं परम्

pathyaṃ sarvaṃ hi tadbhāṇḍe sarvadoṣaharaṃ param / kṣāreṇāmlena ca vinā dīptikṛtpācanaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संशोधनान्येव हि मारणानि गुणागुणान्येव मयोदितानि । अन्यानि शास्त्राणि सुविस्तराणि निरीक्ष्य यत्नात्कृतमेव सम्यक्

saṃśodhanānyeva hi māraṇāni guṇāguṇānyeva mayoditāni / anyāni śāstrāṇi suvistarāṇi nirīkṣya yatnātkṛtameva samyak

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.