Library·Patanjali: Yogasutra·3

Patanjali: Yogasutra 3

देशबन्धश् चित्तस्य धारणा

deśabandhaś cittasya dhāraṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र प्रत्ययैकतानता ध्यानम्

tatra pratyayaikatānatā dhyānam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् एवार्थमात्रनिर्भासं स्वरूपशून्यम् इव समाधिः

tad evārthamātranirbhāsaṃ svarūpaśūnyam iva samādhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयम् एकत्र संयमः

trayam ekatra saṃyamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तज्जयात् प्रज्ञालोकः

tajjayāt prajñālokaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य भूमिषु विनियोगः

tasya bhūmiṣu viniyogaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयम् अन्तरङ्गं पूर्वेभ्यः

trayam antaraṅgaṃ pūrvebhyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् अपि बहिरङ्गं निर्बीजस्य

tad api bahiraṅgaṃ nirbījasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्युत्थाननिरोधसंस्कारयोर् अभिभवप्रादुर्भावौ निरोधक्षणचित्तान्वयो निरोधपरिणामः

vyutthānanirodhasaṃskārayor abhibhavaprādurbhāvau nirodhakṣaṇacittānvayo nirodhapariṇāmaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य प्रशान्तवाहिता संस्कारात्

tasya praśāntavāhitā saṃskārāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वार्थतैकाग्रतयोः क्षयोदयौ चित्तस्य समाधिपरिणामः

sarvārthataikāgratayoḥ kṣayodayau cittasya samādhipariṇāmaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः पुनः शान्तोदितौ तुल्यप्रत्ययौ चित्तस्यैकाग्रतापरिणामः

tataḥ punaḥ śāntoditau tulyapratyayau cittasyaikāgratāpariṇāmaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेन भूतेन्द्रियेषु धर्मलक्षणावस्थापरिणामा व्याख्याताः

etena bhūtendriyeṣu dharmalakṣaṇāvasthāpariṇāmā vyākhyātāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शान्तोदिताव्यपदेश्यधर्मानुपाती धर्मी

śāntoditāvyapadeśyadharmānupātī dharmī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रमान्यत्वं परिणामान्यत्वे हेतुः

kramānyatvaṃ pariṇāmānyatve hetuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिणामत्रयसंयमाद् अतीतानागतज्ञानम्

pariṇāmatrayasaṃyamād atītānāgatajñānam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शब्दार्थप्रत्ययानाम् इतरेतराध्यासात् संकरस् तत्प्रविभागसंयमात् सर्वभूतरुतज्ञानम्

śabdārthapratyayānām itaretarādhyāsāt saṃkaras tatpravibhāgasaṃyamāt sarvabhūtarutajñānam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संस्कारसाक्षात्करणात् पूर्वजातिज्ञानम्

saṃskārasākṣātkaraṇāt pūrvajātijñānam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्ययस्य परचित्तज्ञानम्

pratyayasya paracittajñānam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न च तत् सालम्बनं तस्याविषयीभूतत्वात्

na ca tat sālambanaṃ tasyāviṣayībhūtatvāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कायरूपसंयमात् तद्ग्राह्यशक्तिस्तम्भे चक्षुःप्रकाशासंप्रयोगे ऽन्तर्धानम्

kāyarūpasaṃyamāt tadgrāhyaśaktistambhe cakṣuḥprakāśāsaṃprayoge 'ntardhānam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सोपक्रमं निरुपक्रमं च कर्म तत्संयमाद् अपरान्तज्ञानम् अरिष्टेभ्यो वा

sopakramaṃ nirupakramaṃ ca karma tatsaṃyamād aparāntajñānam ariṣṭebhyo vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मैत्र्यादिषु बलानि

maitryādiṣu balāni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलेषु हस्तिबलादीनि

baleṣu hastibalādīni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवृत्त्यालोकन्यासात् सूक्ष्मव्यवहितविप्रकृष्टज्ञानम्

pravṛttyālokanyāsāt sūkṣmavyavahitaviprakṛṣṭajñānam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुवनज्ञानं सूर्ये संयमात्

bhuvanajñānaṃ sūrye saṃyamāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रे ताराव्यूहज्ञानम्

candre tārāvyūhajñānam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्रुवे तद्गतिज्ञानम्

dhruve tadgatijñānam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाभिचक्रे कायव्यूहज्ञानम्

nābhicakre kāyavyūhajñānam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कण्ठकूपे क्षुत्पिपासानिवृत्तिः

kaṇṭhakūpe kṣutpipāsānivṛttiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कूर्मनाड्यां स्थैर्यम्

kūrmanāḍyāṃ sthairyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्धज्योतिषि सिद्धदर्शनम्

mūrdhajyotiṣi siddhadarśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रातिभाद् वा सर्वम्

prātibhād vā sarvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हृदये चित्तसंवित्

hṛdaye cittasaṃvit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्त्वपुरुषयोर् अत्यन्तासंकीर्णयोः प्रत्ययाविशेषो भोगः परार्थात् स्वार्थसंयमात् पुरुषज्ञानम्

sattvapuruṣayor atyantāsaṃkīrṇayoḥ pratyayāviśeṣo bhogaḥ parārthāt svārthasaṃyamāt puruṣajñānam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः प्रातिभश्रावणवेदनादर्शास्वादवार्ता जायन्ते

tataḥ prātibhaśrāvaṇavedanādarśāsvādavārtā jāyante

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते समाधाव् उपसर्गा व्युत्थाने सिद्धयः

te samādhāv upasargā vyutthāne siddhayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बन्धकारणशैथिल्यात् प्रचारसंवेदनाच् च चित्तस्य परशरीरावेशः

bandhakāraṇaśaithilyāt pracārasaṃvedanāc ca cittasya paraśarīrāveśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदानजयाज् जलपङ्ककण्टकादिष्व् असङ्ग उत्क्रान्तिश् च

udānajayāj jalapaṅkakaṇṭakādiṣv asaṅga utkrāntiś ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समानजयाज् ज्वलनम्

samānajayāj jvalanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रोत्राकाशयोः संबन्धसंयमाद् दिव्यं श्रोत्रम्

śrotrākāśayoḥ saṃbandhasaṃyamād divyaṃ śrotram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कायाकाशयोः संबन्धसंयमाल् लघुतूलसमापत्तेश् चाकाशगमनम्

kāyākāśayoḥ saṃbandhasaṃyamāl laghutūlasamāpatteś cākāśagamanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहिर् अकल्पिता वृत्तिर् महाविदेहा ततः प्रकाशावरणक्षयः

bahir akalpitā vṛttir mahāvidehā tataḥ prakāśāvaraṇakṣayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थूलस्वरूपसूक्ष्मान्वयार्थवत्त्वसंयमाद् भूतजयः

sthūlasvarūpasūkṣmānvayārthavattvasaṃyamād bhūtajayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽणिमादिप्रादुर्भावः कायसंपत् तद्धर्मानभिघातश् च

tato 'ṇimādiprādurbhāvaḥ kāyasaṃpat taddharmānabhighātaś ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपलावण्यबलवज्रसंहननत्वानि कायसंपत्

rūpalāvaṇyabalavajrasaṃhananatvāni kāyasaṃpat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रहणस्वरूपास्मितान्वयार्थवत्त्वसंयमाद् इन्द्रियजयः

grahaṇasvarūpāsmitānvayārthavattvasaṃyamād indriyajayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो मनोजवित्वं विकरणभावः प्रधानजयश् च

tato manojavitvaṃ vikaraṇabhāvaḥ pradhānajayaś ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्त्वपुरुषान्यताख्यातिमात्रस्य सर्वभावाधिष्ठातृत्वं सर्वज्ञातृत्वं च

sattvapuruṣānyatākhyātimātrasya sarvabhāvādhiṣṭhātṛtvaṃ sarvajñātṛtvaṃ ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्वैराग्याद् अपि दोषबीजक्षये कैवल्यम्

tadvairāgyād api doṣabījakṣaye kaivalyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थान्युपनिमन्त्रणे सङ्गस्मयाकरणं पुनर् अनिष्टप्रसङ्गात्

sthānyupanimantraṇe saṅgasmayākaraṇaṃ punar aniṣṭaprasaṅgāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षणतत्क्रमयोः संयमाद् विवेकजं ज्ञानम्

kṣaṇatatkramayoḥ saṃyamād vivekajaṃ jñānam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जातिलक्षणदेशैर् अन्यतानवच्छेदात् तुल्ययोस् ततः प्रतिपत्तिः

jātilakṣaṇadeśair anyatānavacchedāt tulyayos tataḥ pratipattiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तारकं सर्वविषयं सर्वथाविषयम् अक्रमं चेति विवेकजं ज्ञानम्

tārakaṃ sarvaviṣayaṃ sarvathāviṣayam akramaṃ ceti vivekajaṃ jñānam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्त्वपुरुषयोः शुद्धिसाम्ये कैवल्यम् इति

sattvapuruṣayoḥ śuddhisāmye kaivalyam iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.