आश्रमस्थं सुखासीनं वेदशास्त्रविशारदम् । अपृच्छन्न् ऋषयो गत्वा यमं यमितमानसम्
āśramasthaṃ sukhāsīnaṃ vedaśāstraviśāradam / apṛcchann ṛṣayo gatvā yamaṃ yamitamānasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Yamasmrti, South Indian recension·1
Yamasmrti, South Indian recension 1
ऋषयः महापातकसंयुक्ताः उपपातकिनस् तथा । यैर् यैर् व्रतैर् विशुध्यन्ति तन् नो ब्रूहि महामुने
ṛṣayaḥ mahāpātakasaṃyuktāḥ upapātakinas tathā / yair yair vratair viśudhyanti tan no brūhi mahāmune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमः दिवा वातार्कसंस्पृष्टं रात्रौ नक्षत्रमारुतैः । संध्याद्वयोर् वा संध्याभ्यां पवित्रं सर्वदा जलम्
yamaḥ divā vātārkasaṃspṛṣṭaṃ rātrau nakṣatramārutaiḥ / saṃdhyādvayor vā saṃdhyābhyāṃ pavitraṃ sarvadā jalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वभावयुक्तम् अव्याप्तम् अमेध्येन सदा शुचि । भाण्डस्थं धरणीस्थं वा पानीयं पावनं नृणां
svabhāvayuktam avyāptam amedhyena sadā śuci / bhāṇḍasthaṃ dharaṇīsthaṃ vā pānīyaṃ pāvanaṃ nṛṇāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वापदोष्ट्रहयाद्यैश् च मानुषैश् चरितं विना । दष्टः स्नात्वा शुचिः सद्यो नरः संध्यादिरात्रिषु
śvāpadoṣṭrahayādyaiś ca mānuṣaiś caritaṃ vinā / daṣṭaḥ snātvā śuciḥ sadyo naraḥ saṃdhyādirātriṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्त्याद् अज्ञानतो भुक्त्वा चण्डालान्नं कथञ्चन । गोमूत्रयावकाहारो दशरात्रेण शुध्यति
antyād ajñānato bhuktvā caṇḍālānnaṃ kathañcana / gomūtrayāvakāhāro daśarātreṇa śudhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जलाग्न्युद्बन्धनभ्रष्टाः प्रव्रज्यानाशकच्युताः । विषप्रपतनप्रायाः शस्त्रघातहताश् च ये
jalāgnyudbandhanabhraṣṭāḥ pravrajyānāśakacyutāḥ / viṣaprapatanaprāyāḥ śastraghātahatāś ca ye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवैते प्रत्यवसिताः सर्वधर्मबहिष्कृताः । चान्द्रायणेन शुध्यन्ति तप्तकृच्छ्रद्वयेन वा
navaite pratyavasitāḥ sarvadharmabahiṣkṛtāḥ / cāndrāyaṇena śudhyanti taptakṛcchradvayena vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उभयावासिनः पापा ये श्यामशबलाच्युताः । ऐन्दवाभ्यां विशुध्यन्ति दत्त्वा धेनुं तथा वृषं
ubhayāvāsinaḥ pāpā ye śyāmaśabalācyutāḥ / aindavābhyāṃ viśudhyanti dattvā dhenuṃ tathā vṛṣaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोब्राह्मणहतं दग्ध्वा मृतम् उद्बन्धनेन च । पाशंश् छित्त्वा तथा तस्य कृच्छ्रं सांतपनं चरेत्
gobrāhmaṇahataṃ dagdhvā mṛtam udbandhanena ca / pāśaṃś chittvā tathā tasya kṛcchraṃ sāṃtapanaṃ caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृमिभिर् व्रणसंभूतैर् मक्षिकाद्युपघातितः । कृच्छ्राब्दं सम्प्रकुर्वीत पराको मोहसंगमात्
kṛmibhir vraṇasaṃbhūtair makṣikādyupaghātitaḥ / kṛcchrābdaṃ samprakurvīta parāko mohasaṃgamāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकैके तु कृते पापे प्रायश्चित्तं विदुर् बुधाः । सर्वपातकसम्पाते प्रायश्चित्तं न विद्यते
ekaike tu kṛte pāpe prāyaścittaṃ vidur budhāḥ / sarvapātakasampāte prāyaścittaṃ na vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वपातकसम्पाते कपालग्रहणं स्मृतम् । तत् कापालिकम् अस्याग्रं प्रायश्चित्तं मनीषिभिः
sarvapātakasampāte kapālagrahaṇaṃ smṛtam / tat kāpālikam asyāgraṃ prāyaścittaṃ manīṣibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कापालिकान्नभोक्तॄणां तन्नारीगामिनां तथा । ज्ञानात् कृच्छ्राब्दम् उद्दिष्टम् अज्ञानाद् ऐन्दवद्वयम्
kāpālikānnabhoktṝṇāṃ tannārīgāmināṃ tathā / jñānāt kṛcchrābdam uddiṣṭam ajñānād aindavadvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरामद्यपाने कृते गोमांसभक्षणे ऽपि वा । तप्तकृच्छ्रपरिक्लिष्टो मौञ्जीहोमेन शुध्यति
surāmadyapāne kṛte gomāṃsabhakṣaṇe 'pi vā / taptakṛcchraparikliṣṭo mauñjīhomena śudhyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रायश्चित्ते ऽव्यवसिते कर्ता यदि विपद्यते । शुद्धस् तद् अहर् एवासाव् इहलोके परत्र च
prāyaścitte 'vyavasite kartā yadi vipadyate / śuddhas tad ahar evāsāv ihaloke paratra ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावद् एको ऽपृथग्द्रव्यः प्रायश्चित्तं निषेवते । अप्रशस्तास् तु तं स्पृष्ट्वा भवेयुः ते विगर्हिताः
yāvad eko 'pṛthagdravyaḥ prāyaścittaṃ niṣevate / apraśastās tu taṃ spṛṣṭvā bhaveyuḥ te vigarhitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असंभोज्या अप्रतिग्राह्या असंपाठ्या अविवाहिनः । पूयन्ते तद्व्रते पूर्णे सर्वे ते (ऽ)रिक्थभागिनः
asaṃbhojyā apratigrāhyā asaṃpāṭhyā avivāhinaḥ / pūyante tadvrate pūrṇe sarve te (')rikthabhāginaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशीतिर् यस्य वर्षाणि बालो वाप्य् ऊनषोडशः । प्रायश्चित्तार्धम् अर्हन्ति स्त्रियो रोगिण एव च
aśītir yasya varṣāṇi bālo vāpy ūnaṣoḍaśaḥ / prāyaścittārdham arhanti striyo rogiṇa eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपूर्णषोडशाब्दस्य चतुर्वर्षाधिकस्य च । प्रायश्चित्तं चरेद् भ्राता पिता वान्यो ऽपि बान्धवः
apūrṇaṣoḍaśābdasya caturvarṣādhikasya ca / prāyaścittaṃ cared bhrātā pitā vānyo 'pi bāndhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतो बालतरस्यास्य नापराधो न पातकं । राजदण्डो न तस्यास्ति प्रायश्चित्तं च नेष्यते
ato bālatarasyāsya nāparādho na pātakaṃ / rājadaṇḍo na tasyāsti prāyaścittaṃ ca neṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृच्छ्रं सांतपनं कुर्याद् हत्वा संकीर्णयोनिजम् । सूतं हत्वातिकृच्छ्रं तु कुण्डगोलकम् एव च
kṛcchraṃ sāṃtapanaṃ kuryād hatvā saṃkīrṇayonijam / sūtaṃ hatvātikṛcchraṃ tu kuṇḍagolakam eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रियो हत्वाविशेषेण चरेच् चान्द्रायणव्रतम् । हत्वा गां क्षत्रियं वैश्यं शूद्रं वाप्य् अनुलोमजम्
striyo hatvāviśeṣeṇa carec cāndrāyaṇavratam / hatvā gāṃ kṣatriyaṃ vaiśyaṃ śūdraṃ vāpy anulomajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यप्राणिलयं कुर्वन् दद्याच् छक्त्या च दक्षिणाम् । कृच्छ्रं चापि चरेन् नित्यं प्राजापत्यम् इति स्थितिः
anyaprāṇilayaṃ kurvan dadyāc chaktyā ca dakṣiṇām / kṛcchraṃ cāpi caren nityaṃ prājāpatyam iti sthitiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महापातककर्तारश् चत्वारो ऽप्य् अविशेषतः । अग्निं प्रविश्य शुध्यन्ति स्नानाद् वापि हयक्रतौ
mahāpātakakartāraś catvāro 'py aviśeṣataḥ / agniṃ praviśya śudhyanti snānād vāpi hayakratau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रहस्यकारिणस् त्व् एते माघमासे तु पौरुषम् । जप्त्वाघमर्षणं सूक्तं शुध्यन्त्य् अन्तर्जले स्थिताः
rahasyakāriṇas tv ete māghamāse tu pauruṣam / japtvāghamarṣaṇaṃ sūktaṃ śudhyanty antarjale sthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परदारे नरे षण्डे हयाजाविपशुष्व् अपि । आगोमैथुनम् आसेव्यः पावमानीस् त्र्यहं जपेत्
paradāre nare ṣaṇḍe hayājāvipaśuṣv api / āgomaithunam āsevyaḥ pāvamānīs tryahaṃ japet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चण्डालाद्यासु नारीषु गोषु मैथुनकारिणः । जप्त्वाघमर्षणं पक्षं शुध्यन्ति हि पयोव्रताः
caṇḍālādyāsu nārīṣu goṣu maithunakāriṇaḥ / japtvāghamarṣaṇaṃ pakṣaṃ śudhyanti hi payovratāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातरं गुरुपत्नीं च स्वसारं दुहितां तथा । गत्वा तु प्रविशेद् अग्निं नान्यशुद्धिर् विधीयते
mātaraṃ gurupatnīṃ ca svasāraṃ duhitāṃ tathā / gatvā tu praviśed agniṃ nānyaśuddhir vidhīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वसारं च पितुर् मातुः स्वसुतां मातुलस्य च । पुत्रस्य भार्यां गत्वा तु षण्मासं कृच्छ्रम् आचरेत्
svasāraṃ ca pitur mātuḥ svasutāṃ mātulasya ca / putrasya bhāryāṃ gatvā tu ṣaṇmāsaṃ kṛcchram ācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षट्चतस्रस् तथान्याश् च बन्धुभ्यां पितृमातृतः । गत्वैतांश् च सगोत्रां च पराकं कृच्छ्रम् आचरेत्
ṣaṭcatasras tathānyāś ca bandhubhyāṃ pitṛmātṛtaḥ / gatvaitāṃś ca sagotrāṃ ca parākaṃ kṛcchram ācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रजकश् चर्मकारश् च नटो बुरुड एव च । कैवर्तश् चैव शैलूषो मल्लश् चान्त्यावसायिनः
rajakaś carmakāraś ca naṭo buruḍa eva ca / kaivartaś caiva śailūṣo mallaś cāntyāvasāyinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चण्डालमुष्टिकाश् चैव तथा संकीर्णयोनिजाः ॥ य्स्स् १।३२ ब् ॥ एषां भुक्त्वा स्त्रियो गत्वा तथैव प्रतिगृह्य च । ज्ञानात् कृच्छ्राब्दम् उद्दिष्टम् अज्ञानाद् ऐन्दवं स्मृतं
caṇḍālamuṣṭikāś caiva tathā saṃkīrṇayonijāḥ // YSS 1.32 B // eṣāṃ bhuktvā striyo gatvā tathaiva pratigṛhya ca / jñānāt kṛcchrābdam uddiṣṭam ajñānād aindavaṃ smṛtaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुलाचारस्मृतो येषां सुरापानं तु योषितां । पतितक्षेत्रसंभूताः ते ऽकुलाचारिकाः स्मृताः
kulācārasmṛto yeṣāṃ surāpānaṃ tu yoṣitāṃ / patitakṣetrasaṃbhūtāḥ te 'kulācārikāḥ smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्णाम् अपि वर्णानां बाह्या ब्राह्मणमानिनः । पारंपर्येण संकीर्णा वर्जनीयाः प्रयत्नतः
caturṇām api varṇānāṃ bāhyā brāhmaṇamāninaḥ / pāraṃparyeṇa saṃkīrṇā varjanīyāḥ prayatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरूढपतिताज् जातो ब्राह्मण्यां शूद्रतश् च यः । चण्डालौ ताव् उभौ ज्ञेयौ सगोत्राद् यश् च जायते
ārūḍhapatitāj jāto brāhmaṇyāṃ śūdrataś ca yaḥ / caṇḍālau tāv ubhau jñeyau sagotrād yaś ca jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जारजातः सवर्णायां कुण्डो जीवति भर्तरि । मृते गोलकनामा तु जातिहीनौ तथाइव तौ
jārajātaḥ savarṇāyāṃ kuṇḍo jīvati bhartari / mṛte golakanāmā tu jātihīnau tathāiva tau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातृवर्णा न ते प्रोक्ताः पितृवर्णा न ते स्मृताः । अविवाह्याः सुताश् चैव बन्धुभिः पितृमातृतः
mātṛvarṇā na te proktāḥ pitṛvarṇā na te smṛtāḥ / avivāhyāḥ sutāś caiva bandhubhiḥ pitṛmātṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातृस्वतन्त्रैर् नृपसंगतैश् च बालादिवृद्धैर् नृपपीडितैश् च । भाषा प्रवृत्ता न खलु प्रमाणम् न ह्य् उत्तरं नैव कृतं कृतास् ते
mātṛsvatantrair nṛpasaṃgataiś ca bālādivṛddhair nṛpapīḍitaiś ca / bhāṣā pravṛttā na khalu pramāṇam na hy uttaraṃ naiva kṛtaṃ kṛtās te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वस्य हन्ता पुरुषस्य हन्ता छेत्ता तरूणां घटसेवितानां । परस्य दारेषु च ये प्रसक्ताः ते शस्त्रवद्ध्या न विहीनदण्ड्याः
aśvasya hantā puruṣasya hantā chettā tarūṇāṃ ghaṭasevitānāṃ / parasya dāreṣu ca ye prasaktāḥ te śastravaddhyā na vihīnadaṇḍyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो दुष्टभावेन परस्य हन्ता हिनस्ति भार्यां ससुतं कलत्रम् । क्षेत्रं तथा धान्यधनं शरीरम् तं घातयेत् मुद्गरपातघातैः
yo duṣṭabhāvena parasya hantā hinasti bhāryāṃ sasutaṃ kalatram / kṣetraṃ tathā dhānyadhanaṃ śarīram taṃ ghātayet mudgarapātaghātaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्तानुमन्ता ऽप्य् उपदेशदाता प्रोत्साहकस् संप्रतिघातकश् च । मन्त्री सहायस् सहवास्यवध्यः शङ्काविशुद्धिः पुरुषेण कार्या
kartānumantā 'py upadeśadātā protsāhakas saṃpratighātakaś ca / mantrī sahāyas sahavāsyavadhyaḥ śaṅkāviśuddhiḥ puruṣeṇa kāryā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो यस्य भक्ताश्रयदाससक्तः दोषे कृते तेन नरेण कर्ता । तद् अर्पिते भोक्तरि नानुशेयं भक्तप्रदाता प्रतिमुच्यते तु
yo yasya bhaktāśrayadāsasaktaḥ doṣe kṛte tena nareṇa kartā / tad arpite bhoktari nānuśeyaṃ bhaktapradātā pratimucyate tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परे ऽपरे लोभहतास् ततस् तु परावरश् चैव परे ऽपरे च
pare 'pare lobhahatās tatas tu parāvaraś caiva pare 'pare ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यज्ञे विवाहे च तथोत्सवेषु समानपुंसा ऽप्य् असमानपुंसा । पराब्दिकाम् पाकविधौ प्रवृत्तिं नैतेषु भक्तप्रददोषम् आहुः
yajñe vivāhe ca tathotsaveṣu samānapuṃsā 'py asamānapuṃsā / parābdikām pākavidhau pravṛttiṃ naiteṣu bhaktapradadoṣam āhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शस्त्रप्रदाता विषवह्निदो ऽपि मासं समाप्नोति पराय दत्त्वा । धर्मार्थकामप्रतिपत्तिहेतोर् यदि प्रवृत्तौ न परोपतापे
śastrapradātā viṣavahnido 'pi māsaṃ samāpnoti parāya dattvā / dharmārthakāmapratipattihetor yadi pravṛttau na paropatāpe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो वाहनं कर्तरि वारणं वा ह्य् आदाय गच्छत्य् अविशिष्टबुद्धिः । तत्रापि दोषं न वदन्ति तज्ज्ञाः तत्रैव शुद्धश् च तथैव दण्ड्यः
yo vāhanaṃ kartari vāraṇaṃ vā hy ādāya gacchaty aviśiṣṭabuddhiḥ / tatrāpi doṣaṃ na vadanti tajjñāḥ tatraiva śuddhaś ca tathaiva daṇḍyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भार्या सुता गोत्ररुहा स्नुषा वा भ्राता सुतो दासभृतो जनो वा । यो दोषदुष्टस् स नृपेण शास्यो नकारकस् तु प्रभुर् एष धर्मः
bhāryā sutā gotraruhā snuṣā vā bhrātā suto dāsabhṛto jano vā / yo doṣaduṣṭas sa nṛpeṇa śāsyo nakārakas tu prabhur eṣa dharmaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रव्यप्रदानेन समासमेन कर्मप्रयोगेन तथा युधेन । यो वर्तते यस्य नरस्य चित्ते ज्ञेयस् सहायस् तु सुखासुखेषु
dravyapradānena samāsamena karmaprayogena tathā yudhena / yo vartate yasya narasya citte jñeyas sahāyas tu sukhāsukheṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महामृगं पक्षिमृगं पशुं वा समानजातीयम् अथेतरं वा । अचोदितो हन्ति नरस्त्रियं वा स्वामीयगौस् तस्य न खण्डनीयः
mahāmṛgaṃ pakṣimṛgaṃ paśuṃ vā samānajātīyam athetaraṃ vā / acodito hanti narastriyaṃ vā svāmīyagaus tasya na khaṇḍanīyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद् यद्धि जातिर् द्विजवर्गजात्या यागादिकम् पापकृतो न दण्ड्याः । ग्रहप्रदानेषु निरुद्धबद्धाः सर्पा न हिंसन्ति परैर् अभीताः
yad yaddhi jātir dvijavargajātyā yāgādikam pāpakṛto na daṇḍyāḥ / grahapradāneṣu niruddhabaddhāḥ sarpā na hiṃsanti parair abhītāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं दापयित्वा धनिने नृपेण तत्स्वामिनः प्राणिधनैर् विमुच्यः
taṃ dāpayitvā dhanine nṛpeṇa tatsvāminaḥ prāṇidhanair vimucyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मार्थवादेषु गवादयो हि स्वेच्छाप्रमादाद् यदि ते म्रियन्ते । तत्रापि दोषञ् च पशुप्रमाणं नाचक्षते धर्मविदस् तथैव
dharmārthavādeṣu gavādayo hi svecchāpramādād yadi te mriyante / tatrāpi doṣañ ca paśupramāṇaṃ nācakṣate dharmavidas tathaiva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरण्यका ये यदि दंष्ट्रिणस् तु गावो म्रियन्ते यदि ता अदग्धाः । पापान् निरोद्धुं न च पाशदातुः धारास्वहस्तं प्रवदन्ति पापं
āraṇyakā ye yadi daṃṣṭriṇas tu gāvo mriyante yadi tā adagdhāḥ / pāpān niroddhuṃ na ca pāśadātuḥ dhārāsvahastaṃ pravadanti pāpaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एको हतो यो बहुभिः समेतैः न ज्ञायते कस्य मृतोपघातैः । दिव्येन तेषाम् उपलभ्य हन्ता निवर्तनीयो नृपसंनियुक्तैः
eko hato yo bahubhiḥ sametaiḥ na jñāyate kasya mṛtopaghātaiḥ / divyena teṣām upalabhya hantā nivartanīyo nṛpasaṃniyuktaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तर्कप्रमाणैः प्रतितर्कयित्वा केचिद् वदन्त्य् एवम् इदं प्रमानम् । नित्यान्तजीवो म्रियते कदाचिद् वेदैश् च पृष्टैर् ऋषिभिश् च गीतं
tarkapramāṇaiḥ pratitarkayitvā kecid vadanty evam idaṃ pramānam / nityāntajīvo mriyate kadācid vedaiś ca pṛṣṭair ṛṣibhiś ca gītaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चान्द्रायणादीनि हि पावनानि पापा यद् इच्छन्ति हिताय कर्तुम् । संसर्गम् इच्छन्ति फलं तथा स्यात् ज्ञानप्रदीपेन तमो ऽन्धकारे
cāndrāyaṇādīni hi pāvanāni pāpā yad icchanti hitāya kartum / saṃsargam icchanti phalaṃ tathā syāt jñānapradīpena tamo 'ndhakāre
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.