गुडवत्पाकमापन्नं तं पिबेन्निष्कमात्रकम् । दिने दिने निष्कवृद्धिर्यावद्द्विपलिकं भवेत्
guḍavatpākamāpannaṃ taṃ pibenniṣkamātrakam / dine dine niṣkavṛddhiryāvaddvipalikaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन वान्तिर्विरेकः स्यान्निर्यान्ति क्रिमयः परम् । अपानतो देहगता मुखनासाक्षिकर्णतः
tena vāntirvirekaḥ syānniryānti krimayaḥ param / apānato dehagatā mukhanāsākṣikarṇataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षयकुष्ठादिरोगाश्च नश्यन्ति मुनिवासरात् । मासत्रये जरां हन्ति जीवेद्वर्षशतत्रयम्
kṣayakuṣṭhādirogāśca naśyanti munivāsarāt / māsatraye jarāṃ hanti jīvedvarṣaśatatrayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<निर्गुण्डीपञ्चाङ्गकल्पः> पञ्चाङ्गचूर्णं निर्गुण्ड्यास्तिलतैलेन सेवितम् । निष्कादिपलपर्यन्तं त्रिमासेन जरां जयेत्
<nirguṇḍīpañcāṅgakalpaḥ> pañcāṅgacūrṇaṃ nirguṇḍyāstilatailena sevitam / niṣkādipalaparyantaṃ trimāsena jarāṃ jayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अशीतिं वातजान्रोगान् कुष्ठानपि गलामयान् । आस्यार्त्युपकुशादींश्च जयेत्तत्पर्णचर्वणात्
aśītiṃ vātajānrogān kuṣṭhānapi galāmayān / āsyārtyupakuśādīṃśca jayettatparṇacarvaṇāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिन्धुवारकपञ्चाङ्गचूर्णं मधुघृतप्लुतम् । पलमात्रं लिहेत्प्रातस्ततो जीर्णे गवां पयः
sindhuvārakapañcāṅgacūrṇaṃ madhughṛtaplutam / palamātraṃ lihetprātastato jīrṇe gavāṃ payaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिबेद् यथानलबलं भुञ्जीताग्नौ क्रमेण च । निर्वाते निवसेद्धीमान्सिद्धिमाप्नोति वत्सरात्
pibed yathānalabalaṃ bhuñjītāgnau krameṇa ca / nirvāte nivaseddhīmānsiddhimāpnoti vatsarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धदेहस्य पूर्वेण म्रियेते विषपारदौ । काले काले यथाप्राप्तं पञ्चाङ्गं सिन्धुवारकात्
siddhadehasya pūrveṇa mriyete viṣapāradau / kāle kāle yathāprāptaṃ pañcāṅgaṃ sindhuvārakāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छायायां शोषितं चूर्णं त्रिमधुत्रिफलायुतम् । स्निग्धभाण्डे धान्यराशौ त्रिमासं स्थापयेत्ततः
chāyāyāṃ śoṣitaṃ cūrṇaṃ trimadhutriphalāyutam / snigdhabhāṇḍe dhānyarāśau trimāsaṃ sthāpayettataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्कादिपलपर्यन्तं सेवेताकर्षकं सुधीः । सर्वव्याधिविनिर्मुक्तो जरामरणवर्जितः
niṣkādipalaparyantaṃ sevetākarṣakaṃ sudhīḥ / sarvavyādhivinirmukto jarāmaraṇavarjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ॐ नमो मायागणपतये कुबेराय स्वाहा । अयं भक्षणमन्त्रः । <९। शुनकशाल्मलीकल्पः> अथ वक्ष्यामि देवेशि कल्पं शुनकशाल्मलेः । अष्टम्यां कृष्णपक्षस्य स्नात्वा रात्रौ समाहितः
oṃ namo māyāgaṇapataye kuberāya svāhā / ayaṃ bhakṣaṇamantraḥ / <9. śunakaśālmalīkalpaḥ> atha vakṣyāmi deveśi kalpaṃ śunakaśālmaleḥ / aṣṭamyāṃ kṛṣṇapakṣasya snātvā rātrau samāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवेष्ट्य कृष्णसूत्रैश्च वृक्षं शुनकशाल्मलिम् । तत्राघोरं जपेद्धीरः सहस्रवसुसंमितम्
āveṣṭya kṛṣṇasūtraiśca vṛkṣaṃ śunakaśālmalim / tatrāghoraṃ japeddhīraḥ sahasravasusaṃmitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<९। शुनकशाल्मलीमूलकल्पः> तन्मूलवल्कलं ग्राह्यं छायायां शोषयेत्ततः । चूर्णं कृत्वा तु मध्वाज्यैः खादेत्प्रातः पलं पलम्
<9. śunakaśālmalīmūlakalpaḥ> tanmūlavalkalaṃ grāhyaṃ chāyāyāṃ śoṣayettataḥ / cūrṇaṃ kṛtvā tu madhvājyaiḥ khādetprātaḥ palaṃ palam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्षाद्वलिजरामुक्तः स जीवेद् ब्रह्मणो दिनम् । <शुनकशाल्मलीपुष्पकल्पः> तस्याष्टादश पुष्पाणि गोक्षीरे ऽष्टपले पचेत्
varṣādvalijarāmuktaḥ sa jīved brahmaṇo dinam / <śunakaśālmalīpuṣpakalpaḥ> tasyāṣṭādaśa puṣpāṇi gokṣīre 'ṣṭapale pacet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पवर्ज्यं पिबेत्क्षारमेवं च प्रतिवासरम् । मासेन दिव्यदेहः स्याज्जीवेद् ब्रह्मदिनत्रयम्
puṣpavarjyaṃ pibetkṣāramevaṃ ca prativāsaram / māsena divyadehaḥ syājjīved brahmadinatrayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<शुनकशाल्मलीफलकल्पः> तत्फलं तु गवां क्षीरे पाचयेत्कान्तपात्रके । फलं त्यक्त्वा पिबेत्क्षीरं दीप्तेऽग्नौ क्षीरभोजनम्
<śunakaśālmalīphalakalpaḥ> tatphalaṃ tu gavāṃ kṣīre pācayetkāntapātrake / phalaṃ tyaktvā pibetkṣīraṃ dīpte'gnau kṣīrabhojanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मासषट्कप्रयोगेण दिव्यदेहो भवेन्नरः । जीवेत्कल्पान्तपर्यन्तं वायुवेगी महाबलः
māsaṣaṭkaprayogeṇa divyadeho bhavennaraḥ / jīvetkalpāntaparyantaṃ vāyuvegī mahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य मूत्रपुरीषाभ्यां शुल्बं स्वर्णं भवेद्ध्रुवम् । <१०। पथ्याकल्पः; पथ्योत्पत्तिः> अथातः सम्प्रवक्ष्यामि पथ्याकल्पम् अनूपमम्
tasya mūtrapurīṣābhyāṃ śulbaṃ svarṇaṃ bhaveddhruvam / <10. pathyākalpaḥ; pathyotpattiḥ> athātaḥ sampravakṣyāmi pathyākalpam anūpamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येन रोगा विनश्यन्ति सिध्यन्ति च मनोरथाः । पीत्वामृतं शचीनाथः प्रीत्या शच्यै समापिबत्
yena rogā vinaśyanti sidhyanti ca manorathāḥ / pītvāmṛtaṃ śacīnāthaḥ prītyā śacyai samāpibat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयोर् हृष्टमुखाम्भोजगलितामृतबिन्दवः । सप्तधा भुवि ते जाता महावीर्याः स्थिरायुषः
tayor hṛṣṭamukhāmbhojagalitāmṛtabindavaḥ / saptadhā bhuvi te jātā mahāvīryāḥ sthirāyuṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते सप्तदेशेषूत्पन्नाः सप्तधा नाम धारकाः । विन्ध्यदेशे कान्यकुब्जे सौराष्ट्रे हिमवद्गिरौ
te saptadeśeṣūtpannāḥ saptadhā nāma dhārakāḥ / vindhyadeśe kānyakubje saurāṣṭre himavadgirau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गङ्गातटे च काश्मीरे वैन्यदेशे यथाक्रमम् । विजया रोहिणी चैव पूता स्यात्त्रिवृतामृता
gaṅgātaṭe ca kāśmīre vainyadeśe yathākramam / vijayā rohiṇī caiva pūtā syāttrivṛtāmṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीवन्ती त्वभया जाता देशे देशे यथाक्रमम् । उत्तमा मध्यमा नीचाः स्वयं पक्वास्तु शोभनाः
jīvantī tvabhayā jātā deśe deśe yathākramam / uttamā madhyamā nīcāḥ svayaṃ pakvāstu śobhanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरीतक्यां रसाः पञ्च विद्यन्ते लवणोज्झिताः । स्वाद्वम्लतिक्तकटुकतुवराश्च यथाक्रमम्
harītakyāṃ rasāḥ pañca vidyante lavaṇojjhitāḥ / svādvamlatiktakaṭukatuvarāśca yathākramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्युर् मज्जस्नायुवृन्तत्वङ्मांसेषु क्रमशो रसाः । अलाबुकर्णी वृत्ता च चतुरङ्ग्यल्पचर्मका
syur majjasnāyuvṛntatvaṅmāṃseṣu kramaśo rasāḥ / alābukarṇī vṛttā ca caturaṅgyalpacarmakā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चास्रा मांसला स्वर्णवर्णा कृष्णा स्मृताः क्रमात् । या मज्जन्ती जले ग्राह्या गुर्वी स्निग्धा घनाघनाः
pañcāsrā māṃsalā svarṇavarṇā kṛṣṇā smṛtāḥ kramāt / yā majjantī jale grāhyā gurvī snigdhā ghanāghanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विकर्षमात्रा सा श्रेष्ठा कर्षमात्रा तु मध्यमा । अर्धकर्षा भवेन्नीचा पथ्या फलमुदाहृतम्
dvikarṣamātrā sā śreṣṭhā karṣamātrā tu madhyamā / ardhakarṣā bhavennīcā pathyā phalamudāhṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रिमिजुष्टा वह्निदग्धा नष्टा पङ्कजलार्द्रिता । स्फुटिता चोषरस्था च वर्जनीया हरीतकी
krimijuṣṭā vahnidagdhā naṣṭā paṅkajalārdritā / sphuṭitā coṣarasthā ca varjanīyā harītakī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<पथ्याकल्पः> शुद्धदेशे पुण्यदिने ग्रहणे चन्द्रसूर्ययोः । गन्धाद्यैः पूजयित्वादौ प्रार्थयित्वा जपेत्सुधीः
<pathyākalpaḥ> śuddhadeśe puṇyadine grahaṇe candrasūryayoḥ / gandhādyaiḥ pūjayitvādau prārthayitvā japetsudhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गायत्रीशतम् आवृत्त्य पथ्यामेवं समाहरेत् । शुण्ठ्या वाथ गुडेनापि सैन्धवेनाथवा शिवाम्
gāyatrīśatam āvṛttya pathyāmevaṃ samāharet / śuṇṭhyā vātha guḍenāpi saindhavenāthavā śivām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेवेत दीपनं तेन करोत्यामविनाशनम् । क्षौद्रेण वा गुडेनापि पिप्पल्या नागरेण वा
seveta dīpanaṃ tena karotyāmavināśanam / kṣaudreṇa vā guḍenāpi pippalyā nāgareṇa vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सैन्धवेनाथवा सेव्या शुद्धाङ्गः प्रतिवासरम् । द्वे द्वे पथ्ये द्वादशाब्दं तेन जीवेच्छतं समाः
saindhavenāthavā sevyā śuddhāṅgaḥ prativāsaram / dve dve pathye dvādaśābdaṃ tena jīvecchataṃ samāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विनिष्कचूर्णं पथ्याया निष्कैकं लोहभस्म च । लोलयित्वा गोघृतेन कान्तपात्रे च लेपयेत्
dviniṣkacūrṇaṃ pathyāyā niṣkaikaṃ lohabhasma ca / lolayitvā goghṛtena kāntapātre ca lepayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधोमुखीकृतं पात्रं स्थापयेत्तद्दिवानिशम् । प्रातः शुद्धवपुर्लेह्यं जरां मृत्युं जयेत्सुधीः
adhomukhīkṛtaṃ pātraṃ sthāpayettaddivāniśam / prātaḥ śuddhavapurlehyaṃ jarāṃ mṛtyuṃ jayetsudhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शाल्मलीं छिद्रयित्वादौ तदन्तर्निक्षिपेच्छिवाः । आ षण्मासं परस्तास्तु ग्राह्या चैकैकशोऽन्वहम्
śālmalīṃ chidrayitvādau tadantarnikṣipecchivāḥ / ā ṣaṇmāsaṃ parastāstu grāhyā caikaikaśo'nvaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेवेत पथ्यां शुद्धाङ्गस्तस्य मृत्युर्जरा न हि । <११। आमलकीकल्पः> अथ वक्ष्यामि देवेशि कल्पमामलकीभवम्
seveta pathyāṃ śuddhāṅgastasya mṛtyurjarā na hi / <11. āmalakīkalpaḥ> atha vakṣyāmi deveśi kalpamāmalakībhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चैत्रादौ ग्राहयेद्धात्र्याः सुपक्वानि फलानि च । हरीतकीवद् ग्राह्यानि छायाशुष्काणि चूर्णयेत्
caitrādau grāhayeddhātryāḥ supakvāni phalāni ca / harītakīvad grāhyāni chāyāśuṣkāṇi cūrṇayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्षं जलेन वाज्येन मधुना वा फलं निशि । वर्धयेज्जाठरं वह्निमिन्द्रियाणां प्रसादकृत्
karṣaṃ jalena vājyena madhunā vā phalaṃ niśi / vardhayejjāṭharaṃ vahnimindriyāṇāṃ prasādakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धात्रीचूर्णं लोहभस्म क्षौद्राज्यालुलितं लिहेत् । वलीपलितमृत्युघ्नं वत्सरात्पूर्ववद्विधिः
dhātrīcūrṇaṃ lohabhasma kṣaudrājyālulitaṃ lihet / valīpalitamṛtyughnaṃ vatsarātpūrvavadvidhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीरपक्वं च तद्भक्ष्यं पूर्ववत्सिद्धिदायकः । धात्रीचूर्णं भृङ्गचूर्णं मध्वाज्यसहितं लिहेत्
kṣīrapakvaṃ ca tadbhakṣyaṃ pūrvavatsiddhidāyakaḥ / dhātrīcūrṇaṃ bhṛṅgacūrṇaṃ madhvājyasahitaṃ lihet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वलीपलितनिर्मुक्तो वत्सराद्भवति ध्रुवम् । निंबामलकयोश्चूर्णं मध्वाज्यसहितं लिहेत्
valīpalitanirmukto vatsarādbhavati dhruvam / niṃbāmalakayoścūrṇaṃ madhvājyasahitaṃ lihet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्ववच्च फलं देवि नात्र कार्या विचारणा । <१२। त्रिफलाकल्पः> अथ ब्रवीमि ते देवि त्रिफलाया रसायनम्
pūrvavacca phalaṃ devi nātra kāryā vicāraṇā / <12. triphalākalpaḥ> atha bravīmi te devi triphalāyā rasāyanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकं हरीतकीभागं द्विभागं च विभीतकम् । चतुर्भागं तथा धात्री सर्वमेकत्र चूर्णयेत्
ekaṃ harītakībhāgaṃ dvibhāgaṃ ca vibhītakam / caturbhāgaṃ tathā dhātrī sarvamekatra cūrṇayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिप्पल्या वा तुगाक्षीर्या सैन्धवैर्मधुकेन वा । क्षौद्रेण वा सर्पिषा वा वचया सितयाथवा
pippalyā vā tugākṣīryā saindhavairmadhukena vā / kṣaudreṇa vā sarpiṣā vā vacayā sitayāthavā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवर्णै रजतैः शुल्बैर् वङ्गैर् नागैस्तथायसैः । संयुक्ता त्रिफला लीढा जरामरणनाशिनी
suvarṇai rajataiḥ śulbair vaṅgair nāgaistathāyasaiḥ / saṃyuktā triphalā līḍhā jarāmaraṇanāśinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिफलायाः समांशास्तु योज्याश्चैकैकशस्तु ताः । पिप्पल्याद्यास्तु सौवर्णभस्मादीनां च कथ्यते
triphalāyāḥ samāṃśāstu yojyāścaikaikaśastu tāḥ / pippalyādyāstu sauvarṇabhasmādīnāṃ ca kathyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौवर्णं पणमात्रं च द्विपणं राजतं भवेत् । पणार्धं शुल्बचूर्णं च द्विपणं नागवङ्गजम्
sauvarṇaṃ paṇamātraṃ ca dvipaṇaṃ rājataṃ bhavet / paṇārdhaṃ śulbacūrṇaṃ ca dvipaṇaṃ nāgavaṅgajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चूर्णं तथायसं प्रोक्तं पणपञ्चकमात्रकम् । एवं यस् त्रिफलासेवी जीवेदाचन्द्रतारकम्
cūrṇaṃ tathāyasaṃ proktaṃ paṇapañcakamātrakam / evaṃ yas triphalāsevī jīvedācandratārakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकां हरीतकीं प्रातर्भुक्तेः प्राग् द्विविभीतकम् । चतुरामलकं रात्रौ सर्वे ते घृतपाचिताः
ekāṃ harītakīṃ prātarbhukteḥ prāg dvivibhītakam / caturāmalakaṃ rātrau sarve te ghṛtapācitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेवेतावत्सरं धीमान्वलीपलितवर्जितः । अन्नोदकेन संपेष्य कान्तपात्रे लिहेन्निशि
sevetāvatsaraṃ dhīmānvalīpalitavarjitaḥ / annodakena saṃpeṣya kāntapātre lihenniśi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सक्षौद्रं तल्लिहेत्प्रातरायुरारोग्यवर्धनम् । त्रिफलां भावयेत्पूर्वं खदिरासनयूषतः
sakṣaudraṃ tallihetprātarāyurārogyavardhanam / triphalāṃ bhāvayetpūrvaṃ khadirāsanayūṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिः सप्तवारं देवेशि ततः क्षौद्रघृताप्लुताम् । सेवेतानुदिनं कर्षं वर्षादिन्द्रायुषो भवेत्
triḥ saptavāraṃ deveśi tataḥ kṣaudraghṛtāplutām / sevetānudinaṃ karṣaṃ varṣādindrāyuṣo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विडङ्गभृङ्गखदिरब्रह्मवृक्षरसैः पृथक् । पृथक्सप्तदिनं घर्मे भावयेत्त्रिफलां प्रिये
viḍaṅgabhṛṅgakhadirabrahmavṛkṣarasaiḥ pṛthak / pṛthaksaptadinaṃ gharme bhāvayettriphalāṃ priye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्षयेद्गुडसर्पिर्भ्यां कर्षं वर्षात्सुरोपमः । त्रिफलायाः शतफलं चूर्णं भृङ्गरसैः पुरा
bhakṣayedguḍasarpirbhyāṃ karṣaṃ varṣātsuropamaḥ / triphalāyāḥ śataphalaṃ cūrṇaṃ bhṛṅgarasaiḥ purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिः सप्तवासरं भाव्यं लिहेन्मधुघृतान्वितम् । पलार्धं प्रत्यहं प्रातर्जीर्णेऽद्याद् दधिभक्तकम्
triḥ saptavāsaraṃ bhāvyaṃ lihenmadhughṛtānvitam / palārdhaṃ pratyahaṃ prātarjīrṇe'dyād dadhibhaktakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्षात्प्रसन्नदृष्टिश्च जीवेत् षट्शतवत्सरम् । महाबलः कृष्णकेशः स्मृतिबुद्धिसमन्वितः
varṣātprasannadṛṣṭiśca jīvet ṣaṭśatavatsaram / mahābalaḥ kṛṣṇakeśaḥ smṛtibuddhisamanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युवा शतस्त्रीरन्ता च धीरः स सुभगो भवेत् । <१३। शुण्ठीकल्पः> अथ वक्ष्यामि गिरिजे दिव्यं शुण्ठीरसायनम्
yuvā śatastrīrantā ca dhīraḥ sa subhago bhavet / <13. śuṇṭhīkalpaḥ> atha vakṣyāmi girije divyaṃ śuṇṭhīrasāyanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रेष्ठं नागरमादाय चूर्णयेत् पटगालितम् । गुडं चास्य समं योज्यं मधुना गोघृतेन च
śreṣṭhaṃ nāgaramādāya cūrṇayet paṭagālitam / guḍaṃ cāsya samaṃ yojyaṃ madhunā goghṛtena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्निग्धभाण्डे विनिक्षिप्य धान्यराशौ सुयन्त्रितम् । द्विमण्डलात् समाहृत्य शुद्धाङ्गः पुण्यवासरे
snigdhabhāṇḍe vinikṣipya dhānyarāśau suyantritam / dvimaṇḍalāt samāhṛtya śuddhāṅgaḥ puṇyavāsare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्षं कर्षं लिहेन्नित्यं सप्ताहाद्रोगवर्जितः । षण्मासमुपभुञ्जानो जीवेद्वर्षशतद्वयम्
karṣaṃ karṣaṃ lihennityaṃ saptāhādrogavarjitaḥ / ṣaṇmāsamupabhuñjāno jīvedvarṣaśatadvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बुद्ध्या वाचस्पतिसमः पुराणागमशास्त्रवित् । मयानुभूतं देवेशि कथितं तव सौहृदात्
buddhyā vācaspatisamaḥ purāṇāgamaśāstravit / mayānubhūtaṃ deveśi kathitaṃ tava sauhṛdāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<१४। पिप्पलीकल्पः> अथ प्रिये प्रवक्ष्यामि पिप्पलीनां रसायनम् । पिप्पलीं शोधयेत्पूर्वं किंशुकक्षारवारिणा
<14. pippalīkalpaḥ> atha priye pravakṣyāmi pippalīnāṃ rasāyanam / pippalīṃ śodhayetpūrvaṃ kiṃśukakṣāravāriṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तधा च ततः कुर्यात्तासां च घृतभर्जनम् । ततः सेवेत शुद्धाङ्गः पञ्चाष्टौ दश सप्तधा
saptadhā ca tataḥ kuryāttāsāṃ ca ghṛtabharjanam / tataḥ seveta śuddhāṅgaḥ pañcāṣṭau daśa saptadhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्षमेकं तु मध्वाज्यै रोगास्तस्य न सन्ति च । वलीपलितनिर्मुक्तो जीवेच्च शरदः शतम्
varṣamekaṃ tu madhvājyai rogāstasya na santi ca / valīpalitanirmukto jīvecca śaradaḥ śatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रातः प्राग्भोजनात्पश्चाद्भक्षयेत् त्रित्रिपिप्पलीः । वर्षाद्व्याधिं जरां हन्ति शतायुष्यमवाप्नुयात्
prātaḥ prāgbhojanātpaścādbhakṣayet tritripippalīḥ / varṣādvyādhiṃ jarāṃ hanti śatāyuṣyamavāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकद्वित्रिक्रमेणैव वर्धयेद्दशवासरम् । ह्रासयेत्पिप्पलीस्तद्वद्ध्रासवृद्धी पुनः पुनः
ekadvitrikrameṇaiva vardhayeddaśavāsaram / hrāsayetpippalīstadvaddhrāsavṛddhī punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोक्षीरेण युतं यावत्पिप्पलीनां सहस्रकम् । तावत्सेवेत शुद्धाङ्गो जरारोगविवर्जितः
gokṣīreṇa yutaṃ yāvatpippalīnāṃ sahasrakam / tāvatseveta śuddhāṅgo jarārogavivarjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजाक्षीरेण संपेष्य पिबेद्युक्ता बलाधिका । क्षीरशृता मध्यफला पूर्ववद्ध्रासवृद्धयः
ajākṣīreṇa saṃpeṣya pibedyuktā balādhikā / kṣīraśṛtā madhyaphalā pūrvavaddhrāsavṛddhayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावत्सहस्रद्वितयं तावत्सेव्यं रसायनम् । कासश्वासक्षयाः पाण्डुप्लीहशोणितमारुताः
yāvatsahasradvitayaṃ tāvatsevyaṃ rasāyanam / kāsaśvāsakṣayāḥ pāṇḍuplīhaśoṇitamārutāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेहार्शोग्रहणीशोफहिध्मवमिगलग्रहाः । रसायनेन पिप्पल्या नश्यन्ति विषमज्वराः
mehārśograhaṇīśophahidhmavamigalagrahāḥ / rasāyanena pippalyā naśyanti viṣamajvarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीवेद्वर्षशतं पूर्णं वलीपलितवर्जितः । <१५। चित्रककल्पः> अथ चित्रककल्पं ते वक्ष्यामि शृणु पार्वति
jīvedvarṣaśataṃ pūrṇaṃ valīpalitavarjitaḥ / <15. citrakakalpaḥ> atha citrakakalpaṃ te vakṣyāmi śṛṇu pārvati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्रकस्त्रिविधो ज्ञेयः कृष्णो रक्तः सितः शिवे । कृष्णो रसायने रक्तो लोहे रोगे सितो भवेत्
citrakastrividho jñeyaḥ kṛṣṇo raktaḥ sitaḥ śive / kṛṣṇo rasāyane rakto lohe roge sito bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रेष्ठमध्यकनीयांसो न हेमन्ते समाहरेत् । वसन्ते कृष्णपञ्चम्यां कृष्णाम्बरधरः शुचिः
śreṣṭhamadhyakanīyāṃso na hemante samāharet / vasante kṛṣṇapañcamyāṃ kṛṣṇāmbaradharaḥ śuciḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णगन्धाक्षतैः पुष्पैः पूजयेत्कृष्णसूत्रकैः । परिवेष्ट्य च पूर्वेद्युर्दद्यात् कृष्णौदनं बलिम्
kṛṣṇagandhākṣataiḥ puṣpaiḥ pūjayetkṛṣṇasūtrakaiḥ / pariveṣṭya ca pūrvedyurdadyāt kṛṣṇaudanaṃ balim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रातर्मौनी खनेच्छुद्धः समूलं चित्रकं हरेत् । न गोघ्रातं पदा स्पृष्टं शुचौ देशे विनिक्षिपेत्
prātarmaunī khanecchuddhaḥ samūlaṃ citrakaṃ haret / na goghrātaṃ padā spṛṣṭaṃ śucau deśe vinikṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षिप्तं क्षीरान्तरे कृष्णं वह्नौ क्षीरं तु कृष्णति । रक्तचित्रं परीक्ष्यैवं क्षीरं रक्तत्वमाप्नुयात्
kṣiptaṃ kṣīrāntare kṛṣṇaṃ vahnau kṣīraṃ tu kṛṣṇati / raktacitraṃ parīkṣyaivaṃ kṣīraṃ raktatvamāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं च रक्तचित्रस्य रक्तपुष्पाक्षतादिभिः । कृष्णं वा लोहितं वापि समूलमपि खण्डयेत्
evaṃ ca raktacitrasya raktapuṣpākṣatādibhiḥ / kṛṣṇaṃ vā lohitaṃ vāpi samūlamapi khaṇḍayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तधामलकाम्भोभिर् भावयेच्छोषयेत् क्रमात् । संचूर्ण्य तार्क्षीतालत्वक्चित्रकत्रिफलाः समाः
saptadhāmalakāmbhobhir bhāvayecchoṣayet kramāt / saṃcūrṇya tārkṣītālatvakcitrakatriphalāḥ samāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषां समं चाग्निचूर्णं सर्वं भाण्डे नवे क्षिपेत् । ततः शुद्धः शुभदिने निष्कं निष्कं घृताप्लुतम्
eṣāṃ samaṃ cāgnicūrṇaṃ sarvaṃ bhāṇḍe nave kṣipet / tataḥ śuddhaḥ śubhadine niṣkaṃ niṣkaṃ ghṛtāplutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भक्षयेन्मासमात्रेण व्रणकुष्ठादिकृन्तनम् । दन्तकेशनखा यान्ति पतनं च पुनर्भवम्
bhakṣayenmāsamātreṇa vraṇakuṣṭhādikṛntanam / dantakeśanakhā yānti patanaṃ ca punarbhavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वलीपलितनिर्मुक्तो जीवेच्च शरदः शतम् । एवं च रक्तचित्रस्य योजना च फलं तथा
valīpalitanirmukto jīvecca śaradaḥ śatam / evaṃ ca raktacitrasya yojanā ca phalaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<१६। भल्लातकीकल्पः> अथ भल्लातकीकल्पं शृणु वक्ष्यामि पार्वति । पक्वं नवं सुतीक्ष्णं च भल्लातकफलं हरेत्
<16. bhallātakīkalpaḥ> atha bhallātakīkalpaṃ śṛṇu vakṣyāmi pārvati / pakvaṃ navaṃ sutīkṣṇaṃ ca bhallātakaphalaṃ haret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोक्षीरे फलमेकं तु सूचीभिन्नं पचेत्सुधीः । मध्वाज्यशर्करायुक्तं फलं त्यक्त्वा पयः पिबेत्
gokṣīre phalamekaṃ tu sūcībhinnaṃ pacetsudhīḥ / madhvājyaśarkarāyuktaṃ phalaṃ tyaktvā payaḥ pibet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकद्वित्रिक्रमेणैवं वर्धयेदेकविंशतिम् । फलानि च दिनान्येकविंशतिः क्रमशः प्रिये
ekadvitrikrameṇaivaṃ vardhayedekaviṃśatim / phalāni ca dinānyekaviṃśatiḥ kramaśaḥ priye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वे रोगा विनश्यन्ति षण्मासाद्दिव्यविग्रहः । <१७। भूमिकदम्बकल्पः> अथ भूमिकदम्बस्य कल्पं वक्ष्यामि पार्वति
sarve rogā vinaśyanti ṣaṇmāsāddivyavigrahaḥ / <17. bhūmikadambakalpaḥ> atha bhūmikadambasya kalpaṃ vakṣyāmi pārvati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिविधः स तु विज्ञेयः श्वेतो रक्तश्च मेचकः । शुक्लपक्षे च पुष्यार्के विधिवत्तं समाहरेत्
trividhaḥ sa tu vijñeyaḥ śveto raktaśca mecakaḥ / śuklapakṣe ca puṣyārke vidhivattaṃ samāharet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समूलं शोषयेत्तं च छायायां चूर्णयेत्ततः । तच्चूर्णं कर्षमाज्येन लिहेच्छुद्धवपुः प्रिये
samūlaṃ śoṣayettaṃ ca chāyāyāṃ cūrṇayettataḥ / taccūrṇaṃ karṣamājyena lihecchuddhavapuḥ priye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिञ्जीर्णे प्रकुर्वीत क्षीरान्नं विजितेन्द्रियः । नश्यन्ति वलयस्तस्य षण्मासात्पलितानि च
tasmiñjīrṇe prakurvīta kṣīrānnaṃ vijitendriyaḥ / naśyanti valayastasya ṣaṇmāsātpalitāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संवत्सरप्रयोगेण जीवेद्वर्षशतत्रयम् । <१८। पुनर्नवाकल्पः> दिव्यं पुनर्नवाकल्पं वक्ष्यामि शृणु पार्वति
saṃvatsaraprayogeṇa jīvedvarṣaśatatrayam / <18. punarnavākalpaḥ> divyaṃ punarnavākalpaṃ vakṣyāmi śṛṇu pārvati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनर्नवाख्या द्विविधा लोहिता धवला तथा । रसे रसायने श्वेता रोगे रक्ता प्रशस्यते
punarnavākhyā dvividhā lohitā dhavalā tathā / rase rasāyane śvetā roge raktā praśasyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्यार्के श्वेतशोफघ्नीं समूलामाहरेत्सुधीः । छायाशुष्कं चूर्णयित्वा गोक्षीरेण पलार्धकम्
puṣyārke śvetaśophaghnīṃ samūlāmāharetsudhīḥ / chāyāśuṣkaṃ cūrṇayitvā gokṣīreṇa palārdhakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पलं वाथ पिबेत्प्रातः शुद्धाङ्गो वत्सरावधि । युवा भवति वृद्धोऽपि स जीवेच्छरदः शतम्
palaṃ vātha pibetprātaḥ śuddhāṅgo vatsarāvadhi / yuvā bhavati vṛddho'pi sa jīveccharadaḥ śatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोक्षीरेण च तन्मूलं क्षीरक्षीणं पचेत्प्रिये । चूर्णीकृत्य च तन्मूलं पक्वीकृतगुडे समम्
gokṣīreṇa ca tanmūlaṃ kṣīrakṣīṇaṃ pacetpriye / cūrṇīkṛtya ca tanmūlaṃ pakvīkṛtaguḍe samam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोघृतं च क्षिपेत्तत्र त्वेकीकृत्यावतारयेत् । पलं चानुदिनं लेह्यं क्षीरान्नाशी जितेन्द्रियः
goghṛtaṃ ca kṣipettatra tvekīkṛtyāvatārayet / palaṃ cānudinaṃ lehyaṃ kṣīrānnāśī jitendriyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संवत्सरप्रयोगेण वलीपलितवर्जितः । तत्सेवकस्य नश्यन्ति विषाणि विविधानि च
saṃvatsaraprayogeṇa valīpalitavarjitaḥ / tatsevakasya naśyanti viṣāṇi vividhāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वग्दोषः कफपाण्ड्वाद्या औदरा गुल्मपायुजाः । नश्यन्ति सकला रोगाश्छर्दिहिक्काक्षिकर्णजाः
tvagdoṣaḥ kaphapāṇḍvādyā audarā gulmapāyujāḥ / naśyanti sakalā rogāśchardihikkākṣikarṇajāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पितां फलितां पक्वाम् आदाय च पुनर्नवाम् । खण्डितां नागरक्वाथसुस्विन्नां क्षीरपेषिताम्
puṣpitāṃ phalitāṃ pakvām ādāya ca punarnavām / khaṇḍitāṃ nāgarakvāthasusvinnāṃ kṣīrapeṣitām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिबेद्दिवा च चूर्णान्ते निशि क्षीरघृताशनः । षण्मासात् सिद्धिमाप्नोति योषिच्छतरतो भवेत्
pibeddivā ca cūrṇānte niśi kṣīraghṛtāśanaḥ / ṣaṇmāsāt siddhimāpnoti yoṣicchatarato bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<१९। भृङ्गराजकल्पः> अथ श्रीभृङ्गराजस्य कल्पं वच्मि महेश्वरि । समूलं तच्च पुष्यार्के समाहृत्याथ शोषयेत्
<19. bhṛṅgarājakalpaḥ> atha śrībhṛṅgarājasya kalpaṃ vacmi maheśvari / samūlaṃ tacca puṣyārke samāhṛtyātha śoṣayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छायायां पूर्णितं कृत्वा कर्षं सौवीरलोडितम् । प्रातः पिबेच्छुद्धदेहो मासाद्रोगान्व्यपोहति
chāyāyāṃ pūrṇitaṃ kṛtvā karṣaṃ sauvīraloḍitam / prātaḥ pibecchuddhadeho māsādrogānvyapohati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः षण्मासयोगेन वलीपलितखण्डनम् । घृतक्षीराशनो नित्यं जीवेद्वर्षशतत्रयम्
tataḥ ṣaṇmāsayogena valīpalitakhaṇḍanam / ghṛtakṣīrāśano nityaṃ jīvedvarṣaśatatrayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युक्तः कृष्णतिलैर् अर्धैर् भृङ्गराजस्य पल्लवम् । उपयुञ्जीत षण्मासं वलीपलितकृन्तनम्
yuktaḥ kṛṣṇatilair ardhair bhṛṅgarājasya pallavam / upayuñjīta ṣaṇmāsaṃ valīpalitakṛntanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भृङ्गराजफलं पुष्पं पत्रं मूलं च चूर्णयेत् । एतच्चूर्णस्य सदृशांश्चित्राद्यान्परिकल्पयेत्
bhṛṅgarājaphalaṃ puṣpaṃ patraṃ mūlaṃ ca cūrṇayet / etaccūrṇasya sadṛśāṃścitrādyānparikalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्रविश्वकणाबिल्वपथ्याधात्रीविडङ्गकम् । मरीचं व्याधिघातं च चक्रमर्दस्य बीजकम्
citraviśvakaṇābilvapathyādhātrīviḍaṅgakam / marīcaṃ vyādhighātaṃ ca cakramardasya bījakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोध्रसर्षपराज्यश्च चूर्णिताश्च समाहृताः । एकीकृत्यैव भृङ्गस्य रसेन परिभावयेत्
lodhrasarṣaparājyaśca cūrṇitāśca samāhṛtāḥ / ekīkṛtyaiva bhṛṅgasya rasena paribhāvayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तधा च ततः सर्वं चूर्णीकृत्य पुनः प्रिये । कर्षं गोपयसा सार्धं शुद्धकोष्ठो लिहेत्प्रिये
saptadhā ca tataḥ sarvaṃ cūrṇīkṛtya punaḥ priye / karṣaṃ gopayasā sārdhaṃ śuddhakoṣṭho lihetpriye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षण्मासाज्जायते सिद्धिर्वलीपलितवर्जितः । पूर्वोक्तवद्विधिः प्रोक्तः स्वर्णभृङ्गस्य पार्वति
ṣaṇmāsājjāyate siddhirvalīpalitavarjitaḥ / pūrvoktavadvidhiḥ proktaḥ svarṇabhṛṅgasya pārvati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ॐ नमो भगवते रुद्राय तिष्ठ तिष्ठ संगृहाण स्वाहा । अयं ग्रहणमन्त्रः । ॐ नमो रुद्राय अमृतात्मने स्वाहा । अयम् आलोडनमन्त्रः । ॐ उत्तिष्ठोत्तिष्ठ कल्याणि स्वाहा । अयं भक्षणमन्त्रः । <२०। कुमारीकल्पः> अथ वक्ष्याम्यहं देवि कुमारीकल्पमुत्तमम् । नदीतीरेऽथवा ग्रामे नगरेऽब्धितटेऽथवा
oṃ namo bhagavate rudrāya tiṣṭha tiṣṭha saṃgṛhāṇa svāhā / ayaṃ grahaṇamantraḥ / oṃ namo rudrāya amṛtātmane svāhā / ayam āloḍanamantraḥ / oṃ uttiṣṭhottiṣṭha kalyāṇi svāhā / ayaṃ bhakṣaṇamantraḥ / <20. kumārīkalpaḥ> atha vakṣyāmyahaṃ devi kumārīkalpamuttamam / nadītīre'thavā grāme nagare'bdhitaṭe'thavā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृदुकर्णकपत्राणि पीतान्यहिसमानि च । प्रवालसमपुष्पाणि सक्लेदहस्तीनि च
mṛdukarṇakapatrāṇi pītānyahisamāni ca / pravālasamapuṣpāṇi sakledahastīni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्याः पत्राणि तिष्ठन्ति सा कुमारीति कथ्यते । शुचिः पुण्यदिने कन्यां सोपवासः समाहरेत्
yasyāḥ patrāṇi tiṣṭhanti sā kumārīti kathyate / śuciḥ puṇyadine kanyāṃ sopavāsaḥ samāharet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्चयित्वा बलिं दत्त्वा कुमारीं सिद्धिदायिनीम् । शुद्धकोष्ठः प्रगे खादेच्चतुरङ्गुलमात्रतः
arcayitvā baliṃ dattvā kumārīṃ siddhidāyinīm / śuddhakoṣṭhaḥ prage khādeccaturaṅgulamātrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं मासं ततः खाद्यं यथा वृद्धिः शनैः शनैः । अत्यन्तं वर्जयेन्मध्यं खाद्यं भवति सर्वदा
evaṃ māsaṃ tataḥ khādyaṃ yathā vṛddhiḥ śanaiḥ śanaiḥ / atyantaṃ varjayenmadhyaṃ khādyaṃ bhavati sarvadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वशक्त्यनुगुणं सेव्यं स्वेच्छाहारविहारवान् । स्निग्धैर्मांसरसक्षीरैर्युक्त्या सेव्या कुमारिका
svaśaktyanuguṇaṃ sevyaṃ svecchāhāravihāravān / snigdhairmāṃsarasakṣīrairyuktyā sevyā kumārikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरत्यखिलरोगांश्च राजयक्ष्मादिकान्प्रिये । किन्नरैः सदृशं गायेद् गृध्रदृष्टिर्महाबलः
haratyakhilarogāṃśca rājayakṣmādikānpriye / kinnaraiḥ sadṛśaṃ gāyed gṛdhradṛṣṭirmahābalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्निग्धकेशश्च मतिमान् बालादित्यसमप्रभः । दशनागबलोपेतः समीरसदृशो गतौ
snigdhakeśaśca matimān bālādityasamaprabhaḥ / daśanāgabalopetaḥ samīrasadṛśo gatau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वलीपलितनिर्मुक्तः षोडशाब्दवया भवेत् । एवं वर्षप्रयोगेण भवत्येतैर् गुणैर्युतः
valīpalitanirmuktaḥ ṣoḍaśābdavayā bhavet / evaṃ varṣaprayogeṇa bhavatyetair guṇairyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्तु द्वादशवर्षान्तं सेवेत स सुरासुरैः । महोरगैरवध्यश्च त्रिंशन्नागबलान्वितः
yastu dvādaśavarṣāntaṃ seveta sa surāsuraiḥ / mahoragairavadhyaśca triṃśannāgabalānvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मयूरदृष्टिः सर्वज्ञः सर्वशास्त्रविशारदः । विद्याधरो भवेन्मर्त्यो नात्र कार्या विचारणा
mayūradṛṣṭiḥ sarvajñaḥ sarvaśāstraviśāradaḥ / vidyādharo bhavenmartyo nātra kāryā vicāraṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुमार्या दलमादाय हस्तर्क्षे साधकेऽहनि । प्रातः प्रत्यहमास्वाद्य शुचिरग्निबलं यथा
kumāryā dalamādāya hastarkṣe sādhake'hani / prātaḥ pratyahamāsvādya śuciragnibalaṃ yathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्मज्जां वा लिहेद्यस्तु मध्वाज्यव्योषसंयुताम् । मासं सेवेत नियमात्सर्वरोगैः प्रमुच्यते
tanmajjāṃ vā lihedyastu madhvājyavyoṣasaṃyutām / māsaṃ seveta niyamātsarvarogaiḥ pramucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.