<विशिष्टा रससंस्काराः> श्रीभैरवी । श्रुतं सर्वं मया देव दिव्यं सर्वरसायनम् । शंभो तव प्रसादेन कृपांभोधे सुरेश्वर
<viśiṣṭā rasasaṃskārāḥ> śrībhairavī / śrutaṃ sarvaṃ mayā deva divyaṃ sarvarasāyanam / śaṃbho tava prasādena kṛpāṃbhodhe sureśvara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विज्ञापयिष्याम्यपरं सर्वलोकहितङ्करम् । वृद्धस्त्रीबालषण्ढानाम् अन्येषां रोगिणामपि
vijñāpayiṣyāmyaparaṃ sarvalokahitaṅkaram / vṛddhastrībālaṣaṇḍhānām anyeṣāṃ rogiṇāmapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसायनेष्वशक्तानां कथं सौख्यं भवेत्प्रभो । सर्वानुग्राहक श्रीमन् तदाज्ञापय भैरव
rasāyaneṣvaśaktānāṃ kathaṃ saukhyaṃ bhavetprabho / sarvānugrāhaka śrīman tadājñāpaya bhairava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्वा देव्याः स्तुतिपरं सर्वलोकहितप्रदम् । श्रुत्वा मन्दस्मितं देवो जगादेत्थं परं वचः
śrutvā devyāḥ stutiparaṃ sarvalokahitapradam / śrutvā mandasmitaṃ devo jagādetthaṃ paraṃ vacaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभैरवः । साधु साधु महाभागे लोकानां जननी यतः । तस्माल्लोकहितं पृष्टं तद्वक्ष्याम्यहमीश्वरि
śrībhairavaḥ / sādhu sādhu mahābhāge lokānāṃ jananī yataḥ / tasmāllokahitaṃ pṛṣṭaṃ tadvakṣyāmyahamīśvari
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसादिसंस्कारविधिं सर्वरोगनिबर्हणम् । यथाक्रमं प्रवक्ष्यामि श्रूयतामवधानतः
rasādisaṃskāravidhiṃ sarvaroganibarhaṇam / yathākramaṃ pravakṣyāmi śrūyatāmavadhānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसेन्द्रो रसराजश्च रसः सूतश्च पारदः । शिवबीजं शिवो जैत्रो रसलोहो महारसः
rasendro rasarājaśca rasaḥ sūtaśca pāradaḥ / śivabījaṃ śivo jaitro rasaloho mahārasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसोत्तमो महातेजाः सूतराट् चपलोऽमृतः । धुत्तुरो लोकनाथश्च प्रभुरिन्द्रो भवस्तथा
rasottamo mahātejāḥ sūtarāṭ capalo'mṛtaḥ / dhutturo lokanāthaśca prabhurindro bhavastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्रतेजाः खेचरश्च रसधातुरचिन्त्यजः । अमरो देहदः स्कन्दः स्कन्देशो मृत्युनाशनः
rudratejāḥ khecaraśca rasadhāturacintyajaḥ / amaro dehadaḥ skandaḥ skandeśo mṛtyunāśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवो रसायनः श्रेष्ठो यशोदः पावनः स्मृतः । प्रोक्ता दिव्यरसाश्चैव त्रयस्त्रिंशच्च नाम च
devo rasāyanaḥ śreṣṭho yaśodaḥ pāvanaḥ smṛtaḥ / proktā divyarasāścaiva trayastriṃśacca nāma ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दोषयुक्तः सूतराजो विषमेव वरानने । दोषहीनो रसः साक्षादमृतं नात्र संशयः
doṣayuktaḥ sūtarājo viṣameva varānane / doṣahīno rasaḥ sākṣādamṛtaṃ nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्पारदसंस्कारं दोषघ्नं शृणु पार्वति । रसाचार्यो भिषक्श्रेष्ठो यतात्माघोरमन्त्रवित्
tasmātpāradasaṃskāraṃ doṣaghnaṃ śṛṇu pārvati / rasācāryo bhiṣakśreṣṭho yatātmāghoramantravit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<रसशोधनसंस्काराः; प्रथमः प्रकारः> शुभर्क्षे शुभलग्नेषु सुमुहूर्ते सुवासरे । पूर्वोक्तवत्सूतपूजां कुर्यादादौ शुचिस्थले
<rasaśodhanasaṃskārāḥ; prathamaḥ prakāraḥ> śubharkṣe śubhalagneṣu sumuhūrte suvāsare / pūrvoktavatsūtapūjāṃ kuryādādau śucisthale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतं पलानां पञ्चाशत्पञ्चविंशति वा पुनः । दश वा पञ्च वा देवि नैतस्मादूनमिष्यते
śataṃ palānāṃ pañcāśatpañcaviṃśati vā punaḥ / daśa vā pañca vā devi naitasmādūnamiṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोहजे वा शिलोत्थे वा खल्वे सूतं विनिक्षिपेत् । कलांशं सूतराजस्य चूर्णेष्टकनिशारजः
lohaje vā śilotthe vā khalve sūtaṃ vinikṣipet / kalāṃśaṃ sūtarājasya cūrṇeṣṭakaniśārajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जम्बीराम्लेन संमर्द्य तप्तखल्वे दिनं प्रिये । क्षालयेद् उष्णसौवीरैर् नागदोषो विनश्यति
jambīrāmlena saṃmardya taptakhalve dinaṃ priye / kṣālayed uṣṇasauvīrair nāgadoṣo vinaśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्कोलेनेन्द्रवारुण्या वङ्गदोषो विनश्यति । आरग्वधेन च मलं चित्रके नागदूषणम्
aṅkolenendravāruṇyā vaṅgadoṣo vinaśyati / āragvadhena ca malaṃ citrake nāgadūṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णधूर्तेन चाञ्चल्यं त्रिफलाभिर्विषं हरेत् । गिरिदोषं त्रिकटुकैरसह्याग्निस्तु गोक्षुरैः
kṛṣṇadhūrtena cāñcalyaṃ triphalābhirviṣaṃ haret / giridoṣaṃ trikaṭukairasahyāgnistu gokṣuraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वङ्गादिसप्तदोषाणां नाशार्थं सप्तवासरम् । तत्तच्चूर्णैः कलांशैश्च कुमार्या रससंयुतैः
vaṅgādisaptadoṣāṇāṃ nāśārthaṃ saptavāsaram / tattaccūrṇaiḥ kalāṃśaiśca kumāryā rasasaṃyutaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मर्दयित्वा रसं पश्चात्क्षालयेदुष्णकांजिकैः । पारदः सकलैर्दोषैर्मुच्यते सप्तकञ्चुकैः
mardayitvā rasaṃ paścātkṣālayeduṣṇakāṃjikaiḥ / pāradaḥ sakalairdoṣairmucyate saptakañcukaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैद्यकर्मणि योज्यश्चेद्रसः स्यात्सर्वरोगहा । <द्वितीयः प्रकारः> देवदारुमलयजजयावायसतुण्डिका
vaidyakarmaṇi yojyaścedrasaḥ syātsarvarogahā / <dvitīyaḥ prakāraḥ> devadārumalayajajayāvāyasatuṇḍikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुमारीमुसलीवन्ध्याकर्कोटीरससंयुतम् । सूतं दिनं मर्दयेच्च पुनः पातनयन्त्रके
kumārīmusalīvandhyākarkoṭīrasasaṃyutam / sūtaṃ dinaṃ mardayecca punaḥ pātanayantrake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पातयेद्योजयेत्सूतं शुद्धं वैद्यस्य कर्मणि । <तृतीयः प्रकारः> दग्धं पाषाणचूर्णं च निशाकन्यारसै रसम्
pātayedyojayetsūtaṃ śuddhaṃ vaidyasya karmaṇi / <tṛtīyaḥ prakāraḥ> dagdhaṃ pāṣāṇacūrṇaṃ ca niśākanyārasai rasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मर्दयेद्दिनमेकं च पूर्वयन्त्रे च पातयेत् । एवं संस्कारसंशुद्धं योजयेद्वैद्यकर्मणि
mardayeddinamekaṃ ca pūrvayantre ca pātayet / evaṃ saṃskārasaṃśuddhaṃ yojayedvaidyakarmaṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<चतुर्थः प्रकारः> दरदं याममात्रं तु पारिभद्रद्रवैः प्रिये । अथवा जम्बीररसैर्मर्दयित्वा तु पाचयेत्
<caturthaḥ prakāraḥ> daradaṃ yāmamātraṃ tu pāribhadradravaiḥ priye / athavā jambīrarasairmardayitvā tu pācayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यन्त्रे पातनके देवि दोषकञ्चुकवर्जितः । <पञ्चमः प्रकारः> पुनर्नवारसैः पेष्यं धान्याभ्रं पारदं समम्
yantre pātanake devi doṣakañcukavarjitaḥ / <pañcamaḥ prakāraḥ> punarnavārasaiḥ peṣyaṃ dhānyābhraṃ pāradaṃ samam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तप्तखल्वे दिनं कृत्वा वज्रमूषागतं रसम् । पचेद्भूधरयन्त्रे च पुनः संमर्दयेच्च तम्
taptakhalve dinaṃ kṛtvā vajramūṣāgataṃ rasam / pacedbhūdharayantre ca punaḥ saṃmardayecca tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वद्रवैर्यथापूर्वं मर्दनं पाचनं पुनः । कृत्वैतं दशवारं तं पात्यं पातनयन्त्रके
pūrvadravairyathāpūrvaṃ mardanaṃ pācanaṃ punaḥ / kṛtvaitaṃ daśavāraṃ taṃ pātyaṃ pātanayantrake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुद्धः स्यात्पारदो देवि योज्यो योगे रसायने । <षष्ठः प्रकारः> दशमांशं रसाद्गन्धं तप्तखल्वे विनिक्षिपेत्
śuddhaḥ syātpārado devi yojyo yoge rasāyane / <ṣaṣṭhaḥ prakāraḥ> daśamāṃśaṃ rasādgandhaṃ taptakhalve vinikṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वराजम्बीरकन्याग्निद्रवैर्यामं विमर्दयेत् । पातयेत्पातनायन्त्रे कुर्यादेवं तु सप्तधा
varājambīrakanyāgnidravairyāmaṃ vimardayet / pātayetpātanāyantre kuryādevaṃ tu saptadhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सगन्धकं मर्दनं च पातनं भवति प्रिये । शुद्धः स्यात्पारदो देवि योज्यः पारदकर्मणि
sagandhakaṃ mardanaṃ ca pātanaṃ bhavati priye / śuddhaḥ syātpārado devi yojyaḥ pāradakarmaṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<सप्तमः प्रकारः> तिलतैलैर् माहिषिकैर् मूत्रैर् मद्याम्लकेन च । गोमांसैर् हिङ्गुलं पाच्यं लोहपात्रे क्रमाग्निना
<saptamaḥ prakāraḥ> tilatailair māhiṣikair mūtrair madyāmlakena ca / gomāṃsair hiṅgulaṃ pācyaṃ lohapātre kramāgninā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्ताहं लोहदण्डेन चालयेत्तद्द्रवं मुहुः । सार्द्रं मयूरपित्तेन भावयेदातपे दिनम्
saptāhaṃ lohadaṇḍena cālayettaddravaṃ muhuḥ / sārdraṃ mayūrapittena bhāvayedātape dinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पातयेत्पातनायन्त्रे दरदं खरवह्निना । शुद्धो भवेच्चतुर्यामात्पारदो योगवाहकः
pātayetpātanāyantre daradaṃ kharavahninā / śuddho bhaveccaturyāmātpārado yogavāhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<जारणार्हो वडबानलविडः> शृणु देवि प्रवक्ष्यामि जारणार्हं बिडं प्रिये । चूर्णं कृत्वा दग्धशङ्खं घर्मे ऽर्कक्षीरभावितम्
<jāraṇārho vaḍabānalaviḍaḥ> śṛṇu devi pravakṣyāmi jāraṇārhaṃ biḍaṃ priye / cūrṇaṃ kṛtvā dagdhaśaṅkhaṃ gharme 'rkakṣīrabhāvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्याद्दिनं ततो देवि धूमसारं च भावयेत् । दिनं जम्बीरकरसैरातपे चातितीव्रके
kuryāddinaṃ tato devi dhūmasāraṃ ca bhāvayet / dinaṃ jambīrakarasairātape cātitīvrake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्याममजामूत्रैः षोडशांशं सुवर्चलम् । यथा सान्द्रत्वमाप्नोति तावत्क्वाथ्यं वरानने
caturyāmamajāmūtraiḥ ṣoḍaśāṃśaṃ suvarcalam / yathā sāndratvamāpnoti tāvatkvāthyaṃ varānane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नरमूत्रे षोडशांशे कण्टकारीं समूलकाम् । यावद् घनीभवेत् तावत् क्वाथनीया प्रयत्नतः
naramūtre ṣoḍaśāṃśe kaṇṭakārīṃ samūlakām / yāvad ghanībhavet tāvat kvāthanīyā prayatnataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिन्त्रिणीक्षारकासीससर्जक्षाराः शिलाजतु । जम्बीरस्य रसैः सर्वं चतुर्यामं पृथक्पृथक्
tintriṇīkṣārakāsīsasarjakṣārāḥ śilājatu / jambīrasya rasaiḥ sarvaṃ caturyāmaṃ pṛthakpṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जेपालं तत्त्वचाहीनं मूलकक्षारसैन्धवम् । गुञ्जां च टङ्कणं शिग्रुद्रवैर्भाव्यं पृथक्पृथक्
jepālaṃ tattvacāhīnaṃ mūlakakṣārasaindhavam / guñjāṃ ca ṭaṅkaṇaṃ śigrudravairbhāvyaṃ pṛthakpṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जम्बीराणां द्रवैर्भाव्यं शङ्खाद्यं तत्त्रयोदश । सर्वं समांशं च दिनमेकीकृत्य तु गालितम्
jambīrāṇāṃ dravairbhāvyaṃ śaṅkhādyaṃ tattrayodaśa / sarvaṃ samāṃśaṃ ca dinamekīkṛtya tu gālitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्षयेत्सर्वदा ज्ञेयो नाम्ना च वडबानलः । सुवर्णादिमलोहानां रत्नानां जारणे तथा
rakṣayetsarvadā jñeyo nāmnā ca vaḍabānalaḥ / suvarṇādimalohānāṃ ratnānāṃ jāraṇe tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभ्राद्युपरसानां च योजनीयं प्रयत्नतः । <पारदभस्मविधिः; प्रथमः प्रकारः> शुद्धसूतं शुद्धगन्धं मर्दयेद्गोघृतैः समम्
abhrādyuparasānāṃ ca yojanīyaṃ prayatnataḥ / <pāradabhasmavidhiḥ; prathamaḥ prakāraḥ> śuddhasūtaṃ śuddhagandhaṃ mardayedgoghṛtaiḥ samam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिण्डीभूतं कुमार्याश्च दलगर्भे निवेशयेत् । सम्यक्सूत्रेण संवेष्ट्य तमयस्कान्तसंपुटे
piṇḍībhūtaṃ kumāryāśca dalagarbhe niveśayet / samyaksūtreṇa saṃveṣṭya tamayaskāntasaṃpuṭe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरुध्य तं मृदुपुटे त्रिधा पाच्यं पुनः प्रिये । आदाय दृढमूषायामन्धयित्वा धमेत्सुधीः
nirudhya taṃ mṛdupuṭe tridhā pācyaṃ punaḥ priye / ādāya dṛḍhamūṣāyāmandhayitvā dhametsudhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भस्मीभवेत्सूतराजो योज्यो योगे रसायने । <द्वितीयः प्रकारः> छायाशुष्काणि कुर्वीत शाकपक्वफलानि च
bhasmībhavetsūtarājo yojyo yoge rasāyane / <dvitīyaḥ prakāraḥ> chāyāśuṣkāṇi kurvīta śākapakvaphalāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मर्दयेदर्कपयसा तेन मूषोदरं लिपेत् । अग्रप्रसूतगोजातजरायोः शिषितं रजः
mardayedarkapayasā tena mūṣodaraṃ lipet / agraprasūtagojātajarāyoḥ śiṣitaṃ rajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूषामध्ये क्षिपेत्पश्चात्सूतं गन्धश्च तद्रजः । क्षिप्त्वा निरुध्य च धमेद्भस्मीभवति पारदः
mūṣāmadhye kṣipetpaścātsūtaṃ gandhaśca tadrajaḥ / kṣiptvā nirudhya ca dhamedbhasmībhavati pāradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<तृतीयः प्रकारः> वन्ध्या कार्कोटकी काकतुण्डी च कटुतुम्बिका । कञ्चुकी नलिका काकमाची वै कालमञ्जरी
<tṛtīyaḥ prakāraḥ> vandhyā kārkoṭakī kākatuṇḍī ca kaṭutumbikā / kañcukī nalikā kākamācī vai kālamañjarī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काकजङ्घास्त्विमाः सर्वाः पिष्ट्वा मूषान्तरे क्षिपेत् । पूर्वोक्तवन्ध्यामुख्याभिर् अष्टाभिर् मर्दयेद् रसम्
kākajaṅghāstvimāḥ sarvāḥ piṣṭvā mūṣāntare kṣipet / pūrvoktavandhyāmukhyābhir aṣṭābhir mardayed rasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्रसं लिप्तमूषायां क्षिप्त्वा रुद्ध्वा च भूधरे । पचेदेवं चाष्टवारमेवं मूषाप्रलेपनम्
tadrasaṃ liptamūṣāyāṃ kṣiptvā ruddhvā ca bhūdhare / pacedevaṃ cāṣṭavāramevaṃ mūṣāpralepanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मर्दनं धमनं कुर्याद् भूयो भूयः सुरेश्वरि । मृतो भवति सूतेन्द्रो योग्यो रोगे रसायने
mardanaṃ dhamanaṃ kuryād bhūyo bhūyaḥ sureśvari / mṛto bhavati sūtendro yogyo roge rasāyane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<चतुर्थः प्रकारः> नियामकौषधैर्मर्द्यं चतुर्यामं रसं दृढम् । द्विगुणे गन्धतैले च शनैर्मन्दाग्निना पचेत्
<caturthaḥ prakāraḥ> niyāmakauṣadhairmardyaṃ caturyāmaṃ rasaṃ dṛḍham / dviguṇe gandhataile ca śanairmandāgninā pacet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावत् खोटत्वमाप्नोति तावदेवं पचेद्रसम् । तत्खोटं संपुटे लौहे क्षिप्त्वा रुन्ध्याद्दृढं सुधीः
yāvat khoṭatvamāpnoti tāvadevaṃ pacedrasam / tatkhoṭaṃ saṃpuṭe lauhe kṣiptvā rundhyāddṛḍhaṃ sudhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पथ्याजलैर्लोहकिट्टं पिष्ट्वा सम्पुटमालिखेत् । तस्योर्ध्वं श्रावके काचं कृत्वा नागं विनिक्षिपेत्
pathyājalairlohakiṭṭaṃ piṣṭvā sampuṭamālikhet / tasyordhvaṃ śrāvake kācaṃ kṛtvā nāgaṃ vinikṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स नागो द्रवते यावत्तावदेवं धमेत्प्रिये । यावन्न याति काठिन्यं तावन्नैव धमेत्सुधीः
sa nāgo dravate yāvattāvadevaṃ dhametpriye / yāvanna yāti kāṭhinyaṃ tāvannaiva dhametsudhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनः कठिनतां प्राप्ते धमेत्पूर्वोक्तवन्मुहुः । त्रियामधमनादेवं भस्मीभवति पारदः
punaḥ kaṭhinatāṃ prāpte dhametpūrvoktavanmuhuḥ / triyāmadhamanādevaṃ bhasmībhavati pāradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भस्मीकृते मूलिकाभिर्जारणारहितो रसः । देहे लोहे न योज्यः स्याद्योज्यो भेषजकर्मणि
bhasmīkṛte mūlikābhirjāraṇārahito rasaḥ / dehe lohe na yojyaḥ syādyojyo bheṣajakarmaṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<पञ्चमः प्रकारः> द्विगुणे गन्धतैले च शुद्धं सूतं विमर्दयेत् । एकाहं तं पुनर्मर्द्यं सर्पाक्षीभृङ्गराडपि
<pañcamaḥ prakāraḥ> dviguṇe gandhataile ca śuddhaṃ sūtaṃ vimardayet / ekāhaṃ taṃ punarmardyaṃ sarpākṣībhṛṅgarāḍapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णुक्रान्ता त्र्यहं चैषां रसैः श्लक्ष्णं विमर्दयेत् । पचेद्यन्त्रे त्रिसंघट्टे ह्यष्टवारमिति प्रिये
viṣṇukrāntā tryahaṃ caiṣāṃ rasaiḥ ślakṣṇaṃ vimardayet / pacedyantre trisaṃghaṭṭe hyaṣṭavāramiti priye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्याद्भस्मति सूतेन्द्रो रोगसंघातनाशनः । <षष्ठः प्रकारः> श्वेताङ्कोलस्य मूलोत्थरसैर्मर्द्यस्त्र्यहं रसः
kuryādbhasmati sūtendro rogasaṃghātanāśanaḥ / <ṣaṣṭhaḥ prakāraḥ> śvetāṅkolasya mūlottharasairmardyastryahaṃ rasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूषायां निक्षिपेद् रुद्ध्वा पचेद्भूधरयन्त्रके । पारदो भस्मतां याति सर्वरोगहरः परः
mūṣāyāṃ nikṣiped ruddhvā pacedbhūdharayantrake / pārado bhasmatāṃ yāti sarvarogaharaḥ paraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<सप्तमः प्रकारः> विष्णुक्रान्तां वेदिकां च काञ्जिकेन विमर्दयेत् । तत्कल्केन रसो मर्द्यः सप्तधा मूर्छितोत्थितः
<saptamaḥ prakāraḥ> viṣṇukrāntāṃ vedikāṃ ca kāñjikena vimardayet / tatkalkena raso mardyaḥ saptadhā mūrchitotthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तं रसं श्रावके क्षिप्त्वा सिञ्चयेत्तद्रसैर्मुहुः । दीपाग्निना दिनं पच्याद्भस्म स्याल्लवणाकृतिः
taṃ rasaṃ śrāvake kṣiptvā siñcayettadrasairmuhuḥ / dīpāgninā dinaṃ pacyādbhasma syāllavaṇākṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<अष्टमः प्रकारः> काकोदुंबरिकाक्षीरैर् भावयेत् सोमरामठम् । पुनः पुनः सप्तधैवं शोषयेन्मर्दयेत् सुधीः
<aṣṭamaḥ prakāraḥ> kākoduṃbarikākṣīrair bhāvayet somarāmaṭham / punaḥ punaḥ saptadhaivaṃ śoṣayenmardayet sudhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काकोदुम्बरपञ्चाङ्गं षोडशांशे जले क्षिपेत् । यथैकांशोऽवशिष्टः स्यात्तेन तद्धिङ्गु मर्दयेत्
kākodumbarapañcāṅgaṃ ṣoḍaśāṃśe jale kṣipet / yathaikāṃśo'vaśiṣṭaḥ syāttena taddhiṅgu mardayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्गोलके रसं क्षिप्त्वा मूषायां तं च रोधयेत् । भूधरे च पुटेदेवमष्टवारं पुनः पुनः
tadgolake rasaṃ kṣiptvā mūṣāyāṃ taṃ ca rodhayet / bhūdhare ca puṭedevamaṣṭavāraṃ punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुटे पुटे च तद्धिङ्गु दद्यात्सूतो मृतो भवेत् । <नवमः प्रकारः> उरुबूकस्य बीजानि तथापामार्गजानि च
puṭe puṭe ca taddhiṅgu dadyātsūto mṛto bhavet / <navamaḥ prakāraḥ> urubūkasya bījāni tathāpāmārgajāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्णयेत् तच्च मूषायां क्षिप्त्वा सूतं ततः क्षिपेत् । तदूर्ध्वं पूर्वचूर्णं च सम्यङ्मूषां निरोधयेत्
pūrṇayet tacca mūṣāyāṃ kṣiptvā sūtaṃ tataḥ kṣipet / tadūrdhvaṃ pūrvacūrṇaṃ ca samyaṅmūṣāṃ nirodhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पचेल्लघुपुटैरेवं चतुर्भिर्भस्मतां व्रजेत् । <दशमः प्रकारः> कुडुहुञ्च्याः कन्दमध्ये कान्तास्तन्यपरिप्लुते
pacellaghupuṭairevaṃ caturbhirbhasmatāṃ vrajet / <daśamaḥ prakāraḥ> kuḍuhuñcyāḥ kandamadhye kāntāstanyapariplute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसं क्षिप्त्वा मुखं रुद्ध्वा तन्मज्जकल्कतः सुधीः । तं गोमयैः समालिप्य स्वेदयेद्गोमयाग्निना
rasaṃ kṣiptvā mukhaṃ ruddhvā tanmajjakalkataḥ sudhīḥ / taṃ gomayaiḥ samālipya svedayedgomayāgninā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं कृते सप्तवारं रसो भस्मत्वम् आप्नुयात् । <एकादशः प्रकारः> अङ्कोलस्य शिफानीरैः सूतं गन्धं समं समम्
evaṃ kṛte saptavāraṃ raso bhasmatvam āpnuyāt / <ekādaśaḥ prakāraḥ> aṅkolasya śiphānīraiḥ sūtaṃ gandhaṃ samaṃ samam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिनमेकं मर्दयेच्च मूषागर्भं निरोधयेत् । पुटेद्भूधरयन्त्रे च दिनान्ते भस्म जायते
dinamekaṃ mardayecca mūṣāgarbhaṃ nirodhayet / puṭedbhūdharayantre ca dinānte bhasma jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<द्वादशः प्रकारः> सूतं धान्याभ्रकं तुल्यं मारकौषधिजै रसैः । मर्दयेद् दिनमेकं तु तत्कल्कैर्वस्त्रलेपनम्
<dvādaśaḥ prakāraḥ> sūtaṃ dhānyābhrakaṃ tulyaṃ mārakauṣadhijai rasaiḥ / mardayed dinamekaṃ tu tatkalkairvastralepanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्वस्त्रं वर्तिकां कृत्वा धृत्वा दंशेन दीपयेत् । तद्द्रुतिं पतितां कांस्ये कृष्णवर्णं च तद्भवेत्
tadvastraṃ vartikāṃ kṛtvā dhṛtvā daṃśena dīpayet / taddrutiṃ patitāṃ kāṃsye kṛṣṇavarṇaṃ ca tadbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्पुनर्मारकैर्मर्द्यं पातनायन्त्रके पचेत् । मृतो भवेद्दिनैकेन तद्भस्माखिलरोगहृत्
tatpunarmārakairmardyaṃ pātanāyantrake pacet / mṛto bhaveddinaikena tadbhasmākhilarogahṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<त्रयोदशः प्रकारः> कालधुत्तूरतैलेन मर्दनीयश्च पारदः । ततो नियामकैर्मर्द्याद्दिनैकं कूर्मयन्त्रके
<trayodaśaḥ prakāraḥ> kāladhuttūratailena mardanīyaśca pāradaḥ / tato niyāmakairmardyāddinaikaṃ kūrmayantrake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाचयेद्भस्मतां याति शुभ्रः स्यात्सर्वरोगहा । <चतुर्दशः प्रकारः> शुद्धसूताद् अर्धभागं शुद्धं गन्धं विमर्दयेत्
pācayedbhasmatāṃ yāti śubhraḥ syātsarvarogahā / <caturdaśaḥ prakāraḥ> śuddhasūtād ardhabhāgaṃ śuddhaṃ gandhaṃ vimardayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मारकौषधजैर् द्रावैर् दिनं मूषागतं पचेत् । यन्त्रे भूधरसंज्ञे च दिनेनैकेन भस्मति
mārakauṣadhajair drāvair dinaṃ mūṣāgataṃ pacet / yantre bhūdharasaṃjñe ca dinenaikena bhasmati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<पञ्चदशः प्रकारः> सूतमभ्रं वटक्षीरैस्त्रियामं मर्दयेत्प्रिये । मूषागर्भे विनिक्षिप्य करीषाग्नौ दिनं पचेत्
<pañcadaśaḥ prakāraḥ> sūtamabhraṃ vaṭakṣīraistriyāmaṃ mardayetpriye / mūṣāgarbhe vinikṣipya karīṣāgnau dinaṃ pacet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भस्मीभवति सूतेन्द्रः शुभ्रः सर्वार्तिनाशनः । <षोडशः प्रकारः> मुखीकृते वासिते च पारदे समकाञ्चनम्
bhasmībhavati sūtendraḥ śubhraḥ sarvārtināśanaḥ / <ṣoḍaśaḥ prakāraḥ> mukhīkṛte vāsite ca pārade samakāñcanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जारयेत् पूर्वयोगेन ततो गन्धं समं क्षिपेत् । दिव्यौषधिद्रवैर्मर्द्यं दिनं मूषाधृतं रसम्
jārayet pūrvayogena tato gandhaṃ samaṃ kṣipet / divyauṣadhidravairmardyaṃ dinaṃ mūṣādhṛtaṃ rasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिवानक्तं करीषाग्नौ पचेद्वा तुषवह्निना । स्वेदयेत्तं समुद्धृत्य भूयो दिव्यौषधोद्भवैः
divānaktaṃ karīṣāgnau pacedvā tuṣavahninā / svedayettaṃ samuddhṛtya bhūyo divyauṣadhodbhavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बीजैः समांशैः संमर्द्यं चतुर्यामं सुरेश्वरि । वज्रमूषागतं धाम्यं भस्मीभवति पारदः
bījaiḥ samāṃśaiḥ saṃmardyaṃ caturyāmaṃ sureśvari / vajramūṣāgataṃ dhāmyaṃ bhasmībhavati pāradaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्भस्म दिव्यं युञ्जीत सदा रोगे रसायने । <सप्तदशः प्रकारः> स्वजीर्णे पारदे स्वर्णं सममम्लेन मर्दयेत्
tadbhasma divyaṃ yuñjīta sadā roge rasāyane / <saptadaśaḥ prakāraḥ> svajīrṇe pārade svarṇaṃ samamamlena mardayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिष्टीभूतं काञ्जिकेन प्रक्षाल्यादाय तां पुनः । पिष्ट्यर्धं शुद्धगन्धं च तदर्धं टङ्कणं क्षिपेत्
piṣṭībhūtaṃ kāñjikena prakṣālyādāya tāṃ punaḥ / piṣṭyardhaṃ śuddhagandhaṃ ca tadardhaṃ ṭaṅkaṇaṃ kṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वतुल्यां निशां नारीपुष्परक्तद्रवैर्दिनम् । मर्दयेत्तां दिनान्ते च कुर्यात्तद्गोलकं ततः
sarvatulyāṃ niśāṃ nārīpuṣparaktadravairdinam / mardayettāṃ dinānte ca kuryāttadgolakaṃ tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पचेद् गड्डुकयन्त्रे च दिनं मन्दाग्निना सुधीः । समादाय विचूर्ण्यैव दत्त्वा तत्समगन्धकम्
paced gaḍḍukayantre ca dinaṃ mandāgninā sudhīḥ / samādāya vicūrṇyaiva dattvā tatsamagandhakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गर्भयन्त्रे त्र्यहं पाच्यं लघुना तत्तुषाग्निना । रसो भस्म भवेद्देवि निरुत्थः स्याद्रसायनम्
garbhayantre tryahaṃ pācyaṃ laghunā tattuṣāgninā / raso bhasma bhaveddevi nirutthaḥ syādrasāyanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<अष्टादशः प्रकारः> कर्षत्रयं शुद्धसूतं कर्षं ताम्ररजः प्रिये । अम्लैः संमर्दयेद्गाढं दिनं खल्वे ततो भवेत्
<aṣṭādaśaḥ prakāraḥ> karṣatrayaṃ śuddhasūtaṃ karṣaṃ tāmrarajaḥ priye / amlaiḥ saṃmardayedgāḍhaṃ dinaṃ khalve tato bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिष्टिस्तां क्षालयेत्तोयैस्तत आदाय निर्मलम् । माक्षीकसत्वं तत्सर्वं चक्रमर्दच्छदद्रवैः
piṣṭistāṃ kṣālayettoyaistata ādāya nirmalam / mākṣīkasatvaṃ tatsarvaṃ cakramardacchadadravaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिदिनं मर्दयेद्गाढं तां पिष्टिं गर्भयन्त्रके । तुषाग्निना पचेद्देवि त्रिदिनं वा दिवानिशम्
tridinaṃ mardayedgāḍhaṃ tāṃ piṣṭiṃ garbhayantrake / tuṣāgninā paceddevi tridinaṃ vā divāniśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करीषाग्नौ भवेत्सूतभस्म रोगजरापहम् । <एकोनविंशः प्रकारः> सूतं स्वर्णं व्योमसत्वं समं स्वर्णसमं बिडम्
karīṣāgnau bhavetsūtabhasma rogajarāpaham / <ekonaviṃśaḥ prakāraḥ> sūtaṃ svarṇaṃ vyomasatvaṃ samaṃ svarṇasamaṃ biḍam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रम्भादण्डद्रवैः सर्वं तत् खल्वे मर्दयेद्दिनम् । ततो दिव्यौषधोद्भूतैर्बीजैस्तुल्यं दिनद्वयम्
rambhādaṇḍadravaiḥ sarvaṃ tat khalve mardayeddinam / tato divyauṣadhodbhūtairbījaistulyaṃ dinadvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सह संमर्दयेद् रम्भातोयैस् तद् गर्भयन्त्रके । पूर्वक्रमेण विपचेद्रसभस्म भवेच्छुभम्
saha saṃmardayed rambhātoyais tad garbhayantrake / pūrvakrameṇa vipacedrasabhasma bhavecchubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जरामरणरोगघ्नं सर्वसिद्धिप्रदायकम् । <विंशः प्रकारः> रसेन्द्रं विमलासत्वं तुल्यं मर्द्य दिनत्रयम्
jarāmaraṇarogaghnaṃ sarvasiddhipradāyakam / <viṃśaḥ prakāraḥ> rasendraṃ vimalāsatvaṃ tulyaṃ mardya dinatrayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिन्दुवारछदरसैः पिष्टिः स्यात्तां विनिक्षिपेत् । काचकूप्यन्तरे कूपीं सप्तमृत्कर्पटैर्लिपेत्
sinduvārachadarasaiḥ piṣṭiḥ syāttāṃ vinikṣipet / kācakūpyantare kūpīṃ saptamṛtkarpaṭairlipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शोषयेद्वालुकायन्त्रे दिनं मन्दाग्निना पचेत् । रसभस्म भवेद्दिव्यं रुग्जरामरणापहम्
śoṣayedvālukāyantre dinaṃ mandāgninā pacet / rasabhasma bhaveddivyaṃ rugjarāmaraṇāpaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<एकविंशः प्रकारः> कर्षद्वयं रसेन्द्रं च तदर्धं शुद्धगन्धकम् । माक्षीकसत्वं गन्धांशं तत्सर्वं मर्दयेद्दिनम्
<ekaviṃśaḥ prakāraḥ> karṣadvayaṃ rasendraṃ ca tadardhaṃ śuddhagandhakam / mākṣīkasatvaṃ gandhāṃśaṃ tatsarvaṃ mardayeddinam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निर्गुण्डीपत्रसारैश्च तं गोलं निक्षिपेत्प्रिये । मूषामध्ये ततो मूषावक्त्रं रुद्ध्वा विनिक्षिपेत्
nirguṇḍīpatrasāraiśca taṃ golaṃ nikṣipetpriye / mūṣāmadhye tato mūṣāvaktraṃ ruddhvā vinikṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तां मूषां गड्डुकायन्त्रे पचेन्मन्दाग्निना दिनम् । रसभस्म भवेद्दिव्यं सिन्दूरारुणसन्निभम्
tāṃ mūṣāṃ gaḍḍukāyantre pacenmandāgninā dinam / rasabhasma bhaveddivyaṃ sindūrāruṇasannibham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जरामरणरोगघ्नं सर्वसिद्धिप्रदं शुभम् । <द्वाविंशः प्रकारः> पक्वमूषोदरे तुल्यगन्धकान्तरितं रसम्
jarāmaraṇarogaghnaṃ sarvasiddhipradaṃ śubham / <dvāviṃśaḥ prakāraḥ> pakvamūṣodare tulyagandhakāntaritaṃ rasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तयोश्चतुर्गुणं दत्त्वा काकमाचीरसं पुनः । आच्छाद्य गड्डुकायन्त्रे तां निधाय पचेत्क्रमात्
tayoścaturguṇaṃ dattvā kākamācīrasaṃ punaḥ / ācchādya gaḍḍukāyantre tāṃ nidhāya pacetkramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृदुमध्यमचण्डाख्यवह्नौ यामचतुष्टयम् । ततश्च सर्वरोगघ्नं रसभस्म भवेच्छुभम्
mṛdumadhyamacaṇḍākhyavahnau yāmacatuṣṭayam / tataśca sarvarogaghnaṃ rasabhasma bhavecchubham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<त्रयोविंशः प्रकारः> स्नुहीक्षीरैर्दिनं सूतं मर्दयेत् तदभावतः । अम्लवल्ल्या रसैर् एव तं रसं गन्धकैः समम्
<trayoviṃśaḥ prakāraḥ> snuhīkṣīrairdinaṃ sūtaṃ mardayet tadabhāvataḥ / amlavallyā rasair eva taṃ rasaṃ gandhakaiḥ samam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गर्भयन्त्रे विनिक्षिप्य पूर्ववद् विपचेद्बुधः । मृतो भवेद्रसः सोऽयं सर्वरोगहरो भवेत्
garbhayantre vinikṣipya pūrvavad vipacedbudhaḥ / mṛto bhavedrasaḥ so'yaṃ sarvarogaharo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<चतुर्विंशः प्रकारः> गुञ्जाफलं रससमं मधुटङ्कणयावकैः । भृङ्गपत्ररसैर्युक्तं दिनम् एकं विमर्दयेत्
<caturviṃśaḥ prakāraḥ> guñjāphalaṃ rasasamaṃ madhuṭaṅkaṇayāvakaiḥ / bhṛṅgapatrarasairyuktaṃ dinam ekaṃ vimardayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छादितं वज्रमूषायां धमयेन्मृदुवह्निना । अयं रसायनो वृष्यो रसः स्याच्छशिसन्निभः
chāditaṃ vajramūṣāyāṃ dhamayenmṛduvahninā / ayaṃ rasāyano vṛṣyo rasaḥ syācchaśisannibhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
<पञ्चविंशः प्रकारः> समं गन्धरसं शुद्धं कीटमारिणिकाद्रवैः । अजमार्यहिमार्योर्वा श्वेताङ्कोलरसेन वा
<pañcaviṃśaḥ prakāraḥ> samaṃ gandharasaṃ śuddhaṃ kīṭamāriṇikādravaiḥ / ajamāryahimāryorvā śvetāṅkolarasena vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मर्दयेत्त्रिदिनं क्षिप्त्वा मृण्मये संपुटे ततः । दिनमेकं करीषाग्नौ तुषाग्नौ वा दिनत्रयम्
mardayettridinaṃ kṣiptvā mṛṇmaye saṃpuṭe tataḥ / dinamekaṃ karīṣāgnau tuṣāgnau vā dinatrayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पचेत्ततः सूतभस्म जायते रुग्जरापहम् । <षड्विंशः प्रकारः> ताम्राभ्रपातनायोगाच्छोधितं पारदं प्रिये
pacettataḥ sūtabhasma jāyate rugjarāpaham / <ṣaḍviṃśaḥ prakāraḥ> tāmrābhrapātanāyogācchodhitaṃ pāradaṃ priye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वज्रभस्म समं हंसपादीद्रावैर्विमर्दयेत् । दिव्यौषधिभवैर् बीजैर् वज्रमूषान्तरं लिपेत्
vajrabhasma samaṃ haṃsapādīdrāvairvimardayet / divyauṣadhibhavair bījair vajramūṣāntaraṃ lipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन्पूर्वरसं क्षिप्त्वा रुद्ध्वाथ त्रिदिनं पचेत् । तुषाग्निना तत उद्धृत्य तत्तुल्यं द्रुतपारदम्
tasminpūrvarasaṃ kṣiptvā ruddhvātha tridinaṃ pacet / tuṣāgninā tata uddhṛtya tattulyaṃ drutapāradam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हंसपादीरसैः सर्वं मर्दयेत्त्रिदिनं ततः । पूर्ववत्तं पचेत्सोऽयं रसो भस्मति निश्चयः
haṃsapādīrasaiḥ sarvaṃ mardayettridinaṃ tataḥ / pūrvavattaṃ pacetso'yaṃ raso bhasmati niścayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जरामरणरोगघ्नः सर्वसिद्धिप्रदः शुभः । <सप्तविंशः प्रकारः> वासितं पारदं कर्षमष्टगुञ्जं सुवर्णकम्
jarāmaraṇarogaghnaḥ sarvasiddhipradaḥ śubhaḥ / <saptaviṃśaḥ prakāraḥ> vāsitaṃ pāradaṃ karṣamaṣṭaguñjaṃ suvarṇakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृतवज्रं चतुर्गुञ्जं मर्द्यं हंसपदीरसैः । तप्तखल्वे वज्रमूषागतं कृत्वा निरोधयेत्
mṛtavajraṃ caturguñjaṃ mardyaṃ haṃsapadīrasaiḥ / taptakhalve vajramūṣāgataṃ kṛtvā nirodhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पचेद् भूधरयन्त्रे च पुनरादाय तं रसम् । हंसपादीद्रवैर्मर्द्यं तप्तखल्वे दिनत्रयम्
paced bhūdharayantre ca punarādāya taṃ rasam / haṃsapādīdravairmardyaṃ taptakhalve dinatrayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्ववद् भूधरे यन्त्रे पचेत्तं च पुनः पुनः । एवं शतपुटं कृत्वा भस्म स्याद्रक्तवर्णकम्
pūrvavad bhūdhare yantre pacettaṃ ca punaḥ punaḥ / evaṃ śatapuṭaṃ kṛtvā bhasma syādraktavarṇakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जरामरणदारिद्र्यनाशनं भवनाशनम् । <अष्टाविंशः प्रकारः> युगांशः शुद्धसूतः स्यादेकांशं ताम्रचूर्णकम्
jarāmaraṇadāridryanāśanaṃ bhavanāśanam / <aṣṭāviṃśaḥ prakāraḥ> yugāṃśaḥ śuddhasūtaḥ syādekāṃśaṃ tāmracūrṇakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अम्ले दिनं मर्दयेत्तं प्रक्षाल्यादाय पिष्टिकाम् । ताप्यसत्वं पिष्टिसमं चक्रमर्ददलद्रवैः
amle dinaṃ mardayettaṃ prakṣālyādāya piṣṭikām / tāpyasatvaṃ piṣṭisamaṃ cakramardadaladravaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.