Library·Ananda·1·1.4

Ananda 1.4

तैलं कूर्मवराहादिमेषमत्स्यसमुद्भवम् । जलूकाभेकजाता च वसा ग्राह्या विधानतः

tailaṃ kūrmavarāhādimeṣamatsyasamudbhavam / jalūkābhekajātā ca vasā grāhyā vidhānataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रक्तवर्गः पीतवर्गः क्वाथ्यः क्षीरैश्चतुर्गुणैः । पुष्पाणां रक्तपीतानाम् अनेकानां द्रवं हरेत्

raktavargaḥ pītavargaḥ kvāthyaḥ kṣīraiścaturguṇaiḥ / puṣpāṇāṃ raktapītānām anekānāṃ dravaṃ haret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाटलीकाकतुण्ड्युत्थमहाराष्ट्रीद्रवं तथा । एकांशं तैलम् एकांशा वसा क्वाथश्चतुर्गुणः

pāṭalīkākatuṇḍyutthamahārāṣṭrīdravaṃ tathā / ekāṃśaṃ tailam ekāṃśā vasā kvāthaścaturguṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्व्यंशैः पुष्पद्रवैर् द्व्यंशान् पाटल्यादिद्रवानपि । सर्वं ताम्रमये पात्रे मृदुना वह्निना पचेत्

dvyaṃśaiḥ puṣpadravair dvyaṃśān pāṭalyādidravānapi / sarvaṃ tāmramaye pātre mṛdunā vahninā pacet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्क्षिपेत् षोडशांशं भूलतामलताप्यकम् । विख्यातं सारणातैलं रसराजस्य जारणे

tasminkṣipet ṣoḍaśāṃśaṃ bhūlatāmalatāpyakam / vikhyātaṃ sāraṇātailaṃ rasarājasya jāraṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रञ्जितं रसराजं तु सारणातैलसंयुतम् । निक्षिपेत्सारणायन्त्रे नालमूषां गतं द्रुतम्

rañjitaṃ rasarājaṃ tu sāraṇātailasaṃyutam / nikṣipetsāraṇāyantre nālamūṣāṃ gataṃ drutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बीजं तु ढालयेत्सूते चतुःषष्टितमांशकम् । उद्धृत्य तप्तखल्वे तु पट्वम्लैर् मर्दयेद्दिनम्

bījaṃ tu ḍhālayetsūte catuḥṣaṣṭitamāṃśakam / uddhṛtya taptakhalve tu paṭvamlair mardayeddinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कच्छपयन्त्रे तु सविव्ये पाचयेद् दिनम् । इत्येवं षड्गुणं सार्यं सारितो जायते रसः

tataḥ kacchapayantre tu savivye pācayed dinam / ityevaṃ ṣaḍguṇaṃ sāryaṃ sārito jāyate rasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं द्वितीयवारे तु कृते सूतोऽनुसारितः । तथा तृतीयवारे तु रसः स्यात् प्रतिसारितः

evaṃ dvitīyavāre tu kṛte sūto'nusāritaḥ / tathā tṛtīyavāre tu rasaḥ syāt pratisāritaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<१८। वेधः> सारितस्य रसेन्द्रस्य हरितालं समांशकम् । मर्दयेद् धूर्ततैलैश्च दिनं दिव्यौषधिद्रवैः

<18. vedhaḥ> sāritasya rasendrasya haritālaṃ samāṃśakam / mardayed dhūrtatailaiśca dinaṃ divyauṣadhidravaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत उद्धृत्य क्षिपेद् वज्रमूषायां विपचेद्दिनम् । करीषाग्नाविति पुनर् मर्द्यं पाच्यं त्रिधा प्रिये

tata uddhṛtya kṣiped vajramūṣāyāṃ vipaceddinam / karīṣāgnāviti punar mardyaṃ pācyaṃ tridhā priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनेन कर्मणा देवि सूतो बद्धमुखो भवेत् । बद्धवक्त्रस्य सूतस्य भागमेकं सुरार्चिते

anena karmaṇā devi sūto baddhamukho bhavet / baddhavaktrasya sūtasya bhāgamekaṃ surārcite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुतारताम्रतीक्ष्णानां चूर्णानाम् एकभागकम् । सर्वं संमर्दयेद् देवदालीनीरैर् दिनं ततः

sutāratāmratīkṣṇānāṃ cūrṇānām ekabhāgakam / sarvaṃ saṃmardayed devadālīnīrair dinaṃ tataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्वाज्यैश्च दिनं मर्द्यं तेन कुर्यात् सुगोलकम् । निक्षिपेद् वज्रमूषायां रुद्ध्वा तीव्राग्निना धमेत्

madhvājyaiśca dinaṃ mardyaṃ tena kuryāt sugolakam / nikṣiped vajramūṣāyāṃ ruddhvā tīvrāgninā dhamet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स रसः खोटबद्धः स्यात् तत्खोटं काचटङ्कणैः । तेजःपुञ्जो भवेद्यावत् तावत् कुर्याद् धमन् धमन्

sa rasaḥ khoṭabaddhaḥ syāt tatkhoṭaṃ kācaṭaṅkaṇaiḥ / tejaḥpuñjo bhavedyāvat tāvat kuryād dhaman dhaman

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं रसं योजयेद् देहे लोहे रोगे च पार्वति । <देहवेधक्रमः> देहवेधं प्रवक्ष्यामि सावधानं शृणु प्रिये

taṃ rasaṃ yojayed dehe lohe roge ca pārvati / <dehavedhakramaḥ> dehavedhaṃ pravakṣyāmi sāvadhānaṃ śṛṇu priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पाचनस्नेहनस्वेदवमनारेचनैः क्रमात् । शरीरं शोधयेल्लोणक्षाराम्लादिविवर्जितः

pācanasnehanasvedavamanārecanaiḥ kramāt / śarīraṃ śodhayelloṇakṣārāmlādivivarjitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततस्त्वारोटकं सूतं भक्षयेत् परमेश्वरि । क्षेत्रं कृत्वा शरीरं तु ततः सिद्धरसं क्षिपेत्

tatastvāroṭakaṃ sūtaṃ bhakṣayet parameśvari / kṣetraṃ kṛtvā śarīraṃ tu tataḥ siddharasaṃ kṣipet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतवेधिरसं पूर्वं ततः साहस्रवेधकम् । दशसाहस्रवेधं च लक्षवेधकरं रसम्

śatavedhirasaṃ pūrvaṃ tataḥ sāhasravedhakam / daśasāhasravedhaṃ ca lakṣavedhakaraṃ rasam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेधकं दशलक्षस्य कोटिवेधं सुरार्चिते । गन्धकेन युतं सूतं क्रमेणानेन सुव्रते

vedhakaṃ daśalakṣasya koṭivedhaṃ surārcite / gandhakena yutaṃ sūtaṃ krameṇānena suvrate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स रसः क्रमते देहे सिद्धयः सम्भवन्ति हि । रसायने तु याः प्रोक्ता मूलिका देहसिद्धिदाः

sa rasaḥ kramate dehe siddhayaḥ sambhavanti hi / rasāyane tu yāḥ proktā mūlikā dehasiddhidāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताभिर्युक्तो रसेन्द्रस्तु देहे संक्रमते प्रिये । क्रामति तनौ हि सूतो जनयति पुत्रांश्चदेवतागर्भान्

tābhiryukto rasendrastu dehe saṃkramate priye / krāmati tanau hi sūto janayati putrāṃścadevatāgarbhān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खे गमनेन च नित्यं संचरणं सकलभुवनेषु । धाता भुवनत्रितये स्रष्टाद्यो ब्रह्मयोनिरिव

khe gamanena ca nityaṃ saṃcaraṇaṃ sakalabhuvaneṣu / dhātā bhuvanatritaye sraṣṭādyo brahmayoniriva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णुरिव पालनार्थे संहर्ता रुद्रदेववत्सत्कलम् । <लोहवेधक्रमः> क्रामणं लोहवेधस्य वक्ष्यामि शृणु भैरवि

viṣṇuriva pālanārthe saṃhartā rudradevavatsatkalam / <lohavedhakramaḥ> krāmaṇaṃ lohavedhasya vakṣyāmi śṛṇu bhairavi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दरदं माक्षिकं कान्तं शिलां गन्धं विषं घनम् । रसकं भूलतां हिङ्गु कान्तास्यं टङ्कणं प्रिये

daradaṃ mākṣikaṃ kāntaṃ śilāṃ gandhaṃ viṣaṃ ghanam / rasakaṃ bhūlatāṃ hiṅgu kāntāsyaṃ ṭaṅkaṇaṃ priye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धकेन हतं ताम्रं भुजङ्गं शिलया हतम् । दरदेन हतं तीक्ष्णं महिषीकर्णसम्भवम्

gandhakena hataṃ tāmraṃ bhujaṅgaṃ śilayā hatam / daradena hataṃ tīkṣṇaṃ mahiṣīkarṇasambhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मलं वायसविष्ठां च प्रथमार्तवरक्ततः । अनेन वेष्टयेत् सिद्धसूतं लोहेषु वेधयेत्

malaṃ vāyasaviṣṭhāṃ ca prathamārtavaraktataḥ / anena veṣṭayet siddhasūtaṃ loheṣu vedhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तारकृष्ट्यष्टनवतिः स्वर्णमेकं तथा रसः । शतवेधी तु विख्यातस्त्वेवं साहस्रवेधकः

tārakṛṣṭyaṣṭanavatiḥ svarṇamekaṃ tathā rasaḥ / śatavedhī tu vikhyātastvevaṃ sāhasravedhakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेधयेद्दशसाहस्रं लक्षं कोटिमथार्बुदम् । जारणायां बलं यावत् तावल्लोहानि वेधयेत्

vedhayeddaśasāhasraṃ lakṣaṃ koṭimathārbudam / jāraṇāyāṃ balaṃ yāvat tāvallohāni vedhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<१। क्रामणयोगः> माक्षिकं भूलतां सूतं कुनटीं टङ्कणं तथा । स्त्रीस्तन्यरक्तं सम्पिष्टं क्रामणं क्षेपलेपयोः

<1. krāmaṇayogaḥ> mākṣikaṃ bhūlatāṃ sūtaṃ kunaṭīṃ ṭaṅkaṇaṃ tathā / strīstanyaraktaṃ sampiṣṭaṃ krāmaṇaṃ kṣepalepayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<२। क्रामणयोगः> हिङ्गुलं रसकं कान्तम् इन्द्रगोपं विषं तथा । मर्दयेत् तैलरक्ताभ्यां क्रामणं क्षेपलेपयोः

<2. krāmaṇayogaḥ> hiṅgulaṃ rasakaṃ kāntam indragopaṃ viṣaṃ tathā / mardayet tailaraktābhyāṃ krāmaṇaṃ kṣepalepayoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<३। क्रामणयोगः> गण्डोलविषभेकास्यमहिषीनेत्रजं मलम् । रुधिरेण समायुक्तं रससंक्रामणे हितम्

<3. krāmaṇayogaḥ> gaṇḍolaviṣabhekāsyamahiṣīnetrajaṃ malam / rudhireṇa samāyuktaṃ rasasaṃkrāmaṇe hitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<४। क्रामणयोगः> रोचनं गुग्गुलुं स्तन्यम् इन्द्रगोपं विषं तथा । सर्वं संमर्दयेद् देवि रससंक्रामणे हितम्

<4. krāmaṇayogaḥ> rocanaṃ gugguluṃ stanyam indragopaṃ viṣaṃ tathā / sarvaṃ saṃmardayed devi rasasaṃkrāmaṇe hitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<५। क्रामणयोगः> विष्णुक्रान्ता मधूच्छिष्टं माहिषं कर्णजं मलम् । भूलता काकविष्ठा च लाङ्गली द्विपदीरजः

<5. krāmaṇayogaḥ> viṣṇukrāntā madhūcchiṣṭaṃ māhiṣaṃ karṇajaṃ malam / bhūlatā kākaviṣṭhā ca lāṅgalī dvipadīrajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नररक्तं ब्रह्मसोमा सुरसा शैलजं प्रिये । शृङ्गी च लक्ष्मणा गृध्रकर्णी च क्रामणं परम्

nararaktaṃ brahmasomā surasā śailajaṃ priye / śṛṅgī ca lakṣmaṇā gṛdhrakarṇī ca krāmaṇaṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<६। क्रामणयोगः> श्रीवेष्टनिम्बनिर्यासस्त्रीस्तन्यविषटङ्कणैः । गोघृतेन समायुक्तो लोहे संक्रामते रसः

<6. krāmaṇayogaḥ> śrīveṣṭanimbaniryāsastrīstanyaviṣaṭaṅkaṇaiḥ / goghṛtena samāyukto lohe saṃkrāmate rasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

<७। क्रामणयोगः> परमं क्रामणं वङ्गं मृगनाभं च पार्वति । मातृवाहः कुलीरश्च शङ्खाभ्यन्तरजो मलः

<7. krāmaṇayogaḥ> paramaṃ krāmaṇaṃ vaṅgaṃ mṛganābhaṃ ca pārvati / mātṛvāhaḥ kulīraśca śaṅkhābhyantarajo malaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा कपित्थनिर्यासो रससंक्रामणं परम् । क्रामणं रसराजस्य वेधकाले प्रदापयेत्

tathā kapitthaniryāso rasasaṃkrāmaṇaṃ param / krāmaṇaṃ rasarājasya vedhakāle pradāpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.