रोरेममृज्येचिषु वृद्धिरादौष्ठात्पे च वान्त्यश्रवशाश्वयुक्षु । शेषेषु नाम्वोः कप्रस्स्वरोषन्त्यः स्वाप्वोरदीर्घस्साविसर्ग इष्टः ॥ अस्यार्थः-रोहिणी रेवती मघा मृगशीर्षा ज्येष्ठा तित्रा-इत्येतेषु आद्यक्षरनिर्दिष्टेषु आदौ वृद्धिर्बवति, ऽनक्षत्रेभ्यो बहुलम्, (पासू।४-३-३७)इति बहुलग्रहणाज्जातार्थप्रत्ययस्य च लुगभावः । रूपं च रौहिणः रैवतः माघः मार्गशीर्षः ज्यैष्ठः चैत्रः इति । ष्ठात्पे च, प्रोष्ठपदेत्यत्र ष्ठकारात्परे पकारे च वृद्धिः । "जे प्रोष्ठपदानाम्ऽ(पासु।७-३-१८)इत्युत्तरपदवृद्धिरित्यर्थः । पूर्ववच्च लुगभावः प्रोष्ठपादः । वान्त्यश्रवशाश्वयुक्षु । अन्त्यमाम्नानतः अपभरणीरित्यर्थः । श्रवः श्रवणं श-शतभिषक् अश्वयुक् इत्येतेषु चतुर्षु वा विकल्पेन वृद्धिः । अत्र च श्रवणापभरण्योः बहुलग्रहणादेव लुको विकल्पः । अश्वयुक्छतभिषजोस्तु ऽवत्सशालाभिजिदश्वयुक्छ- तभिषजो वाऽ(पासू।४-३-३६) इति सूत्रेण । अपभरणः आपभरणः । श्रवणः श्रावणः । शतभिषक् शातभिषजः । अश्वयुक् आश्वयुजः । शेषेषु न उक्तादन्येषु नक्षत्रेषु न वृद्धिः यतो ऽत्र ऽश्रविष्ठाफल्गुन्यनूराधास्वातितिष्यपुनर्वसुहस्त विशाखाषाढाबहुलाल्लुक्ऽ; (पासू।४-३-३४) इत्यनेन, नक्षत्रेभ्यो बहुलम्ऽइत्यनेन च लुग्व भवति । ऽलुक्तद्धितलुकिऽ(पासू१-२-४९) इति स्त्रीप्रत्ययनिवृत्तिः कृत्तिकः तिष्यः आश्रेषः फाल्गुनः हस्तः विशाखः अनूराधः आषाढः श्रविष्ठः । आम्वोः कपरः स्वरो ऽन्त्यः, आर्द्रमूलयोरन्त्यः स्वरः कशब्दपरो भवति । पूर्वाङ्णापरोह्णार्द्रअमूलाऽइत्यादिना वुन्प्रत्यय इत्यर्थः । आर्द्रकः मूलकः । स्वाप्वोरदीर्घस्साविसर्ग इष्टः, स्वाप्वोः स्वातीपुनर्वस्वोरन्त्यस्वरो ऽदीर्घस्सविसर्गश्चेष्टः । ऽश्रविष्ठाफल्गुनीऽइत्यादिना लुक् । सविसर्गत्वं च पूर्वस्य स्त्रीप्रत्ययस्यनिवृत्तौ हल्ङ्यादिलोपाभावात् । उत्तरस्यतु तनुवदुकारान्तत्वात् । स्वातिः पुनर्वसुः । एवं सर्वेषां नक्षत्रनाम्नां प्रथमया निर्देशः सूक्तवाके । जातकर्मणि पुनस्सम्बुद्ध्या ॥२॥ तद्रहस्यं भवति
roremamṛjyeciṣu vṛddhirādauṣṭhātpe ca vāntyaśravaśāśvayukṣu / śeṣeṣu nāmvoḥ kaprassvaroṣantyaḥ svāpvoradīrghassāvisarga iṣṭaḥ // asyārthaḥ-rohiṇī revatī maghā mṛgaśīrṣā jyeṣṭhā titrā-ityeteṣu ādyakṣaranirdiṣṭeṣu ādau vṛddhirbavati, 'nakṣatrebhyo bahulam, (pā.sū.4-3-37)iti bahulagrahaṇājjātārthapratyayasya ca lugabhāvaḥ / rūpaṃ ca rauhiṇaḥ raivataḥ māghaḥ mārgaśīrṣaḥ jyaiṣṭhaḥ caitraḥ iti / ṣṭhātpe ca, proṣṭhapadetyatra ṣṭhakārātpare pakāre ca vṛddhiḥ / "je proṣṭhapadānām'(pā.su.7-3-18)ityuttarapadavṛddhirityarthaḥ / pūrvavacca lugabhāvaḥ proṣṭhapādaḥ / vāntyaśravaśāśvayukṣu / antyamāmnānataḥ apabharaṇīrityarthaḥ / śravaḥ śravaṇaṃ śa-śatabhiṣak aśvayuk ityeteṣu caturṣu vā vikalpena vṛddhiḥ / atra ca śravaṇāpabharaṇyoḥ bahulagrahaṇādeva luko vikalpaḥ / aśvayukchatabhiṣajostu 'vatsaśālābhijidaśvayukcha- tabhiṣajo vā'(pā.sū.4-3-36) iti sūtreṇa / apabharaṇaḥ āpabharaṇaḥ / śravaṇaḥ śrāvaṇaḥ / śatabhiṣak śātabhiṣajaḥ / aśvayuk āśvayujaḥ / śeṣeṣu na uktādanyeṣu nakṣatreṣu na vṛddhiḥ yato 'tra 'śraviṣṭhāphalgunyanūrādhāsvātitiṣyapunarvasuhasta viśākhāṣāḍhābahulālluk'; (pā.sū.4-3-34) ityanena, nakṣatrebhyo bahulam'ityanena ca lugva bhavati / 'luktaddhitaluki'(pā.sū1-2-49) iti strīpratyayanivṛttiḥ kṛttikaḥ tiṣyaḥ āśreṣaḥ phālgunaḥ hastaḥ viśākhaḥ anūrādhaḥ āṣāḍhaḥ śraviṣṭhaḥ / āmvoḥ kaparaḥ svaro 'ntyaḥ, ārdramūlayorantyaḥ svaraḥ kaśabdaparo bhavati / pūrvāṅṇāparohṇārdraamūlā'ityādinā vunpratyaya ityarthaḥ / ārdrakaḥ mūlakaḥ / svāpvoradīrghassāvisarga iṣṭaḥ, svāpvoḥ svātīpunarvasvorantyasvaro 'dīrghassavisargaśceṣṭaḥ / 'śraviṣṭhāphalgunī'ityādinā luk / savisargatvaṃ ca pūrvasya strīpratyayasyanivṛttau halṅyādilopābhāvāt / uttarasyatu tanuvadukārāntatvāt / svātiḥ punarvasuḥ / evaṃ sarveṣāṃ nakṣatranāmnāṃ prathamayā nirdeśaḥ sūktavāke / jātakarmaṇi punassambuddhyā //2// tadrahasyaṃ bhavati
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.