Library·Apastamba-Grhyasutra, with 2 commentaries·18

Apastamba-Grhyasutra, with 2 commentaries 18

श्वग्रहहीतं कुमारं तपोयुक्तो जालेन प्रच्छाद्य कंसं किङ्किणिं वा ह्रादयन्नद्वारेण सभां प्रपाद्य सभाया मध्ये ऽधिदेवनमुद्धत्यावोक्ष्याक्षान्न्युप्याक्षेषूत्तानं निपात्य दध्ना लवणमिश्रेणाञ्जलिनोत्तरैरवोक्षेत्प्रातर्मध्यन्दिने सायम्

śvagrahahītaṃ kumāraṃ tapoyukto jālena pracchādya kaṃsaṃ kiṅkiṇiṃ vā hrādayannadvāreṇa sabhāṃ prapādya sabhāyā madhye 'dhidevanamuddhatyāvokṣyākṣānnyupyākṣeṣūttānaṃ nipātya dadhnā lavaṇamiśreṇāñjalinottarairavokṣetprātarmadhyandine sāyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येन गृहीतः कुमारः श्वेव नदति, श्ववद्वा चेष्टते स श्वग्रहः । तेन गृहीतःश्वग्रहगृहीतः, पिशाचिशुना वा दष्टः । तपोयुक्तः यावन्मनस्तोषमनशनादियुक्तः पित्रीदिः कर्ता । जालंमत्स्यग्रहणसाधनम् । कंसं किङ्किणिं । लोहघण्टांह्रदयन्पुरुषान्तरेण ध्वानयद्वारणकुड्याद्यपोह्य मार्ग कृत्वा । अधिदेवनं यत्र दीव्यन्ति कितवाः । अक्षान् विभीतकफलानि । केचित्-शारा इति । उत्तरैर्मन्त्रैःऽकूर्कुरस्सुकूर्कुरःऽइत्यादिभिर्यजुर्दशमैः । यद्वैकादशभिः । तस्मिन् पक्षे आदितस्तिस्र ऋचः ततः ऽतत्सत्यं यत्त्वेन्द्रःऽविगृह्य बाहू इति द्वे यजुषा ततो ऽबिभ्रन्निष्कम्ऽइति पञ्चर्चः । ततः ऽश्वानम्ऽइत्येकादशं यजुरेवेति विभागः । अवोक्षणं च सर्वेषां मन्त्राणामन्ते सकृदेव । केचित्-द्वष्टोपकारकत्वात् प्रतिमन्त्रमिति । एवमेतज्जालप्रच्छादनाद्यवोक्षणान्तं प्रातरादिषु त्रिषु पुण्याहविशेषेषु कर्तव्यम् । अवोक्षणपर्यन्तं च ह्रादनम् ॥१॥ अगदो भवति

yena gṛhītaḥ kumāraḥ śveva nadati, śvavadvā ceṣṭate sa śvagrahaḥ / tena gṛhītaḥśvagrahagṛhītaḥ, piśāciśunā vā daṣṭaḥ / tapoyuktaḥ yāvanmanastoṣamanaśanādiyuktaḥ pitrīdiḥ kartā / jālaṃmatsyagrahaṇasādhanam / kaṃsaṃ kiṅkiṇiṃ / lohaghaṇṭāṃhradayanpuruṣāntareṇa dhvānayadvāraṇakuḍyādyapohya mārga kṛtvā / adhidevanaṃ yatra dīvyanti kitavāḥ / akṣān vibhītakaphalāni / kecit-śārā iti / uttarairmantraiḥ'kūrkurassukūrkuraḥ'ityādibhiryajurdaśamaiḥ / yadvaikādaśabhiḥ / tasmin pakṣe āditastisra ṛcaḥ tataḥ 'tatsatyaṃ yattvendraḥ'vigṛhya bāhū iti dve yajuṣā tato 'bibhranniṣkam'iti pañcarcaḥ / tataḥ 'śvānam'ityekādaśaṃ yajureveti vibhāgaḥ / avokṣaṇaṃ ca sarveṣāṃ mantrāṇāmante sakṛdeva / kecit-dvaṣṭopakārakatvāt pratimantramiti / evametajjālapracchādanādyavokṣaṇāntaṃ prātarādiṣu triṣu puṇyāhaviśeṣeṣu kartavyam / avokṣaṇaparyantaṃ ca hrādanam //1// agado bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इह च ऽशङ्खिनम्ऽइत्यत्र फलवचनं, सर्वत्र श्रुतितोर्ऽथतो वावगतस्य कामिनः कर्मोपदेशः सामर्थ्यात्फलसिद्ध्यवगमपर्यन्त इति प्रदर्शयितुम् । तेन ऽयक्ष्मगृहीताम्ऽ(आपगृ।९-१०) इत्यादौ फलवचनाभोवे ऽप्युपदोशः काम्यसिद्धिपर्यन्त एव । केचित्- एवमेतस्मिन् कर्मणि त्रिसन्ध्यं कृते, अगदो भवति । यदि न भवति तदा पुनरप्येतत्कर्म कर्तव्यं, यावदगदो भवति इति । नैतत्, स्वाभिमताभ्यासबोधकशब्दाभावात् ॥२॥ शङ्खिनं कुमारं तपोयुक्त उत्तराभ्यामभिमन्त्र्योत्तरयोदकुम्भेन शिरस्तो ऽवनयेत्प्रातर्मध्यन्दिने सायम्

iha ca 'śaṅkhinam'ityatra phalavacanaṃ, sarvatra śrutitor'thato vāvagatasya kāminaḥ karmopadeśaḥ sāmarthyātphalasiddhyavagamaparyanta iti pradarśayitum / tena 'yakṣmagṛhītām'(āpa.gṛ.9-10) ityādau phalavacanābhove 'pyupadośaḥ kāmyasiddhiparyanta eva / kecit- evametasmin karmaṇi trisandhyaṃ kṛte, agado bhavati / yadi na bhavati tadā punarapyetatkarma kartavyaṃ, yāvadagado bhavati iti / naitat, svābhimatābhyāsabodhakaśabdābhāvāt //2// śaṅkhinaṃ kumāraṃ tapoyukta uttarābhyāmabhimantryottarayodakumbhena śirasto 'vanayetprātarmadhyandine sāyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शह्खो ऽपि ग्रहः येन गृहीतः शङ्खवन्नदति तद्गृहीतश्शङ्खी । उत्तराभ्यांऽएते ते प्रतिदृश्येतेऽइत्येताभ्यांउत्तरया ऽऋषिर्बोधः प्रबोधःऽइत्ये तयाशिरस्तो ऽवनयेत्शिरस्यभिषिञ्चेत्,उदकुम्भेनत्रिसन्ध्यम् ॥३॥ अगदो भवति

śahkho 'pi grahaḥ yena gṛhītaḥ śaṅkhavannadati tadgṛhītaśśaṅkhī / uttarābhyāṃ'ete te pratidṛśyete'ityetābhyāṃuttarayā 'ṛṣirbodhaḥ prabodhaḥ'itye tayāśirasto 'vanayetśirasyabhiṣiñcet,udakumbhenatrisandhyam //3// agado bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रावण्यां पौर्णमास्यामस्तमिते स्थालीपाकः

śrāvaṇyāṃ paurṇamāsyāmastamite sthālīpākaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पार्वणवदाज्यभागान्ते स्थालीपाकाद्धुत्वाञ्जलिनोत्तरैः प्रतिमन्त्रं किंशुकानि जुहोति

pārvaṇavadājyabhāgānte sthālīpākāddhutvāñjalinottaraiḥ pratimantraṃ kiṃśukāni juhoti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तराभिस्तिसृभिरारग्वधमय्यस्समिधः

uttarābhistisṛbhirāragvadhamayyassamidhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आज्याहुतीरुत्तराः

ājyāhutīruttarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तराश्चतस्रः ऽतत्सत्यं यत्ते ऽभावास्यायाम्ऽइत्येका, ऽनमो अस्तु सर्पेभ्यःऽइति त्स्रश्च ॥८॥ जयादि प्रतिपद्यते

uttarāścatasraḥ 'tatsatyaṃ yatte 'bhāvāsyāyām'ityekā, 'namo astu sarpebhyaḥ'iti tsraśca //8// jayādi pratipadyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिषेचनान्तं कृत्वा वाग्यतस्संभारानादाय प्राचीमुदीचीं वा दिशमुपनिष्क्रम्य स्थण्डिलं कल्पयित्वा तत्र प्राचीरुदीचीश्च तिस्त्रस्तिस्त्रो लेखा लिखित्वाद्भिरुपनिनीय तासूत्तरया सक्तून्निवपति

pariṣecanāntaṃ kṛtvā vāgyatassaṃbhārānādāya prācīmudīcīṃ vā diśamupaniṣkramya sthaṇḍilaṃ kalpayitvā tatra prācīrudīcīśca tistrastistro lekhā likhitvādbhirupaninīya tāsūttarayā saktūnnivapati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तूष्णी सम्पुष्का धाना लाजानाञ्जनाभ्यञ्जने स्थगरोशीरमिति

tūṣṇī sampuṣkā dhānā lājānāñjanābhyañjane sthagarośīramiti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तरैरुपस्थायापः परिषिच्याप्रतीक्षस्तूष्णीमेत्या पश्वेत पदेत्येताभ्यामुदकुम्भेन त्रिः प्रदक्षिणमन्तरतो ऽगारं निवेशनं वा परिषिच्य ब्राह्मणान् भोजयेत्

uttarairupasthāyāpaḥ pariṣicyāpratīkṣastūṣṇīmetyā paśveta padetyetābhyāmudakumbhena triḥ pradakṣiṇamantarato 'gāraṃ niveśanaṃ vā pariṣicya brāhmaṇān bhojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.