Library·Apastamba-Grhyasutra, with 2 commentaries·2·2.4

Apastamba-Grhyasutra, with 2 commentaries 2.4

ĀpGs 2.4

अग्निमेवोदकेन परिषिञ्चति न परिध्याङ्गमपि । तद्विधिमाह-आदिते ऽनुमन्यस्वेत्यादिना । प्राचीनं प्रागायतम् । उदीचानमुदगायतम् । समन्तंसर्वतः । अत्र ऽदेव सवितः प्रसुवऽइत्येतावानेव मन्त्रः, नर्च आदिप्रदेशः । तथा नोत्तरे परिषेचने ऽप्रासावीऽरिति प्रसुवपदस्योहः । वैश्वदेवकाण्डे एकाग्निविधावेवमोवाम्नातानां ऽअदिते ऽनिमन्यस्वऽइत्यादानामष्टानां यजुषां पूर्वोत्तरपरिषेचनस्थेष्वष्टसु व्यापारेषु श्रुतिस्थानाभ्यां विनियोगात्, वाजपेयप्रकरणस्थाया ऋचः स्वतो ऽत्रापि विनियोगायोग्यत्वात्, आदिप्रदेशे समुदायलक्षणापत्तेः, यजु प्राये मन्त्राष्टके ऋचो ऽप्रतीतत्वात्, ऊहपक्षे आर्षपाठबाधप्रसङ्गात्, ऽतस्मादृचं नोहेत्ऽइति बह्वृचश्रुतिविप्रतिषिद्धस्य ग्रहणप्रसङ्गात्, अस्मदीयानामाचाराच्च । विस्पष्टं चैतत् बोधायनानां, ऽश्रन्वमंस्थाः प्रासावीरिति मन्त्रान्तान् सन्नमयतिऽ(बौगृ।१-४-३७) इति । एवं चोत्तरपरिषेचने ऽअन्वमंस्थाः प्रासावीः ऽइति पूर्वमन्त्रेभ्यो विशेषमात्रस्य पाठः न पुनरबहः । यथाग्नौ ऽएतेनैव त्रैष्टुभेनछन्दसाहरिष्टकामुपदधेऽ; इति । सन्नामशब्दश्चात्र गौणः । अत एवैते मन्त्राः वैश्वदेवकाण्डमुपाकृत्य प्रागुत्सर्जनादध्येतव्याः, ब्राह्मयज्ञपारायणयोश्च ॥३॥ पैतृकेषु समन्तमेव तूष्णीम्

agnimevodakena pariṣiñcati na paridhyāṅgamapi / tadvidhimāha-ādite 'numanyasvetyādinā / prācīnaṃ prāgāyatam / udīcānamudagāyatam / samantaṃsarvataḥ / atra 'deva savitaḥ prasuva'ityetāvāneva mantraḥ, narca ādipradeśaḥ / tathā nottare pariṣecane 'prāsāvī'riti prasuvapadasyohaḥ / vaiśvadevakāṇḍe ekāgnividhāvevamovāmnātānāṃ 'adite 'nimanyasva'ityādānāmaṣṭānāṃ yajuṣāṃ pūrvottarapariṣecanastheṣvaṣṭasu vyāpāreṣu śrutisthānābhyāṃ viniyogāt, vājapeyaprakaraṇasthāyā ṛcaḥ svato 'trāpi viniyogāyogyatvāt, ādipradeśe samudāyalakṣaṇāpatteḥ, yaju prāye mantrāṣṭake ṛco 'pratītatvāt, ūhapakṣe ārṣapāṭhabādhaprasaṅgāt, 'tasmādṛcaṃ nohet'iti bahvṛcaśrutivipratiṣiddhasya grahaṇaprasaṅgāt, asmadīyānāmācārācca / vispaṣṭaṃ caitat bodhāyanānāṃ, 'śranvamaṃsthāḥ prāsāvīriti mantrāntān sannamayati'(bau.gṛ.1-4-37) iti / evaṃ cottarapariṣecane 'anvamaṃsthāḥ prāsāvīḥ 'iti pūrvamantrebhyo viśeṣamātrasya pāṭhaḥ na punarabahaḥ / yathāgnau 'etenaiva traiṣṭubhenachandasāhariṣṭakāmupadadhe'; iti / sannāmaśabdaścātra gauṇaḥ / ata evaite mantrāḥ vaiśvadevakāṇḍamupākṛtya prāgutsarjanādadhyetavyāḥ, brāhmayajñapārāyaṇayośca //3// paitṛkeṣu samantameva tūṣṇīm

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/%C4%80pGs/2.4

Cite as: Apastamba-Grhyasutra, with 2 commentaries 2.4, in HREEM (hreem.cc/library/%C4%80pGs/2.4), after GRETIL, Apastamba-Grhyasutra, with Haradatta's Anakula and Sudarsana's Grhyatatparyadarsana Input by members….

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/5_vedang/2_grhya/apastgcu.htm — Apastamba-Grhyasutra, with Haradatta's Anakula and Sudarsana's Grhyatatparyadarsana Input by members of the Sansknet project This GRETIL version has been converted from a custom Devanagari encoding with partly inconsistent segmentation of words and phrases. Th

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text