तत्रादुभताः स्वभावतः पूर्वमभूतास्सन्तो भवन्तीति । उत्पाता इति तु ऊर्ध्व भवन्ति अन्यक्तावस्थायां प्राप्नुनुवन्ति । अद्भुताश्चोत्पाताश्चेति द्वन्द्वसमास । शब्दभेदस्तु भौमदिव्यभेदाभिप्रायः । तत्र दिव्या उत्पाता रात्राविन्द्रधनु रादित्यकील इत्यादयः भौमांस्त्वद्भुतानगारस्थूणेत्यादिना स्वयमेवोदाहरति । अगारस्य स्थूणाःअगारस्थूणाः, तासां विरोहणे अङ्कुरोपजनने । स्थूणाग्रहणं चान्यस्यापि गृहसम्बन्धिनो वंशाद्रनिखातस्यापि प्रदर्शनार्थम्, निमित्तगतविशेषणत्वात् ।मधुन उपवेशनैत्यगार एव । उपसर्जनस्याप्यगारशब्दस्य योग्यत्वेन बुद्ध्या विभज्य सम्बन्धः;आरामादिष्वनद्भुतत्वात् । कुप्तुःचुल्ली भ्राष्ट्रमम्बरीषमित्यनर्थान्तरम् । तस्यां कुप्त्वां पचनागार इत्यर्थः । कपोतस्याप्यारण्यस्य पक्षिविशेषस्यपददर्शने । कुप्त्वामित्यति प्रदर्शनार्थम्;अन्तर्गृहे ऽप्यस्यादुभुतत्वात् । अमा सह वसन्तीत्यमात्याः एकपात्रभोजनाः पुत्रभ्रात्रादयः तेषां बहूनां सन्ततंशरीररेषणेशरीरनाशने मरण इत्यर्थः । केचित्-अमात्यानां युगपद्व्याधावपीति । अन्येषु चादुभुतोत्पातेषुउक्तेभ्यो ऽन्येषु गृहमध्ये वल्मीकजननादिष्वदिभुतेषु उसातेषु च दृषेषु सत्सु तत्सूचितदुरितशान्त्यादिकामो ऽमावास्यायांनिशायां रात्र्यांमुहूर्तद्वयादूर्ध्वम् । केचित्-द्वितीये याम इति । यत्रापांवहन्तीनांशब्दं न शृणुयात्केचित्-कुम्भैरुदधानेष्वानीयमानास्विति । तथाबूते देशे अग्नेरुपसमाधानादितन्त्रं प्रतिपद्यते । तन्त्रविधानं चास्य आज्यहविष्ट्वात् । आज्यबागान्ते इति त्वर्थकृत्यप्रतिषेधार्थम् । उत्तरा आहुतीः ऽइमं मे वरुण, तत्वायामिऽइत्येकादशाहुतीर्हुत्वा वचनबलाज्जयादि प्रतिपद्यते । अत्र प्रजापति इति प्रतीकेन ऽप्राजापत्या व्याहृतीःऽइतिवत् ऽप्रजापते न त्वदेतानिऽइत्येषैव गृह्यते ॥९॥ परिषेचनान्तं कृत्वाभिमृतेभ्य उत्तरया दक्षिणतो ऽश्मानं परिधिं दधाति दधाति
tatrādubhatāḥ svabhāvataḥ pūrvamabhūtāssanto bhavantīti / utpātā iti tu ūrdhva bhavanti anyaktāvasthāyāṃ prāpnunuvanti / adbhutāścotpātāśceti dvandvasamāsa / śabdabhedastu bhaumadivyabhedābhiprāyaḥ / tatra divyā utpātā rātrāvindradhanu rādityakīla ityādayaḥ bhaumāṃstvadbhutānagārasthūṇetyādinā svayamevodāharati / agārasya sthūṇāḥagārasthūṇāḥ, tāsāṃ virohaṇe aṅkuropajanane / sthūṇāgrahaṇaṃ cānyasyāpi gṛhasambandhino vaṃśādranikhātasyāpi pradarśanārtham, nimittagataviśeṣaṇatvāt .madhuna upaveśanaityagāra eva / upasarjanasyāpyagāraśabdasya yogyatvena buddhyā vibhajya sambandhaḥ;ārāmādiṣvanadbhutatvāt / kuptuḥcullī bhrāṣṭramambarīṣamityanarthāntaram / tasyāṃ kuptvāṃ pacanāgāra ityarthaḥ / kapotasyāpyāraṇyasya pakṣiviśeṣasyapadadarśane / kuptvāmityati pradarśanārtham;antargṛhe 'pyasyādubhutatvāt / amā saha vasantītyamātyāḥ ekapātrabhojanāḥ putrabhrātrādayaḥ teṣāṃ bahūnāṃ santataṃśarīrareṣaṇeśarīranāśane maraṇa ityarthaḥ / kecit-amātyānāṃ yugapadvyādhāvapīti / anyeṣu cādubhutotpāteṣuuktebhyo 'nyeṣu gṛhamadhye valmīkajananādiṣvadibhuteṣu usāteṣu ca dṛṣeṣu satsu tatsūcitaduritaśāntyādikāmo 'māvāsyāyāṃniśāyāṃ rātryāṃmuhūrtadvayādūrdhvam / kecit-dvitīye yāma iti / yatrāpāṃvahantīnāṃśabdaṃ na śṛṇuyātkecit-kumbhairudadhāneṣvānīyamānāsviti / tathābūte deśe agnerupasamādhānāditantraṃ pratipadyate / tantravidhānaṃ cāsya ājyahaviṣṭvāt . ājyabāgānte iti tvarthakṛtyapratiṣedhārtham / uttarā āhutīḥ 'imaṃ me varuṇa, tatvāyāmi'ityekādaśāhutīrhutvā vacanabalājjayādi pratipadyate / atra prajāpati iti pratīkena 'prājāpatyā vyāhṛtīḥ'itivat 'prajāpate na tvadetāni'ityeṣaiva gṛhyate //9// pariṣecanāntaṃ kṛtvābhimṛtebhya uttarayā dakṣiṇato 'śmānaṃ paridhiṃ dadhāti dadhāti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.