अन्यतरस्य कालस्य अह्नो वा रात्रेर्चा सम्बन्धी उपवासः अनशनं भार्यायाः पत्युर्वा भवति । चकारोग्न्युत्पत्तिप्रायस्चित्तयोः समुच्चयार्थः । यद्यहनि रात्रौ वा प्राग्भोजनादनुगतिस्तदा मथित्वाऽहृत्य वा ऽयत्रक्वचेऽति विधिनेपसमाधाय ऽयद्यविज्ञाता सर्वव्यापद्वाऽ; इति सर्वप्रायश्चित्तं हुत्वा कालशेषमुपवसेत् । यदि भोजनादूर्ध्व तदा तत्कालशेषमागामिकालं च । सर्वता तु विज्ञातमात्र एवानुगमने उत्पादनादि कार्यम्, निमित्तानन्तरं नैमित्तिकस्यावश्यकर्तव्यत्वात् ॥ अन्ये तु- भार्यापत्योरुभयोरप्युपवासो न विकल्पः, स्वामित्वाविशेषात्, ऽपर्वसु चोभयोरुपवासःऽ(आप। ध।२-१-४) इति स्मार्ते समुच्चयस्य दृष्टत्वाच्च । वाशब्दस्तु चार्थ इति । तेषामुपवासश्चान्यतरस्येत्येतावदेवालं सूत्रम् । अर्थादेव स्वामिनोरुभयोरप्युपवासो भविष्यति ॥ केचित् -ऽउपवासश्चान्यतरस्य भार्यायाः पत्युर्वानुगतेऽइति सूत्रं छित्वा व्यवहितान्वयकल्पनया व्याचक्षते- अनुगतो ऽग्नौ बार्यायाः पत्युश्चोपवासो ऽन्यतरस्य वेति । अत्र प्रकृते ऽपि पुनरनुगत इति ग्रहणमधिकयत्नमन्तरेणैवंविधानां प्रासङ्गिकार्थता न स्यात्, किन्तु परमप्रकृतार्थतैवेति ज्ञापयितुमिति ॥१९॥ अनुगते ऽपि वोत्तरया जुगुयान्नोपवसेत्
anyatarasya kālasya ahno vā rātrercā sambandhī upavāsaḥ anaśanaṃ bhāryāyāḥ patyurvā bhavati / cakārognyutpattiprāyascittayoḥ samuccayārthaḥ / yadyahani rātrau vā prāgbhojanādanugatistadā mathitvā'hṛtya vā 'yatrakvace'ti vidhinepasamādhāya 'yadyavijñātā sarvavyāpadvā'; iti sarvaprāyaścittaṃ hutvā kālaśeṣamupavaset / yadi bhojanādūrdhva tadā tatkālaśeṣamāgāmikālaṃ ca / sarvatā tu vijñātamātra evānugamane utpādanādi kāryam, nimittānantaraṃ naimittikasyāvaśyakartavyatvāt // anye tu- bhāryāpatyorubhayorapyupavāso na vikalpaḥ, svāmitvāviśeṣāt, 'parvasu cobhayorupavāsaḥ'(āpa. dha.2-1-4) iti smārte samuccayasya dṛṣṭatvācca / vāśabdastu cārtha iti / teṣāmupavāsaścānyatarasyetyetāvadevālaṃ sūtram / arthādeva svāminorubhayorapyupavāso bhaviṣyati // kecit -'upavāsaścānyatarasya bhāryāyāḥ patyurvānugate'iti sūtraṃ chitvā vyavahitānvayakalpanayā vyācakṣate- anugato 'gnau bāryāyāḥ patyuścopavāso 'nyatarasya veti / atra prakṛte 'pi punaranugata iti grahaṇamadhikayatnamantareṇaivaṃvidhānāṃ prāsaṅgikārthatā na syāt, kintu paramaprakṛtārthataiveti jñāpayitumiti //19// anugate 'pi vottarayā juguyānnopavaset
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.