Library·Apastamba-Grhyasutra, with 2 commentaries·7·7.14

Apastamba-Grhyasutra, with 2 commentaries 7.14

ĀpGs 7.14

लेपयोःदर्वीद्वयलग्नयोः पात्रासादनार्थ संस्तीर्णबर्हिःप्रस्तरवत्तूष्णी मङ्क्त्वा तद्वदेवाग्नौ प्रहरति । इदमपि प्रदर्शनार्थम् । तेनाञ्जनादिसंस्रावान्तं श्रौतवत्तूष्णीं करोति । ननु-प्रस्तरवदितीहानुपपन्नम् । बर्हिषो ऽग्रमध्यमूलानां द्वयोर्दर्व्योः प्रस्तरवदञ्जनासम्भवात् । उच्यते-होमदर्व्यामग्रमनक्तिः, इतरस्यां मध्यमूलेः ऽअन्याल्लोपौ विवृद्धिर्वाऽ(आपप।४।१३) इति वचनाम् । एव त्रिर्द्विवी । ऽअशापरम्ऽइति पक्षे सकृदेवोपस्तरणाद्यर्थायां मूलं, होमार्थायां मध्याग्रे । अन्ये तु आज्यस्थालीं ध्रुवास्थाने पक्षत्रये ऽपि कुर्वन्ति, अञ्जनस्योपयुक्तपात्रलेपप्रतिपत्त्यर्थत्वात् ऽइडान्तं वाऽहवनीये शंय्वन्तं गार्हपत्येऽ; (आपश्रौ।३-१४-६) इति पक्षे ऽआज्यस्थाल्यां मूलम्ऽ(आपश्रौ।३-१४-७) इति दर्शनाच्च । इह तु पक्षे लेपयोरिति द्विवचनमाज्यौषधलेपाभिप्रायम्, न तु पूर्ववदाघारद्वित्वाभिप्रायम् ॥ केचित्-कल्पान्तरादपरेणाग्निं यस्मिन् बर्हिषि हविराज्यं च प्रतिष्ठितं तस्माद्वा, परिस्तरणाद्वा किञ्चिदुपादायाञ्जनमिति । तन्न; कल्पान्तरोक्तबर्हिः प्रतिष्ठापनोपसंहारस्य पाक्षिकत्वेन नित्यद्वद्धक्रममपि परिषेचनं न निवर्तते, अग्नयङ्गत्वादित्याह-- सिद्धमुत्तरं परिषेचनम्

lepayoḥdarvīdvayalagnayoḥ pātrāsādanārtha saṃstīrṇabarhiḥprastaravattūṣṇī maṅktvā tadvadevāgnau praharati / idamapi pradarśanārtham / tenāñjanādisaṃsrāvāntaṃ śrautavattūṣṇīṃ karoti / nanu-prastaravaditīhānupapannam / barhiṣo 'gramadhyamūlānāṃ dvayordarvyoḥ prastaravadañjanāsambhavāt / ucyate-homadarvyāmagramanaktiḥ, itarasyāṃ madhyamūleḥ 'anyāllopau vivṛddhirvā'(āpa.pa.4.13) iti vacanām / eva trirdvivī / 'aśāparam'iti pakṣe sakṛdevopastaraṇādyarthāyāṃ mūlaṃ, homārthāyāṃ madhyāgre / anye tu ājyasthālīṃ dhruvāsthāne pakṣatraye 'pi kurvanti, añjanasyopayuktapātralepapratipattyarthatvāt 'iḍāntaṃ vā'havanīye śaṃyvantaṃ gārhapatye'; (āpa.śrau.3-14-6) iti pakṣe 'ājyasthālyāṃ mūlam'(āpa.śrau.3-14-7) iti darśanācca / iha tu pakṣe lepayoriti dvivacanamājyauṣadhalepābhiprāyam, na tu pūrvavadāghāradvitvābhiprāyam // kecit-kalpāntarādapareṇāgniṃ yasmin barhiṣi havirājyaṃ ca pratiṣṭhitaṃ tasmādvā, paristaraṇādvā kiñcidupādāyāñjanamiti / tanna; kalpāntaroktabarhiḥ pratiṣṭhāpanopasaṃhārasya pākṣikatvena nityadvaddhakramamapi pariṣecanaṃ na nivartate, agnayaṅgatvādityāha-- siddhamuttaraṃ pariṣecanam

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/%C4%80pGs/7.14

Cite as: Apastamba-Grhyasutra, with 2 commentaries 7.14, in HREEM (hreem.cc/library/%C4%80pGs/7.14), after GRETIL, Apastamba-Grhyasutra, with Haradatta's Anakula and Sudarsana's Grhyatatparyadarsana Input by members….

Edition, numbering and licence

GRETIL 1_veda/5_vedang/2_grhya/apastgcu.htm — Apastamba-Grhyasutra, with Haradatta's Anakula and Sudarsana's Grhyatatparyadarsana Input by members of the Sansknet project This GRETIL version has been converted from a custom Devanagari encoding with partly inconsistent segmentation of words and phrases. Th

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text