ननु-ऽअथ पत्न्यवहन्तिऽऽश्रपयित्वाऽइत्येतावदेव वक्तव्यम्;यतौत्तरत्र ऽअग्निर्देवताऽ(आपगृ।७-५) इति विधानादाग्नेयत्वं सिद्धम्ऽ; स्थालीपाकेनेति तु श्रपयित्वेति विधानात्, एनां याजयतीति चान्वारब्धायामिति विधानात्;अतः किमर्थमिदमधिकमारभ्यते ऽअथैनामाग्नेयेन स्थालीपाकेन याजयतिऽइति ? उच्येते सूत्रं तावदृषिप्रणीतं नानर्थकं भवितुमर्हति । तेन लोके व्युत्पत्तिसिद्धाध्याहारादिभिरपि यस्सूत्रस्यार्थस्सम्पाद्यते सो ऽपि वेदार्थोनुष्ठेय उच्यते-ध्रुवमरुन्धतीं च दर्शयित्वा, अनन्तरं यत्राग्नेयेन स्थालीपाकेन यागं करोति तत्रैवैनां पत्नीं याजयति पत्न्यामन्वारब्धायां जुहोति, न पर्वसु पार्वणविकारेषु च । एवमतिदेशेषार्थतया सूत्रमर्थवदेव ॥ अन्ये-याजयतीति वचनात् वरादन्यो ऽप्यस्य स्थालीपाकयागस्य कर्तेति । तन्न;प्रकरणेनास्य विवाहाङ्गत्वात् ऽसह्ङ्गं प्रधानम्ऽ; (आपप।२-३९) इति साङ्गस्य प्रधानस्यैककर्तृकत्वात् ॥ केचित्- उत्तरत्र न केवलमग्निर्देवतेति विधिः, ऽअग्निस्स्विष्टकृत् द्वितीयः इत्यपि । तेन द्विदैवत्यो ऽयं स्थालीपाको मा भूत, किन्त्वेकदैवत्य एवेत्येवमर्थमाग्नेयेनेति विधानम् । तेनाग्नेय एव सङ्कल्पितस्य व्रीह्यादेरर्थाक्षिप्तो लौकिको निर्वापः कार्यः । ऽएनां याजयतिऽइति तु नास्मिन् कर्मण्युभयोरधिकारः, किन्तु वध्वा एव । वरस्तु ऋत्विक्स्थानीयः । तेन होमादौ द्रव्यत्यागस्स्त्रीधनादेवेति । तन्न;वध्वेकाधिकारे हि प्रकरणावगतविवाहाङ्गत्वबाधः,अधिकारसाध्यभेधेन शास्त्रतदर्थयोर्भेदात् । आचारसिद्धवरकर्तृकत्वबाधापत्तिश्च;अन्यार्त्विज्ये ऽप्यविरोधात् ॥ १ ॥ पत्न्यवहन्ति
nanu-'atha patnyavahanti''śrapayitvā'ityetāvadeva vaktavyam;yatauttaratra 'agnirdevatā'(āpa.gṛ.7-5) iti vidhānādāgneyatvaṃ siddham'; sthālīpākeneti tu śrapayitveti vidhānāt, enāṃ yājayatīti cānvārabdhāyāmiti vidhānāt;ataḥ kimarthamidamadhikamārabhyate 'athaināmāgneyena sthālīpākena yājayati'iti ? ucyete sūtraṃ tāvadṛṣipraṇītaṃ nānarthakaṃ bhavitumarhati / tena loke vyutpattisiddhādhyāhārādibhirapi yassūtrasyārthassampādyate so 'pi vedārthonuṣṭheya ucyate-dhruvamarundhatīṃ ca darśayitvā, anantaraṃ yatrāgneyena sthālīpākena yāgaṃ karoti tatraivaināṃ patnīṃ yājayati patnyāmanvārabdhāyāṃ juhoti, na parvasu pārvaṇavikāreṣu ca / evamatideśeṣārthatayā sūtramarthavadeva // anye-yājayatīti vacanāt varādanyo 'pyasya sthālīpākayāgasya karteti / tanna;prakaraṇenāsya vivāhāṅgatvāt 'sahṅgaṃ pradhānam'; (āpa.pa.2-39) iti sāṅgasya pradhānasyaikakartṛkatvāt // kecit- uttaratra na kevalamagnirdevateti vidhiḥ, 'agnissviṣṭakṛt dvitīyaḥ ityapi / tena dvidaivatyo 'yaṃ sthālīpāko mā bhūta, kintvekadaivatya evetyevamarthamāgneyeneti vidhānam / tenāgneya eva saṅkalpitasya vrīhyāderarthākṣipto laukiko nirvāpaḥ kāryaḥ / 'enāṃ yājayati'iti tu nāsmin karmaṇyubhayoradhikāraḥ, kintu vadhvā eva / varastu ṛtviksthānīyaḥ / tena homādau dravyatyāgasstrīdhanādeveti / tanna;vadhvekādhikāre hi prakaraṇāvagatavivāhāṅgatvabādhaḥ,adhikārasādhyabhedhena śāstratadarthayorbhedāt / ācārasiddhavarakartṛkatvabādhāpattiśca;anyārtvijye 'pyavirodhāt // 1 // patnyavahanti
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.