Library·Śatapatha Brāhmaṇa (Mādhyandina)·4·4.4·4.4.4

Śatapatha Brāhmaṇa (Mādhyandina) 4.4.4

तानि वा एतानि । नव समिष्टयजूंषि जुहोति तद्यन्नव समिष्टयजूंषि जुहोति नव वा अमूर्बहिष्पवमाने स्तोत्रिया भवन्ति सैषोभयतो न्यूना विराट् प्रजननायैतस्माद्वा उभयतो न्यूनात्प्रजननात्प्रजापतिः प्रजाः ससृज इतश्चोर्ध्वा इतश्चावाचीस्तथो एवैष एतस्मादुभयत एव न्यूनात्प्रजननात्प्रजाः सृजत इतश्चोर्ध्वा इतश्चावाचीः

tāni vā etāni | nava samiṣṭayajūṃṣi juhoti tadyannava samiṣṭayajūṃṣi juhoti nava vā amūrbahiṣpavamāne stotriyā bhavanti saiṣobhayato nyūnā virāṭ prajananāyaitasmādvā ubhayato nyūnātprajananātprajāpatiḥ prajāḥ sasṛja itaścordhvā itaścāvācīstatho evaiṣa etasmādubhayata eva nyūnātprajananātprajāḥ sṛjata itaścordhvā itaścāvācīḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिङ्कार स्तोत्रियाणां दशमः । स्वाहाकार एतेषां तथो हास्यैषा न्यूना विराड्दशदशिनी भवति

hiṅkāra stotriyāṇāṃ daśamaḥ | svāhākāra eteṣāṃ tatho hāsyaiṣā nyūnā virāḍdaśadaśinī bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ यस्मात्समिष्टयजूंषि नाम । या वा एतेन यज्ञेन देवता ह्वयति याभ्य एष यज्ञस्तायते सर्वा वै तत्ताः समिष्टा भवन्ति तद्यत्तासु सर्वासु समिष्टास्वथैतानि जुहोति तस्मात्समिष्टयजूंषि नाम

atha yasmātsamiṣṭayajūṃṣi nāma | yā vā etena yajñena devatā hvayati yābhya eṣa yajñastāyate sarvā vai tattāḥ samiṣṭā bhavanti tadyattāsu sarvāsu samiṣṭāsvathaitāni juhoti tasmātsamiṣṭayajūṃṣi nāma

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ यस्मात्समिष्टयजूंषि जुहोति । रिरिचान इव वा एतदीजानस्यात्मा भवति यद्ध्यस्य भवति तस्य हि ददाति तमेवातस्त्रिभिः पुनराप्याययति

atha yasmātsamiṣṭayajūṃṣi juhoti | riricāna iva vā etadījānasyātmā bhavati yaddhyasya bhavati tasya hi dadāti tamevātastribhiḥ punarāpyāyayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ यान्युत्तराणि त्रीणि जुहोति । या वा एतेन यज्ञेन देवता ह्वयति याभ्य एष यज्ञस्तायत उप हैव ता आसते यावन्न समिष्टयजूंषि जुह्वतीमानि नु नो जुह्वत्विति ता एवैतद्यथायथं व्यवसृजति यत्र यत्रासां चरणं तदनु

atha yānyuttarāṇi trīṇi juhoti | yā vā etena yajñena devatā hvayati yābhya eṣa yajñastāyata upa haiva tā āsate yāvanna samiṣṭayajūṃṣi juhvatīmāni nu no juhvatviti tā evaitadyathāyathaṃ vyavasṛjati yatra yatrāsāṃ caraṇaṃ tadanu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ यान्युत्तमानि त्रीणि जुहोति । यज्ञं वा एतदजीजनत यदेनमतन तं जनयित्वा यत्रास्य प्रतिष्ठा तत्प्रतिष्ठापयति तस्मात्समिष्टयजूंषि जुहोति

atha yānyuttamāni trīṇi juhoti | yajñaṃ vā etadajījanata yadenamatana taṃ janayitvā yatrāsya pratiṣṭhā tatpratiṣṭhāpayati tasmātsamiṣṭayajūṃṣi juhoti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स जुहोति । समिन्द्र णो मनसा नेषि गोभिरिति मनसेति तन्मनसा रिरिचानमाप्याययति गोभिरिति तद्गोभी रिरिचानमाप्याययति सं सूरिभिर्मघवन्त्सं स्वस्त्या सम् ब्रह्मणा देवकृतम् यदस्तीति ब्रह्मणेति तद्ब्रह्मणा रिरिचानमाप्याययति सं देवानां सुमतौ यज्ञियानां स्वाहा

sa juhoti | samindra ṇo manasā neṣi gobhiriti manaseti tanmanasā riricānamāpyāyayati gobhiriti tadgobhī riricānamāpyāyayati saṃ sūribhirmaghavantsaṃ svastyā sam brahmaṇā devakṛtam yadastīti brahmaṇeti tadbrahmaṇā riricānamāpyāyayati saṃ devānāṃ sumatau yajñiyānāṃ svāhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सं वर्चसा । पयसा सं तनूभिरिति वर्चसेति तद्वर्चसा रिरिचानमाप्याययति पयसेति रसो वै पयस्तत्पयसा रिरिचानमाप्याययत्यगन्महि मनसा सं शिवेन त्वष्टा सुदत्रो विदधातु रायो ऽनुमार्ष्टु तन्वो यद्विलिष्टमिति विवृढं तत्संदधाति

saṃ varcasā | payasā saṃ tanūbhiriti varcaseti tadvarcasā riricānamāpyāyayati payaseti raso vai payastatpayasā riricānamāpyāyayatyaganmahi manasā saṃ śivena tvaṣṭā sudatro vidadhātu rāyo 'numārṣṭu tanvo yadviliṣṭamiti vivṛḍhaṃ tatsaṃdadhāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सवितेदं जुषन्ताम् प्रजापतिर्निधिपा देवो अग्निः । त्वष्टा विष्णुः प्रजया संरराणा यजमानाय द्रविणं द्+धात स्वाहेति तद्वेव रिरिचानम् पुनराप्याययति यदाह यजमानाय द्रविणं दधात स्वाहेति

savitedaṃ juṣantām prajāpatirnidhipā devo agniḥ | tvaṣṭā viṣṇuḥ prajayā saṃrarāṇā yajamānāya draviṇaṃ d+dhāta svāheti tadveva riricānam punarāpyāyayati yadāha yajamānāya draviṇaṃ dadhāta svāheti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुगा वो देवाः । सदना अकर्म य आजग्मेदं सवनं जुषाणा इति सुगानि वो देवाः सदनान्यकर्म य आगन्तेदं सवनं जुषाणा इत्येवैतदाह भरमाणा वहमाना हवींषीति तद्देवता व्यवसृजति भरमाणा अह ते यन्तु ये ऽवाहना वहमाना उ ते यन्तु ये वाहनवन्त इत्येवैतदाह तस्मादाह भरमाणा वहमाना हवींष्यस्मेधत्त वसवो वसूनि स्वाहा

sugā vo devāḥ | sadanā akarma ya ājagmedaṃ savanaṃ juṣāṇā iti sugāni vo devāḥ sadanānyakarma ya āgantedaṃ savanaṃ juṣāṇā ityevaitadāha bharamāṇā vahamānā havīṃṣīti taddevatā vyavasṛjati bharamāṇā aha te yantu ye 'vāhanā vahamānā u te yantu ye vāhanavanta ityevaitadāha tasmādāha bharamāṇā vahamānā havīṃṣyasmedhatta vasavo vasūni svāhā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यां आवहः । उशतो देव देवांस्तान्प्रेरय स्वे अग्ने सधस्थ इत्यग्निं वा आहामून्देवानावहामून्देवानावहेति तमेवैतदाह यान्देवानावाक्षीस्तान्गमय यत्र-यत्रैषां चरणं तदन्विति जक्षिवांसः पपिवांसश्च विश्व इति जक्षिवांसो हि पशुम् पुरोडाशम् भवन्ति पपिवांस इति पपिवांसो हि सोमं राजानम् भवन्ति तस्मादाह जक्षिवांसः पपिवांसश्च विश्वे ऽसुं घर्मं स्वरातिष्ठतानु स्वाहेति तद्वेव देवता व्यवसृजति

yāṃ āvahaḥ | uśato deva devāṃstānpreraya sve agne sadhastha ityagniṃ vā āhāmūndevānāvahāmūndevānāvaheti tamevaitadāha yāndevānāvākṣīstāngamaya yatra-yatraiṣāṃ caraṇaṃ tadanviti jakṣivāṃsaḥ papivāṃsaśca viśva iti jakṣivāṃso hi paśum puroḍāśam bhavanti papivāṃsa iti papivāṃso hi somaṃ rājānam bhavanti tasmādāha jakṣivāṃsaḥ papivāṃsaśca viśve 'suṃ gharmaṃ svarātiṣṭhatānu svāheti tadveva devatā vyavasṛjati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वयं हि त्वा । प्रयति यज्ञे अस्मिन्नग्ने होतारमवृणीमहीह ऋधगया ऋधगुताशमिष्ठाः प्रजानन्यज्ञमुपयाहि विद्वान्त्स्वाहेत्यग्निमेवैतया विमुञ्चत्यग्निं व्यवसृजति

vayaṃ hi tvā | prayati yajñe asminnagne hotāramavṛṇīmahīha ṛdhagayā ṛdhagutāśamiṣṭhāḥ prajānanyajñamupayāhi vidvāntsvāhetyagnimevaitayā vimuñcatyagniṃ vyavasṛjati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवा गातुविद इति । गातुविदो हि देवा गातुं वित्त्वेति यज्ञं वित्त्वेत्येवैतदाह गातुमितेति तदेतेन यथायथं व्यवसृजति मनसस्पत इमं देव यज्ञं स्वाहा वाते धा इत्ययं वै यज्ञो यो ऽयम् पवते तदिमं यज्ञं सम्भृत्यैतस्मिन्यज्ञे प्रतिष्ठापयति यज्ञेन यज्ञं संदधाति तस्मादाह स्वाहा वाते धा इति

devā gātuvida iti | gātuvido hi devā gātuṃ vittveti yajñaṃ vittvetyevaitadāha gātumiteti tadetena yathāyathaṃ vyavasṛjati manasaspata imaṃ deva yajñaṃ svāhā vāte dhā ityayaṃ vai yajño yo 'yam pavate tadimaṃ yajñaṃ sambhṛtyaitasminyajñe pratiṣṭhāpayati yajñena yajñaṃ saṃdadhāti tasmādāha svāhā vāte dhā iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञ यज्ञं गच । यज्ञपतिं गच स्वां योनिं घच स्वाहेति तत्प्रतिष्ठितमेवैतद्यज्ञं सन्तं स्वायां योनौ प्रतिष्ठापयत्येष ते यज्ञो यज्ञपते सहसूक्तवाकः सर्ववीरस्तं जुषस्व स्वाहेति तत्प्रतिष्ठितमेवैतद्यज्ञं सन्तं सहसूक्तवाकः सर्ववीरं यजमाने ऽन्ततः प्रतिष्ठापयति

yajña yajñaṃ gaca | yajñapatiṃ gaca svāṃ yoniṃ ghaca svāheti tatpratiṣṭhitamevaitadyajñaṃ santaṃ svāyāṃ yonau pratiṣṭhāpayatyeṣa te yajño yajñapate sahasūktavākaḥ sarvavīrastaṃ juṣasva svāheti tatpratiṣṭhitamevaitadyajñaṃ santaṃ sahasūktavākaḥ sarvavīraṃ yajamāne 'ntataḥ pratiṣṭhāpayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.