Library·Śatapatha Brāhmaṇa (Mādhyandina)·5·5.2·5.2.2
बार्हस्पत्येन चरुणा प्रचरति । तस्यानिष्ट एव स्विष्टकृद्भवत्यथास्मा अन्नं सम्भरत्यन्नं वा एष उज्जयति यो वाजपेयेन यजते ऽन्नपेयं ह वै नामैतद्यद्वाजपेयं तद्यदेवैतदन्नमुदजैषीत्तदेवास्मा एतत्सम्भरति
bārhaspatyena caruṇā pracarati | tasyāniṣṭa eva sviṣṭakṛdbhavatyathāsmā annaṃ sambharatyannaṃ vā eṣa ujjayati yo vājapeyena yajate 'nnapeyaṃ ha vai nāmaitadyadvājapeyaṃ tadyadevaitadannamudajaiṣīttadevāsmā etatsambharati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
औदुम्बरे पात्रे । अन्नं वा ऊर्गुदुम्बर ऊर्जो ऽन्नाद्यस्यावरुद्ध्यै तस्मादौदुम्बरे पात्रे सो ऽप एव प्रथमाः सम्भरत्यथ पयो ऽथ यथोपस्मारमन्नानि
audumbare pātre | annaṃ vā ūrgudumbara ūrjo 'nnādyasyāvaruddhyai tasmādaudumbare pātre so 'pa eva prathamāḥ sambharatyatha payo 'tha yathopasmāramannāni
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्धैके । सप्तदशान्नानि सम्भरन्ति सप्तदशः प्रजापतिरिति वदन्तस्तदु तथा न कुर्यात्प्रजापतेर्न्वेव सर्वमन्नमनवरुद्धं क उ तस्मै मनुष्यो यः सर्वमन्नमवरुन्धीत तस्मादु सर्वमेवान्नं यथोपस्मारं सम्भरन्नेकमन्नं न सम्भरेत्
taddhaike | saptadaśānnāni sambharanti saptadaśaḥ prajāpatiriti vadantastadu tathā na kuryātprajāpaternveva sarvamannamanavaruddhaṃ ka u tasmai manuṣyo yaḥ sarvamannamavarundhīta tasmādu sarvamevānnaṃ yathopasmāraṃ sambharannekamannaṃ na sambharet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स यन्न सम्भरति । तस्योद्ब्रुवीत तस्य नाश्नीयाद्यावज्जीवं तथा नान्तमेति तथा ज्योग्जीवति स एतस्य सर्वस्यान्नाद्यस्य सम्भृतस्य स्रुवेणोपघातं वाजप्रसवीयानि जुहोति तद्याभ्य एवैतद्देवताभ्यो जुहोति ता अस्मै प्रसुवन्ति ताभिः प्रसूत उज्जयति तस्माद्वाजप्रसवीयानि जुहोति
sa yanna sambharati | tasyodbruvīta tasya nāśnīyādyāvajjīvaṃ tathā nāntameti tathā jyogjīvati sa etasya sarvasyānnādyasya sambhṛtasya sruveṇopaghātaṃ vājaprasavīyāni juhoti tadyābhya evaitaddevatābhyo juhoti tā asmai prasuvanti tābhiḥ prasūta ujjayati tasmādvājaprasavīyāni juhoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स जुहोति । वाजस्येमम् प्रसवः सुषुवे ऽग्रे सोमं राजानमोषधीष्वप्सु ता अस्मभ्यम् मधुमतीर्भवन्तु वयं राष्ट्रे जागृयाम पुरोहिताः स्वाहा
sa juhoti | vājasyemam prasavaḥ suṣuve 'gre somaṃ rājānamoṣadhīṣvapsu tā asmabhyam madhumatīrbhavantu vayaṃ rāṣṭre jāgṛyāma purohitāḥ svāhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाजस्येमाम् । प्रसवः शिश्रिये दिवमिमा च विश्वा भुवनानि सम्राट् अदित्सन्तं दापयति प्रजानन्त्स नो रयिं सर्ववीरं नियचतु स्वाहा
vājasyemām | prasavaḥ śiśriye divamimā ca viśvā bhuvanāni samrāṭ aditsantaṃ dāpayati prajānantsa no rayiṃ sarvavīraṃ niyacatu svāhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाजस्य नु । प्रसव आबभूवेमा च विश्वा भुवनानि सर्वतः सनेमि राजा परियाति विद्वान्प्रजाम् पुष्टिं वर्धयमानो अस्मे स्वाहा
vājasya nu | prasava ābabhūvemā ca viśvā bhuvanāni sarvataḥ sanemi rājā pariyāti vidvānprajām puṣṭiṃ vardhayamāno asme svāhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोमं राजानम् अवसे ऽग्निमन्वारभामहे । आदित्यान्विष्णुं सूर्यम् ब्रह्माणं च बृहस्पतिं स्वाहा
somaṃ rājānam avase 'gnimanvārabhāmahe | ādityānviṣṇuṃ sūryam brahmāṇaṃ ca bṛhaspatiṃ svāhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्यमणम् बृहस्पतिम् । इन्द्रं दानाय चोदाय वाचं विष्णुं सरस्वतीं सवितारं च वाजिनं स्वाहा
aryamaṇam bṛhaspatim | indraṃ dānāya codāya vācaṃ viṣṇuṃ sarasvatīṃ savitāraṃ ca vājinaṃ svāhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्ने अचा । वदेह नः प्रति नः सुमना भव प्र नो यच सहस्रजित्त्वं हि धनदा असि स्वाहा
agne acā | vadeha naḥ prati naḥ sumanā bhava pra no yaca sahasrajittvaṃ hi dhanadā asi svāhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्र नः । यचत्वर्यमा प्र पूषा प्र बृहस्पतिः प्र वाग्देवी ददातु नः स्वाहेति
pra naḥ | yacatvaryamā pra pūṣā pra bṛhaspatiḥ pra vāgdevī dadātu naḥ svāheti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथैनम् परिशिष्टेनाभिषिञ्चति । अन्नाद्येनैवैनमेतदभिषिञ्चत्यन्नाद्यमेवास्मिन्नेतद्दधाति तस्मादेनम् परिशिष्टेनाभिषिञ्चति
athainam pariśiṣṭenābhiṣiñcati | annādyenaivainametadabhiṣiñcatyannādyamevāsminnetaddadhāti tasmādenam pariśiṣṭenābhiṣiñcati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽभिषिञ्चति । देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर्बाहुभ्याम् पूष्णो हस्ताभ्यामिति देवहस्तैरेवैनमेतदभिषिञ्चति सरस्वत्यै वाचो यन्तुर्यन्त्रिये दधामीति वाग्वै सरस्वती तदेनं वाच एव यन्तुर्यन्त्रिये दधाति
so 'bhiṣiñcati | devasya tvā savituḥ prasave 'śvinorbāhubhyām pūṣṇo hastābhyāmiti devahastairevainametadabhiṣiñcati sarasvatyai vāco yanturyantriye dadhāmīti vāgvai sarasvatī tadenaṃ vāca eva yanturyantriye dadhāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदु हैक आहुः । विश्वेषां त्वा देवानां यन्तुर्यन्त्रिये दधामीति सर्वं वै विश्वे देवास्तदेनं सर्वस्यैव यन्तुर्यन्त्रिये दधाति तदु तथा न ब्रूयात्सरस्वत्यै त्वा वाचो यन्तुर्यन्त्रिये दधामीत्येव ब्रूयाद्वाग्वै सरस्वती तदेनं वाच एव यन्तुर्यन्त्रिये दधाति बृहस्पतेष्ट्वा साम्राज्येनाभिषिञ्चाम्यसाविति नाम गृह्णाति तद्बृहस्पतेरेवैनमेतत्सायुज्यं सलोकतां गमयति
tadu haika āhuḥ | viśveṣāṃ tvā devānāṃ yanturyantriye dadhāmīti sarvaṃ vai viśve devāstadenaṃ sarvasyaiva yanturyantriye dadhāti tadu tathā na brūyātsarasvatyai tvā vāco yanturyantriye dadhāmītyeva brūyādvāgvai sarasvatī tadenaṃ vāca eva yanturyantriye dadhāti bṛhaspateṣṭvā sāmrājyenābhiṣiñcāmyasāviti nāma gṛhṇāti tadbṛhaspaterevainametatsāyujyaṃ salokatāṃ gamayati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाह । सम्राडयमसौ सम्राडयमसाविति निवेदितमेवैनमेतत्सन्तं देवेभ्यो निवेदयत्ययम् महावीर्यो यो ऽभ्यषेचीत्ययं युष्माकैको ऽभूत्तं गोपायतेत्येवैतदाह त्रिष्कृत्व आह त्रिवृद्धि यज्ञः
athāha | samrāḍayamasau samrāḍayamasāviti niveditamevainametatsantaṃ devebhyo nivedayatyayam mahāvīryo yo 'bhyaṣecītyayaṃ yuṣmākaiko 'bhūttaṃ gopāyatetyevaitadāha triṣkṛtva āha trivṛddhi yajñaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथोज्जितीः । जुहोति वा वाचयति वा यदि जुहोति यदि वाचयति समान एव बन्धुः
athojjitīḥ | juhoti vā vācayati vā yadi juhoti yadi vācayati samāna eva bandhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स वाचयति । अग्निरेकाक्षरेण प्राणमुदजयत्तमुज्जेषम् प्रजापतिः सप्तदशाक्षरेण सप्तदशं स्तोममुदजयत्तमुज्जेषमिति तद्यदेवैताभिरेता देवता उदजयंस्तदेवैष एताभिरुज्जयति सप्तदश भवन्ति सप्तदशो वै प्रजापतिस्तत्प्रजापतिमुज्जयति
sa vācayati | agnirekākṣareṇa prāṇamudajayattamujjeṣam prajāpatiḥ saptadaśākṣareṇa saptadaśaṃ stomamudajayattamujjeṣamiti tadyadevaitābhiretā devatā udajayaṃstadevaiṣa etābhirujjayati saptadaśa bhavanti saptadaśo vai prajāpatistatprajāpatimujjayati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथाहाग्नये स्विष्टकृते ऽनुब्रूहीति । तद्यदन्तरेणाहुती एतत्कर्म क्रियत एष वै प्रजापतिर्य एष यज्ञस्तायते यस्मादिमाः प्रजाः प्रजाता एतम्वेवाप्येतर्ह्यनु प्रजायन्ते तन्मध्यत एवैतत्प्रजापतिमुज्जयति तस्मादन्तरेणाहुती एतत्कर्म क्रियत आश्राव्याहाग्निं स्विष्टकृतं यजेति वषट्कृते जुहोति
athāhāgnaye sviṣṭakṛte 'nubrūhīti | tadyadantareṇāhutī etatkarma kriyata eṣa vai prajāpatirya eṣa yajñastāyate yasmādimāḥ prajāḥ prajātā etamvevāpyetarhyanu prajāyante tanmadhyata evaitatprajāpatimujjayati tasmādantareṇāhutī etatkarma kriyata āśrāvyāhāgniṃ sviṣṭakṛtaṃ yajeti vaṣaṭkṛte juhoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथेडामादधाति । उपहूतायामिडायामप उपस्पृश्य माहेन्द्रं ग्रहं गृह्णाति माहेन्द्रं ग्रहं गृहीत्वा स्तोत्रमुपाकरोति तं स्तोत्राय प्रमीवति स उपावरोहति सो ऽन्ते स्तोत्रस्य भवत्यन्ते शस्त्रस्य
atheḍāmādadhāti | upahūtāyāmiḍāyāmapa upaspṛśya māhendraṃ grahaṃ gṛhṇāti māhendraṃ grahaṃ gṛhītvā stotramupākaroti taṃ stotrāya pramīvati sa upāvarohati so 'nte stotrasya bhavatyante śastrasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्धैके । एतत्कृत्वाथैतत्कुर्वन्ति तदु तथा न कुर्यादात्मा वै स्तोत्रम् प्रजा शस्त्रमेतस्माद्ध स यजमानम् प्रणाशयति स जिह्म एति स ह्वलति तस्मादेतदेव कृत्वाथैतत्कुर्यात्
taddhaike | etatkṛtvāthaitatkurvanti tadu tathā na kuryādātmā vai stotram prajā śastrametasmāddha sa yajamānam praṇāśayati sa jihma eti sa hvalati tasmādetadeva kṛtvāthaitatkuryāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथेडामादधाति । उपहूतायामिडायामप उपस्पृश्य माहेन्द्रं ग्रहं गृह्णाति माहेन्द्रं ग्रहं गृहीत्वा स्तोत्रमुपाकरोति तं स्तोत्राय प्रमीवति स उपावरोहति सो ऽन्ते स्तोत्रस्य भवत्यन्ते शस्त्रस्य
atheḍāmādadhāti | upahūtāyāmiḍāyāmapa upaspṛśya māhendraṃ grahaṃ gṛhṇāti māhendraṃ grahaṃ gṛhītvā stotramupākaroti taṃ stotrāya pramīvati sa upāvarohati so 'nte stotrasya bhavatyante śastrasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.