Library·Śatapatha Brāhmaṇa (Mādhyandina)·5·5.2·5.2.3

Śatapatha Brāhmaṇa (Mādhyandina) 5.2.3

पूर्णाहुतिं जुहोति । सर्वं वै पूर्णं सर्वम् परिगृह्य सूया इति तस्यां वरं ददाति सर्वं वै वरः सर्वम् परिगृह्य सूया इति स यदि कामयेत जुहुयादेतां यद्यु कामयेतापि नाद्रियेत

pūrṇāhutiṃ juhoti | sarvaṃ vai pūrṇaṃ sarvam parigṛhya sūyā iti tasyāṃ varaṃ dadāti sarvaṃ vai varaḥ sarvam parigṛhya sūyā iti sa yadi kāmayeta juhuyādetāṃ yadyu kāmayetāpi nādriyeta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ श्वो भूते । अनुमत्यै हविरष्टाकपालम् पुरोडाशं निर्वपति स ये जघनेन शम्याम् पिष्यमाणानामवशीयन्ते पिष्टानि वा तण्डुला वा तान्त्स्रुवे सार्धं संवपत्यन्वाहार्यपचनादुल्मुकमाददते तेन दक्षिणा यन्ति स यत्र स्वकृतं वेरिणं विन्दति श्वभ्रप्रदरं वा

atha śvo bhūte | anumatyai haviraṣṭākapālam puroḍāśaṃ nirvapati sa ye jaghanena śamyām piṣyamāṇānāmavaśīyante piṣṭāni vā taṇḍulā vā tāntsruve sārdhaṃ saṃvapatyanvāhāryapacanādulmukamādadate tena dakṣiṇā yanti sa yatra svakṛtaṃ veriṇaṃ vindati śvabhrapradaraṃ vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदग्निं समाधाय जुहोति । एष ते निरृते भागस्तं जुषस्वस्वाहेतीयं वै निरृतिः सा यम् पाप्मना गृह्णाति तं निरृत्या गृह्णाति तद्यदेवास्या अत्र नैरृतं रूपं तदेवैतचमयति तथो हैनं सूयमानं निरृतिर्न गृह्णात्यथ यत्स्वकृते वेरिणे जुहोति श्वभ्रप्रदरे वैतदु ह्यस्यै निरृतिगृहीतम्

tadagniṃ samādhāya juhoti | eṣa te nirṛte bhāgastaṃ juṣasvasvāhetīyaṃ vai nirṛtiḥ sā yam pāpmanā gṛhṇāti taṃ nirṛtyā gṛhṇāti tadyadevāsyā atra nairṛtaṃ rūpaṃ tadevaitacamayati tatho hainaṃ sūyamānaṃ nirṛtirna gṛhṇātyatha yatsvakṛte veriṇe juhoti śvabhrapradare vaitadu hyasyai nirṛtigṛhītam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाप्रतीक्षम् पुनरायन्ति । अथानुमत्या अष्टाकपालेन पुरोडाशेन प्रचरतीयं वा अनुमतिः स यस्तत्कर्म शक्नोति कर्तुं यच्चिकीर्षतीयं हास्मै तदनुमन्यते तदिमामेवैतत्प्रीणात्यनयानुमत्यानुमतः सूया इति

athāpratīkṣam punarāyanti | athānumatyā aṣṭākapālena puroḍāśena pracaratīyaṃ vā anumatiḥ sa yastatkarma śaknoti kartuṃ yaccikīrṣatīyaṃ hāsmai tadanumanyate tadimāmevaitatprīṇātyanayānumatyānumataḥ sūyā iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ यदष्टाकपालो भवति । अष्टाक्षरा वै गायत्री गायत्री वा इयम् पृथिव्यथ यत्समानस्य हविष उभयत्र जुहोत्येषा ह्येवैतदुभयं तस्य वासो दक्षिणा यद्वै सवासा अरण्यं नोदाशंसते निधाय वै तद्वासो ऽतिमुच्यते तथो हैनं सूयमानमासङ्गो न विन्दति

atha yadaṣṭākapālo bhavati | aṣṭākṣarā vai gāyatrī gāyatrī vā iyam pṛthivyatha yatsamānasya haviṣa ubhayatra juhotyeṣā hyevaitadubhayaṃ tasya vāso dakṣiṇā yadvai savāsā araṇyaṃ nodāśaṃsate nidhāya vai tadvāso 'timucyate tatho hainaṃ sūyamānamāsaṅgo na vindati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ श्वो भूते । आग्नावैष्णवमेकादशकपालम् पुरोडाशं निर्वपति तेन यथेष्ट्यैवं यजते तद्यदेवादः प्रजातमाग्नावैष्णवं दीक्षणीयं हविस्तदेवैतदग्निर्वै सर्वा देवता अग्नौ हि सर्वाभ्यो देवताभ्यो जुह्वत्यग्निर्वै यज्ञस्यावरार्ध्यो विष्णुः परार्ध्यस्तत्सर्वाश्चैवैतद्देवताः परिगृह्य सर्वं च यज्ञम् परिगृह्य सूया इति तस्मादाग्नावैष्णव एकादशकपालः पुरोडाशो भवति तस्य हिरण्यं दक्षिणाग्नेयो वा एष यज्ञो भवत्यग्ने रेतो हिरण्यं यो वै विष्णुः स यज्ञो ऽग्निरु वै यज्ञ एव तदु तदाग्नेयमेव तस्माद्धिरण्यं दक्षिणा

atha śvo bhūte | āgnāvaiṣṇavamekādaśakapālam puroḍāśaṃ nirvapati tena yatheṣṭyaivaṃ yajate tadyadevādaḥ prajātamāgnāvaiṣṇavaṃ dīkṣaṇīyaṃ havistadevaitadagnirvai sarvā devatā agnau hi sarvābhyo devatābhyo juhvatyagnirvai yajñasyāvarārdhyo viṣṇuḥ parārdhyastatsarvāścaivaitaddevatāḥ parigṛhya sarvaṃ ca yajñam parigṛhya sūyā iti tasmādāgnāvaiṣṇava ekādaśakapālaḥ puroḍāśo bhavati tasya hiraṇyaṃ dakṣiṇāgneyo vā eṣa yajño bhavatyagne reto hiraṇyaṃ yo vai viṣṇuḥ sa yajño 'gniru vai yajña eva tadu tadāgneyameva tasmāddhiraṇyaṃ dakṣiṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ श्वो भूते । अग्नीषोमीयमेकादशकपालम् पुरोडाशं निर्वपति तेन यथेष्ट्यैवं यजत एतेन वा इन्द्रो वृत्रमहन्नेतेनो एव व्यजयत यास्येयं विजितिस्तां तथो एवैष एतेन पाप्मानं द्विषन्तम् भ्रातृव्यं हन्ति तथो एव विजयते विजिते ऽभये ऽनाष्ट्रे सूया इति तस्मादग्नीषोमीय एकादशकपालः पुरोडाशो भवति तस्योत्सृष्टो गौर्दक्षिणोत्सर्जं वा अमुं चन्द्रमसं घ्नन्ति पौर्णमासेनाह घ्नन्त्यामावास्येनोत्सृजन्ति तस्मादुत्सृष्टो गौर्दक्षिणा

atha śvo bhūte | agnīṣomīyamekādaśakapālam puroḍāśaṃ nirvapati tena yatheṣṭyaivaṃ yajata etena vā indro vṛtramahanneteno eva vyajayata yāsyeyaṃ vijitistāṃ tatho evaiṣa etena pāpmānaṃ dviṣantam bhrātṛvyaṃ hanti tatho eva vijayate vijite 'bhaye 'nāṣṭre sūyā iti tasmādagnīṣomīya ekādaśakapālaḥ puroḍāśo bhavati tasyotsṛṣṭo gaurdakṣiṇotsarjaṃ vā amuṃ candramasaṃ ghnanti paurṇamāsenāha ghnantyāmāvāsyenotsṛjanti tasmādutsṛṣṭo gaurdakṣiṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ श्वो भूते । ऐन्द्राग्नं द्वादशकपालम् पुरोडाशं निर्वपति तेन यथेष्ट्यैवं यजते यत्र वा इन्द्रो वृत्रमहंस्तदस्य भीतस्येन्द्रियं वीर्यमपचक्राम स एतेन हविषेन्द्रियं वीर्यम् पुनरात्मन्नधत्त तथो एवैष एतेन हविषेन्द्रियं वीर्यमात्मन्धत्ते तेजो वा अग्निरिन्द्रियं वीर्यमिन्द्र उभे वीर्ये परिगृह्य सूया इति तस्मादैन्द्राग्नो द्वादशकपालः पुरोडाशो भवति तस्यर्षभो ऽनड्वान्दक्षिणा स हि वहेनाग्नेय आण्डाभ्यामैन्द्रस्तस्मादृषभो ऽनड्वान्दक्षिणा

atha śvo bhūte | aindrāgnaṃ dvādaśakapālam puroḍāśaṃ nirvapati tena yatheṣṭyaivaṃ yajate yatra vā indro vṛtramahaṃstadasya bhītasyendriyaṃ vīryamapacakrāma sa etena haviṣendriyaṃ vīryam punarātmannadhatta tatho evaiṣa etena haviṣendriyaṃ vīryamātmandhatte tejo vā agnirindriyaṃ vīryamindra ubhe vīrye parigṛhya sūyā iti tasmādaindrāgno dvādaśakapālaḥ puroḍāśo bhavati tasyarṣabho 'naḍvāndakṣiṇā sa hi vahenāgneya āṇḍābhyāmaindrastasmādṛṣabho 'naḍvāndakṣiṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाग्रयणेष्ट्या यजते । सर्वान्वा एष यज्ञक्रतूनवरुन्द्धे सर्वा इष्टीरपि दर्विहोमान्यो राजसूयेन यजते देवसृष्टो वा एषेष्टिर्यदाग्रयणेष्टिरनया मे पीष्टमसदनयापि सूया इति तस्मादाग्रयणेष्ट्या यजत ओषधीर्वा एष सूयमानो ऽभि सूयते तदोषधीरेवैतदनमीवा अकिल्विषाः कुरुते ऽनमीवा अकिल्विषा ओषधीरभि सूया इति तस्य गौर्दक्षिणा

athāgrayaṇeṣṭyā yajate | sarvānvā eṣa yajñakratūnavarunddhe sarvā iṣṭīrapi darvihomānyo rājasūyena yajate devasṛṣṭo vā eṣeṣṭiryadāgrayaṇeṣṭiranayā me pīṣṭamasadanayāpi sūyā iti tasmādāgrayaṇeṣṭyā yajata oṣadhīrvā eṣa sūyamāno 'bhi sūyate tadoṣadhīrevaitadanamīvā akilviṣāḥ kurute 'namīvā akilviṣā oṣadhīrabhi sūyā iti tasya gaurdakṣiṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ चातुर्मास्यैर्यजते । सर्वान्वा एष यज्ञक्रतूनवरुन्द्धे सर्वा इष्टीरपि दर्विहोमान्यो राजसूयेन यजते देवसृष्टो वा एष यज्ञक्रतुर्यच्चातुर्मास्यान्येभिर्मे ऽपीष्टमसदेभिरपि सूया इति तस्माच्चातुर्मास्यैर्यजते

atha cāturmāsyairyajate | sarvānvā eṣa yajñakratūnavarunddhe sarvā iṣṭīrapi darvihomānyo rājasūyena yajate devasṛṣṭo vā eṣa yajñakraturyaccāturmāsyānyebhirme 'pīṣṭamasadebhirapi sūyā iti tasmāccāturmāsyairyajate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.