Library·Śatapatha Brāhmaṇa (Mādhyandina)·5·5.4·5.4.5
वरुणाद्ध वा अभिषिषिचानाद्भर्गो ऽपचक्राम । वीर्यं वै भर्ग एष विष्णुर्यज्ञः सो ऽस्मादपचक्राम शश्वद्य एषो ऽपां रसः सम्भृतो भवति येनैनमेतदभिषिञ्चति सो ऽस्य भर्गं निर्जघान
varuṇāddha vā abhiṣiṣicānādbhargo 'pacakrāma | vīryaṃ vai bharga eṣa viṣṇuryajñaḥ so 'smādapacakrāma śaśvadya eṣo 'pāṃ rasaḥ sambhṛto bhavati yenainametadabhiṣiñcati so 'sya bhargaṃ nirjaghāna
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमेताभिर्देवताभिरनुसमसर्पत् । सवित्रा प्रसवित्रा सरस्वत्या वाचा त्वष्ट्रा रूपैः पूष्णः पशुभिरिन्द्रेणास्मे बृहस्पतिना ब्रह्मणा वरुणेनौजसाग्निना तेजसा सोमेन राज्ञा विष्णुनैव दशम्या देवतयान्वविन्दत्
tametābhirdevatābhiranusamasarpat | savitrā prasavitrā sarasvatyā vācā tvaṣṭrā rūpaiḥ pūṣṇaḥ paśubhirindreṇāsme bṛhaspatinā brahmaṇā varuṇenaujasāgninā tejasā somena rājñā viṣṇunaiva daśamyā devatayānvavindat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्यदेनमेताभिर्देवताभिरनुसमसर्पत् । तस्मात्संसृपो नामाथ यद्दशमे ऽहन्प्रसुतो भवति तस्माद्दशपेयो ऽथो यद्दश दशैकैकं चमसमनुप्रसृप्ता भवन्ति तस्माद्वेव दशपेयः
tadyadenametābhirdevatābhiranusamasarpat | tasmātsaṃsṛpo nāmātha yaddaśame 'hanprasuto bhavati tasmāddaśapeyo 'tho yaddaśa daśaikaikaṃ camasamanuprasṛptā bhavanti tasmādveva daśapeyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदाहुः । दश पितामहान्त्सोमपान्त्सख्याय प्रसर्पेत्तथो हास्य सोमपीथमश्नुते दशपेयो हीति तद्वै ज्या द्वौ त्रीनित्येव पितामहान्त्सोमपान्विन्दन्ति तस्मादेता एव देवताः संख्याय प्रसर्पेत्
tadāhuḥ | daśa pitāmahāntsomapāntsakhyāya prasarpettatho hāsya somapīthamaśnute daśapeyo hīti tadvai jyā dvau trīnityeva pitāmahāntsomapānvindanti tasmādetā eva devatāḥ saṃkhyāya prasarpet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एताभिर्वै देवताभिर्वरुण एतस्य सोमपीथमाश्नुत । तथो एवैष एताभिरेव देवताभिरेतस्य सोमपीथमश्नुते तस्मादेता एव देवताः संख्याय प्रसर्पेदथ यदैवैषोदवसानीयेष्टिः संतिष्ठत एतस्याभिषेचनीयस्य
etābhirvai devatābhirvaruṇa etasya somapīthamāśnuta | tatho evaiṣa etābhireva devatābhiretasya somapīthamaśnute tasmādetā eva devatāḥ saṃkhyāya prasarpedatha yadaivaiṣodavasānīyeṣṭiḥ saṃtiṣṭhata etasyābhiṣecanīyasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथैतानि हवींषि निर्वपति । सावित्रं द्वादशकपालं वाष्टाकपालं वा पुरोडाशं सविता वै देवानाम् प्रसविता सवितृप्रसूत एव तद्वरुणो ऽनुसमसर्पत्तथो एवैष एतत्सवितृप्रसूत एवानुसंसर्पति तत्रैकम् पुण्डरीकम् प्रयचति
athaitāni havīṃṣi nirvapati | sāvitraṃ dvādaśakapālaṃ vāṣṭākapālaṃ vā puroḍāśaṃ savitā vai devānām prasavitā savitṛprasūta eva tadvaruṇo 'nusamasarpattatho evaiṣa etatsavitṛprasūta evānusaṃsarpati tatraikam puṇḍarīkam prayacati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ सारस्वतं चरुं निर्वपति । वाग्वै सरस्वती वाचैव तद्वरुणो ऽनुसमसर्पत्तथो एवैष एतद्वाचैवानुसंसर्पति तत्रैकम् पुण्डरीकम् प्रयचति
atha sārasvataṃ caruṃ nirvapati | vāgvai sarasvatī vācaiva tadvaruṇo 'nusamasarpattatho evaiṣa etadvācaivānusaṃsarpati tatraikam puṇḍarīkam prayacati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ त्वाष्ट्रं दशकपालम् पुरोडाशं निर्वपति । त्वष्टा वै रूपाणामीष्टे त्वष्ट्रैव तद्रूपैर्वरुणो ऽनुसमसर्पत्तथो एवैष एतत्त्वष्ट्रैव रूपैरनुसंसर्पति तत्रैकम् पुण्डरीकम् प्रयचति
atha tvāṣṭraṃ daśakapālam puroḍāśaṃ nirvapati | tvaṣṭā vai rūpāṇāmīṣṭe tvaṣṭraiva tadrūpairvaruṇo 'nusamasarpattatho evaiṣa etattvaṣṭraiva rūpairanusaṃsarpati tatraikam puṇḍarīkam prayacati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ पौष्णं चरुं निर्वपति । पशवो वै पूषा पशुभिरेव तद्वरुणो ऽनुसमसर्पत्तथो एवैष एतत्पशुभिरेवानुसंसर्पति तत्रैकम् पुण्डरीकम् प्रयचति
atha pauṣṇaṃ caruṃ nirvapati | paśavo vai pūṣā paśubhireva tadvaruṇo 'nusamasarpattatho evaiṣa etatpaśubhirevānusaṃsarpati tatraikam puṇḍarīkam prayacati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथैन्द्रमेकादशकपालम् पुरोडाशं निर्वपति । इन्द्रियं वै वीर्यमिन्द्र इन्द्रियेणैव तद्वीर्येण वरुणो ऽनुसमसर्पत्तथो एवैष एतदिन्द्रियेणैव वीर्येणानुसंसर्पति तत्रैकम् पुण्डरीकम् प्रयचति
athaindramekādaśakapālam puroḍāśaṃ nirvapati | indriyaṃ vai vīryamindra indriyeṇaiva tadvīryeṇa varuṇo 'nusamasarpattatho evaiṣa etadindriyeṇaiva vīryeṇānusaṃsarpati tatraikam puṇḍarīkam prayacati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ बार्हस्पत्यं चरुं निर्वपति । ब्रह्म वै बृहस्पतिर्ब्रह्मणैव तद्वरुणो ऽनुसमसर्पत्तथो एवैष एतद्ब्रह्मणैवानुसंसर्पति तत्रैकम् पुण्डरीकम् प्रयचति
atha bārhaspatyaṃ caruṃ nirvapati | brahma vai bṛhaspatirbrahmaṇaiva tadvaruṇo 'nusamasarpattatho evaiṣa etadbrahmaṇaivānusaṃsarpati tatraikam puṇḍarīkam prayacati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ वारुणं यवमयं चरुं निर्वपति । स येनैवौजसेमाः प्रजा वरुणो ऽगृह्णात्तेनैव तदोजसा वरुणो ऽनुसमसर्पत्तेनो एवैष तदोजसानुसंसर्पति तत्रैकम् पुण्डरीकम् प्रयचति
atha vāruṇaṃ yavamayaṃ caruṃ nirvapati | sa yenaivaujasemāḥ prajā varuṇo 'gṛhṇāttenaiva tadojasā varuṇo 'nusamasarpatteno evaiṣa tadojasānusaṃsarpati tatraikam puṇḍarīkam prayacati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपसदो दशम्यो देवताः । तत्र पञ्च पुण्डरीकाण्युपप्रयचति तां द्वादशपुण्डरीकां स्रज प्रतिमुञ्चते सा दीक्षा तया दीक्षया दीक्षते
upasado daśamyo devatāḥ | tatra pañca puṇḍarīkāṇyupaprayacati tāṃ dvādaśapuṇḍarīkāṃ sraja pratimuñcate sā dīkṣā tayā dīkṣayā dīkṣate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यद्द्वादश भवन्ति । द्वादश वै मासाः संवत्सरस्य सर्वं वै संवत्सरः सर्वेणैवैनमेतद्दीक्षयति यानि पुण्डरीकाणि तानि दिवो रूपं तानि नक्षत्राणां रूपं ये वधकास्ते ऽन्तरिक्षस्य रूपं यानि बिसानि तान्यस्यै तदेनमेषु लोकेष्वधि दीक्षयति
atha yaddvādaśa bhavanti | dvādaśa vai māsāḥ saṃvatsarasya sarvaṃ vai saṃvatsaraḥ sarveṇaivainametaddīkṣayati yāni puṇḍarīkāṇi tāni divo rūpaṃ tāni nakṣatrāṇāṃ rūpaṃ ye vadhakāste 'ntarikṣasya rūpaṃ yāni bisāni tānyasyai tadenameṣu lokeṣvadhi dīkṣayati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ राजानं क्रीत्वा । द्वेधोपनह्य परिवहन्ति ततो ऽर्धमासन्द्यामासाद्य प्रचरत्यथ य एषो ऽर्धो ब्रह्मणो गृहे निहितो भवति तमासन्द्यामासाद्यातिथ्येन प्रचरति यदातिथ्येन प्रचरत्यथोपसद्भिः प्रचरति यदोपसद्भिः प्रचरति
atha rājānaṃ krītvā | dvedhopanahya parivahanti tato 'rdhamāsandyāmāsādya pracaratyatha ya eṣo 'rdho brahmaṇo gṛhe nihito bhavati tamāsandyāmāsādyātithyena pracarati yadātithyena pracaratyathopasadbhiḥ pracarati yadopasadbhiḥ pracarati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथैतानि हवींषि निर्वपति । आग्नेयमष्टाकपालम् पुरोडाशं सौम्यं चरुं वैष्णवं त्रिकपालं वा पुरोडाशं चरुं वा तेन यथेष्ट्यैवं यजते
athaitāni havīṃṣi nirvapati | āgneyamaṣṭākapālam puroḍāśaṃ saumyaṃ caruṃ vaiṣṇavaṃ trikapālaṃ vā puroḍāśaṃ caruṃ vā tena yatheṣṭyaivaṃ yajate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदु तथा न कुर्यात् । ह्वलति वा एष यो यज्ञपथादेत्येति वा एष यज्ञपथाद्य उपसत्पथादेति तस्मादुपसत्पथादेव नेयात्
tadu tathā na kuryāt | hvalati vā eṣa yo yajñapathādetyeti vā eṣa yajñapathādya upasatpathādeti tasmādupasatpathādeva neyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स यदग्निं यजति । अग्निनैवैतत्तेजसानुसंसर्पत्यथ यत्सोमं यजति सोमेनैवैतद्राज्ञानुसंसर्पत्यथ यद्विष्णुं यजति यज्ञो वै विष्णुस्तद्यज्ञम् प्रत्यक्षमाप्नोति तम् प्रत्यक्षमाप्त्वात्मन्कुरुते
sa yadagniṃ yajati | agninaivaitattejasānusaṃsarpatyatha yatsomaṃ yajati somenaivaitadrājñānusaṃsarpatyatha yadviṣṇuṃ yajati yajño vai viṣṇustadyajñam pratyakṣamāpnoti tam pratyakṣamāptvātmankurute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एष सप्तदशो ऽग्निष्टोमो भवति । सप्तदशो वै प्रजापतिः प्रजापतिर्यज्ञस्तद्यज्ञम् प्रत्यक्षमाप्नोति तम् प्रत्यक्षमाप्त्वात्मन्कुरुते
sa eṣa saptadaśo 'gniṣṭomo bhavati | saptadaśo vai prajāpatiḥ prajāpatiryajñastadyajñam pratyakṣamāpnoti tam pratyakṣamāptvātmankurute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य द्वादश प्रथमगर्भाः पष्ठौह्यो दक्षिणा । द्वादश वै मासाः संवत्सरस्य संवत्सरः प्रजापतिः प्रजापतिर्यज्ञस्तद्यज्ञम् प्रत्यक्षमाप्नोति तम् प्रत्यक्षमाप्त्वात्मन्कुरुते
tasya dvādaśa prathamagarbhāḥ paṣṭhauhyo dakṣiṇā | dvādaśa vai māsāḥ saṃvatsarasya saṃvatsaraḥ prajāpatiḥ prajāpatiryajñastadyajñam pratyakṣamāpnoti tam pratyakṣamāptvātmankurute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तासां द्वादश गर्भाः । ताश्चतुर्विंशतिश्चतुर्विंशतिर्वै संवत्सरस्यार्धमासाः संवत्सरः प्रजापतिः प्रजापतिर्यज्ञस्तद्यज्ञम् प्रत्यक्षमाप्नोति तम् प्रत्यक्षमाप्त्वात्मन्कुरुते
tāsāṃ dvādaśa garbhāḥ | tāścaturviṃśatiścaturviṃśatirvai saṃvatsarasyārdhamāsāḥ saṃvatsaraḥ prajāpatiḥ prajāpatiryajñastadyajñam pratyakṣamāpnoti tam pratyakṣamāptvātmankurute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ता ब्रह्मणे ददाति । ब्रह्मा हि यज्ञं दक्षिणतो ऽभिगोपायति तस्मात्ता ब्रह्मणे ददाति हिरण्मयीं स्रजमुद्गात्रे रुक्मं होत्रे हिरण्मयौ प्राकाशावध्वर्युभ्यामश्वम् प्रस्तोत्रे वशाम् मैत्रावरुणायर्षभम् ब्राह्मणाचंसिने वाससी नेष्टापोतृभ्यामन्यतरतोयुक्तं यवाचितमचावाकाय गामग्नीधे
tā brahmaṇe dadāti | brahmā hi yajñaṃ dakṣiṇato 'bhigopāyati tasmāttā brahmaṇe dadāti hiraṇmayīṃ srajamudgātre rukmaṃ hotre hiraṇmayau prākāśāvadhvaryubhyāmaśvam prastotre vaśām maitrāvaruṇāyarṣabham brāhmaṇācaṃsine vāsasī neṣṭāpotṛbhyāmanyataratoyuktaṃ yavācitamacāvākāya gāmagnīdhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ता वा एताः । द्वादश वा त्रयोदश वा दक्षिणा भवन्ति द्वादश वा वै त्रयोदश वा संवत्सरस्य मासाः संवत्सरः प्रजापतिः प्रजापतिर्यज्ञस्तद्यज्ञम् प्रत्यक्षमाप्नोति तम् प्रत्यक्षमाप्त्वात्मन्कुरुते
tā vā etāḥ | dvādaśa vā trayodaśa vā dakṣiṇā bhavanti dvādaśa vā vai trayodaśa vā saṃvatsarasya māsāḥ saṃvatsaraḥ prajāpatiḥ prajāpatiryajñastadyajñam pratyakṣamāpnoti tam pratyakṣamāptvātmankurute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.