Library·Śatapatha Brāhmaṇa (Mādhyandina)·6·6.2·6.2.1
प्रजापतिरग्निरूपाण्यभ्यध्यायत् । स यो ऽयं कुमारो रूपाण्यनुप्रविष्ट आसीत्तमन्वैचत्सो ऽग्निरवेदनु वै मा पिता प्रजापतिरिचति हन्त तद्रूपमसानि यन्म एष न वेदेति
prajāpatiragnirūpāṇyabhyadhyāyat | sa yo 'yaṃ kumāro rūpāṇyanupraviṣṭa āsīttamanvaicatso 'gniravedanu vai mā pitā prajāpatiricati hanta tadrūpamasāni yanma eṣa na vedeti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एतान्पञ्च पशूनपश्यत् । पुरुषमश्वं गामविमजं यदपश्यत्तस्मादेते पशवः
sa etānpañca paśūnapaśyat | puruṣamaśvaṃ gāmavimajaṃ yadapaśyattasmādete paśavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एतान्पञ्च पशून्प्राविशत् । स एते पञ्च पशवो ऽभवत्तमु वै प्रजापतिरन्वेवैचत्
sa etānpañca paśūnprāviśat | sa ete pañca paśavo 'bhavattamu vai prajāpatiranvevaicat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एतान्पञ्च पशूनपश्यत् । यदपश्यत्तस्मादेते पशवस्तेष्वेतमपश्यत्तस्माद्वेवैते पशवः
sa etānpañca paśūnapaśyat | yadapaśyattasmādete paśavasteṣvetamapaśyattasmādvevaite paśavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स ऐक्षत । इमे वा अग्निरिमानेवात्मानमभिसंस्करवै यथा वा अग्निः समिद्धो दीप्यत एवमेषां चक्षुर्दीप्यते यथाग्नेर्धूम उदयत एवमेषामूष्मोदयते यथाग्निरभ्यहितं दहत्येवम् बप्सति यथाग्नेर्भस्म सीदत्येवमेषाम् पुरीषं सीदतीमे वा अग्निरिमानेवात्मानमभिसंस्करवा इति तान्नाना देवताभ्य आलिप्सत वैश्वकर्मणम् पुरुषं वारु णमश्वमैन्द्रमृषभं त्वाष्ट्रमविमाग्नेयमजम्
sa aikṣata | ime vā agnirimānevātmānamabhisaṃskaravai yathā vā agniḥ samiddho dīpyata evameṣāṃ cakṣurdīpyate yathāgnerdhūma udayata evameṣāmūṣmodayate yathāgnirabhyahitaṃ dahatyevam bapsati yathāgnerbhasma sīdatyevameṣām purīṣaṃ sīdatīme vā agnirimānevātmānamabhisaṃskaravā iti tānnānā devatābhya ālipsata vaiśvakarmaṇam puruṣaṃ vāru ṇamaśvamaindramṛṣabhaṃ tvāṣṭramavimāgneyamajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स ऐक्षत । नाना वा इदं देवताभ्य आलिप्से ऽग्नेर्वहं रूपाणि कामये हन्तैनानग्निभ्यः कामायालभा इति तानग्निभ्यः कामायालभत तद्यदग्निभ्य इति बहूनि ह्यग्निरूपाण्यभ्यध्यायदथ यत्कामायेति कामेन ह्यालभत तानाप्रीतान्पर्यग्निकृतानुदाचो नीत्वा समज्ञपयत्
sa aikṣata | nānā vā idaṃ devatābhya ālipse 'gnervahaṃ rūpāṇi kāmaye hantainānagnibhyaḥ kāmāyālabhā iti tānagnibhyaḥ kāmāyālabhata tadyadagnibhya iti bahūni hyagnirūpāṇyabhyadhyāyadatha yatkāmāyeti kāmena hyālabhata tānāprītānparyagnikṛtānudāco nītvā samajñapayat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स ऐक्षत । या वै श्रीरभ्यधासिषमिमास्ताः शीर्षसु हन्त शीर्षाण्येवोपदधा इति स शीर्षाण्येवोत्कृत्योपाधत्ताथेतराणि कुसिन्धान्यप्सु प्राप्लावयदजेन यज्ञं समस्थापयन्नेन्मे यज्ञो विकृष्टो ऽसदित्यात्मा वै यज्ञो नेन्मे ऽयमात्मा विकृष्टो ऽसदित्येतेन पशुनेष्ट्वा तत्प्रजापतिरपश्यद्यथैतस्याग्नेरन्तं न पर्यैत्
sa aikṣata | yā vai śrīrabhyadhāsiṣamimāstāḥ śīrṣasu hanta śīrṣāṇyevopadadhā iti sa śīrṣāṇyevotkṛtyopādhattāthetarāṇi kusindhānyapsu prāplāvayadajena yajñaṃ samasthāpayannenme yajño vikṛṣṭo 'sadityātmā vai yajño nenme 'yamātmā vikṛṣṭo 'sadityetena paśuneṣṭvā tatprajāpatirapaśyadyathaitasyāgnerantaṃ na paryait
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स ऐक्षत । यमिममात्मानमप्सु प्रापिप्लवं तमन्विचानीति तमन्वैचत्तद्यदेषामप्सु प्रविद्धानाम् प्रत्यतिष्ठत्ता अपः समभरदथ यदस्यां ताम् मृदं तदुभयं सम्भृत्य मृदं चापश्चेष्टकामकरोक्षस्मादेतदुभयमिष्टका भवति मृच्चापश्च
sa aikṣata | yamimamātmānamapsu prāpiplavaṃ tamanvicānīti tamanvaicattadyadeṣāmapsu praviddhānām pratyatiṣṭhattā apaḥ samabharadatha yadasyāṃ tām mṛdaṃ tadubhayaṃ sambhṛtya mṛdaṃ cāpaśceṣṭakāmakarokṣasmādetadubhayamiṣṭakā bhavati mṛccāpaśca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स ऐक्षत । यदि वा इदमित्थमेव सदात्मानमभिसंस्करिस् पचानीति तदग्निनापचत्तदेनदमृतमकरोदेतद्वै हविरमृ\ये मर्त्य कुणपो ऽनपहतपाप्मा भविष्यामि हन्तैतदग्निनातम् भवति यदग्निना पचन्ति तस्मादग्निनेष्टकाः पचन्त्यमृता एवैनास्तत्कुर्वन्ति
sa aikṣata | yadi vā idamitthameva sadātmānamabhisaṃskaris pacānīti tadagnināpacattadenadamṛtamakarodetadvai haviramṛ\ye martya kuṇapo 'napahatapāpmā bhaviṣyāmi hantaitadagninātam bhavati yadagninā pacanti tasmādagnineṣṭakāḥ pacantyamṛtā evaināstatkurvanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्यदिष्ट्वा पशुनापश्यत् । तस्मादिष्टकास्तस्मादिष्ट्वैव पशुनेष्टकाः कुर्यादनिष्टका ह ता भवन्ति याः पुरा पशोः कुर्वन्त्यथो ह तदन्यदेव
tadyadiṣṭvā paśunāpaśyat | tasmādiṣṭakāstasmādiṣṭvaiva paśuneṣṭakāḥ kuryādaniṣṭakā ha tā bhavanti yāḥ purā paśoḥ kurvantyatho ha tadanyadeva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्यास्ताः श्रियः । एतानि तानि पशुशीर्षाण्यथ यानि तानि कुसिन्धान्येतास्ताः पञ्च चितयस्तद्यत्पशुशीर्षाण्युपधाय चितीश्चिनोत्येतैरेव तचीर्षभिरेतानि कुसिन्धानि संदधाति
tadyāstāḥ śriyaḥ | etāni tāni paśuśīrṣāṇyatha yāni tāni kusindhānyetāstāḥ pañca citayastadyatpaśuśīrṣāṇyupadhāya citīścinotyetaireva tacīrṣabhiretāni kusindhāni saṃdadhāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त एते सर्वे पशवो यदग्निः । तस्मादग्नौ पशवो रमन्ते प्!स्मिन्नग्निराधीयते ऽग्निर्ह्येष यत्पशवस्ततो वै प्रजापतशुभिरेव तत्पशवो रमन्ते तस्माद्यस्य पशवो भवन्ति तैरग्निरभवत् एतैरत्र सर्वैः प्रजापतिरयक्ष्यत तदेवाग्नेरन्तम् पर्
ta ete sarve paśavo yadagniḥ | tasmādagnau paśavo ramante p!sminnagnirādhīyate 'gnirhyeṣa yatpaśavastato vai prajāpataśubhireva tatpaśavo ramante tasmādyasya paśavo bhavanti tairagnirabhavat etairatra sarvaiḥ prajāpatirayakṣyata tadevāgnerantam par
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्धैके आहुः । अत्रैवैतैः सर्वैः पशुभिर्यजेत यद्वायैष्यत्तद्यदेतैरत्र सर्वैर्यजेत तदेवाग्नेरन्तम् परीयादिति न तथा कुर्याद्देवानां तदितादियादथो पथस्तदियादथो किं ततः सम्भरेदेतानि वा एतत्कुसिन्धान्येताश्चितीः सम्भरति तस्मात्तथा न कुर्यात्
taddhaike āhuḥ | atraivaitaiḥ sarvaiḥ paśubhiryajeta yadvāyaiṣyattadyadetairatra sarvairyajeta tadevāgnerantam parīyāditi na tathā kuryāddevānāṃ taditādiyādatho pathastadiyādatho kiṃ tataḥ sambharedetāni vā etatkusindhānyetāścitīḥ sambharati tasmāttathā na kuryāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्वेवैतान्पशूनालभते । आयतनमेवैतदग्नये करोति न ह्यनायतने कश्चन रमते ऽन्नं वा आयतनं तदेतत्पुरस्तान्निदधाति तदेनम् पश्यन्नग्निरुपावर्तते
yadvevaitānpaśūnālabhate | āyatanamevaitadagnaye karoti na hyanāyatane kaścana ramate 'nnaṃ vā āyatanaṃ tadetatpurastānnidadhāti tadenam paśyannagnirupāvartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरुषो ऽश्वो गौरविरजो भवन्ति । एतावन्तो वै सर्वे पशवो ऽन्नम् पशवस्तद्यावदन्नं तदेतत्पुरस्तान्निदधाति तदेनम् पश्यन्नग्निरुपावर्तते
puruṣo 'śvo gauravirajo bhavanti | etāvanto vai sarve paśavo 'nnam paśavastadyāvadannaṃ tadetatpurastānnidadhāti tadenam paśyannagnirupāvartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्च भवन्ति । पञ्च ह्येते ऽग्नया यदेताश्चितयस्तेभ्य एतत्पञ्चायतनानि निदधाति तदेनम् पश्यन्नग्निरुपावर्तते
pañca bhavanti | pañca hyete 'gnayā yadetāścitayastebhya etatpañcāyatanāni nidadhāti tadenam paśyannagnirupāvartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्यदग्निभ्य इति । बहवो ह्येते ऽग्नयो यदेताश्चितयो ऽथ यत्कामायेति यथा तं काममाप्नुयाद्यजमानो यत्काम एतत्कर्म कुरुते
tadyadagnibhya iti | bahavo hyete 'gnayo yadetāścitayo 'tha yatkāmāyeti yathā taṃ kāmamāpnuyādyajamāno yatkāma etatkarma kurute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरुषम् प्रथममालभते । पुरुषो हि प्रथमः पशूनामथाश्वम् पुरुषं ह्यन्वश्वो ऽथ गामश्वं ह्यनु गौरथाविं गां ह्यन्वविरथाजमविं ह्यन्वजस्तदेनान्यथापूर्वं यथाश्रेष्ठमालभते
puruṣam prathamamālabhate | puruṣo hi prathamaḥ paśūnāmathāśvam puruṣaṃ hyanvaśvo 'tha gāmaśvaṃ hyanu gaurathāviṃ gāṃ hyanvavirathājamaviṃ hyanvajastadenānyathāpūrvaṃ yathāśreṣṭhamālabhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां विषमा रशनाः स्युः । पुरुषस्य वर्षिष्ठाथ ह्रसीयस्यथ ह्रसीयसी तद्यथारूपम् पशूनां रशनाः करोत्यपपवस्यसाय सर्वास्त्वेव समाः स्युः सर्वाः सदृश्यः सर्वे ह्येते समाः सर्वे सदृशा अग्नयो ह्युच्यन्ते ऽन्नं ह्युच्यन्ते तेन समास्तेन सदृशाः
teṣāṃ viṣamā raśanāḥ syuḥ | puruṣasya varṣiṣṭhātha hrasīyasyatha hrasīyasī tadyathārūpam paśūnāṃ raśanāḥ karotyapapavasyasāya sarvāstveva samāḥ syuḥ sarvāḥ sadṛśyaḥ sarve hyete samāḥ sarve sadṛśā agnayo hyucyante 'nnaṃ hyucyante tena samāstena sadṛśāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदाहुः । कथमस्यैषो ऽग्निः पञ्चेष्टकः सर्वः पशुष्वारब्धा भवतीति पुरोडाशकपालेषु न्वेवाप्यत इयम् प्रथमा मृन्मयीष्टकाथ यत्पशुमालभते तेन पश्विष्टकाप्यते ऽथ यद्वपामभितो हिरण्यशकलौ भवतस्तेन हिरण्येष्टकाप्यते ऽथ यदिध्मो यूपः परिधयस्तेन वानस्पत्येष्टकाप्यते ऽथ यदाज्यम् प्रोक्षण्यः पुरोडाशस्तेनान्नम् पञ्चमीष्टकाप्यत एवमु हास्यैषो ऽग्निः पञ्चेष्टकः सर्वः पशुश्वारब्धो भवति
tadāhuḥ | kathamasyaiṣo 'gniḥ pañceṣṭakaḥ sarvaḥ paśuṣvārabdhā bhavatīti puroḍāśakapāleṣu nvevāpyata iyam prathamā mṛnmayīṣṭakātha yatpaśumālabhate tena paśviṣṭakāpyate 'tha yadvapāmabhito hiraṇyaśakalau bhavatastena hiraṇyeṣṭakāpyate 'tha yadidhmo yūpaḥ paridhayastena vānaspatyeṣṭakāpyate 'tha yadājyam prokṣaṇyaḥ puroḍāśastenānnam pañcamīṣṭakāpyata evamu hāsyaiṣo 'gniḥ pañceṣṭakaḥ sarvaḥ paśuśvārabdho bhavati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां चतुर्विंशतिः सामिधेन्यः । चतुर्विंशत्यर्धमासो वै संवत्सरः संवत्सरो ऽग्निर्यावानग्निर्यावत्यस्य मात्रा तावतैवैनमेतत्समिन्द्धे
teṣāṃ caturviṃśatiḥ sāmidhenyaḥ | caturviṃśatyardhamāso vai saṃvatsaraḥ saṃvatsaro 'gniryāvānagniryāvatyasya mātrā tāvataivainametatsaminddhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्वेव चतुर्विंशतिः । चतुर्विंशत्यक्षरा वै गायत्री गायत्रो ऽग्निर्यावानग्निर्यावत्यस्य मात्रा तावतैवैनमेतत्समिन्द्धे
yadveva caturviṃśatiḥ | caturviṃśatyakṣarā vai gāyatrī gāyatro 'gniryāvānagniryāvatyasya mātrā tāvataivainametatsaminddhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्वेव चतुर्विंशतिः । चतुर्विंशो वै पुरुशो दश हस्त्या अङ्गुलयो दश पाद्याश्चत्वार्यङ्गानि पुरुषः प्रजापतिः प्रजापतिरग्निर्यावानग्निर्यावत्यस्य मात्रा तावतैवैनमेतत्समिन्द्धे
yadveva caturviṃśatiḥ | caturviṃśo vai puruśo daśa hastyā aṅgulayo daśa pādyāścatvāryaṅgāni puruṣaḥ prajāpatiḥ prajāpatiragniryāvānagniryāvatyasya mātrā tāvataivainametatsaminddhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उभयीर्गायत्रीश्च त्रिष्टुभश्चान्वाह । प्राणो गायत्र्यात्मा त्रिश्टुप्प्राणमेवास्य गायत्रीभिः समिन्द्ध आत्मानं त्रिष्टुब्भिर्मध्ये त्रिष्टुभो भवन्त्यभितो गायत्र्यो मध्ये ह्ययमात्माभितः प्राणा भूयसीः पुरस्ताद्गायत्रीरन्वाह कनीयसीरुपरिष्टाद्भूयांसो हीमे पुरस्तात्प्राणाः कनीयांस उपरिष्टात्
ubhayīrgāyatrīśca triṣṭubhaścānvāha | prāṇo gāyatryātmā triśṭupprāṇamevāsya gāyatrībhiḥ saminddha ātmānaṃ triṣṭubbhirmadhye triṣṭubho bhavantyabhito gāyatryo madhye hyayamātmābhitaḥ prāṇā bhūyasīḥ purastādgāyatrīranvāha kanīyasīrupariṣṭādbhūyāṃso hīme purastātprāṇāḥ kanīyāṃsa upariṣṭāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सो ऽन्वाह । समास्त्वाग्न ऋतवो वर्धयन्त्विति प्रजापतिं विस्रस्तं यत्राग्निः समदधात्तमब्रवीद्या मत्संमिताः सामिधेन्यस्ताभिर्मा समिन्त्स्वेति
so 'nvāha | samāstvāgna ṛtavo vardhayantviti prajāpatiṃ visrastaṃ yatrāgniḥ samadadhāttamabravīdyā matsaṃmitāḥ sāmidhenyastābhirmā samintsveti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एता अपश्यत् । समास्त्वाग्न ऋतवो वर्धयन्त्विति समाश्च त्वाग्न ऋतवश्च वर्धयन्त्वित्येतत्संवत्सरा ऋषयो यानि सत्येति संवत्सराश्च तुअ ऽर्षयश्च सत्यानि च वर्धयन्त्वित्येतत्सं दिव्येन दीदिहि रोचनेनेत्यसौ वा आदित्यो दिव्यं रोचनं तेन संदीदिहीत्येतद्विश्वा आभाहि प्रदिशश्चतस्र इति सर्वा आभाहि प्रदिशश्चतस्र इत्येतत्
sa etā apaśyat | samāstvāgna ṛtavo vardhayantviti samāśca tvāgna ṛtavaśca vardhayantvityetatsaṃvatsarā ṛṣayo yāni satyeti saṃvatsarāśca tua 'rṣayaśca satyāni ca vardhayantvityetatsaṃ divyena dīdihi rocanenetyasau vā ādityo divyaṃ rocanaṃ tena saṃdīdihītyetadviśvā ābhāhi pradiśaścatasra iti sarvā ābhāhi pradiśaścatasra ityetat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ता एता एकव्याख्यानाः । एतमेवाभि यथैतमेव संस्कुर्यादेतं संदध्यादेतं जनयेत्ता आग्नेय्यः प्राजापत्या यदग्निरपश्यत्तेनाग्नेय्यो यत्प्रजापतिं सतैन्द्ध तेन प्राजापत्याः
tā etā ekavyākhyānāḥ | etamevābhi yathaitameva saṃskuryādetaṃ saṃdadhyādetaṃ janayettā āgneyyaḥ prājāpatyā yadagnirapaśyattenāgneyyo yatprajāpatiṃ satainddha tena prājāpatyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वादशाप्रियः । द्वादश मासाः संवत्सरः संवत्सरो ऽग्निर्यावानग्निर्यावत्यस्य मात्रा तावतैवैनमेतदाप्रीणाति
dvādaśāpriyaḥ | dvādaśa māsāḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsaro 'gniryāvānagniryāvatyasya mātrā tāvataivainametadāprīṇāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्वेव द्वादश । द्वादशाक्षरा वै जगतीयं वै जगत्यस्यां हीदं सर्वं जगदियमु वा अग्निरस्यै हि सर्वो ऽग्निश्चीयते यावानग्निर्यावत्यस्य मात्रा तावतैवैनमेतदाप्रीणाति
yadveva dvādaśa | dvādaśākṣarā vai jagatīyaṃ vai jagatyasyāṃ hīdaṃ sarvaṃ jagadiyamu vā agnirasyai hi sarvo 'gniścīyate yāvānagniryāvatyasya mātrā tāvataivainametadāprīṇāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्वेव द्वादश । द्वादशाक्षरा वै जगती जगती सर्वाणि चन्दांसि सर्वाणि चन्दांसि प्रजापतिः प्रजापतिरग्निर्यावानग्निर्यावत्यस्य मात्रा तावतैवैनमेतदाप्रीणाति
yadveva dvādaśa | dvādaśākṣarā vai jagatī jagatī sarvāṇi candāṃsi sarvāṇi candāṃsi prajāpatiḥ prajāpatiragniryāvānagniryāvatyasya mātrā tāvataivainametadāprīṇāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ता एता ऊर्ध्वा अस्य समिधो भवन्तीति । प्रजापतिं विस्रस्तं यत्राग्नः समदधात्तमब्रवीद्या मत्सम्मिता आप्रियस्ताभिर्माप्रीणीहीति
tā etā ūrdhvā asya samidho bhavantīti | prajāpatiṃ visrastaṃ yatrāgnaḥ samadadhāttamabravīdyā matsammitā āpriyastābhirmāprīṇīhīti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एता अषश्यत् । ऊर्ध्वा अस्य समिधो भवन्तीत्यूर्ध्वा ह्येतस्य समिद्धस्य समिधो भवन्त्यूर्ध्वा शुक्रा शोचींष्यग्नेरित्यूर्ध्वानि ह्येतस्य शुक्राणि शोचींष्यर्चींषि भवन्ति द्युमत्तमेति वीर्यवत्तमेत्येतत्सुप्रतीकस्येति सर्वतो वा अग्निः सुप्रतीकः सूनोरिति यदेनं जनयति तेनास्यैष सूनुः
sa etā aṣaśyat | ūrdhvā asya samidho bhavantītyūrdhvā hyetasya samiddhasya samidho bhavantyūrdhvā śukrā śocīṃṣyagnerityūrdhvāni hyetasya śukrāṇi śocīṃṣyarcīṃṣi bhavanti dyumattameti vīryavattametyetatsupratīkasyeti sarvato vā agniḥ supratīkaḥ sūnoriti yadenaṃ janayati tenāsyaiṣa sūnuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ता एता एकव्याख्यानाः । एतमेवाभि यथैतमेव संस्कुर्यादेतं संदध्यादेतं जनयेत्ता आग्नेय्यः प्राजापत्या यदग्निरपश्यत्तेनाग्नेय्यो यत्प्रजापतिमाप्रीणात्तेन प्राजापत्याः
tā etā ekavyākhyānāḥ | etamevābhi yathaitameva saṃskuryādetaṃ saṃdadhyādetaṃ janayettā āgneyyaḥ prājāpatyā yadagnirapaśyattenāgneyyo yatprajāpatimāprīṇāttena prājāpatyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ता विषमा विषमपदाः । विषमाक्षरा विषमाणि हि चन्दांस्यथो यान्यस्याध्यात्ममङ्गानि विषमाणि तान्यस्यैताभिराप्रीणाति
tā viṣamā viṣamapadāḥ | viṣamākṣarā viṣamāṇi hi candāṃsyatho yānyasyādhyātmamaṅgāni viṣamāṇi tānyasyaitābhirāprīṇāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैश्वानरः पशुपुरोडाशः । वैश्वानरो वै सर्वे ऽग्नयः सर्वेषामग्नीनामुपाप्त्यै
vaiśvānaraḥ paśupuroḍāśaḥ | vaiśvānaro vai sarve 'gnayaḥ sarveṣāmagnīnāmupāptyai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्वेव वैश्वानरः । ऋतवो हैते यदेताश्चितयो ऽग्नयो वा ऋतव ऋतवः संवत्सरः संवत्सरो वैश्वानरो यदग्नय इति स्यादति तद्रेचयेद्द्वादशकपालो द्वादश मासाः संवत्सरः संवत्सरो वैश्वानर आग्नेय्यो याज्यानुवाक्या अग्निरूपाणामुपात्यै कामवत्यः कामानामुपात्यै
yadveva vaiśvānaraḥ | ṛtavo haite yadetāścitayo 'gnayo vā ṛtava ṛtavaḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsaro vaiśvānaro yadagnaya iti syādati tadrecayeddvādaśakapālo dvādaśa māsāḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsaro vaiśvānara āgneyyo yājyānuvākyā agnirūpāṇāmupātyai kāmavatyaḥ kāmānāmupātyai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्धैके । इत्येवैतानि पशुषीर्षाणि वित्त्वोपदधत्युभयेनैते पशव इति ते ह ते मर्त्याः कुणपाः सम्भवन्त्यनाप्रीतानि हि तानि तद्ध तथाषाढेः सौश्रोमतेयस्योपदधुः स ह क्षिप्र एव ततो ममार
taddhaike | ityevaitāni paśuṣīrṣāṇi vittvopadadhatyubhayenaite paśava iti te ha te martyāḥ kuṇapāḥ sambhavantyanāprītāni hi tāni taddha tathāṣāḍheḥ sauśromateyasyopadadhuḥ sa ha kṣipra eva tato mamāra
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिरण्मयान्यु हैके कुर्वन्ति । अमृतेष्टका इति वदन्तस्ता ह ता अनृतेष्टका न हि तानि पशुशीर्षाणि
hiraṇmayānyu haike kurvanti | amṛteṣṭakā iti vadantastā ha tā anṛteṣṭakā na hi tāni paśuśīrṣāṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृन्मयान्यु हैके कुर्वन्ति । उत्सन्ना वा एते पशवो यद्वै किंचोत्सन्नमियं तस्य सर्वस्य प्रतिष्ठा तद्यत्रैते पशवो गतास्तत एनानधि सम्भराम इति न तथा कुर्याद्यो वा एतेषामावृतं च ब्राह्मणं च न विद्यात्तस्यैत उत्सन्नाः स्युः स एतानेव पञ्च पशूनालभेत यावदस्य वशः स्यात्तान्हैतान्प्रजापतिः प्रथम आलेभे श्यापर्णः सायकायनो ऽन्तमो ऽथ ह स्मैतानेवान्तरेणालभन्ते ऽथैतर्हीमौ द्वावेवालभ्येते प्राजापत्यश्च वायव्यश्च तयोरतो ब्राह्मणमुद्यते
mṛnmayānyu haike kurvanti | utsannā vā ete paśavo yadvai kiṃcotsannamiyaṃ tasya sarvasya pratiṣṭhā tadyatraite paśavo gatāstata enānadhi sambharāma iti na tathā kuryādyo vā eteṣāmāvṛtaṃ ca brāhmaṇaṃ ca na vidyāttasyaita utsannāḥ syuḥ sa etāneva pañca paśūnālabheta yāvadasya vaśaḥ syāttānhaitānprajāpatiḥ prathama ālebhe śyāparṇaḥ sāyakāyano 'ntamo 'tha ha smaitānevāntareṇālabhante 'thaitarhīmau dvāvevālabhyete prājāpatyaśca vāyavyaśca tayorato brāhmaṇamudyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.