अथ विष्णुक्रमान्क्रान्त्वा । वात्सप्रेणोपस्थायास्तमित आदित्ये भस्मैव प्रथममुद्वपत्येतद्वा एनमेतेनान्नेन प्रीणात्येताभिः समिद्भिस्तस्यान्नस्य जग्घस्यैष पाप्मा सीदति भस्म तेनैनमेतद्व्यावर्तयति तस्मिन्नपहतपाप्मन्वाचं विसृजते वाचं विसृज्य समिधमादधाति रात्र्या एवैनमेतदन्नेन प्रीणाति रात्रीं-रात्रीमप्रयावम् भरन्त इति तस्योक्तो बन्धू रात्र्या एवैतामरिष्टिं स्वस्तिमाशास्ते तद्यत्किं चाती रात्र्योपसमादधात्याहुतिकृतं हैवास्मै तदुपसमादधाति
atha viṣṇukramānkrāntvā | vātsapreṇopasthāyāstamita āditye bhasmaiva prathamamudvapatyetadvā enametenānnena prīṇātyetābhiḥ samidbhistasyānnasya jagghasyaiṣa pāpmā sīdati bhasma tenainametadvyāvartayati tasminnapahatapāpmanvācaṃ visṛjate vācaṃ visṛjya samidhamādadhāti rātryā evainametadannena prīṇāti rātrīṃ-rātrīmaprayāvam bharanta iti tasyokto bandhū rātryā evaitāmariṣṭiṃ svastimāśāste tadyatkiṃ cātī rātryopasamādadhātyāhutikṛtaṃ haivāsmai tadupasamādadhāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ प्रातरुदित आदित्ये । भस्मैव प्रथममुद्वपत्येतद्वा एनमेतेनान्नेन प्रीणात्येतया समिधा यच्च रात्र्योपसमादधाति तस्यान्नस्य जग्घस्यैष पाप्मा सीदति भस्म तेनैनमेतद्व्यावर्तयति तस्मिन्नपहतपाप्मन्वाचं विसृजते वाचं विसृज्य समिधमादधात्यह्न एवैनमेतदन्नेन प्रीणात्यहरहरप्रयावम् भरन्त इति तस्योक्तो बन्धुरह्न एवैतामरिष्टिं स्वस्तिमाशास्ते तद्यत्किं चातो ऽह्नोपसमादधात्याहुतिकृतं हैवास्मै तदुपसमादधाति
atha prātarudita āditye | bhasmaiva prathamamudvapatyetadvā enametenānnena prīṇātyetayā samidhā yacca rātryopasamādadhāti tasyānnasya jagghasyaiṣa pāpmā sīdati bhasma tenainametadvyāvartayati tasminnapahatapāpmanvācaṃ visṛjate vācaṃ visṛjya samidhamādadhātyahna evainametadannena prīṇātyaharaharaprayāvam bharanta iti tasyokto bandhurahna evaitāmariṣṭiṃ svastimāśāste tadyatkiṃ cāto 'hnopasamādadhātyāhutikṛtaṃ haivāsmai tadupasamādadhāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहोरात्रे वा अभिवर्तमाने संवत्सरमाप्नुतः संवत्सर इदं सर्वमाह्नायैवैतामरिष्टिं स्वस्तिमाशास्ते
ahorātre vā abhivartamāne saṃvatsaramāpnutaḥ saṃvatsara idaṃ sarvamāhnāyaivaitāmariṣṭiṃ svastimāśāste
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यदास्मै व्रतम् प्रयचन्ति । अथ व्रते न्यज्य समिधमादधाति न व्रते न्यञ्ज्यादित्यु हैक आहुराहुतिं तज्जुहुयादनवक्ल्प्तं वै तद्यद्दीक्षित आहुतिं जुहुयादिति
atha yadāsmai vratam prayacanti | atha vrate nyajya samidhamādadhāti na vrate nyañjyādityu haika āhurāhutiṃ tajjuhuyādanavakLptaṃ vai tadyaddīkṣita āhutiṃ juhuyāditi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स वै न्यञ्ज्यादेव । देवो वा अस्यैष आत्मा मानुषो ऽयं स यन्न न्यञ्ज्यान्न हैतं दैवमात्मानम् प्रीणीयादथ यन्न्यनक्ति तथो हैतं दैवमात्मानम् प्रीणाति सा यत्समित्तेन नाहुतिर्यदु व्रते न्यक्ता तेनान्नमन्नं हि व्रतम्
sa vai nyañjyādeva | devo vā asyaiṣa ātmā mānuṣo 'yaṃ sa yanna nyañjyānna haitaṃ daivamātmānam prīṇīyādatha yannyanakti tatho haitaṃ daivamātmānam prīṇāti sā yatsamittena nāhutiryadu vrate nyaktā tenānnamannaṃ hi vratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स वै समिधमाधायाथ व्रतयति । दैवो वा अस्यैष आत्मा मानुषो ऽयं देवा उ वा अग्रे ऽथ मनुष्यास्तस्मात्समिधमाधायाथ व्रतयति
sa vai samidhamādhāyātha vratayati | daivo vā asyaiṣa ātmā mānuṣo 'yaṃ devā u vā agre 'tha manuṣyāstasmātsamidhamādhāyātha vratayati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्नपते ऽन्नस्य नो देहीति । अशनपते ऽशनस्य नो देहीत्येतदनमीवस्य शुष्मिण इत्यनशनायस्य शुष्मिण इत्येतत्प्र-प्र दातारं तारिष इति यजमानो वै दाता प्र यजमानं तारिष इत्येतदूर्जं धेहि द्विपदे चतुष्पद इत्याशिषमाशास्ते यदु भिन्नायै प्रायश्चित्तिमाहोत्तरस्मिंस्तदन्वाख्यान इति
annapate 'nnasya no dehīti | aśanapate 'śanasya no dehītyetadanamīvasya śuṣmiṇa ityanaśanāyasya śuṣmiṇa ityetatpra-pra dātāraṃ tāriṣa iti yajamāno vai dātā pra yajamānaṃ tāriṣa ityetadūrjaṃ dhehi dvipade catuṣpada ityāśiṣamāśāste yadu bhinnāyai prāyaścittimāhottarasmiṃstadanvākhyāna iti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्येषोखा भिद्येत । याभिन्ना नवा स्थाल्युरुबिलो स्यात्तस्यामेनम् पर्यावपेदार्चति वा एषोखा या भिद्यते ऽनार्तो इयं देवतानार्तायामिममनार्तम् बिभराणीति तत्रोखायै कपालम् पुरस्तात्प्रास्यति तथो हैष एतस्यै योनेर्न च्यवते
yadyeṣokhā bhidyeta | yābhinnā navā sthālyurubilo syāttasyāmenam paryāvapedārcati vā eṣokhā yā bhidyate 'nārto iyaṃ devatānārtāyāmimamanārtam bibharāṇīti tatrokhāyai kapālam purastātprāsyati tatho haiṣa etasyai yonerna cyavate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ मृदमाहृत्य । उखां चोपशयां च पिष्ट्वा संसृज्योखां करोत्येतयैवावृतानुपहरन्यजुस्तूष्णीमेव पक्त्वा पर्यावपति कर्मणिरेव तत्र प्रायश्चित्तिः पुनस्तत्कपालमुखायामुपसमस्योखां चोपशयां च पिष्ट्वा संसृज्य निदधाति प्रायश्चित्तिभ्यः
atha mṛdamāhṛtya | ukhāṃ copaśayāṃ ca piṣṭvā saṃsṛjyokhāṃ karotyetayaivāvṛtānupaharanyajustūṣṇīmeva paktvā paryāvapati karmaṇireva tatra prāyaścittiḥ punastatkapālamukhāyāmupasamasyokhāṃ copaśayāṃ ca piṣṭvā saṃsṛjya nidadhāti prāyaścittibhyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यद्येष उख्यो ऽग्निरनुगचेत् । गार्हपत्यं वाव स गचति गार्हपत्याद्धि स आहृतो भवति गार्हपत्यादेवैनम् प्राञ्चमुद्धृत्योपसमाधायोखाम् प्रवृञ्ज्यादेतयैवावृतानुपहरन्यजुस्तूष्णीमेव तां यदाग्निरारोहति
atha yadyeṣa ukhyo 'gniranugacet | gārhapatyaṃ vāva sa gacati gārhapatyāddhi sa āhṛto bhavati gārhapatyādevainam prāñcamuddhṛtyopasamādhāyokhām pravṛñjyādetayaivāvṛtānupaharanyajustūṣṇīmeva tāṃ yadāgnirārohati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ प्रायश्चित्ती करोति । सर्वेभ्यो वा एष एतं कामेभ्यो आधत्ते तद्यदेवास्यात्र कामानां व्यवचिद्यते ऽग्नावनुगते तदेवैतत्संतनोति संदधात्युभे प्रायश्चित्ती करोत्यध्वरप्रायश्चित्तिं चाग्निप्रायश्चित्तिं चाध्वरस्य पूर्वामथाग्नेस्तस्योक्तो बन्धुः
atha prāyaścittī karoti | sarvebhyo vā eṣa etaṃ kāmebhyo ādhatte tadyadevāsyātra kāmānāṃ vyavacidyate 'gnāvanugate tadevaitatsaṃtanoti saṃdadhātyubhe prāyaścittī karotyadhvaraprāyaścittiṃ cāgniprāyaścittiṃ cādhvarasya pūrvāmathāgnestasyokto bandhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स समिधाज्यस्योपहत्य । आसीन आहुतिं जुहोति विश्वकर्मणे स्वाहेत्यथोपोत्थाय समिधमादधाति पुनस्त्वादित्या रुद्रा वसवः समिन्धताम् पुनर्ब्रह्मणो वसुनीथ यज्ञैरित्येतास्त्वा देवताः पुनः समिन्धतामित्येतद्घृतेन त्वं तन्वं वर्धयस्व स्तयाः सन्तु यजमानस्य कामा इति घृतेनाह त्वं वर्धयस्व येभ्य उ त्वां कामेभ्यो यजमान आधत्त ते ऽस्य सर्वे सत्याः सन्त्वित्येतत्
sa samidhājyasyopahatya | āsīna āhutiṃ juhoti viśvakarmaṇe svāhetyathopotthāya samidhamādadhāti punastvādityā rudrā vasavaḥ samindhatām punarbrahmaṇo vasunītha yajñairityetāstvā devatāḥ punaḥ samindhatāmityetadghṛtena tvaṃ tanvaṃ vardhayasva stayāḥ santu yajamānasya kāmā iti ghṛtenāha tvaṃ vardhayasva yebhya u tvāṃ kāmebhyo yajamāna ādhatta te 'sya sarve satyāḥ santvityetat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यदि गार्हपत्यो ऽनुगचेत् । अरणी वाव स गचत्यरणिभ्यां हि स आहृतो भवत्यरणिभ्यामेवैनम् मथित्वोपसमाधाय प्रायश्चित्ती करोति
atha yadi gārhapatyo 'nugacet | araṇī vāva sa gacatyaraṇibhyāṃ hi sa āhṛto bhavatyaraṇibhyāmevainam mathitvopasamādhāya prāyaścittī karoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यदि प्रसुत आहवनीयो ऽनुगचेत् । गार्हपत्यं वाव स गचति गार्हपत्याद्धि स आहृतो भवति गार्हपत्यादेवैनम् प्राञ्चं सांकाशिनेन हृत्वोपसमाधाय प्रायश्चित्तीं करोति यस्तस्मिन्काले ऽध्वरः स्यात्तामध्वरप्रायश्चित्तिं कुर्यात्समान्यग्निप्रायश्चित्तिः
atha yadi prasuta āhavanīyo 'nugacet | gārhapatyaṃ vāva sa gacati gārhapatyāddhi sa āhṛto bhavati gārhapatyādevainam prāñcaṃ sāṃkāśinena hṛtvopasamādhāya prāyaścittīṃ karoti yastasminkāle 'dhvaraḥ syāttāmadhvaraprāyaścittiṃ kuryātsamānyagniprāyaścittiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ यद्याग्नीध्रीयो ऽनुगचेत् । गार्हपत्यं वाव स गचति गार्हपत्याद्धि स आहृतो भवति गार्हपत्यादेवैनम् प्राञ्चमुत्तरेण सदो हृत्वोपसमाधाय प्रायश्चित्ती करोत्यथ यदि गार्हपत्यो ऽनुगचेत्तस्योक्तो बन्धुः
atha yadyāgnīdhrīyo 'nugacet | gārhapatyaṃ vāva sa gacati gārhapatyāddhi sa āhṛto bhavati gārhapatyādevainam prāñcamuttareṇa sado hṛtvopasamādhāya prāyaścittī karotyatha yadi gārhapatyo 'nugacettasyokto bandhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.