Śatapatha Brāhmaṇa (Mādhyandina) 8.2.4

बस्तो वय इति बस्तं वयसाप्नोद्विवलं चन्द इत्येकपदा वै विवलं चन्द एकपदा ह भूत्वाजा उच्चक्रमुः

basto vaya iti bastaṃ vayasāpnodvivalaṃ canda ityekapadā vai vivalaṃ canda ekapadā ha bhūtvājā uccakramuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृष्णिर्वय इति । वृष्णिं वयसाप्नोद्विशालं चन्द इति द्विपदा वै विशालं चन्दो द्विपदा ह भूत्वावय उच्चक्रमुः

vṛṣṇirvaya iti | vṛṣṇiṃ vayasāpnodviśālaṃ canda iti dvipadā vai viśālaṃ cando dvipadā ha bhūtvāvaya uccakramuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरुषो वय इति । पुरुषं वयसाप्नोत्तन्द्रं चन्द इति पङ्क्तिर्वै तन्द्रं चन्दः पङ्क्तिर्ह भूत्वा पुरुषा उच्चक्रमुः

puruṣo vaya iti | puruṣaṃ vayasāpnottandraṃ canda iti paṅktirvai tandraṃ candaḥ paṅktirha bhūtvā puruṣā uccakramuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याघ्रो वय इति । व्याघ्रं वयसाप्नोदनाधृष्टं चन्द इति विराड्वा अनाधृष्टं चन्दो ऽन्नं वै विराडन्नमनाधृष्टं विराडृ भूत्वा व्याघ्रा उच्चक्रमुः

vyāghro vaya iti | vyāghraṃ vayasāpnodanādhṛṣṭaṃ canda iti virāḍvā anādhṛṣṭaṃ cando 'nnaṃ vai virāḍannamanādhṛṣṭaṃ virāḍṛ bhūtvā vyāghrā uccakramuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सिंहो वय इति । सिंहं वयसाप्नोच्चदिश्चन्द इत्यतिचन्दा वै चदिश्चन्दः सा हि सर्वाणि चन्दांसि चादयत्यतिचन्दा ह भूत्वा सिंहा उच्चक्रमुरथातो निरुक्तानेव पशून्निरुक्तानि चन्दांस्युपदधाति

siṃho vaya iti | siṃhaṃ vayasāpnoccadiścanda ityaticandā vai cadiścandaḥ sā hi sarvāṇi candāṃsi cādayatyaticandā ha bhūtvā siṃhā uccakramurathāto niruktāneva paśūnniruktāni candāṃsyupadadhāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पष्ठवाड्वय इति । पष्ठवाहं वयसाप्नोद्बृहती चन्द इति बृहती ह भूत्वा पष्ठवाह उच्चक्रमुः

paṣṭhavāḍvaya iti | paṣṭhavāhaṃ vayasāpnodbṛhatī canda iti bṛhatī ha bhūtvā paṣṭhavāha uccakramuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उक्षा वय इति । उक्षाणं वयसाप्नोत्ककुप्चन्द इति ककुब्भ भूत्वोक्षाण उच्चक्रमुः

ukṣā vaya iti | ukṣāṇaṃ vayasāpnotkakupcanda iti kakubbha bhūtvokṣāṇa uccakramuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋषभो वय इति । ऋषभं वयसाप्नोत्सतोबृहती चन्द इति सतोबृहती ह भूत्व ऽर्षभा उच्चक्रमुः

ṛṣabho vaya iti | ṛṣabhaṃ vayasāpnotsatobṛhatī canda iti satobṛhatī ha bhūtva 'rṣabhā uccakramuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनड्वान्वय इति । अनड्वाहं वयसाप्नोत्पङ्क्तिश्चन्द इति पङ्क्तिर्ह भूत्वानड्वाह उच्चक्रमुः

anaḍvānvaya iti | anaḍvāhaṃ vayasāpnotpaṅktiścanda iti paṅktirha bhūtvānaḍvāha uccakramuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धेनुर्वय इति । धेनुं वयसाप्नोज्जगती चन्द इति जगती ह भूत्वा धेनव उच्चक्रमुः

dhenurvaya iti | dhenuṃ vayasāpnojjagatī canda iti jagatī ha bhūtvā dhenava uccakramuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्र्यविर्वय इति । त्र्यविं वयसाप्नोत्त्रिष्टुप्चन्द इति त्रिष्टुब्भ भूत्वा त्र्यवय उच्चक्रमुः

tryavirvaya iti | tryaviṃ vayasāpnottriṣṭupcanda iti triṣṭubbha bhūtvā tryavaya uccakramuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिव्यवाड्वय इति । दित्यवाहं वयसाप्नोद्विराट् चन्द इति विराड भूत्वा दित्यवाह उच्चक्रमुः

divyavāḍvaya iti | dityavāhaṃ vayasāpnodvirāṭ canda iti virāḍa bhūtvā dityavāha uccakramuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पञ्चाविर्वय इति । पञ्चाविं वयसाप्नोद्गायत्री चन्द इति गायत्री ह भूत्वा पञ्चावय उच्चक्रमुः

pañcāvirvaya iti | pañcāviṃ vayasāpnodgāyatrī canda iti gāyatrī ha bhūtvā pañcāvaya uccakramuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिवत्सो वय इति । त्रिवत्सं वयसाप्नोदुष्णिक्चन्द इत्युष्णिग्घ भूत्वा त्रिवत्सा उच्चक्रमुः

trivatso vaya iti | trivatsaṃ vayasāpnoduṣṇikcanda ityuṣṇiggha bhūtvā trivatsā uccakramuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुर्यवाड्वय इति । तुर्यवाहं वयसाप्तोदनुष्टुप्चन्द इत्यनुष्टुब्भ भूत्वा तुर्यवाह उच्चक्रमुः

turyavāḍvaya iti | turyavāhaṃ vayasāptodanuṣṭupcanda ityanuṣṭubbha bhūtvā turyavāha uccakramuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एते वै ते पशवः । यांस्तत्प्रजापतिर्वयसाप्नोत्स वै पशुम् प्रथममाहाथ वयो ऽथ चन्दो वयसा च ह्येनांश्चन्दसा च परिगत्यात्मन्नधत्तात्मन्नकुरुत तथैवैनानयमेतद्वयसा चैव चन्दसा च परिगत्यात्मन्धत्त आत्मन्कुरुते

ete vai te paśavaḥ | yāṃstatprajāpatirvayasāpnotsa vai paśum prathamamāhātha vayo 'tha cando vayasā ca hyenāṃścandasā ca parigatyātmannadhattātmannakuruta tathaivainānayametadvayasā caiva candasā ca parigatyātmandhatta ātmankurute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स एष पशुर्यदग्निः । सो ऽत्रैव सर्वः कृत्स्नः संस्कृतस्तस्य याः पुरस्तादुपदधाति शिरो ऽस्य ता अथ या दक्षिणतश्चोत्तरतश्च स आत्माथ याः पश्चात्तत्पुचम्

sa eṣa paśuryadagniḥ | so 'traiva sarvaḥ kṛtsnaḥ saṃskṛtastasya yāḥ purastādupadadhāti śiro 'sya tā atha yā dakṣiṇataścottarataśca sa ātmātha yāḥ paścāttatpucam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स वै पुरस्तादेवाग्र उपदधाति । शिरो हि प्रथमं जायमानस्य जायते ऽथ दक्षिणत उपधायोत्तरत उपदधाति सार्धमयमात्मा जायाता इत्यथ पश्चात्पुचं ह्यन्ततो जायमानस्य जायते

sa vai purastādevāgra upadadhāti | śiro hi prathamaṃ jāyamānasya jāyate 'tha dakṣiṇata upadhāyottarata upadadhāti sārdhamayamātmā jāyātā ityatha paścātpucaṃ hyantato jāyamānasya jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्यानि वर्षिष्ठानि चन्दांसि । ये स्थविष्ठाः पशवस्तान्मध्य उपदधाति मध्यं तत्प्रति पशुं वरिष्ठं करोति तस्मान्मध्यम् प्रति पशुर्वरिष्ठो ऽथ ये वीर्यवत्तमाः पशवस्तान्दक्षिणत उपदधाति दक्षिणं तदर्धम् पशोर्वीर्यवत्तरं करोति तस्माद्दक्षिणो ऽर्धः पशोर्वीयत्तरः

tadyāni varṣiṣṭhāni candāṃsi | ye sthaviṣṭhāḥ paśavastānmadhya upadadhāti madhyaṃ tatprati paśuṃ variṣṭhaṃ karoti tasmānmadhyam prati paśurvariṣṭho 'tha ye vīryavattamāḥ paśavastāndakṣiṇata upadadhāti dakṣiṇaṃ tadardham paśorvīryavattaraṃ karoti tasmāddakṣiṇo 'rdhaḥ paśorvīyattaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वार्धं च जघनार्धं चाणिष्ठौ करोति । यदहामूश्चतस्रस्तेनैना अणिष्ठा अथ यदिह ह्रसिष्ठान्पशूनुपदधाति तेनो एता अणिष्ठाः पूर्वार्धं च तज्जघनार्धं च पशोरणिष्ठौ करोति तस्मात्पूर्वार्धश्च जघनार्धश्च पशोरणिष्ठौ तस्मात्पूर्वार्धेन च जघनार्धेन च पशुरुच्च तिष्ठति सं च विशत्यथ लोकम्पृणे उपदधात्यस्यां स्रक्त्यां तयोरुपरि बन्धुः पुरीषं निवपति तस्योपरि बन्धुः

pūrvārdhaṃ ca jaghanārdhaṃ cāṇiṣṭhau karoti | yadahāmūścatasrastenainā aṇiṣṭhā atha yadiha hrasiṣṭhānpaśūnupadadhāti teno etā aṇiṣṭhāḥ pūrvārdhaṃ ca tajjaghanārdhaṃ ca paśoraṇiṣṭhau karoti tasmātpūrvārdhaśca jaghanārdhaśca paśoraṇiṣṭhau tasmātpūrvārdhena ca jaghanārdhena ca paśurucca tiṣṭhati saṃ ca viśatyatha lokampṛṇe upadadhātyasyāṃ sraktyāṃ tayorupari bandhuḥ purīṣaṃ nivapati tasyopari bandhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.