Śatapatha Brāhmaṇa (Mādhyandina) 8.3.4

अथ वालखिल्या उपदधाति । प्राणा वै वालखिल्याः प्राणानेवैतदुपदधाति ता यद्वालखिल्या नाम यद्वा उर्वरयोरसम्भिन्नम् भवति खिल इति वै तदाचक्षते वालमात्रादु हेमे प्राणा असम्भिन्नास्ते यद्वालसात्रादसम्भिन्नास्तस्माद्वालखिल्याः

atha vālakhilyā upadadhāti | prāṇā vai vālakhilyāḥ prāṇānevaitadupadadhāti tā yadvālakhilyā nāma yadvā urvarayorasambhinnam bhavati khila iti vai tadācakṣate vālamātrādu heme prāṇā asambhinnāste yadvālasātrādasambhinnāstasmādvālakhilyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स वै सप्त पुरस्तादुपदधाति । सप्त पश्चात्तद्याः सप्त पुरस्तादुपदधाति य एवेमे सप्त पुरस्तात्प्राणास्तानस्मिन्नेतद्दधाति

sa vai sapta purastādupadadhāti | sapta paścāttadyāḥ sapta purastādupadadhāti ya eveme sapta purastātprāṇāstānasminnetaddadhāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ याः सप्त पश्चात् । एषामेवैतत्प्राणानामेतान्प्राणान्प्रतीन्करोति तस्माद्यदेभिरन्नमत्ति तदेतैरत्येति

atha yāḥ sapta paścāt | eṣāmevaitatprāṇānāmetānprāṇānpratīnkaroti tasmādyadebhirannamatti tadetairatyeti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्वेव सप्त पुरस्तादुपदधाति । सप्त वा इमे पुरस्तात्प्राणाश्चत्वारि दोर्बाहवाणि शिरो ग्रीवा यदूर्ध्वं नाभेस्तत्सप्तममङ्गे ऽङ्गे हि प्राण एते वै सप्त पुरस्तात्प्राणास्तानस्मिन्नेतद्दधाति

yadveva sapta purastādupadadhāti | sapta vā ime purastātprāṇāścatvāri dorbāhavāṇi śiro grīvā yadūrdhvaṃ nābhestatsaptamamaṅge 'ṅge hi prāṇa ete vai sapta purastātprāṇāstānasminnetaddadhāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ याः सप्त पश्चात् । सप्त वा इमे पश्चात्प्राणाश्चत्वार्यूर्वष्ठीवानि द्वै प्रतिष्ठे यदवाङ्नाभेस्तत्सप्तममङ्गे ऽङ्गे हि प्राण एते वै सप्त पश्चात्प्राणास्तानस्मिन्नेतद्दधाति

atha yāḥ sapta paścāt | sapta vā ime paścātprāṇāścatvāryūrvaṣṭhīvāni dvai pratiṣṭhe yadavāṅnābhestatsaptamamaṅge 'ṅge hi prāṇa ete vai sapta paścātprāṇāstānasminnetaddadhāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्धासि राट् । ध्रुवासि धरुणा धर्त्र्यसि धरणी यन्त्री राड्यन्त्र्यसि यमनी ध्रुवासि धरित्रीत्येतानेवास्मिन्नेतद्ध्रुवान्प्राणान्यचति

mūrdhāsi rāṭ | dhruvāsi dharuṇā dhartryasi dharaṇī yantrī rāḍyantryasi yamanī dhruvāsi dharitrītyetānevāsminnetaddhruvānprāṇānyacati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्वेव वालखिल्या उपदधाति । एतद्वै देवा वालखिल्याभिरेवेमांलोकान्त्समयुरितश्चोर्ध्वानमुतश्चार्वाचस्तथैवैतद्यजमानो वालखिल्याभिरेवेमांलोकान्त्संयातीतश्चोर्ध्वानमुतश्चार्वाचः

yadveva vālakhilyā upadadhāti | etadvai devā vālakhilyābhirevemāṃlokāntsamayuritaścordhvānamutaścārvācastathaivaitadyajamāno vālakhilyābhirevemāṃlokāntsaṃyātītaścordhvānamutaścārvācaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्धासि राडितीमं लोकमरोहन् । ध्रुवासि धरुणेत्यन्तरिक्षलोकं धर्त्र्यसि धरणीत्यमुं धरणीत्यमुं लोकमायुषे त्वा वर्चसे त्वा कृष्यै त्वा क्षेमाय त्वेति चत्वारश्चतुष्पादाः पशवो ऽन्नम् पशवस्त एतैश्चतुर्भिश्चतुष्पादैः पशुभिरेतेनान्नेनामुष्मिंलोके प्रत्यतिष्ठंस्तथैवैतद्यजमान एतैश्चतुर्भिश्चतुष्पादैः पशुभिरेतेनान्नेनामुष्मिंलोके प्रतितिष्ठति

mūrdhāsi rāḍitīmaṃ lokamarohan | dhruvāsi dharuṇetyantarikṣalokaṃ dhartryasi dharaṇītyamuṃ dharaṇītyamuṃ lokamāyuṣe tvā varcase tvā kṛṣyai tvā kṣemāya tveti catvāraścatuṣpādāḥ paśavo 'nnam paśavasta etaiścaturbhiścatuṣpādaiḥ paśubhiretenānnenāmuṣmiṃloke pratyatiṣṭhaṃstathaivaitadyajamāna etaiścaturbhiścatuṣpādaiḥ paśubhiretenānnenāmuṣmiṃloke pratitiṣṭhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स स पराङिव रोहः । इयमु वै प्रतिष्ठा ते देवा इमाम् प्रतिष्ठामभिप्रत्यायंस्तथैवैतद्यजमान इमाम् प्रति षामभिप्रत्यैति

sa sa parāṅiva rohaḥ | iyamu vai pratiṣṭhā te devā imām pratiṣṭhāmabhipratyāyaṃstathaivaitadyajamāna imām prati ṣāmabhipratyaiti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यन्त्रि राडित्यमुं लोकमरोहन् । यन्त्र्यसि यमनीत्यन्तरिक्षलोकं ध्रुवासि धरित्रीतीमं लोकमिषे त्वोर्जे त्वा रय्यै त्वा पोषाय त्वेति चत्वारश्चतुष्पादाः पशवो ऽन्नम् पशवस्त एतैश्चतुर्भिश्चतुष्पादैः पशुभिरेतेनान्नेनास्मिंलोके प्रत्यतिष्ठंस्तथैवैतद्यजमान एतैश्चतुर्भिश्चतुष्पादैः पशुभिरेतेनान्नेनास्मिंलोके प्रतितिष्ठति

yantri rāḍityamuṃ lokamarohan | yantryasi yamanītyantarikṣalokaṃ dhruvāsi dharitrītīmaṃ lokamiṣe tvorje tvā rayyai tvā poṣāya tveti catvāraścatuṣpādāḥ paśavo 'nnam paśavasta etaiścaturbhiścatuṣpādaiḥ paśubhiretenānnenāsmiṃloke pratyatiṣṭhaṃstathaivaitadyajamāna etaiścaturbhiścatuṣpādaiḥ paśubhiretenānnenāsmiṃloke pratitiṣṭhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथातः संस्कृतिरेव । या अमूरेकादशेष्टका उपदधाति यो ऽसौ प्रथमो ऽनुवाकस्तदन्तरिक्षं स आत्मा तद्यत्ता एकादश भवन्त्येकादशाक्षरा वै त्रिष्टुप्त्रैष्टुभमन्तरिक्षमथ या उत्तराः षष्टिः स वायुः स प्रजापतिः सो ऽग्निः स यजमानः

athātaḥ saṃskṛtireva | yā amūrekādaśeṣṭakā upadadhāti yo 'sau prathamo 'nuvākastadantarikṣaṃ sa ātmā tadyattā ekādaśa bhavantyekādaśākṣarā vai triṣṭuptraiṣṭubhamantarikṣamatha yā uttarāḥ ṣaṣṭiḥ sa vāyuḥ sa prajāpatiḥ so 'gniḥ sa yajamānaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्याः पुरस्तादुपदधाति । शिरो ऽस्य तास्ता दश भवन्ति दश वै प्राणाः प्राणा उ वै शिरः पूर्वार्ध उपदधाति पुरस्ताद्धीदं शिरः

tadyāḥ purastādupadadhāti | śiro 'sya tāstā daśa bhavanti daśa vai prāṇāḥ prāṇā u vai śiraḥ pūrvārdha upadadhāti purastāddhīdaṃ śiraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ या दक्षिणतः । यदूर्ध्वम् मध्यादवाचीनं शीर्ष्णस्तदस्य ता अथ याः पश्चाद्यदूर्ध्वम् प्रतिष्ठाया अवाचीनम् मध्यात्तदस्य ताः प्रतिष्ठैवोत्तरतः

atha yā dakṣiṇataḥ | yadūrdhvam madhyādavācīnaṃ śīrṣṇastadasya tā atha yāḥ paścādyadūrdhvam pratiṣṭhāyā avācīnam madhyāttadasya tāḥ pratiṣṭhaivottarataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्याः सप्त पुरस्ताद्वालखिल्या उपदधाति । य एवेमे सप्त पुरस्तात्प्राणास्तानस्मिन्नेतद्दधाति ता अनन्तर्हिता एताभ्यो दशभ्य उपदधात्यनन्तर्हितांस्तचीर्ष्णः प्राणान्दधाति

tadyāḥ sapta purastādvālakhilyā upadadhāti | ya eveme sapta purastātprāṇāstānasminnetaddadhāti tā anantarhitā etābhyo daśabhya upadadhātyanantarhitāṃstacīrṣṇaḥ prāṇāndadhāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ याः सप्त पश्चात् । य एवेमे सप्त पश्चात्प्राणास्तानस्मिन्नेतद्दधाति ता अनन्तर्हिता एताभ्यो द्वादशभ्य उपदधात्यनन्तर्हितांस्तदात्मनः प्राणान्दधाति स एष वायुः प्रजापतिरस्मिंस्त्रैष्टुभे ऽन्तरिक्षे समन्तम् पर्यक्नस्तद्यत्तृतीयां चितिमुपदधाति वायुं चैव तदन्तरिक्षं च संक्कृत्योपधत्ते ऽथ लोकम्पृणे उपदधात्यस्यां स्रक्त्यां तयोरुपरि बन्धुः पुरीषं निवपति तस्योपरि बन्धुः

atha yāḥ sapta paścāt | ya eveme sapta paścātprāṇāstānasminnetaddadhāti tā anantarhitā etābhyo dvādaśabhya upadadhātyanantarhitāṃstadātmanaḥ prāṇāndadhāti sa eṣa vāyuḥ prajāpatirasmiṃstraiṣṭubhe 'ntarikṣe samantam paryaknastadyattṛtīyāṃ citimupadadhāti vāyuṃ caiva tadantarikṣaṃ ca saṃkkṛtyopadhatte 'tha lokampṛṇe upadadhātyasyāṃ sraktyāṃ tayorupari bandhuḥ purīṣaṃ nivapati tasyopari bandhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.